Kinh ðßþc ðÑc Ph§t nói tÕi tu vi®n C¤p Cô еc, Xá V® (Sàvatthi). Kinh thuµc loÕi vô v¤n tñ thuyªt.

Kinh có th¬ ðßþc chia thành hai ph¥n. Ph¥n ð¥u nói v« TÑ Quä Sa Môn mà chï trong giáo pháp cüa Ph§t m¾i có; các h÷c phái, giáo phái khác không th¬ nào có ðßþc. Chính sñ tuyên b¯ khÆn khái này mà kinh có tên là Sß TØ H¯ng (Tiªng G¥m cüa Sß TØ).

TÑ Quä Sa Môn ðó là :

1- Ю nh¤t Sa Môn hay nhæng v¸ ðã chÑng quä Tu Ðà Hoàn (Tu Ðà Hoàn còn có các tên khác là Dñ Lßu, Nh§p Lßu, Ngh¸ch Lßu, Th¤t Lai. Các nhà chú giäi nói r¢ng quä v¸ này là ðã ðoÕn tr× hªt Kiªn ho£c trong tam gi¾i).

2- Ю nh¸ Sa Môn hay nhæng v¸ ðã chÑng quä Tß Ðà Hàm (Tß Ðà Hàm còn có tên là Nh¤t Lai. Các nhà chú giäi nói r¢ng quä v¸ này là ðã ðoÕn tr× ðßþc ph¥n Tß ho£c thô cüa døc gi¾i, còn lÕi ph¥n vi tª, do v§y còn phäi sanh lÕi døc gi¾i mµt l¥n næa - Nh¤t Lai)

3- Ю tam Sa Môn hay nhæng v¸ ðã chÑng quä A Na Hàm (A Na Hàm còn có tên là B¤t Lai, B¤t Hoàn. Các nhà chú giäi nói r¢ng quä v¸ này là ðã ðoÕn tr× hªt ph¥n Tß ho£c vi tª cüa døc gi¾i, nên không còn sanh lÕi trong døc gi¾i næa - B¤t Lai hay B¤t Hoàn)

4- Ю tÑ Sa Môn hay nhæng v¸ ðã chÑng quä A La Hán (A La Hán còn có tên Vô Sanh, Sát T£c, ¿ùng Cúng. Các nhà chú giäi nói r¢ng quä v¸ này là ðã ðoÕn tr× t¤t cä Kiªn, Tß ho£c trong tam gi¾i; do v§y không còn sanh tØ trong tam gi¾i, nên g÷i là Vô Sanh; Sát T£c là ðã giªt hªt gi£c phi«n não : Tham, Sân, Si; ¿ùng Cúng là xÑng ðáng nh§n länh sñ cúng d߶ng cüa Nhân và Thiên).

Vì sao chï trong giáo pháp cüa Ph§t m¾i có 4 quä Thánh này mà các h÷c phái, giáo phái khác không có ? Vì :

1- Có mµt b§c ðÕo sß ðã träi qua và th§t sñ thành tñu 4 quä Thánh trên.

2- B§c ðÕo sß ðã truy«n dÕy nhæng giáo pháp chân chánh ð¬ thành tñu Thánh quä.

3- Ь giúp thành tñu Thánh quä, b§c ðÕo sß ðã chª nhæng gi¾i lu§t nghiêm minh mang tính hß¾ng thi®n và hß¾ng thßþng.

4- Bên cÕnh ðÕo sß có mµt giáo ðoàn g°m cä Tu Sî lçn Cß Sî ðßþc nhi«u ng߶i thß½ng mªn

Cån cÑ vào ðâu ð¬ khÆn ð¸nh nhß v§y ?

Vì t¤t cä các h÷c phái, giáo phái ðß½ng th¶i ð«u r½i vào mµt trong hai loÕi kiªn ch¤p : 1- th߶ng kiªn, tÑc cho m÷i v§t ð«u th߶ng h¢ng b¤t biªn; 2- ðoÕn kiªn, tÑc cho m÷i v§t sau khi tan hoÕi là m¤t hÆn. ÐÑc Ph§t kªt lu§n : nªu ai còn r½i vào ho£c mµt ho£c hai trong các loÕi kiªn ch¤p ðó thì chßa th§t sñ biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t cüa chúng. Không biªt ðßþc sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t cüa chúng nhß thª nào, tÑc không th¬ nào xu¤t ly khöi sñ chi ph¯i cüa chúng. Nói cách khác là còn có ð¥y ðü tham, sân, si, ái døc, ch¤p thü, vô trí, b¸ áp lñc. ch¸u chi ph¯i,...thì không th¬ nào thoát khöi sanh, già, b®nh, chªt tÑc chßa giäi thoát.

Ph¥n hai cüa kinh, ðÑc Ph§t nói v« nhæng móc n¯i cüa tám loÕi tß½ng quan tß½ng duyên v¾i nhau ð¬ dçn ðªn ch¤p thü, kh± ðau, sanh tØ, luân h°i mà chính Ngài ðã minh th¸, ðã li­u tri ng÷n ngu°n g¯c r­ cüa chúng. ÐÑc Ph§t nêu ra ít nh¤t là 4 loÕi ch¤p thü cüa các h÷c phái, giáo phái ðß½ng th¶i :

1- Døc thü, tÑc nhæng c¯ ch¤p phát xu¤t t× ái døc;

2- Kiªn thü, tÑc nhæng c¯ ch¤p có g¯c r­ t× Kiªn, Tß ho£c;

3- Gi¾i c¤m thü, tÑc nhæng c¯ ch¤p v« gi¾i lu§t không ð£t n«n täng trên sñ hß¾ng thßþng giäi thoát nµi tâm;

4- Ngã lu§n thü, tÑc nhæng c¯ ch¤p v« lý lu§n dña trên bän ngã;

V¾i t¤t cä các loÕi ch¤p thü trên, ðÑc Ph§t ðã th§t sñ t§n tri ng÷n ngu°n; tÑc ðã biªt ðâu là sñ t§p kh·i, ðâu là sñ ðoÕn di®t, kªt quä cüa sñ ðoÕn di®t ra sao và, làm thª nào ð¬ ðoÕn di®t toàn di®n.

Ng÷n ngu°n g¯c r­ cüa 4 loÕi ch¤p thü ¤y là :

1- Ch¤p thü l¤y Aùi làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

2- Aùi l¤y Th÷ làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

3- Th÷ l¤y Xúc làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

4- Xúc l¤y Løc Nh§p làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

5- Løc Nh§p l¤y Danh S¡c làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

6- Danh S¡c l¤y ThÑc làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

7- ThÑc l¤y Hành làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

8- Hành l¤y Vô Minh làm nhân, làm duyên ð¬ t§p kh·i;

Vô minh là ði¬m cu¯i, là ch² nguyên üy sanh kh·i m÷i thÑ ch¤p thü, kh± ðau, sanh tØ, luân h°i...Do v§y, nªu ai ðã ðoÕn tr× ðßþc Vô Minh và MINH sanh kh·i thì t¤t cä m÷i ch¤p thü, kh± ðau...ð«u ðoÕn tr×. Nh¶ không còn ch¤p thü nên không có sñ h¯t hoäng, sñ tháo ðµng. Do không h¯t hoäng, không tháo ðµng nên thân chÑng An LÕc Niªt Bàn.

Xin tham khäo :

Vi®t tÕng : Trung bµ kinh I, Ti¬u kinh sß tØ h¯ng, tr. 151

Hán tÕng : CÐ I, Trung A Hàm, Sß tØ h¯ng kinh, tr. 590/giæa

Anh tÕng : Middle length sayings I, Lesser discourse on the Lion's Roar,

tr. 85.

Pàli tÕng : Majjhima Nikàya, Cùlasìhanàda Sutta, kinh 11

Ghi chú : Tam gi¾i hay ba cõi :

* Døc gi¾i (cõi døc) : Chúng sanh trong cõi này n£ng v« s¡c døc (nam, næ) và thñc døc (ån u¯ng). Døc gi¾i g°m t× Ð¸a ngøc, NgÕ quï, Súc sanh, A tu la, B¯n châu loài ng߶i (Ðông th¡ng thân châu, Tây ngßu hóa châu, Nam thi®n bµ châu, B¡c câu lô châu) và 6 cõi tr¶i (TÑ thiên vß½ng, Ðao lþi thiên, DÕ ma thiên, Ðâu xu¤t thiên, Hóa lÕc thiên, Tha hóa tñ tÕi thiên)

* S¡c gi¾i (cõi s¡c) : Sñ v§t và v§t ch¤t n½i cõi này r¤t thù th¡ng nên g÷i la s¡c gi¾i. S¡c gi¾i g°m 4 cõi thi«n : S½ thi«n, Nh¸ thi«n, Tam thi«n, TÑ thi«n.

@ S½ thi«n có hai cõi tr¶i : PhÕm chúng thiên, PhÕm phø thiên.

@ Nh¸ thi«n có 3 cõi tr¶i :Thiªu quang thiên, Vô lßþng quang thiên, Quang Âm thiên

@ Tam thi«n có 3 cõi tr¶i : Thi¬u t¸nh thiên, Vô lßþng t¸nh thiên, Biªn t¸nh thiên.

@ TÑ thi«n có 8 cõi tr¶i : Vô vân thiên, Phúc sanh thiên, Quäng quä thiên, Vô phi«n thiên, Vô nhi®t thiên, Thi®n kiªn thiên, Thi®n hi®n thiên, S¡c cÑu cánh thiên.

* Vô s¡c gi¾i (cõi vô s¡c) : Không có s¡c pháp, thân tß¾ng vi tª, tâm trø thi«n ð¸nh nên g÷i vô s¡c. Vô s¡c gi¾i có 4 cõi thiên : ThÑc vô biên xÑ thiên, Không vô biên xÑ thiên, Vô s· hæu xÑ thiên, Phi tß·ng phi phi tß·ng xÑ thiên.
*