Kinh ðßþc ðÑc Thª tôn nói tÕi tu vi®n C¤p Cô еc, thành Xá V®. Kinh thuµc loÕi vô v¤n và thí dø.

M· ð¥u bän kinh ðÑc Ph§t nêu ra 11 ð£c tính cüa mµt ng߶i chån bò giöi. Ngài dÕy, nªu ng߶i chån bò nào ð¥y ðü 11 ðåc tính sau ðây, thì ðàn bò nh¤t ð¸nh ðßþc phát tri¬n t¯t. Cûng v§y, Ngài khÆn ð¸nh, mµt v¸ tu t§p cûng c¥n phäi trang b¸ cho mình ð¥y ðü 11 pháp c¥n thiªt m¾i mong có th¬ thành tñu, hßng th¸nh, viên mãn trong pháp và lu§t cüa Ngài chï dÕy.

11 ð£c tính cüa ng߶i chån bò :

1- Phäi biªt rõ màu s¡c cüa ðàn bò minh chån;

2- Phäi nh§n di®n ðßþc t×ng con bò trong ðàn bò mình chån;

3- Phäi biªt b¡t b÷ chét và di®t luôn cä trÑng cüa chúng;

4- Phäi biªt bång bó các vªt thß½ng khi bò b¸ thß½ng;

5- Phäi biªt xông khói ð¬ tr× mu²i khöi hút máu bò;

6- Phäi biªt ch² nß¾c cÕn m¾i cho bò lµi qua;

7- Phäi biªt tìm ch² nß¾c trong cho bò u¯ng;

8- Phäi biªt tìm con ð߶ng t¯t ð¬ lùa bò ði;

9- Phäi biªt tìm ch² cö tß½i t¯t cho bò ån;

10- Ð×ng bao gi¶ v¡t sæa bò ðªn khô ki®t;

11- Phäi biªt chåm sóc ð£c bi®t nhæng con bò ð¥u ðàn.

11 pháp cüa mµt v¸ tu t§p theo giáo pháp cüa Ph§t :

1- Phäi biªt rõ ngu°n g¯c phát sinh ra các loÕi s¡c pháp;

2- Phäi biªt rõ ðâu là thi®n pháp, ðâu là ác pháp, ðâu là thi®n hæu tri thÑc, ðâu là tà sß ác hæu;

3- Phäi nh§n di®n k¸p th¶i và di®t tr× nhanh chóng các phi«n não døc v÷ng kh·i lên trong tâm;

4- Phäi biªt hµ trì 6 cån khi tiªp xúc v¾i 6 tr¥n;

5- Phäi khéo thuyªt giäng chánh pháp cho m÷i ng߶i ðßþc nghe;

6- Phäi biªt c¥u h÷c,thßa thïnh v¾i nhæng v¸ có kinh nghi®m tu t§p;

7- Phäi chuyên tinh tu t§p ð¬ chÑng ðÕt møc ðích t¯i h§u cüa chánh pháp;

8- Phäi biªt Bát chánh ðÕo là con ð߶ng dçn ðªn giác ngµ;

9- Phäi biªt quán chiªu, hành trì theo tÑ ni®m xÑ;

10- Phäi biªt gi¾i hÕn sñ th÷ døng t× các hàng cß sî;

11- Phäi biªt tôn tr÷ng các v¸ tôn ðÑc trß¾c m£t cûng nhß sau lßng qua thân, kh¦u, ý cüa mình.

Ь so sánh và kªt lu§n :

1- V¸ tu t§p nào biªt rõ t¤t cä các loÕi s¡c pháp ð«u do tÑ ðÕi hòa hþp sanh ra, s¨ không b¸ l¥m lÕc trong tham ð¡m, ch¤p trß¾c; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò biªt rõ màu s¡c cüa ðàn bò mình chån, s¨ không nh§n di®n l¥m lµn các ðàn bò khác.

2- V¸ tu t§p nào biªt rõ ðâu là thi®n ð¬ phát tri¬n, ðâu là ác ð¬ tiêu tr×; ðâu là bÕn lành ð¬ g¥n gûi, ðâu là bÕn ác ð¬ tránh xa, h¥u d­ thång tiªn trên ð߶ng tu; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò nh§n di®n ðßþc t×ng con bò trong ðàn cüa mình, thì khi có mµt con bò khác lÕc vào d­ loÕi tr× ngay.

3- V¸ tu t§p nào tinh tª di®t tr× ngay nhæng m¥m m¯ng phi«n não, døc v÷ng v×a nh¾m kh·i trong tâm, ð¬ tâm ðßþc "bình th߶ng";

cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò không nhæng biªt b¡t nhæng con

b÷ chét,mà còn di®t luôn các trÑng là m¥m m¯ng sanh ra b÷ chét trong tß½ng lai.

4- V¸ tu t§p nào luôn hµ trì 6 cån khi tiªp xúc v¾i 6 tr¥n b¢ng cách nªu có nhæng phi«n não, døc v÷ng nào len lõi, phát kh·i qua ngã các cån môn, làm thß½ng t±n ðªn sñ an lÕc cüa nµi tâm, thì phäi khéo léo ði«u phøc ngay; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò khéo léo bång bó các vªt thß½ng cho ðàn bò cüa mình.

5- V¸ tu t§p nào khéo dùng phß½ng ti®n thuyªt giäng chánh pháp cho m÷i ng߶i ðßþc thông hi¬u ð¬ tu t§p, lþi lÕc thân tâm; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò biªt xông khói ð¬ tr× ru°i mu²i khöi hút máu, qu¤y nhi­u ðàn bò.

6- V¸ tu t§p nào biªt thân c§n, c¥u h÷c, thßa thïnh nhæng th¡c m¡c ð¬ thång tiªn trên ð߶ng tu v¾i nhæng v¸ không nhæng quäng h÷c ða vån, mà còn có kinh nghi®m thân chÑng; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò dò ðuþc ch² nß¾c sâu cÕn ð¬ hß¾ng dçn ðàn bò lµi qua ðßþc an toàn.

7- V¸ tu t§p nào ð£t møc tiêu chÑng ngµ, giäi thoát làm t¯i h§u; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò khôn khéo tìm ch² nß¾c trong cho ðàn bò u¯ng.

8- V¸ tu t§p nào biªt xØ døng bát chánh ðÕo nhß mµt ðµc lµ dçn nh§p vào Niªt Bàn; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò biªt tìm con ð߶ng t¯t ð¬ lùa bò ði.

9- V¸ tu t§p nào biªt xØ døng tÑ ni®m xÑ nhß mµt phß½ng pháp quán chiªu và hành trì; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò biªt lña ch² cö xanh tß½i, non mß¾t cho bò ån.

10- V¸ tu t§p nào biªt tñ gi¾i hÕn trong vi®c th÷ døng tÑ sñ cung c¤p t× các hàng cß sî, ð¬ phúc ðÑc mình ðßþc bäo t°n, mà lòng tin cüa cß sî cûng ðßþc duy trì; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò khi v¡t sæa bò không v¡t ðªn khô ki®t.

11- V¸ tu t§p nào luôn giæ tâm tôn tr÷ng, cung kính chß v¸ tôn túc ph¦m hÕnh v« m÷i m£t, trong m÷i th¶i; cûng gi¯ng nhß ng߶i chån bò biªt khéo léo và ð£c bi®t chåm sóc nhæng con bò ð¥u ðàn.

Xin tham khäo :

Vi®t tÕng : Trung bµ kinh I, ÐÕi kinh ng߶i chån bò, tr. 481
Hán TÕng : ÐC 2, Phóng ngßu kinh, các tr. 342/dß¾i, 546/trên,794/tr.
Anh tÕng : Middle length sayings I, Greater discourse on the cowherd, tr. 271.
Pàli tÕng : Majjhima Nikàya, Mahàgopàlaka sutta, kinh thÑ 33
*