Thñc Ph¦m Biªn Chª (processed foods) là nhæng thñc ph¦m ðßþc chª biªn v¾i sÑc nóng t× 0 ðªn 237.6 ðµ F hay cao h½n næa, ho£c b¢ng phß½ng pháp hóa hþp hydrogen · nhi®t ðµ và áp su¤t th§t cao 250-400 ðµ F (hydrogenation process) và sau ðó ðßþc t°n træ trong nhæng kho lÕnh ð¬ phân ph¯i ðªn ng߶i tiêu thø. Theo ð¸nh nghîa này, thñc ph¦m khô, thñc ph¦m ðóng hµp, và các thñc ph¦m ðòi höi phäi khØ trùng (pasteurization) nhß sæa tß½i ð«u ðßþc s¡p loÕi thñc ph¦m biªn chª.

Ph¥n l¾n nhæng thñc ph¦m biªn chª th߶ng có chÑa nhi«u ð߶ng, mu¯i, bµt ng÷t, ch¤t béo, và mµt vài hóa ch¤t có møc ðích giæ cho thñc ph¦m ðßþc lâu, có m¥u s¡c tß½i và có mùi v¸ th½m ngon.

Mµt s¯ thñc ph¦m biªn chª và thñc ph¦m ðóng hµp không còn ch¤t sinh t¯ (vitamins) và ch¤t phân hóa t¯ (enzymes), mµt ch¤t xúc tác (catalyst) giúp tiêu hóa thñc ph¦m d­ dàng và hæu hi®u.

Có nhi«u lý do khiªn chúng ta không nên ån hay chï ån hÕn chª thñc ph¦m biªn chª, nhß là: 

Thñc ph¦m biªn chª d­ làm hß höng kh¦u v¸ b·i vì chúng chÑa nhi«u ð߶ng, nhi«u mu¯i, và nhi«u ch¤t hóa h÷c khác cho thêm vào, nhß m¥u s¡c và mùi v¸. Các nhà sän xu¤t thñc ph¦m biªn chª ðã c¯ ý thay ð±i kh¦u v¸ cüa chúng ta, làm cho chúng ta phäi có thói quen hay nói mµt cách khác là phäi ghi«n mùi v¸ cüa h÷. Thí dø nhß ng߶i Vi®t chúng ta trß¾c khi qua MÛ không h« biªt smoked ham, bacon hay b¤t cÑ thÑ thñc ph¦m nào có mùi khói ß¾p (smoked), v§y mà có mµt s¯ ng߶i, sau 24 nåm ån nhæng thÑc ån này, cäm th¤y ghi«n và cho r¢ng khi ån nhæng thÑ khác lÕi th¤y lÕt l¨o. 

Nhæng hóa ch¤t cho thêm vào thñc ph¦m (chemical additives) th߶ng không t¯t b·i vì chúng là thành ph¥n hóa h÷c có th¬ làm yªu h® th¯ng mi­n nhi­m c½ th¬ chúng ta nªu chúng ta tiêu thø nhi«u. 

Thñc ph¦m biªn chª th߶ng ¦n chÑa nhi«u ch¤t không t¯t nhß ð߶ng, mu¯i, ch¤t béo trans-fatty acids, bµt ng÷t.. Nhæng thÑ này ð«u tÕo nên nhæng v¤n ð« cüa sÑc khöe. 

Thñc ph¦m biªn chª chÑa nhi«u thành ph¥n bí m§t, thí dø nhß hot dogs có chÑa da, tai, mûi và nhæng thÑ linh tinh khác cüa thú v§t mà các nhà sän xu¤t không mu¯n v¤t bö. 

Qua tiªn trình biªn chª, mµt s¯ loÕi thñc ph¦m b¸ m¤t ði nhi«u ch¤t dinh dßÞng nên các nhà sän xu¤t cho trµn thêm vào mµt s¯ ch¤t dinh dßÞng nhân tÕo ð¬ ði«n khuyªt, m£c d¥u ðßþc quäng cáo là t¯t nhßng thñc tª cho biªt, nhæng thÑ này không ðßþc t¯t b¢ng nhæng ch¤t dinh dßÞng tñ nhiên. 

Chi phí mua thñc ph¦m biªn chª nhi«u khi cao h½n là thñc ph¦m tß½i, thí dø nhß rau bông cäi xanh (fresh broccoli) giá khoäng $0.78/lb, trong khi ¤y frozen broccoli loÕi có b½ giá $1.19/lb.

Các ti®m thñc ph¦m "health food stores" và mµt s¯ siêu th¸ có b¥y bán r¤t nhi«u thñc ph¦m chay biªn chª, không có ngu°n g¯c th¸t ðµng v§t, có th¬ giúp bÕn r¤t nhi«u trong vi®c chuy¬n ð±i chª ðµ dinh dßÞng t× th¸t cá qua thñc ph¦m rau ð§u. Nhæng thñc ph¦m này, t× burgers cho ðªn ribs, ðßþc làm t× protein ð§u nành, gÕo lÑc, n¤m r½m và các thÑ rau ð§u khác, ån cûng ngon và cäm th¤y g¥n gi¯ng nhß nhæng món ån th¸t cá mà bÕn vçn ån trß¾c ðây. Chúng cûng ðßþc dùng trong các nhà hàng chay, trong các bæa ti®c th¸nh soÕn ð¬ thiªt ðãi bÕn bè trong các d¸p l­ và ån picnic ngoài tr¶i.

Vì c¥n cung Ñng cho nhi«u s· thích khác nhau, nên các nhà sän xu¤t cûng chª ra nhi«u loÕi thñc ph¦m chay có ðµ béo khác nhau, fat, low-fat, và non-fat. BÕn có th¬ thØ cä ba loÕi ð¬ tñ mình biªt r¢ng loÕi fat bao gi¶ ån cûng th¤y ngon và ð§m ðà h½n. Vì thª bÕn nên giäm t× t×, t× fat, low fat ðªn non-fat và ð¬ dành nhæng thÑ fat hay low fat cho ti®c tùng mà thôi. Dß¾i ðây là bäng kê khai mµt s¯ loÕi thñc ph¦m chay biªn chª hi®n có trên th¸ tr߶ng.
 

Vegetarian Burgers	Fat Content (% of calories)
Garden Burger (soy, brown rice, mushroom)	15%
Lightlife American Grill (soy)	26%
Lightlife Barbecue Grill (soy)	41%
Lightlife Lemon Grill (soy)	33%
Meat of Wheat Burger (wheat)	09%
Soy Deli Tofu Burger (soy)	56%
Stow Mills Tofu Burger (soy)	45%
White Way Meatless Tofu Steaks (soy)	48%
White Way Tempeh Burger (soy)	25%
White Way Teriyaki Burger (soy)	25%
Worthington Vegetarian Burger (wheat)	25%
Yves Veggie Burgers (soy, wheat)	26%
Vegetarian Hot Dogs
Lightlife Smart Dogs (soy, wheat)	00%
Lightlife Tofu Pups (soy)	53%
SoyBoy Not Dogs (soy)	49%
Yves Veggie Tofu Wieners (soy)	40%
Deli Meat Substitutes
Heart & Soul BBQ Whibs (wheat)	13%
Heart & Soul Trim Slice Roast Beef Style (wheat)	19%
Heart & Soul Trim Slice Turkey Style (wheat)	11%
Lightlife Fakin' Bacon (soy)	29%
Lightlife Foney Baloney (soy)	53%
Lightlife Lean Links (soy)	39%
Loma Linda Little Links (wheat)	56%
Meat of Wheat Sausage Style (wheat)	11%
SoyBoy Vegetarian Breakfast Links (soy)	53%
Yves Veggie Deli Slices (soy)	26%
Other Meat Substitutes
Meat of Wheat Chicken Style (wheat)	17%
Meat of Wheat Hearty Original (wheat)	09%

M£c d¥u thñc ph¦m chay biªn chª ðßþc xem là không t¯t khi so sánh v¾i thñc ph¦m rau ð§u nguyên s½, nhßng vçn t¯t h½n nhi«u, khi so sánh v¾i th¸t cá. Th¸t ðµng v§t là mµt loÕi thÑc ån d½ b¦n và b¸ nhi­m ðµc trong quá trình nuôi chúng v¾i thÑc ån h²n hþp b¢ng hóa ch¤t ð¬ làm chúng chóng l¾n, béo nhanh, nhi«u sæa, ít ðau b®nh, cho ðªn khi xë th¸t chúng bày ra chþ bán phäi dùng thêm nhi«u hóa ch¤t khác næa ð¬ th¸t ðßþc tß½i, ð¬ ðßþc lâu và có m¥u ð©p tñ nhiên, ðó là chßa k¬ khi con v§t b¸ chªt ðau ð¾n thäi ra ch¤t ðµc t¯ ng¤m vào t×ng th¾ th¸t, v..v.. Do ðó chÆng thà ån thñc ph¦m chay biªn chª còn t¯t h½n ån th¸t ðµng v§t. 

Mµt ði«u chúng ta nên nh¾ là, ðã có biªt bao nhiêu ng߶i chªt hay b¸ b®nh kh¦n c¤p vì ån th¸t cá b¸ nhi­m ðµc, trong khi ðó chßa th¤y có ai chªt hay b¸ b®nh vì ån thñc ph¦m chay biªn chª. (xem thêm chi tiªt bài nói v« th¸t cá trong chß½ng trß¾c)

Thñc ph¦m ðông lÕnh ðßþc s¡p loÕi thñc ph¦m biªn chª khi nhà sän xu¤t chª biªn thñc ph¦m b¢ng sÑc nóng t× 0 ðªn 237.6 ðµ F hay cao h½n næa, sau ðó làm ðông lÕnh ngay. Nhæng loÕi này bao g°m frozen pre-cooked meals hay còn g÷i là convenience foods. LoÕi thÑc ån sÇn này cûng th߶ng có chÑa nhi«u ð߶ng, mu¯i, bµt ng÷t, ch¤t béo, và mµt vài hóa ch¤t có møc ðích giæ cho thñc ph¦m có m¥u s¡c tß½i và có mùi v¸ th½m ngon.

Rau và trái cây tß½i ðông lÕnh, ngßþc lÕi, không phäi là thñc ph¦m biªn chª. Các nhà dinh dßÞng cho r¢ng chúng còn t¯t h½n rau trái tß½i ngoài chþ, vì chÑa nhi«u ch¤t dinh dßÞng h½n do b·i rau quä ðúng mùa v×a hái là cho ðông lÕnh ngay. Rau trái tß½i bán · chþ, thñc ra không ðßþc tß½i, vì th߶ng ðßþc g£t hái trß¾c tu±i, m¤t th¶i gian chuy¬n v§n và th¶i gian n¢m · chþ. Thí dø nhß mµt ounce frozen broccoli so sánh v¾i mµt ounce broccoli tß½i, có chÑa nhi«u h½n mµt ph¥n ba viatamin A (beta carotene). (University of California Berkeley Wellness Letter, February 1997)

Nói tóm lÕi, thñc ph¦m nguyên s½ chßa biªn chª (unprocessed), chßa ðãi l÷c (unrefined), k¬ cä rau trái ðông lÕnh là thñc ph¦m t¯t nh¤t. Thñc ph¦m chay biªn chª, bao g°m convenience foods và fast foods, có nhi«u ti®n lþi, nhßng không ðßþc t¯t b¢ng ð° tß½i. Nhæng ng߶i ån chay chï nên ån nhæng loÕi biªn chª vào th¶i kÏ chuy¬n tiªp lúc ban ð¥u, trong khi ði du l¸ch, khi ån trßa v¾i ð°ng nghi®p · nhà hàng, hay ð¬ pha trµn thêm vào các món ån ð£c bi®t, nhß món ph· B¡c, bún Huª, mì Quäng, dùng trong các bæa ti®c thªt ðãi bÕn bè hay t± chÑc picnic ngoài tr¶i và ån tÕi nhà hàng.