I. Thïnh C¥u (S.i. 136)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Uruvelà trên b¶ sông Neranjarà, dß¾i g¯c cây Ajapàla Nigrodha, khi Ngài m¾i thành ðÕo.

2) R°i Thª Tôn, trong khi Thi«n t¸nh ðµc cß, tß tß·ng sau ðây ðßþc kh·i lên:

3) "Pháp này do Ta chÑng ðßþc, th§t là sâu kín, khó th¤y, khó chÑng, t¸ch t¸nh, cao thßþng, siêu lý lu§n, vi di®u, chï ng߶i có trí m¾i cäm nh§n! Còn qu¥n chúng này ßa ái døc, khoái ái døc, ham thích ái døc, th§t khó th¤y ð¸nh lý này, tÑc là y duyên tánh duyên kh·i pháp. Th§t khó th¤y ð¸nh lý này, tÑc là t¤t cä hành là t¸ch t¸nh, t¤t cä sanh y ðßþc t× bö, ái t§n, ly tham, ðoÕn di®t, Niªt-bàn. Nªu nay Ta thuyªt pháp mà các ng߶i khác không hi¬u Ta, nhß v§y th§t m®t möi cho Ta, nhß v§y th§t bñc phi«n cho Ta."

4) R°i nhæng bài k® vi di®u này, t× trß¾c chßa t×ng ðßþc nghe, ðßþc Thª Tôn nói lên:

Pháp Ta chÑng khó khån,

Sao nay Ta nói lên?

Tham, sân chi ph¯i ai,

Khó chÑng ngµ pháp này.

Pháp này ði ngßþc dòng,

Vi di®u và thâm sâu,

Khó th¤y, r¤t vi tª.

Nhæng ai ßa ái døc,

B¸ vô minh bao phü,

R¤t khó th¤y pháp này.

5) Thª Tôn v¾i suy tß nhß v§y, tâm hß¾ng v« thø ðµng, không mu¯n thuyªt pháp.

6) R°i PhÕm thiên Sahampati biªt ðßþc tâm tß Thª Tôn nh¶ tâm tß cüa mình, li«n suy nghî: "Th§t sñ thª gi¾i b¸ tiêu di®t, th§t sñ thª gi¾i b¸ di®t vong, nªu tâm Nhß Lai, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác hß¾ng v« thø ðµng, không mu¯n thuyªt pháp".

7) R°i PhÕm thiên Sahampati, nhß nhà lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i thÆng; cûng v§y, v¸ ¤y biªn m¤t · PhÕm thiên gi¾i và hi®n ra trß¾c m£t Thª Tôn.

8) R°i PhÕm thiên Sahampati ð¡p thßþng y trên mµt bên vai, quÏ ð¥u g¯i bên phäi trên m£t ð¤t, ch¡p tay hß¾ng v« Thª Tôn và bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, hãy thuyªt pháp! BÕch Thi®n Th®, hãy thuyªt pháp! Có nhæng chúng sanh ít nhi­m bøi tr¥n s¨ b¸ nguy hÕi, nªu không ðßþc nghe Chánh pháp. (Nªu ðßþc nghe) nhæng v¸ này có th¬ thâm hi¬u Chánh pháp.

9) PhÕm thiên Sahampati nói lên nhß v§y. Nói xong nhß v§y, v¸ ¤y lÕi nói thêm nhß sau:

TÕi xÑ Magadha,

Thu· trß¾c có hi®n ra,

Tà pháp không thanh t¸nh,

Do uª tâm suy di­n.

M· cØa b¤t tØ này,

Ь h÷ ðßþc nghe pháp,

Do b§c Thánh vô uª,

Ðã ch½n chánh giác ngµ.

Nhß ðÑng trên täng ðá,

TÕi ðïnh mµt núi cao,

Ðßa m¡t nhìn xung quanh,

Qu¥n chúng (dß¾i chân mình).

Cûng v§y, Ngài Thi®n Th®,

Leo lên l¥u Chánh pháp,

Biªn nhãn, không s¥u muµn,

Nhìn xu¯ng ðám qu¥n sanh

B¸ ßu tß s¥u kh±,

B¸ sanh già áp bÑc.

Anh hùng, hãy ðÑng lên,

B§c Chiªn th¡ng chiªn tr߶ng,

V¸ Trß·ng ðoàn læ khách,

Фng Thoát ly nþ n¥n,

Thª Tôn hãy thuyªt pháp,

Bµ hành kh¡p thª gian,

Có ng߶i nh¶ ðßþc nghe,

S¨ thâm hi¬u di®u nghîa.

10) R°i Thª Tôn biªt ðßþc l¶i thïnh c¥u cüa PhÕm thiên, vì lòng thß½ng xót ð¯i v¾i chúng sanh, nhìn ð¶i v¾i Ph§t nhãn.

11) Thª Tôn trong khi nhìn ð¶i v¾i Ph§t nhãn, th¤y có hÕng chúng sanh ít nhi­m bøi ð¶i, nhi«u nhi­m bøi ð¶i; có hÕng lþi cån, ðµn cån; có hÕng tánh thu§n, tánh ngh¸ch; có hÕng d­ dÕy, khó dÕy; mµt s¯ th¤y sñ nguy hi¬m phäi tái sanh thª gi¾i khác và sñ nguy hi¬m cüa nhæng hành ðµng l²i l¥m.

12) Ví nhß trong h° sen xanh, sen h°ng hay sen tr¡ng, có mµt s¯ hoa sen xanh, sen h°ng hay sen tr¡ng sanh ra dß¾i nß¾c, l¾n lên dß¾i nß¾c, không vßþt lên khöi m£t nß¾c, ðßþc nuôi dßÞng dß¾i nß¾c. Có mµt s¯ hoa sen xanh, sen h°ng hay sen tr¡ng sanh ra dß¾i nß¾c, l¾n lên dß¾i nß¾c, s¯ng vß½n lên t¾i m£t nß¾c. Có mµt s¯ hoa sen xanh, sen h°ng hay sen tr¡ng sanh ra dß¾i nß¾c, l¾n lên dß¾i nß¾c, vß½n lên khöi m£t nß¾c, không b¸ nß¾c làm ðçm ß¾t. Cûng v§y, Thª Tôn trong khi v¾i Ph§t nhãn nhìn quanh thª gi¾i, th¤y có hÕng chúng sanh ít nhi­m bøi ð¶i, nhi«u nhi­m bøi ð¶i; có hÕng lþi cån, ðµn cån; có hÕng tánh thu§n, tánh ngh¸ch; có hÕng d­ dÕy, khó dÕy; mµt s¯ th¤y sñ nguy hi¬m phäi tái sanh thª gi¾i khác, và sñ nguy hi¬m cüa các hành ðµng l²i l¥m.

13) Th¤y v§y, Ngài trä l¶i cho PhÕm thiên Sahampati v¾i nhæng bài k®:

Hãy rµng m· cho h÷,

CØa tr߶ng sanh b¤t tØ,

HÞi nhæng ai có tai,

Hãy giäi thoát tà tín,

Ý thÑc sñ nguy hÕi,

Ta s¨ có thuyªt giäng

Pháp t¯t ð©p vi di®u,

Giæa nhân loÕi, chúng sanh,

Ôi PhÕm thiên Sahampati!

14) R°i PhÕm thiên Sahampati biªt ðßþc: "Ta ðã tÕo ra c½ hµi cho Thª Tôn thuyªt pháp", nên ðänh l­ Thª Tôn, thân bên hæu hß¾ng v« Ngài và biªn m¤t tÕi ch² ¤y.

II. Cung Kính

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · tÕi Uruvelà trên b¶ sông Neranjarà, dß¾i g¯c cây Ajapàla Nigrodha, khi Ngài m¾i thành ðÕo.

2) Và Thª Tôn trong khi Thi«n t¸nh ðµc cß, tß tß·ng sau ðây ðßþc kh·i lên: "Th§t là khó khån, s¯ng không có cung kính, không có vâng l¶i. V§y Ta hãy cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï vào mµt Sa-môn hay Bà-la-môn".

3) R°i Thª Tôn, suy nghî: "V¾i møc ðích làm cho ð¥y ðü gi¾i u¦n chßa ðßþc ð¥y ðü, Ta hãy cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï vào mµt Sa-môn hay Bà-la-môn khác. Nhßng Ta không th¤y mµt ch² nào trong thª gi¾i chß Thiên, Ác ma và PhÕm thiên, giæa các Sa-môn, giæa qu¥n chúng loài Tr¶i hay loài Ng߶i, không có mµt v¸ Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác,v¾i gi¾i u¦n cø túc, t¯t ð©p h½n Ta mà Ta có th¬ cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï".

4) " V¾i møc ðích làm cho ð¥y ðü ð¸nh u¦n chßa ðßþc ð¥y ðü, Ta hãy cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï vào mµt Sa-môn hay Bà-la-môn khác..."

5) "V¾i møc ðích làm cho ð¥y ðü tu® u¦n chßa ðßþc ð¥y ðü..."

6) " V¾i møc ðích làm cho ð¥y ðü giäi thoát u¦n chßa ðßþc ð¥y ðü..."

7) "V¾i møc ðích làm cho ð¥y ðü giäi thoát tri kiªn u¦n chßa ðßþc ð¥y ðü, Ta hãy cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï vào mµt Sa-môn hay Bà-la-môn khác. Nhßng Ta không th¤y mµt ch² nào trong thª gi¾i chß Thiên, Ác ma và PhÕm thiên, giæa qu¥n chúng Sa-môn và Bà-la-môn, giæa loài Tr¶i hay loài Ng߶i, không có mµt v¸ Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác, v¾i giäi thoát tri kiªn u¦n t¯t ð©p h½n Ta mà Ta có th¬ cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï".

8) "V¾i pháp này, Ta ðã chánh ðÆng giác, Ta hãy cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï pháp này".

9) R°i PhÕm thiên Sahampati v¾i tâm tß cüa mình biªt ðßþc tâm tß cüa Thª Tôn, nhß mµt nhà lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i ra; cûng v§y, v¸ ¤y biªn m¤t · PhÕm thiên gi¾i và hi®n ra trß¾c m£t Thª Tôn.

10) R°i PhÕm thiên Sahamapati ð¡p thßþng y vào mµt bên vai, ch¤p tay hß¾ng ðªn Thª Tôn và bÕch Thª Tôn:

11) -- Nhß v§y là phäi, bÕch Thª Tôn! Nhß v§y là phäi, bÕch Thi®n Th®! BÕch Thª Tôn, trong th¶i quá khÑ, các v¸ A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác, chß Thª Tôn ¤y cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï vào (Chánh) pháp. BÕch Thª Tôn, trong th¶i v¸ lai, các v¸ ¤y s¨ thành A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác, chß Thª Tôn ¤y s¨ cung kính, tôn tr÷ng và s¨ s¯ng y chï vào (Chánh) pháp. BÕch Thª Tôn, mong r¢ng trong th¶i hi®n tÕi, Thª Tôn, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác cûng cung kính, tôn tr÷ng và s¯ng y chï vào (Chánh) pháp.

12) PhÕm thiên Sahampati nói nhß v§y, sau khi nói nhß v§y, lÕi nói thêm nhß sau:

Chß Ph§t th¶i quá khÑ,

Chß Ph§t th¶i v¸ lai,

Và ðÑc Ph§t hi®n tÕi,

ÐoÕn s¥u muµn nhi«u ng߶i.

T¤t cä các v¸ ¤y,

Ðã, ðang và s¨ s¯ng,

Cung kính và tôn tr÷ng,

Pháp ch½n chánh vi di®u,

Pháp nhî là nhß v§y,

Яi v¾i chß Ph§t-ðà.

Do v§y, mu¯n lþi ích,

¿¾c v÷ng làm ÐÕi nhân,

Hãy cung kính, tôn tr÷ng

Pháp ch½n chánh vi di®u,

Hãy ghi nh¾ giáo pháp,

Chß Ph§t Chánh ÐÆng Giác.

III. PhÕm Thiên

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Sàvatthi, Jetavana, tÕi t¸nh xá ông Anàthapindika.

2) Lúc b¤y gi¶ con mµt næ Bà-la-môn, tên là Brahmadeva ðã xu¤t gia, t× bö gia ðình, s¯ng không gia ðình v¾i Thª Tôn.

3) R°i Tôn giä Brahmadeva s¯ng mµt mình, vi­n ly, không phóng d§t, nhi®t tâm, tinh c¥n, không bao lâu chÑng ðßþc møc ðích mà các thi®n nam tØ ch½n chánh xu¤t gia, t× bö gia ðình s¯ng không gia ðình, chính là vô thßþng cÑu cánh PhÕm hÕnh. V¸ ¤y ngay hi®n tÕi v¾i th¡ng trí tñ mình chÑng ð¡c, chÑng ðÕt và an trú. V¸ ¤y biªt rõ: "Sanh ðã t§n, PhÕm hÕnh ðã thành, vi®c nên làm ðã làm, không còn tr· lui trÕng thái này næa". Và Tôn giä Brahmadeva tr· thành mµt v¸ A-la-hán.

4) R°i Tôn giä Brahmadeva vào bu±i sáng ð¡p y, c¥m y bát, ði vào Sàvatthi ð¬ kh¤t thñc. Trong khi bµ hành thÑ l¾p kh¤t thñc · Sàvatthi, Tôn giä Brahmadeva ði ðªn nhà ng߶i m© cüa mình.

5) Lúc b¤y gi¶, næ Bà-la-môn m© Tôn giä Brahmadeva, th߶ng làm l­ cúng d߶ng PhÕm thiên.

6) R°i PhÕm thiên Sahampati suy nghî: "Næ Bà-la-môn m© Tôn giä Brahmadeva này, th߶ng làm l­ cúng d߶ng PhÕm thiên. V§y ta hãy ðªn bà ¤y và làm cho bà ch¤n ðµng".

7) R°i PhÕm thiên Sahampati, nhß mµt ng߶i lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i ra; cûng v§y, PhÕm thiên biªn m¤t · PhÕm thiên gi¾i và hi®n ra trong nhà m© Tôn giä Brahmadeva.

8) R°i PhÕm thiên Sahampati ðÑng giæa hß không, nói lên bài k® này v¾i næ Bà-la-môn m© Tôn giä Brahmadeva:

Ôi! Næ Bà-la-môn,

PhÕm thiên gi¾i r¤t xa,

Chính Bà th߶ng cúng d߶ng,

Cho chính PhÕm thiên ¤y,

Món cúng d߶ng nhß v§y,

Không món ån PhÕm thiên.

Ng߶i b§p b© làm gì,

Chßa biªt PhÕm thiên ðÕo.

Này næ Bà-la-môn,

Brahmadeva này

Là con trai cüa bà,

Ngài ðoÕn m÷i sanh y,

ChÑng pháp siêu Thiên gi¾i,

Kh¤t sî, không s· hæu,

Không nuôi dßÞng mµt ai.

V¸ ¤y nay ðã ðªn,

Nhà Bà ð¬ kh¤t thñc,

XÑng ðáng ðßþc cúng d߶ng,

Thâm hi¬u các Thánh ði¬n,

Các cån khéo tu t§p,

Nh½n, Thiên xÑng cúng d߶ng.

V¤t ngoài m÷i tà ác,

Thoát ly m÷i nhi­m ô.

Ngài ði, tìm ðµ thñc,

L¡ng d¸u m÷i ßu phi«n,

V« sau ngài không có,

V« trß¾c, ngài cûng không.

V¡ng l£ng, không mù quáng,

Não phi«n, không ð¡m say.

Ngài bö r½i g§y gµc,

Яi kë yªu, ng߶i mÕnh.

Mong ngài ðßþc th÷ hß·ng,

Món thßþng, v¸ Bà dâng,

Không b¸ ác quân phá,

Tâm tß thu¥n l¡ng d¸u.

Nhß voi thu¥n, ngài ði,

Thoát ly m÷i ái døc.

V¸ TÖ-kheo trì gi¾i,

Tâm tß khéo giäi thoát,

Hãy m¶i ngài th÷ hß·ng

Thßþng v¸ Bà cúng d߶ng.

Bà hãy dâng cúng d߶ng.

Lên ngài, Bà tin tß·ng,

V¾i lòng tin b¤t ðµng,

XÑng ðáng Bà cúng d߶ng.

Hãy làm ði«u phß¾c ðÑc,

Dành an lÕc ð¶i sau.

Này næ Bà-la-môn,

Nay Bà ðã th¤y Ngài.

B§c Thánh nhân ¦n sî,

B§c vßþt khöi bµc lßu.

9) Bà hãy dâng cúng d߶ng

Lên ngài, Bà tin tß·ng,

V¾i lòng tin b¤t ðµng,

XÑng ðáng Bà cúng d߶ng.

Bà ðã làm công ðÑc,

Dành an lÕc ð¶i sau,

Này Næ Bà-la-môn,

Nay bà ðã th¤y ngài,

B§c Thánh nhân ¦n sî,

B§c vßþt khöi bµc lßu.

IV. PhÕm Thiên BAKA (S.i.142)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Sàvatthi, Jetavana, tÕi v߶n ông Anàthapindika.

2) Lúc b¤y gi¶, PhÕm thiên Baka kh·i lên ác tà kiªn nhß sau: "Ðây là th߶ng. Ðây là th߶ng h¢ng. Ðây là th߶ng trú. Ðây là viên mãn. Ðây là b¤t ðµng. Ðây là không sanh, không già, không chªt, không di®t, không kh·i. Và · ngoài ðây ra, không có mµt sñ giäi thoát nào khác".

3) R°i Thª Tôn, v¾i tâm tß cüa mình, biªt ðßþc tâm tß cüa PhÕm thiên Baka. Nhß ng߶i lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i ra; cûng v§y, Ngài biªn m¤t · Jetavana (Th¡ng Lâm) và hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y.

4) PhÕm Thiên Baka th¤y Thª Tôn t× xa ði ðªn, th¤y v§y li«n bÕch Thª Tôn:

-- Hãy ðªn ðây, Tôn giä ! Ðón chào m×ng Tôn giä! Thßa Tôn giä, ðã t× lâu Tôn giä tÕo ra c½ hµi này, tÑc là ðªn ðây. Thßa Tôn giä, ðây là th߶ng. Ðây là th߶ng h¢ng. Ðây là th߶ng trú. Ðây là viên mãn. Ðây là b¤t ðµng. Ðây là không có sanh, không có già, không có chªt, không có di®t, không có kh·i. Ngoài ðây ra, không có mµt pháp giäi thoát nào khác h½n.

5) Ðßþc nghe nói v§y, Thª Tôn nói v¾i PhÕm thiên Baka:

-- Ông th§t là vô minh, này PhÕm thiên Baka! Ông th§t là vô minh, này PhÕm thiên Baka! — ðây, cái vô th߶ng lÕi nói là th߶ng. Cái không th߶ng h¢ng lÕi nói là th߶ng h¢ng. Cái không th߶ng trú lÕi nói là th߶ng trú. Cái không viên mãn lÕi nói là viên mãn. Cái không b¤t ðµng lÕi nói là b¤t ðµng. Và · ðây có sanh, có già, có chªt, có di®t, có kh·i, lÕi nói · ðây không sanh, không già, không chªt, không di®t, không kh·i. Và có pháp giäi thoát khác næa lÕi nói là không có pháp giäi thoát nào khác.

(Baka):

6) Này Ngài Gotama,

Bäy hai công ðÑc nghi®p,

Chúng ta ngñ thª gi¾i,

Chinh phøc sanh và già,

Ðây ð¶i s¯ng cu¯i cùng,

Thâm hi¬u Thánh V®-ðà,

ÐÕt ðßþc PhÕm thiên v¸,

Nhi«u ng߶i l­ bái ta.

(Thª Tôn):

7) Ng¡n thay ð¶i s¯ng này,

Th÷ mÕng ðâu có dài,

Chï có Ông, Baka,

Nghî r¢ng th÷ mÕng dài,

Ta biªt th÷ mÕng Ông,

Này Brahma nhß v§y,

Khoäng tråm ngàn nåm dß,

(Nirabbudànam).

(Baka):

8) Nªu Ngài là Thª Tôn,

Th¤y ðßþc sñ b¤t t§n,

Ngài vßþt qua, chinh phøc,

Sanh già và s¥u muµn,

Gi¾i hÕnh thu· xßa ¤y,

Nào ích gì cho con,

Hãy nói lên cho con,

Ь con biªt rõ ràng.

(Thª Tôn):

9) Có khá ðông nhi«u ng߶i,

Khát nß¾c và nhi®t não,

Quá khÑ Ông cho u¯ng,

Và cÑu ðµ nhi«u ng߶i.

Chính gi¾i ¤y, hÕnh ¤y

Cüa Ông trong th¶i xßa,

Nhß kë ngü ðßþc thÑc

Ta có nh¾ nhß v§y.

TÕi b¶ sông S½n Dß½ng,

Khi qu¥n chúng b¸ b¡t,

Ông giäi thoát cho h÷,

Ông d¡t tr¯n kë tù.

Chính gi¾i ¤y, hÕnh ¤y,

Cüa Ông trong th¶i xßa,

Nhß kë ngü ðßþc thÑc,

Ta có nh¾ nhß v§y.

Khi giæa dòng sông H¢ng,

Có thuy«n b¸ công hãm,

B·i loÕi r¡n bÕo ngßþc

Mu¯n nu¯t s¯ng loài Ng߶i,

V¾i sÑc mÕnh th¥n lñc,

Ông chinh phøc, giäi cÑu,

Chính gi¾i ¤y, hÕnh ¤y,

Cüa ông trong th¶i xßa,

Nhß kë ngü ðßþc thÑc,

Ta có nh¾ nhß v§y.

Ta v¾i tên Kappa,

Mµt th¶i ð® tØ Ông,

Ta ðßþc Ông xác nh§n,

B§c thông minh trí tu®,

Chính gi¾i ¤y, hÕnh ¤y,

Cüa Ông trong th¶i xßa,

Nhß kë ngü ðßþc thÑc,

Ta có nh¾ nhß v§y.

(Baka):

10) Ch¡c ch¡n Ngài ðßþc biªt,

Th÷ sanh con nhß v§y,

Ngài cûng biªt ng߶i khác,

Vì Ngài, b§c Giác Ngµ.

Nhß v§y oai ðÑc Ngài,

Chói sáng là nhß v§y,

Hào quang Ngài sáng chói,

An trú PhÕm thiên gi¾i.

V. Tà Kiªn Khác (S.i.144)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) Lúc b¤y gi¶, mµt PhÕm thiên khác có kh·i lên mµt ác tà kiªn nhß sau: "Không mµt Sa-môn hay Bà-la-môn nào có th¬ ðªn · ðây".

3) R°i Thª Tôn, v¾i tâm tß cüa mình, biªt ðßþc tâm tß cüa PhÕm thiên ¤y. Nhß ng߶i lñc sî...,... hi®n ra trong PhÕm thiên gi¾i ¤y.

4) R°i Thª Tôn ng°i kiªt-già giæa hß không, trên ð¥u PhÕm thiên ¤y, toàn thân phun lØa.

5) R°i Tôn giä Mahà Moggallàna kh·i lên ý nghî: "Nay Thª Tôn ðang trú · ðâu?".

6) Mahà Moggallàna, v¾i thiên nhãn thanh t¸nh, siêu nhân, th¤y Thª Tôn ðang ng°i kiªt-già giæa hß không, trên ð¥u PhÕm thiên ¤y, toàn thân phun lØa. Th¤y v§y, nhß nhà lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i ra; cûng v§y, ngài biªn m¤t · Jetavana và hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y.

7) R°i Tôn giä Mahà Moggallàna ng°i kiªt-già giæa hß không v« phía ðông, trên ð¥u v¸ PhÕm thiên ¤y, phía dß¾i Thª Tôn, toàn thân phun lØa.

8) R°i Tôn giä Mahà Kasspa (ÐÕi Ca-diªp) kh·i lên ý nghî: "Nay Thª Tôn ðang trú · ðâu?". V¾i thiên nhãn thanh t¸nh siêu nhân, Mahà Kassapa th¤y Thª Tôn ðang ng°i kiªt-già giæa hß không...,... th¤y v§y nhß nhà lñc sî...,... cûng v§y, biªn m¤t · Jetavana, hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y. R°i Tôn giä Mahà Kassapa ng°i kiªt-già giæa hß không v« phía Nam, trên ð¥u v¸ PhÕm thiên ¤y, phía dß¾i Thª Tôn, toàn thân phun lØa.

9) R°i Mahà Kappina (ÐÕi Kiªp-tân-na) kh·i lên ý nghî: "Nay Thª Tôn ðang trú · ðâu?"

10) V¾i thiên nhãn thanh t¸nh, siêu nhân, Mahà Kappina th¤y Thª Tôn...,... toàn thân phun lØa. Th¤y v§y, nhß nhà lñc sî...,... cûng v§y biªn m¤t · Jetavana và hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y. R°i Tôn giä Mahà Kappina ng°i kiªt-già giæa hß không v« phía Tây, trên ð¥u v¸ PhÕm thiên ¤y, phía dß¾i Thª Tôn, toàn thân phun lØa.

11) R°i Tôn giä Anuruddha (A-na-lu§t-ðà) kh·i lên ý nghî: "Thª Tôn hi®n nay ðang trú · ðâu?". V¾i thiên nhãn thanh t¸nh, siêu nhân, Tôn giä Anuruddha th¤y...,... hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y. R°i Tôn giä Anuraddha ng°i kiªt-già giæa hß không v« phía B¡c, trên ð¥u v¸ PhÕm thiên ¤y, phía dß¾i Thª Tôn, toàn thân phun lØa.

12) R°i Tôn giä Mahà Moggallàna nói lên bài k® v¾i PhÕm thiên ¤y:

Này Hi«n giä, hôm nay,

Ng߶i còn giæ tà kiªn

Nhß tà kiªn cüa Ông,

Ðã gìn giæ th¶i xßa.

Ông có th¤y hào quang

Siêu vi®t PhÕm thiên gi¾i?

(PhÕm thiên ¤y):

13) Này Thân hæu, nay tôi

Không còn giæ tà kiªn,

Nhß tà kiªn cüa tôi,

Ðã gìn giæ th¶i xßa.

Tôi có th¤y hào quang,

Siêu vi®t PhÕm thiên gi¾i,

Làm sao tôi ch¤p nh§n :

" Tôi là th߶ng, là h¢ng"?

14) R°i Thª Tôn sau khi làm cho PhÕm thiên ¤y dao ðµng, nhß mµt nhà lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i ra; cûng v§y, Ngài biªn m¤t tÕi PhÕm thiên gi¾i ¤y và hi®n ra · Jetavana.

15) R°i PhÕm thiên ¤y g÷i mµt PhÕm thiên chúng:

-- Này Tôn giä, hãy ði ðªn Tôn giä Mahà Moggallàna; sau khi ðªn, thßa v¾i Tôn giä Mahà Moggallàna: "Thßa Tôn giä Moggallàna, b§c Thª Tôn ¤y có nhæng v¸ ð® tØ nào khác, cûng có th¥n lñc, cûng có uy ðÑc nhß các Tôn giä Moggallàna, Kassapa, Kappina và Anuruddha?"

16) -- Thßa vâng, Tôn giä.

PhÕm thiên chúng ¤y vâng ðáp PhÕm thiên ¤y và ði ðªn Tôn giä Mahà Moggallàna.

17) Sau khi ðªn, v¸ ¤y thßa v¾i Tôn giä Mahà Moggallàna:

-- Thßa Tôn giä Moggallàna, b§c Thª Tôn ¤y có nhæng ð® tØ nào khác, cûng có th¥n lñc, cûng có uy ðÑc nhß các Tôn giä Moggallàna, Kassapa, Kappina, Anuruddha?

18) R°i Tôn giä Mahà Moggallàna nói lên bài k® v¾i PhÕm thiên chúng ¤y:

ChÑng ba minh th¥n lñc,

Khéo ð÷c hi¬u tâm ng߶i,

B§c l§u t§n La-hán,

Ю tØ Ph§t r¤t nhi«u.

19) R°i PhÕm thiên chúng ¤y hoan hÖ, tín th÷ l¶i Tôn giä Mahà Moggallàna nói, ði ðªn ÐÕi PhÕm thiên; sau khi ðªn, nói v¾i v¸ PhÕm thiên ¤y:

-- Thßa Tôn giä, Tôn giä Mahà Moggallàna nói nhß sau:

"ChÑng ba minh th¥n lñc,

Khéo ð÷c hi¬u tâm ng߶i,

B§c l§u t§n La-hán,

Ю tØ Ph§t r¤t nhi«u."

20) PhÕm thiên chúng ¤y nói nhß v§y. V¸ PhÕm thiên kia hoan hÖ, tín th÷ l¶i nói cüa PhÕm thiên chúng ¤y.

VI. Phóng D§t (S.i.146)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) Lúc b¤y gi¶, Thª Tôn ðang Thi«n t¸nh ðµc cß vào bu±i trßa.

3) R°i hai Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà và Suddhavàsa ði ðªn Thª Tôn. Sau khi ðªn, h÷ ðÑng m²i ng߶i dña vào mµt cµt cØa.

4) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà nói v¾i Bích-chi PhÕm thiên Suddhavàsa:

-- Này Tôn giä, nay không phäi th¶i ð¬ h¥u thåm Thª Tôn, Thª Tôn ðang Thi«n t¸nh vào bu±i trßa. Và có mµt PhÕm thiên gi¾i ph°n vinh và th¸nh vßþng, tÕi ð¤y có PhÕm thiên an trú, s¯ng phóng d§t. Này Tôn giä, hãy ði ðªn PhÕm thiên gi¾i ¤y; sau khi ðªn hãy làm cho PhÕm thiên ¤y dao ðµng.

5) -- Thßa vâng, Thân hæu.

Bích-chi PhÕm thiên Suddhavàsa vâng ðáp Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà.

6) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà và Bích-chi PhÕm thiên Suddhavàsa, nhß mµt lñc sî...,... cûng v§y, các v¸ này biªn m¤t trß¾c m£t Thª Tôn và hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y.

7) PhÕm thiên này th¤y các PhÕm thiên kia t× xa ði ðªn, th¤y v§y, li«n nói v¾i các v¸ PhÕm thiên kia:

-- Này chß Tôn giä, chß Tôn giä t× ðâu ðªn?

8) -- Này Tôn giä, chúng tôi ðªn, sau khi ðßþc di®n kiªn Thª Tôn, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác. Này Tôn giä, Tôn giä nên ði ðªn h¥u thåm Thª Tôn, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác.

9) Khi ðßþc nói v§y, PhÕm thiên này không ð¬ ý ðªn l¶i nói ¤y, tñ mình biªn hình thành mµt ngàn thân, r°i nói v¾i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà:

-- Này Tôn giä, Tôn giä có th¤y th¥n lñc, uy ðÑc cüa ta nhß v§y không?

10) -- Này Tôn giä, ta có th¤y th¥n lñc, uy ðÑc cüa Tôn giä nhß v§y.

11) -- Này Tôn giä, th¥n lñc và uy ðÑc cüa ta nhß v§y, th¶i ta còn phäi ði h¥u thåm mµt Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ð¬ làm gì?

12) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà tñ thân biªn hình thành hai ngàn thân r°i nói v¾i PhÕm thiên kia:

-- Này Tôn giä, Tôn giä có th¤y th¥n lñc, uy ðÑc cüa ta nhß v§y không?

13) -- Này Tôn giä, tôi có th¤y th¥n lñc, uy ðÑc cüa Tôn giä nhß v§y.

14) -- Này Tôn giä, Thª Tôn có ðÕi th¥n lñc và ðÕi uy ðÑc th¡ng h½n Ông và ta næa. Này Tôn giä, Tôn giä hãy ði ðªn h¥u thåm Thª Tôn, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác.

15) R°i PhÕm thiên kia nói lên bài k® v¾i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà:

Ba hàng kim sí ði¬u,

Và b¯n hàng thiên nga,

Nåm hàng tråm h± cái

Rñc rÞ và sáng chói,

Cung ði®n này chiªu di®u,

B×ng sáng cä B¡c phß½ng.

(Bích-chi PhÕm thiên Subrahma):

16) D¥u cho cung ði®n Ông,

Rñc rÞ và chói sáng,

Chiªu di®u cä vòm tr¶i,

B×ng sáng cä B¡c phß½ng.

B§c Thi®n Th® sáng su¯t,

Th¤y nguy hi¬m trong s¡c,

Luôn luôn phäi biªn hoÕi,

Nên không ái lÕc s¡c.

17) -- R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà và Bích-chi PhÕm thiên Suddhavàsa; sau khi làm v¸ PhÕm thiên ¤y dao ðµng, li«n biªn m¤t tÕi ch² ¤y.

18) Và PhÕm thiên ¤y, sau mµt th¶i gian ði ðªn h¥u thåm Thª Tôn, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác.

VII. KOKÀLIKA (S.i,148)

1) — tÕi Sàvatthi.

2) Lúc b¤y gi¶ Thª Tôn Thi«n t¸nh ðµc cß vào bu±i trßa.

3) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà và Bích-chi PhÕm thiên Suddhavàsa ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðÑng m²i ng߶i dña vào mµt cái trø cØa.

4) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà vì TÖ-kheo Kokàlika nói lên bài k® trß¾c m£t Thª Tôn:

Ai là ng߶i có trí,

Biªt nh§n xét phân tích,

LÕi mu¯n ðem ß¾c lßþng,

B§c siêu vßþt ß¾c lßþng?

Ta nghî kë phàm phu,

B¸ hÕn chª bao vây,

Làm sao ß¾c lßþng ðßþc,

B§c siêu vßþt ß¾c lßþng?

VIII. TISSAKA (S.i,148)

1) TÕi Sàvatthi.

2) Lúc b¤y gi¶, Thª Tôn ðang thi«n t¸nh ðµc cß vào bu±i trßa.

3) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà và Bích-chi PhÕm thiên Suddhavàsa ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, m²i ng߶i ðÑng dña vào mµt cµt trø cØa.

4) R°i Bích-chi PhÕm thiên Subrahmà vì TÖ-kheo Katamodaka Tissaka nói lên bài k® này trß¾c m£t Thª Tôn:

Ai là ng߶i có trí,

Biªt nh§n xét phân tích,

LÕi mu¯n ðem ß¾c lßþng,

B§c siêu vßþt ß¾c lßþng?

Ta nghî ng߶i vô trí,

B¸ hÕn chª bao vây,

Làm sao ß¾c lßþng ðßþc,

B§c siêu vßþt ß¾c lßþng?

IX. TUDU BRAHMÀ (S.i, 149)

1) TÕi Sàvatthi.

2) Lúc b¤y gi¶ TÖ-kheo Kokàlika b¸ b®nh, ðau ð¾n, b¸ tr÷ng b®nh.

3) R°i Bích-lchi PhÕm thiên Tudu khi ðêm ðã g¥n mãn, v¾i dung s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng Jetavana, ði ðªn TÖ-kheo Kokàlika.

4) Sau khi ðªn, v¸ ¤y ðÑng trên hß không, và nói v¾i TÖ-kheo Kokàlika:

-- Này Kokàlika, hãy ð£t tin tß·ng vào Sàriputta và Moggallàna. Sàriputta và Moggallàna th§t là hòa nhã.

5) -- Ông là ai, này Hi«n giä?

6) -- Ta là Bích-chi PhÕm thiên Tudu.

7) -- Này Hi«n giä, phäi chång Ông ðã ðßþc Thª Tôn nói là ðã chÑng quä B¤t lai. V§y Ông ðªn · ð¶i này làm gì? Ông có th¤y l²i l¥m cüa Ông nhß thª nào?

Phàm con ng߶i ðã sanh,

Sanh v¾i búa trong mi®ng,

Kë ngu khi nói b§y,

Tñ ch£t ðÑt l¤y thân.

Ai khen kë làm b§y,

Ai chê ng߶i làm hay,

Tñ nhen nhúm b¤t hÕnh,

Do chính mi®ng cüa mình;

Chính do b¤t hÕnh ¤y,

Nên không ðßþc an lÕc,

Nhö thay b¤t hÕnh này,

Trong canh bÕc (rüi may),

B¸ tan hoang tài sän,

Trong gi¶ phút ðö ðen!

L¾n h½n, sñ b¤t hÕnh,

H½n m÷i b¤t hÕnh khác,

Do tñ mình gây nên,

Cho tñ ngã cüa mình!

Ai ð¯i xØ ác ý,

V¾i chß Ph§t, Thi®n Th®,

Phäi träi qua th¶i gian,

Tråm ngàn, nhi«u h½n næa,

Ba mß½i sáu và nåm,

Träi th¶i gian th§t dài.

Ai v¾i l¶i và ý,

Phï báng b§c Hi«n Thánh,

Dùng ác tâm ch¯ng ð¯i,

S¨ sa ð÷a ð¸a ngøc.

X. KOKÀLIKA (S.i,119)

1) TÕi Sàvatthi.

2) R°i TÖ-kheo Kokàlika ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn, r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

3) Ng°i xu¯ng mµt bên, TÖ-kheo Kokàlika bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, Sàriputta và Moggallàna là hÕng ác døc. H÷ b¸ ác døc chi ph¯i.

4) Khi ðßþc nghe nói v§y, Thª Tôn nói v¾i TÖ-kheo Kokàlika:

-- Này Kokàlika, ch¾ có nói nhß v§y. Này Kokàlika, ch¾ có nói nhß v§y. Này Kokàlika, hãy ð£t tin tß·ng vào Sàriputta và Moggallàna. Sàriputta và Moggallàna th§t là hòa ái.

5) L¥n thÑ hai, TÖ-kheo Kokàlika bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, d¥u Thª Tôn ðáng tin tß·ng, r¤t ðáng tin c§y; nhßng Sàriputta và Moggallàna là hÕng ác døc. H÷ b¸ ác døc chi ph¯i.

6) L¥n thÑ hai, Thª Tôn nói v¾i TÖ-kheo Kokàlika:

-- Này Kokàlika, ch¾ có nói nhß v§y. Này Kokàlika, ch¾ có nói nhß v§y. Này Kokàlika, hãy ð£t tin tß·ng vào Sàriputta và Moggallàna. Sàriputta và Moggallàna th§t là hòa ái.

7) L¥n thÑ ba, TÖ-kheo Kokàlika bÕch Thª Tôn:

-- ... H÷ b¸ ác døc chi ph¯i.

8) L¥n thÑ ba, Thª Tôn bäo TÖ-kheo Kokàlika:

-- ... Sàriputta và Moggallàna th§t là hòa ái.

9) R°i TÖ-kheo Kokàlika t× ch² ng°i ðÑng d§y, ðänh l­ Thª Tôn, thân bên phäi hß¾ng v« Ngài, r°i ra ði.

10) TÖ-kheo Kokàlika ra ði không ðßþc bao lâu, toàn thân m÷c lên nhæng møt nh÷t l¾n b¢ng hµt cäi. T× hµt cäi, chúng l¾n lên b¢ng hµt ð§u xanh (mugga). T× hµt ð§u xanh, chúng l¾n lên b¢ng hµt ð§u l¾n (kalàya). T× hµt ð§u l¾n, chúng l¾n lên b¢ng rolatthi (hµt cây jujube, cây táo ?). T× hµt rolatthi, chúng l¾n lên b¢ng hµt kolama. T× hµt kolama, chúng l¾n lên b¢ng hµt amala (a-ma-la quä). T× quä amala, chúng l¾n lên b¢ng quä beluva chßa chín. T× quä beluva chßa chín, chúng l¾n lên b¢ng quä billa. T× hình l¾n b¢ng quä billa, chúng nÑt vÞ ra, chäy máu và mü.

11) R°i TÖ-kheo Kokàlika do b®nh này b¸ m®nh chung. B¸ m®nh chung, TÖ-kheo Kokàlika sanh trong ð¸a ngøc Sen h°ng, v¾i tâm h§n thù ð¯i v¾i Tôn giä Sàriputta và Moggallàna.

12) R°i PhÕm thiên Sahampati, sau khi ðêm ðã g¥n mãn, v¾i dung s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng Jetavana, ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn và ðÑng mµt bên.

13) ÐÑng mµt bên, PhÕm thiên Sahàmpati bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, TÖ-kheo Kokàlika ðã m®nh chung. BÕch Thª Tôn, sau khi m®nh chung TÖ-kheo Kokàlika phäi sanh vào ð¸a ngøc Sen h°ng v¾i tâm h§n thù ð¯i v¾i Tôn giä Sàriputta và Moggallàna.

14) PhÕm thiên Sahampati nói nhß v§y. Sau khi nói xong, ðänh l­ Thª Tôn, thân bên hæu hß¾ng v« Ngài r°i biªn m¤t tÕi ch² ¤y.

15) R°i Thª Tôn, sau khi ðêm ¤y ðã qua, li«n bäo các TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo, h°i hôm, PhÕm thiên Sahampati, khi ðêm ðã g¥n mãn, v¾i dung s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng Jetavana ði ðªn Ta; sau khi ðªn, ðänh l­ Ta r°i ðÑng mµt bên. ÐÑng mµt bên, này các TÖ kheo, PhÕm thiên Sahampati bÕch v¾i Ta : " BÕch Thª Tôn, TÏ-kheo Kokàlika ðã m®nh chung. Và bÕch Thª Tôn, TÖ-kheo Kokàlika sau khi m®nh chung ðã sanh vào ð¸a ngøc Sen h°ng v¾i tâm thù h§n ð¯i v¾i Tôn giä Sàriputta và Moggattàna". Này các TÖ-kheo, PhÕm thiên Sahampati nói nhß v§y. Sau khi nói xong, ðänh l­ Ta, thân phía hæu hß¾ng v« Ta, r°i biªn m¤t tÕi ch².

16) Ðßþc nghe nói v§y, mµt TÖ-kheo bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, bao nhiêu lâu là tu±i th÷ trong ð¸a ngøc Sen h°ng ?

17) -- Th§t dài, này TÖ-kheo, là tu±i th÷ trong ð¸a ngøc Sen h°ng. Không d­ gì tính ðßþc là bao nhiêu nåm, bao nhiêu tråm nåm, bao nhiêu ngàn nåm, bao nhiêu tråm ngàn nåm.

18) -- BÕch Thª Tôn, có th¬ tính ðßþc chång b¢ng mµt ví dø ?

19) Thª Tôn ðáp:

-- Có th¬ ðßþc, này TÖ-kheo. Này TÖ-kheo, ví nhß có mµt bao hµt ð§u mè, n£ng hai mß½i khàrika, theo ðo l߶ng · nß¾c Kosala. Ví dø sau mµt tråm nåm, mµt ng߶i l¤y ra mµt l¥n mµt hµt mè. Này TÖ-kheo, còn mau h½n là bao hµt mè, n£ng hai mß½i khàrika ¤y, theo ðo l߶ng cüa nß¾c Kosala, ði ðªn tiêu hao, ði ðªn hao mòn do phß½ng ti®n ¤y, so sánh (v¾i tu±i th÷) · ð¸a ngøc Abhuda. Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Abhuda b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Nirabbuda. Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Nirabbuda b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Ababa. Này-TÖ kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Ababa b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Atata. Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Atata b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Ahaha. Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Ahaha b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Kumuda. Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Kumuda b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Sogandhika. Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Sogandhika b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Uppala (Hoa sen xanh). Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Uppala b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Pundarika (Sen tr¡ng). Này TÖ-kheo, hai mß½i tu±i th÷ · ð¸a ngøc Sen tr¡ng b¢ng mµt tu±i th÷ · ð¸a ngøc Sen h°ng. Này TÖ-kheo, TÖ-kheo Kokàlika sanh tÕi ð¸a ngøc Sen h°ng v¾i tâm h§n thù ð¯i v¾i tôn giä Sàriputta và Moggallàna.

20) Thª Tôn nói nhß v§y. Sau khi nói nhß v§y, b§c Thi®n Th® lÕi nói thêm:

Phàm con ng߶i ðã sanh,

Sanh v¾i búa trong mi®ng,

Kë ngu khi nói b§y,

Tñ ch£t ðÑt l¤y thân.

Ai khen kë làm b§y,

Ai chê ng߶i làm hay,

Tñ nhen nhúm b¤t hÕnh,

Do n½i mi®ng cüa mình,

Chính do b¤t hÕnh ¤y,

Nên không ðßþc an lÕc.

Nhö thay b¤t hÕnh này,

Trong canh bÕc rüi may,

B¸ tan hoang tài sän,

Trong gi¶ phút ðö ðen.

L¾n h½n sñ b¤t hÕnh,

H½n m÷i b¤t hÕnh khác,

Do tñ mình gây nên,

Cho tñ ngã cüa mình.

Ai ð¯i xØ ác ý,

V¾i chß Ph§t, Thi®n Th®,

Phäi träi qua th¶i gian,

Tråm ngàn nhi«u h½n næa,

Ba mß½i sáu và nåm,

Träi th¶i gian th§t dài.

Ai v¾i l¶i và ý,

Phï báng b§c Hi«n Thánh,

Dùng ác tâm ch¯ng ð¯i,

S¨ sa ð÷a ð¸a ngøc.

I. SANAMKUMÀRA. Th߶ng аng tØ (S.i,153)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Ràjagaha (Vß½ng Xá), trên b¶ sông Sappini.

2) R°i PhÕm thiên Sanamkumàra, khi ðêm ðã g¥n mãn, v¾i dung s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng b¶ sông Sappini, ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn, r°i ðÑng mµt bên.

3) ÐÑng mµt bên, PhÕm thiên Sanamkumàra nói lên bài k® này trß¾c m£t Thª Tôn:

Sát-ðª-lÜ t¯i th¡ng,

Giæa ng߶i tin giai c¤p.

V¸ ð¥y ðü trí, ðÑc,

T¯i th¡ng giæa Nh½n, Thiên.

4) PhÕm thiên Sanamkumàra nói nhß v§y, và b§c ÐÕo Sß ch¤p nh§n.

5) R°i PhÕm thiên Sanamkumàra biªt ðßþc: "Thª Tôn ðã ch¤p nh§n ta", ðänh l­ Thª Tôn, thân bên hæu hß¾ng v« Ngài và biªn m¤t tÕi ch².

II. DEVADATTA (S.i,153)

1) Mµt th¶i Thª Tôn · Ràjagaha, trên núi Linh ThÑu, khi Devadatta bö ði không bao lâu.

2) R°i PhÕm thiên Sahampati, khi ðêm ðã g¥n mãn, v¾i dung s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng núi Linh ThÑu, ði ðªn Thª Tôn, sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn và ðÑng mµt bên.

3) ÐÑng mµt bên, PhÕm thiên Sahampati nói lên bài k® này trß¾c m£t Thª Tôn v« Devadatta:

Cây chu¯i b¸ trái giªt,

Cûng v§y cây tre, lau.

Danh v÷ng giªt kë ác,

Nhß thai giªt con la.

II. ANDHAKAVINDA (S.i,154)

1) Mµt th¶i Thª Tôn trú · giæa dân chúng Magadha, tÕi Andhakavinda.

2) Lúc b¤y gi¶ Thª Tôn ng°i · ngoài tr¶i, trong bóng ðêm, trong khi tr¶i mßa t×ng hµt mµt.

3) R°i PhÕm thiên Sahampati, trong khi ðêm ðã g¥n mãn, v¾i dung s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng Andhakavinda, ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ðÑng mµt bên.

4) ÐÑng mµt bên, PhÕm thiên Sahampati nói lên bài k® này trß¾c m£t Thª Tôn:

Hãy · ch² núi non,

Xa v¡ng các xóm làng,

Hãy s¯ng ð¶i giäi thoát,

T× bö các kiªt sØ !

Nªu tÕi ð¤y không ðÕt

Ði«u Ông ßa, Ông thích,

Hãy s¯ng giæa chúng Tång,

Hµ trì, giæ chánh ni®m,

Và bµ hành kh¤t thñc,

Nhà này ðªn nhà khác,

Các cån ðßþc hµ trì,

Th§n tr÷ng, giæ chánh ni®m.

Hãy · ch² núi non,

Xa v¡ng các xóm làng,

Thoát ly m÷i sþ hãi,

Vô úy, s¯ng giäi thoát.

Nhæng ch² có r¡n ðµc,

Có ðêm ch¾p, s¤m vang,

Trong ðêm ðen t¯i m¸t,

V¸ TÖ-kheo l£ng ng°i,

Không run, không hoäng sþ,

Lông tóc không dñng ngßþc,

Chính m¡t con th¤y v§y,

Không phäi chï nghe ð°n.

Chính trong mµt PhÕm hÕnh,

Ngàn ng߶i thoát tØ th¥n.

H½n nåm tråm hæu h÷c,

M߶i, m߶i l¥n mµt tråm,

T¤t cä chúng Dñ lßu,

Khöi sanh loÕi bàng sanh.

Còn các v¸ còn lÕi,

Theo con ð«u hß·ng phß¾c,

Con ðªm không k¬ xiªt,

Sþ r½i vào v÷ng ngæ.

IV. ARUNAVATI (S.i,155)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Sàvatthi...,...

2) — ð¤y, Thª Tôn g÷i các v¸ TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo.

3) -- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn.

4) Thª Tôn nói nhß sau:

5) -- Thu· xßa, này các TÖ-kheo, có v¸ vua tên là Arunavà. Này các TÖ-kheo, kinh ðô vua Arunavà này tên là Arunavati. Này các TÖ-kheo, g¥n kinh ðô Arlunavati, Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác an trú.

6) Này các TÖ-kheo, Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác có hai v¸ ð® tØ xu¤t chúng, thßþng túc, tên là Abhibhu và Sambhava.

7) R°i này các TÖ-kheo, Thª Tôn Sikhì b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác g÷i TÖ-kheo Abhibhu:

" -- Này Bà-la-môn, chúng ta hãy ði ðªn mµt PhÕm thiên gi¾i cho ðªn th¶i dùng bæa ån".

8) "-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn."

Này các TÖ-kheo, TÖ-kheo Abhibhu vâng ðáp Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác.

9) R°i này các TÖ-kheo, Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Chánh Giác và TÖ-kheo Abhibhu, nhß nhà lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi, hay co lÕi cánh tay ðang du²i ra, cûng v§y (hai v¸) biªn m¤t · kinh ðô Arunavati và hi®n ra · PhÕm thiên gi¾i ¤y.

10) R°i này các TÖ-kheo, Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán Chánh ÐÆng Chánh Giác bäo TÖ-kheo Abhibhu:

" -- Này Bà-la-môn, hãy nói bài pháp cho PhÕm thiên này, cho PhÕm phø thiên và cho PhÕm chúng thiên".

11) "-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn."

TÖ-kheo Abhibhu vâng ðáp Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác, tuyên thuyªt bài pháp cho PhÕm thiên ¤y, cho PhÕm phø thiên và cho PhÕm chúng thiên, khích l®, làm h÷ ph¤n kh·i, làm h÷ hoan hÖ.

12) — ðây, này các TÖ-kheo, PhÕm thiên, PhÕm phø thiên và PhÕm chúng thiên cäm th¤y xúc phÕm, bñc bµi, tÑc t¯i và nói r¢ng: "Th§t là hy hæu, th§t là vi di®u, làm sao mµt ð® tØ lÕi thuyªt pháp trß¾c m£t b§c ÐÕo Sß?".

13) R°i này các TÖ-kheo, Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác bäo TÖ-kheo Abhibhu:

"-- Này Bà-la-môn, PhÕm thiên, PhÕm thø thiên, và PhÕm chúng thiên ¤y cäm th¤y xúc phÕm, bñc bµi, tÑc t¯i, nói r¢ng: 'Th§t là hy hæu, th§t là vi di®u, làm sao mµt ð® tØ lÕi thuyªt pháp trß¾c m£t b§c ÐÕo Sß?' V§y này Bà-la-môn, hãy làm cho PhÕm thiên, PhÕm phø thiên và PhÕm chúng thiên càng dao ðµng bµi ph¥n h½n næa".

14) "-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn".

Này các TÖ-kheo, TÖ-kheo Abhibhu vâng ðáp Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác, hi®n thân thuyªt pháp, tàng thân thuyªt pháp, hi®n nØa thân dß¾i không hi®n nØa thân trên thuyªt pháp, hi®n nØa thân trên không hi®n nØa thân giæa thuyªt pháp.

15) — ðây, này các TÖ-kheo, PhÕm thiên, PhÕm phø thiên và PhÕm chúng thiên, tâm kh·i lên hy hæu, kÏ di®u nói r¢ng: "Th§t là hy hæu, th§t là kÏ di®u, ðÕi th¥n lñc và ðÕi uy lñc cüa v¸ Sa-môn".

16) R°i TÖ-kheo Abhibhu bÕch Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác:

"-- BÕch Thª Tôn, con xác nh§n v¾i l¶i nói này giæa chúng TÖ-kheo Tång: "ÐÑng · PhÕm thiên gi¾i, con có th¬ khiªn cho ngàn thª gi¾i nghe ðßþc tiªng cüa con."

17) "-- Này Bà-la-môn, nay là th¶i cho sñ vi®c ¤y. Này Bà-la-môn, nay là th¶i cho sñ vi®c ¤y. Này Bà-la-môn, Ông hãy ðÑng · PhÕm thiên gi¾i và làm cho ngàn thª gi¾i nghe ðßþc tiªng nói cüa ông".

18) "-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn".

Này các TÖ-kheo, TÖ-kheo Abhibhu vâng ðáp Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác, ðÑng · PhÕm thiên gi¾i và nói lên bài k® này:

"Hãy ðÑng d§y, lên ð߶ng,

Hãy d¤n thân Ph§t giáo,

Hãy ðánh bÕi Ma quân,

Nhß voi phá chòi lá.

Ai trong pháp lu§t này,

An trú không phóng d§t,

ÐoÕn t§n vòng s¯ng chªt,

S¨ ch¤m dÑt kh± ðau".

19) Này các TÖ-kheo, r°i Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác và TÖ-kheo Abhibhu, sau khi làm cho PhÕm thiên, PhÕm phø thiên và PhÕm chúng thiên dao ðµng, nhß ng߶i lñc sî...,... biªn m¤t · PhÕm thiên gi¾i ¤y và hi®n ra · Arunavati.

20) R°i này các TÖ-kheo, Thª Tôn Sikhì, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác g÷i các v¸ TÖ-kheo:

"-- Này các TÖ kheo, các Ông có nghe bài k® do TÖ-kheo Abhibhu ðÑng tÕi PhÕm thiên gi¾i, nói lên không?".

21) "-- BÕch Thª Tôn, chúng con có nghe bài k® do TÖ-kheo Abhibhu ðÑng tÕi PhÕm thiên gi¾i ðã nói lên."

22) "-- Này các TÖ-kheo, nhß thª nào các ông nghe bài k® do TÖ-kheo Abhibhu ðÑng lên tÕi PhÕm thiên gi¾i ðã nói lên?"

23) "-- BÕch Thª Tôn, chúng con nghe bài k® do TÖ-kheo Abhibhu ðÑng tÕi PhÕm thiên gi¾i ðã nói lên nhß sau:

Hãy ðÑng d§y, lên ð߶ng,

Hãy d¤n thân Ph§t giáo.

Hãy ðánh bÕi Ma quân,

Nhß voi phá chòi lá.

Ai trong pháp lu§t này,

Ai trú không phóng d§t,

ÐoÕn t§n vòng s¯ng chªt,

S¨ ch¤m dÑt kh± ðau.

24) Nhß v§y, bÕch Thª Tôn, chúng con ðã nghe bài k® do TÖ-kheo Abhibhu ðÑng tÕi PhÕm thiên gi¾i ðã nói lên."

25) "-- Lành thay, lành thay, này các TÖ-kheo. Lành thay, này các TÖ-kheo! Các Ông ðã ðßþc nghe bài k® do TÖ-kheo Abhibhu ðÑng tÕi PhÕm thiên gi¾i, ðã nói lên".

26) Thª Tôn ðã nói nhß v§y. Các TÖ-kheo ¤y hoan hÖ, tín th÷ l¶i Thª Tôn dÕy.

V. PARINIBHÀNA: Bát Niªt Bàn (S.i,157)

1) Mµt th¶i Thª Tôn · Kusinàrà, tÕi Upavattana, trong r×ng cây ta-la, giæa dân chúng Mallà, giæa hai cây ta-la song th÷ trong khi Ngài nh§p Niªt-bàn.

2) R°i Thª Tôn nói v¾i các v¸ TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo, nay Ta khuyên các Ông, hãy tinh t¤n, ch¾ phóng d§t. Các pháp hæu vi là vô th߶ng. Ðây là nhæng l¶i cu¯i cùng cüa Nhß Lai.

3) R°i Thª Tôn vào ð¸nh s½ Thi«n. Ra s½ Thi«n, Ngài vào Thi«n thÑ hai. Ra Thi«n thÑ hai, Ngài vào Thi«n thÑ ba. Ra Thi«n thÑ ba, Ngài vào Thi«n thÑ thß. Ra Thi«n thÑ tß, Ngài vào Không vô biên xÑ. Ra Không vô biên xÑ, Ngài vào ThÑc vô biên xÑ. Ra ThÑc vô biên xÑ, Ngài vào Vô s· hæu xÑ. Ra Vô s· hæu xÑ, Ngài vào Phi tß·ng phi phi tß·ng xÑ.

4) Ra Phi tß·ng phi phi tß·ng xÑ, Ngài vào Vô s· hæu xÑ. Ra Vô s· hæu xÑ, Ngài vào ThÑc vô biên xÑ. Ra ThÑc vô biên xÑ, Ngài vào Không vô biên xÑ. Ra Không vô biên xÑ, Ngài vào Thi«n thÑ tß. Ra Thi«n thÑ tß, Ngài vào Thi«n thÑ ba. Ra Thi«n thÑ ba, Ngài vào Thi«n thÑ hai. Ra Thi«n thÑ hai, Ngài vào s½ Thi«n. Ra s½ Thi«n, Ngài vào Thi«n thÑ hai. Ra Thi«n thÑ hai, Ngài vào Thi«n thÑ ba. Ra Thi«n thÑ ba, Ngài vào Thi«n thÑ tß. Ra Thi«n thÑ tß, Thª Tôn li«n nh§p di®t.

5) Khi Thª Tôn di®t ðµ, nhân sñ di®t ðµ này, PhÕm thiên Brahmà nói lên bài k®:

M÷i sinh v§t · ð¶i,

TØ bö thân nåm u¦n,

B§c ÐÕo Sß cûng v§y,

Фng Tuy®t Luân trên ð¶i,

Nhß Lai, ð¤ng Hùng Lñc,

B§c Giác Ngµ nh§p di®t.

6) Khi Thª Tôn di®t ðµ, nhân sñ di®t ðµ này, Thiên chü Sakha nói lên bài k®:

Các hành là vô th߶ng,

Có sanh phäi có di®t,

Sau khi sanh, chúng di®t,

T¸nh chï chúng, an lÕc.

7) Khi Thª Tôn di®t ðµ, nhân sñ di®t ðµ này, Tôn giä Ànada nói lên bài k® :

Th§t kinh khüng bàng hoàng,

Th§t lông t&o