I. Tß L߶ng (TÕp 12.10, ÐÕi 2,82c) (S.ii,80)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Sàvatthi (Xá-v®), Jetavana (Th¡ng Lâm), tÕi v߶n ông Anàthapindika (C¤p Cô еc).

2) — ð¤y Thª Tôn g÷i các TÖ-kheo: "Này các TÖ-kheo". "Thßa vâng, bÕch Thª Thª Tôn". Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn.

3) Thª Tôn nói nhß sau:

-- Này các TÖ-kheo, các TÖ-kheo tß l߶ng, phäi tß l߶ng nhß thª nào ð¬ ch½n chánh di®t kh± mµt cách tr÷n v©n?

-- BÕch Thª Tôn, các pháp l¤y Thª Tôn làm cån bän, l¤y Thª Tôn làm lãnh ðÕo, l¤y Thª Tôn làm ði¬m tña. Lành thay, bÕch Thª Tôn, nªu Thª Tôn nói lên ý nghîa cüa l¶i nói này. Sau khi nghe Thª Tôn thuyªt giäng, các TÖ-kheo s¨ th÷ trì.

4) -- V§y này các TÖ-kheo, hãy nghe và khéo suy nghi®m, Ta s¨ nói.

-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn. Thª Tôn nói nhß sau:

5) -- — ðây, này các TÖ-kheo, v¸ TÖ-kheo ðang tß l߶ng, tß l߶ng nhß sau: "Sñ ðau kh± nhi«u loÕi và ða dÕng này kh·i lên trên ð¶i nhß già và chªt; sñ ðau kh± này l¤y gì làm nhân, l¤y gì t§p kh·i, l¤y gì tác sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Do cái gì có m£t, già chªt hi®n hæu? Do cái gì không có m£t, già chªt không hi®n hæu?"

6) Tß l߶ng nhß v§y, v¸ ¤y biªt nhß sau: "Sñ ðau kh± nhi«u loÕi và ða dÕng này kh·i lên trên ð¶i nhß già và chªt, sñ ðau kh± này l¤y sanh làm nhân, l¤y sanh làm t§p kh·i, l¤y sanh làm tác sanh, l¤y sanh làm hi®n hæu. Do sanh có m£t, già chªt hi®n hæu. Do sanh không có m£t, già chªt không hi®n hæu".

7) Và v¸ ¤y biªt già chªt, biªt già chªt t§p kh·i, biªt già chªt ðoÕn di®t, và v¸ ¤y biªt con ð߶ng thích Ñng ðßa ðªn già chªt ðoÕn di®t. Do thñc hành nhß v§y, v¸ ¤y tr· thành v¸ Tùy pháp hành.

8) Này các TÖ-kheo, v¸ ¤y ðßþc g÷i là v¸ TÖ-kheo ðã thñc hành mµt cách tr÷n v©n ð¬ ch½n chánh ðoÕn t§n kh± ðau và ðoÕn di®t già chªt.

9) Tß l߶ng thêm næa, v¸ ¤y tß l߶ng nhß sau: "Còn hæu này, do cái gì làm nhân? Còn thü này, do cái gì làm nhân? Còn ái này, do cái gì làm nhân? Còn th÷ này, do cái gì làm nhân? Còn xúc này... Còn sáu xÑ này... Còn danh s¡c này... Còn thÑc này... Còn các hành này, do cái gì làm nhân, cái gì t§p kh·i, cái gì tác sanh, cái gì làm hi®n hæu? Do cái gì có m£t, các hành hi®n hæu? Do cái gì không có m£t các hành không hi®n hæu?"

10) Tß l߶ng nhß v§y, v¸ ¤y biªt nhß sau: "Các hành l¤y vô minh làm nhân, l¤y vô minh làm t§p kh·i, l¤y vô minh làm tác sanh, l¤y vô minh làm hi®n hæu. Do vô minh có m£t, các hành hi®n hæu. Do vô minh không có m£t, các hành không hi®n hæu".

11) Và v¸ ¤y biªt các hành, biªt các hành t§p kh·i, biªt các hành ðoÕn di®t, và v¸ ¤y biªt con ð߶ng thích Ñng ðßa ðªn các hành ðoÕn di®t. Do thñc hành nhß v§y, v¸ ¤y tr· thành v¸ Tùy pháp hành. Này các TÖ-kheo, v¸ ¤y ðßþc g÷i là v¸ TÖ-kheo ðã thñc hành mµt cách tr÷n v©n ð¬ ch½n chánh ðoÕn t§n kh± ðau và ðoÕn di®t các hành.

12) Này các TÖ-kheo, nªu ng߶i nào b¸ vô minh chi ph¯i, dñ tính làm phß¾c lành, thÑc (cüa ng߶i ¤y) ði ðªn phß¾c. Nªu ng߶i ¤y dñ tính làm phi phß¾c hành, thÑc (cüa ng߶i ¤y) ði ðªn phi phß¾c. Nªu ng߶i ¤y dñ tính làm b¤t ðµng hành, thÑc (cüa ng߶i ¤y) ði ðªn b¤t ðµng.

13) Này các TÖ-kheo, khi nào v¸ TÖ-kheo ðoÕn t§n vô minh, minh ðßþc sanh kh·i. V¸ ¤y do vô minh ðoÕn t§n, minh sanh kh·i, không dñ tính làm phß¾c hành, không dñ tính làm phi phß¾c hành, không dñ tính làm b¤t ðµng hành.

14) Không có dñ tính, không có døng ý, v¸ ¤y không ch¤p thü mµt sñ gì · ð¶i. Không ch¤p thü, v¸ ¤y không sþ hãi. Không sþ hãi, v¸ ¤y hoàn toàn t¸ch t¸nh. V¸ ¤y biªt rõ: "Sanh ðã t§n, PhÕm hÕnh ðã thành, nhæng vi®c nên làm ðã làm, không còn tr· lui trÕng thái này næa".

15) Nªu v¸ ¤y cäm giác lÕc th÷, v¸ ¤y biªt lÕc th÷ ¤y vô th߶ng, v¸ ¤y biªt không nên tham ð¡m, v¸ ¤y biªt không nên hoan hÖ. Nªu v¸ ¤y cäm giác kh± th÷, v¸ ¤y biªt kh± th÷ vô th߶ng, v¸ ¤y biªt không nên tham ð¡m, v¸ ¤y biªt không nên hoan hÖ. Nªu v¸ ¤y cäm giác b¤t kh± b¤t lÕc th÷, v¸ ¤y biªt th÷ ¤y vô th߶ng, v¸ ¤y biªt không nên tham ð¡m, v¸ ¤y biªt không nên hoan hÖ.

16) Nªu v¸ ¤y cäm giác lÕc th÷, th÷ ¤y ðßþc cäm giác v¾i ni®m thoát ly. Nªu v¸ ¤y cäm giác kh± th÷, th÷ ¤y ðßþc cäm giác v¾i ni®m thoát ly. Nªu v¸ ¤y cäm giác b¤t kh± b¤t lÕc th÷, th÷ ¤y ðßþc cäm giác v¾i ni®m thoát ly (visannutto).

17) Khi v¸ ¤y cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa thân, v¸ ¤y biªt: "Ta cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa thân". Khi v¸ ¤y cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa sinh mÕng, v¸ ¤y biªt: "Ta cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa sinh mÕng". V¸ ¤y biªt: "Sau khi thân hoÕi mÕng chung, · ðây t¤t cä nhæng cäm th÷ không làm cho có hÖ lÕc, s¨ tr· thành v¡ng lÕnh, cái thân ðßþc bö qua mµt bên".

18) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt ng߶i t× trong lò nung cüa ng߶i thþ g¯m l¤y ra mµt cái ghè nóng và ð£t trên mµt khoäng ð¤t b¢ng phÆng ð¬ sÑc nóng · ð¤y ðßþc nguµi d¥n, và các miªng sành vøn ðßþc gÕt bö mµt bên. Cûng v§y, này các TÖ-kheo, khi cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa thân, v¸ ¤y biªt: "Ta cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa thân". Khi v¸ ¤y cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa sinh mÕng, v¸ ¤y biªt: "Ta cäm giác mµt cäm th÷ t§n cùng cüa sinh mÕng". V¸ ¤y biªt: "Sau khi thân hoÕi mÕng chung, · ðây t¤t cä nhæng cäm th÷ không làm cho có hÖ lÕc, s¨ tr· thành v¡ng lÕnh, cái thân ðßþc bö qua mµt bên".

19) Này các TÖ-kheo, các Ông nghî thª nào? V¸ TÖ-kheo ðã ðoÕn tr× các l§u ho£c có dñ tính làm các phß¾c hành, hay có dñ tính làm các phi phß¾c hành, hay có dñ tính làm các b¤t ðµng hành?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

20) -- Hay nªu các hành không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do các hành ðoÕn di®t, th¶i thÑc có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

21) -- Hay nªu thÑc không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do thÑc ðoÕn di®t, th¶i danh s¡c có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

22) -- Hay nªu danh s¡c không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do danh s¡c ðoÕn di®t, th¶i sáu xÑ có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

23) -- Hay nªu sáu xÑ không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do sáu xÑ ðoÕn di®t, th¶i xúc có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

24) -- Hay nªu xúc không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do xúc ðoÕn di®t, th¶i th÷ có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

25) -- Hay nªu th÷ không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do th÷ ðoÕn di®t, th¶i ái có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

26) -- Hay nªu ái không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do ái ðoÕn di®t, th¶i thü có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

27) -- Hay nªu thü không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do thü ðoÕn di®t, th¶i hæu có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

28) -- Hay nªu hæu không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do hæu ðoÕn di®t, th¶i sanh có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

29) -- Hay nªu sanh không có m£t mµt cách tr÷n v©n, do sanh ðoÕn di®t, th¶i già chªt có hi®n hành không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

30) -- Lành thay, lành thay, này các TÖ-kheo! Phäi là nhß v§y, này các TÖ-kheo! Không th¬ khác v§y. Hãy tin · Ta, này các TÖ-kheo! Hãy quyªt ð¸nh, ch¾ có nghi ng¶, ch¾ có phân vân! Ðây là kh± ðßþc ðoÕn t§n.

II. Thü (TÕp 12.4 Thü, ÐÕi 2,80b) (S.ii,84)

1)... Trú · Sàvatthi.

2) -- Này các TÖ-kheo, ai s¯ng, th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü (upàdàniya dhammà), ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái nên thü có m£t. Do duyên thü nên hæu có m£t. Do duyên hæu nên sanh có m£t. Do duyên sanh nên già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não sanh kh·i. Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt ð¯ng lØa l¾n làm b¢ng m߶i xe cüi, hay hai mß½i xe cüi, hay ba mß½i xe cüi, hay b¯n mß½i xe cüi ðang cháy ðö. TÕi ðây có ng߶i thïnh thoäng ném cö khô vào, và ném cüi khô vào. Này các TÖ-kheo, nhß v§y ð¯ng lØa l¾n ¤y ðßþc nuôi dßÞng, ðßþc tiªp tª, có th¬ cháy ðö trong mµt th¶i gian dài.

4) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái nên thü sanh kh·i... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

5) Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t. Do thü di®t nên hæu di®t. Do hæu di®t nên sanh di®t. Do sanh di®t nên già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não di®t. Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

6) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt ð¯ng lØa l¾n làm b¢ng m߶i xe cüi, hay hai mß½i xe cüi, hay ba mß½i xe cüi, hay b¯n mß½i xe cüi ðang cháy ðö. TÕi ð¤y không có ng߶i thïnh thoäng ném cö khô vào, hay phân khô, hay cüi khô vào. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, ð¯ng lØa l¾n ¤y do (nhiên li®u) ðßþc tiªp tª trß¾c tiêu di®t, do (nhiên li®u) khác không ðßþc ðem lÕi, không ðßþc nuôi dßÞng, b¸ t¡t.

7) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

III. Kiªt SØ (TÕp 12.3, Ph§t Phß¾c, ÐÕi 2,79c) (S.ii,86)

1)... Trú · Sàvatthi.

2)... Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái nên thü có m£t. Do duyên thü nên hæu có m£t. Do duyên hæu nên sanh có m£t. Do duyên sanh nên già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não sanh kh·i. Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Ví nhß, này các TÖ-kheo, do duyên d¥u và duyên tim, ng÷n ðèn d¥u ðßþc cháy ðö. TÕi ðây có ng߶i thïnh thoäng rót d¥u thêm và kh½i tim lên. Này các TÖ-kheo, ng÷n ðèn d¥u ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ cháy ðö trong mµt th¶i gian dài.

4) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái nên thü sanh kh·i... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

5) Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t. Do thü di®t nên hæu di®t. Do hæu di®t nên sanh di®t. Do sanh di®t nên già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não ðßþc ðoÕn di®t. Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

6) Ví nhß, này các TÖ-kheo, do duyên d¥u và do duyên tim, ng÷n ðèn d¥u ðßþc cháy ðö. TÕi ð¤y không có ng߶i thïnh thoäng rót thêm d¥u vào và không kh½i tim lên. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, ng÷n ðèn ¤y do (nhiên li®u) ðßþc tiªp tª trß¾c tiêu di®t và do (nhiên li®u) khác không ðßþc ðem thêm, không ðßþc nuôi dßÞng, s¨ b¸ t¡t.

7) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

IV. Kiªt SØ (S.ii,87)

1)... Trú · Sàvatthi.

2) -- Này các TÖ-kheo, ví nhß duyên d¥u và duyên tim, ng÷n ðèn d¥u ðßþc cháy ðö. TÕi ð¤y có ng߶i thïnh thoäng rót thêm d¥u và kh½i tim lên. Này các TÖ-kheo, ng÷n ðèn d¥u ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ cháy ðö trong mµt th¶i gian dài. Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, thü sanh kh·i... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Này các TÖ-kheo, ví nhß duyên d¥u và duyên tim, ng÷n ðèn d¥u ðßþc cháy ðö. TÕi ð¤y không có ng߶i thïnh thoäng rót thêm d¥u và kh½i tim lên. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, ng÷n ðèn d¥u ¤y do chính (nhiên li®u) ðßþc tiªp tª trß¾c tiêu di®t, do (nhiên li®u) khác không ðßþc ðem thêm, không ðßþc nuôi dßÞng, s¨ b¸ t¡t. Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t. .. (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

V. Cây L¾n (TÕp 12,2 ÐÕi Th÷, ÐÕi 2,79b) (S.ii,87)

1). .. Trú tÕi Sàvatthi.

2) -- Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, thü sanh kh·i... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Ví nhß, này các TÖ-kheo, mµt cây l¾n, các r­ cüa cây ¤y ðâm sâu xu¯ng dß¾i và ðâm ngang, t¤t cä r­ ¤y ð«u ðem lên nhña s¯ng cho cây ¤y. Này các TÖ-kheo, cây l¾n ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ ðÑng væng trong mµt th¶i gian dài. Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, thü sanh kh·i... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

4) Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t. Do thü di®t nên hæu di®t... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

5) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây l¾n, có mµt ng߶i ðªn, c¥m cái cu¯c và cái giö. Ng߶i ¤y ch£t ðÑt r­ cüa cây ¤y. Sau khi ðào cái mß½ng, ng߶i ¤y nh± các r­ l¾n cho ðªn các r­ con, các r­ phø. R°i ng߶i ¤y ch£t cây ¤y thành t×ng khúc. Sau khi ch£t cây thành t×ng khúc, ng߶i ¤y bØa, sau khi bØa, ng߶i ¤y chë thành t×ng miªng nhö. Sau khi chë thành t×ng miªng nhö, ng߶i ¤y ph½i giæa gió và n¡ng. Sau khi ng߶i ¤y ph½i giæa gió và n¡ng, ng߶i ¤y l¤y lØa ð¯t. Sau khi l¤y lØa ð¯t, ng߶i ¤y vun thành ð¯ng tro. Sau khi vun thành ð¯ng tro, ng߶i ¤y sàng tro ¤y giæa gió l¾n hay ð± tro ¤y vào dòng nß¾c mÕnh cho nß¾c cu¯n ði. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, cây l¾n ¤y, r­ b¸ c¡t ðÑt, làm thành nhß thân cây ta-la, làm cho không th¬ tái sanh, trong tß½ng lai không th¬ s¯ng lÕi ðßþc.

6) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y ðßþc sñ nguy hi¬m trong các pháp ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

VI. Cây L¾n (S.ii,88)

1)... Trú tÕi Sàvatthi.

2) -- Này các TÖ-kheo, ví nhß có mµt cây l¾n, các r­ cüa cây ¤y ðâm sâu xu¯ng dß¾i và ðâm ngang, t¤t cä r­ ¤y ð«u ðem lên nhña s¯ng cho cây ¤y. Này các TÖ-kheo, cây l¾n ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ ðÑng væng trong mµt th¶i gian dài.

3) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái nên thü sanh kh·i...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

4) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây l¾n, có ng߶i ðªn, c¥m cái cu¯c và cái giö. Ng߶i ¤y ch£t ðÑt r­ cüa cây ¤y. Sau khi ch£t ðÑt r­, ng߶i ¤y ðào mµt cái mß½ng. Sau khi ðào cái mß½ng, ng߶i ¤y nh± các r­ l¾n... (nhß trên)... hay ð± tro vào dòng nß¾c mÕnh cho nß¾c cu¯n ði. Cûng v§y, này các TÖ-kheo, cây l¾n ¤y, r­ b¸ c¡t ðÑt, làm thành nhß thân cây ta-la, làm cho cây ¤y không th¬ tái sanh, trong tß½ng lai không th¬ s¯ng lÕi ðßþc.

5) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

VII. Cây Non (TÕp 12,1 Chüng Th÷, ÐÕi 2, 79a)(S.ii.89)

1)... Trú · Sàvatthi.

2) -- Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, thü ðßþc sanh kh·i...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây non, có ng߶i thïnh thoäng vun x¾i các r­, thïnh thoäng bö thêm phân, thïnh thoäng tß¾i thêm nß¾c. Này các TÖ-kheo, cây non ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ l¾n lên, tång trß·ng, l¾n mÕnh.

4) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, thü sanh kh·i... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

5) Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

6) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây non, có ng߶i ðªn, c¥m cái cu¯c và cái giö. Ng߶i ¤y ch£t ðÑt r­ cüa cây ¤y, sau khi ch£t ðÑt, ng߶i ¤y ðào cái mß½ng. Sau khi ðào cái mß½ng, ng߶i ¤y nh± lên các r­ l¾n cho ðªn các r­ con và r­ phø. R°i ng߶i ¤y ch£t cây ¤y thành t×ng khúc. Sau khi ch£t t×ng khúc, ng߶i ¤y bØa. Sau khi bØa, ng߶i ¤y chë thành t×ng miªng nhö. Sau khi chë thành t×ng miªng nhö, ng߶i ¤y ph½i giæa gió và n¡ng. Sau khi ph½i giæa n¡ng và gió, ng߶i ¤y l¤y lØa ð¯t. Sau khi l¤y lØa ð¯t, ng߶i ¤y vun thành ð¯ng tro. Sau khi vun thành ð¯ng tro, ng߶i ¤y sàng tro ¤y giæa gió l¾n hay ð± tro ¤y vào dòng nß¾c mÕnh cho nß¾c cu¯n ði. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, cây non ¤y, r­ b¸ c¡t ðÑt, làm thành nhß thân cây ta-la, làm cho không th¬ tái sanh, trong tß½ng lai không th¬ s¯ng lÕi ðßþc.

7) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ nguy hi¬m trong các pháp kiªt sØ, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

VIII. Danh S¡c (S.ii,90)

1) Trú · Sàvatthi.

2)... Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, danh s¡c ðßþc sanh kh·i. Do duyên danh s¡c, sáu xÑ sanh kh·i...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây l¾n, các r­ cüa cây ¤y ðâm thÆng xu¯ng dß¾i và ðâm ngang ra, t¤t cä r­ ¤y ðem lên nhña s¯ng. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, cây l¾n ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ ðßþc ðÑng væng trong mµt th¶i gian dài.

4) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, danh s¡c ðßþc sanh kh·i...(nhß trên)...

5) Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ tai hÕi trong các pháp kiªt sØ, danh s¡c không có sanh kh·i. Do danh s¡c di®t nên sáu xÑ di®t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

6) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây l¾n, có mµt ng߶i ðªn, c¥m cái cu¯c và cái giö...(nhß trên)... Trong tß½ng lai không th¬ s¯ng lÕi ðßþc.

7) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ tai hÕi trong các pháp kiªt sØ, danh s¡c không có sanh kh·i. Do danh s¡c di®t nên sáu xÑ di®t... (nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

IX. ThÑc (S.ii,91)

1). .. Trú · Sàvatthi.

2) -- Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, thÑc ðßþc sanh kh·i. Do duyên thÑc, nên danh s¡c sanh kh·i...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

3) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây l¾n, r­ cüa các cây ¤y...(nhß trên)...

4) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp kiªt sØ, thÑc ðßþc sanh kh·i. Do duyên thÑc nên danh s¡c sanh kh·i...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

5) Này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ tai hÕi trong các pháp kiªt sØ, thÑc không sanh. Do thÑc di®t nên danh s¡c di®t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

6) Này các TÖ-kheo, ví nhß mµt cây l¾n, có ng߶i ðªn, c¥m cái cu¯c và cái giö...(nhß trên)... trong tß½ng lai không th¬ s¯ng lÕi ðßþc.

7) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, ai s¯ng th¤y sñ tai hÕi trong các pháp kiªt sØ, thÑc không có sanh kh·i. Do thÑc di®t nên danh s¡c di®t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

X. Nhân (S.ii,92)

1) Mµt th¶i Thª Tôn trú giæa dân chúng Kuru, tÕi mµt th¸ tr¤n cüa dân chúng Kuru tên là Kammàsadamma.

2) R°i Tôn giä Ànanda ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

3) Ng°i xu¯ng mµt bên, Tôn giä Ànanda bÕch Thª Tôn:

-- Th§t vi di®u thay, bÕch Thª Tôn! Th§t hy hæu thay, bÕch Thª Tôn! BÕch Thª Tôn, sâu xa thay là ð¸nh lý Duyên kh·i này, và sâu xa th§t là ð¸nh nghîa này. Nhßng ð¯i v¾i con ð¸nh lý ¤y có vë rõ ràng, minh bÕch!

4) -- Ch¾ có nói v§y, này Ànanda! Ch¾ có nói v§y, này Ànanda! Sâu xa thay, này Ànanda là ð¸nh lý Duyên kh·i này, và sâu xa th§t là ð¸nh nghîa này. Này Ànanda, chính vì không hi¬u rõ pháp này, không giác ngµ, không chÑng nh§p (pháp này) mà chúng sanh nay b¸ r¯i ren nhß cuµn chï, b¸ phü ð¥y b·i b®nh c¢n c²i, nhß cö munjà, nhß cây lau, không thoát khöi sñ luân h°i trong cõi dæ, ác thú, ð÷a xÑ.

5) Này Ànanda, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, hæu có m£t. Do duyên hæu, sanh có m£t. Do duyên sanh, già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não sanh kh·i. Nhß v§y là toàn kh± u¦n này t§p kh·i.

6) Này Ànanda, ví nhß mµt cây l¾n, các r­ cüa cây ¤y ðâm xu¯ng và ðâm ngang, t¤t cä r­ ¤y ð«u hút lên nhña s¯ng cho cây ¤y. Này Ànanda, cây l¾n ¤y ðßþc nuôi dßÞng nhß v§y, ðßþc tiªp tª nhß v§y, có th¬ ðÑng væng trong mµt th¶i gian dài.

7) Cûng v§y, này Ànanda, ai s¯ng th¤y v¸ ng÷t trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc tång trß·ng. Do duyên ái, thü có m£t. Do duyên thü, hæu có m£t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này t§p kh·i.

8) Này Ànanda, ai s¯ng th¤y sñ tai hÕi trong các pháp ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t...(nhß trên)... Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.

9) Này Ànanda, ví nhß mµt cây l¾n, r°i có ng߶i ði ðªn, c¥m cái cu¯c và cái giö. Ng߶i ¤y ch£t ðÑt r­ cây ¤y. Sau khi ch£t ðÑt r­, ng߶i ¤y ðào mµt cái mß½ng. Sau khi ðào mß½ng, ng߶i ¤y nh± lên các r­ l¾n cho ðªn các r­ con, r­ phø. Ng߶i ¤y ch£t cây ¤y ra t×ng khúc. Sau khi ch£t ra t×ng khúc, ng߶i ¤y bØa. Sau khi bØa, ng߶i ¤y chë ra t×ng miªng nhö. Sau khi chë ra t×ng miªng nhö, ng߶i ¤y ph½i giæa gió và n¡ng. Sau khi ph½i giæa gió và n¡ng, ng߶i ¤y l¤y lØa ð¯t. Sau khi l¤y lØa ð¯t, ng߶i ¤y vun lÕi thành ð¯ng tro. Sau khi vun lÕi thành ð¯ng tro, ho£c ng߶i ¤y sàng trong gió l¾n hay ð± vào dòng nß¾c chäy mÕnh ð¬ nß¾c cu¯n ði. Nhß v§y, này Ànanda, cây l¾n ¤y s¨ b¸ ch£t ðÑt, làm thành nhß cây ta-la, không th¬ nào tái sanh, không th¬ sanh kh·i lÕi trong tß½ng lai.

10) Nhß v§y, này Ànanda, ai s¯ng th¤y tai hÕi trong các pháp ðßþc ch¤p thü, ái ðßþc ðoÕn di®t. Do ái di®t nên thü di®t. Do thü di®t nên hæu di®t. Do hæu di®t nên sanh di®t. Do sanh di®t, nên già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não ð«u di®t. Nhß v§y là toàn bµ kh± u¦n này ðoÕn di®t.
.