I. V¸ Ng÷t (S.iii,81)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không nhß th§t biªt rõ v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa s¡c.

4-6)... cüa th÷... cüa tß·ng... cüa các hành.

7) Không nhß th§t biªt rõ v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa thÑc.

8-12) Và này các TÖ-kheo, b§c Ða vån Thánh ð® tØ nhß th§t biªt rõ v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa s¡c... cüa th÷... cüa tß·ng... cüa các hành... cüa thÑc.

II. T§p Kh·i (S.iii,82)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không nhß th§t biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t, v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa s¡c.

4-6). .. cüa th÷... cüa tß·ng... cüa các hành...

7) Không nhß th§t biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t, v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa thÑc.

8) Này các TÖ-kheo, b§c Ða vån Thánh ð® tØ nhß th§t biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t, v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa s¡c.

9-11)... cüa th÷... cüa tß·ng... cüa các hành...

12). .. nhß th§t biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t, v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa thÑc.

III. T§p Kh·i (S.iii,82)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, b§c Ða vån Thánh ð® tØ nhß th§t biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t, v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa s¡c.

4-6)... cüa th÷... cüa tß·ng... cüa các hành...

7)... nhß th§t biªt rõ sñ t§p kh·i, sñ ðoÕn di®t, v¸ ng÷t, sñ nguy hi¬m và sñ xu¤t ly cüa thÑc.

IV. Các V¸ A La Hán (S.iii,83)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, s¡c là vô th߶ng. Cái gì vô th߶ng là kh±. Cái gì kh± là vô ngã. Cái gì vô ngã c¥n phäi nhß th§t th¤y v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

4-6)... th÷... tß·ng... các hành là vô th߶ng...

7) Này các TÖ-kheo, thÑc là vô th߶ng. Cái gì vô th߶ng là kh±. Cái gì kh± là vô ngã. Cái gì vô ngã c¥n phäi nhß th§t th¤y v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

8) Này các TÖ-kheo, do th¤y v§y, b§c Ða vån Thánh ð® tØ nhàm chán ð¯i v¾i s¡c... ð¯i v¾i th÷... ð¯i v¾i tß·ng... ð¯i v¾i các hành. .. ð¯i v¾i thÑc.

9) Do nhàm chán nên ly tham. Do ly tham, nên ðßþc giäi thoát. Trong sñ giäi thoát, trí kh·i lên: "Ta ðã ðßþc giäi thoát". V¸ ¤y biªt rõ: "Sanh ðã t§n, PhÕm hÕnh ðã thành, nhæng vi®c gì nên làm ðã làm, không còn tr· lui trÕng thái này næa".

10) Này các TÖ-kheo, cho ðªn hæu tình cß (Sattavasa), cho ðªn tµt ðänh cüa hæu (Bhavaggam), nhæng b§c ¤y là t¯i thßþng, nhæng b§c ¤y là t¯i th¡ng · trong ð¶i, tÑc là các b§c A-la-hán.

11) Thª Tôn thuyªt nhß v§y. B§c Thi®n Th® nói nhß v§y xong, b§c ÐÕo Sß lÕi nói thêm:

1) An lÕc, b§c La-hán,

H÷ không có khát ái,

Ngã mÕn khéo ch£t ðÑt;

Lß¾i si b¸ phá rách.

2) H÷ ðÕt ðßþc b¤t ðµng,

Tâm vi­n ly ô trßþc,

Không nhi­m trß¾c thª gian,

B§c PhÕm thiên vô l§u.

3) H÷ biªn tri nåm u¦n.

Do hành bäy Chánh pháp.

B§c Chân nhân tán thán,

Con ðích tôn chß Ph§t.

4) Ð¥y ðü bäy món báu,

Ba h÷c ð«u thành tñu,

B§c ðÕi hùng du hành,

ÐoÕn t§n m÷i sþ hãi.

5) Ð¥y ðü m߶i uy lñc,

B§c Long tßþng Thi«n ð¸nh.

H÷ t¯i th¡ng · ð¶i,

Khát ái ðßþc ðoÕn t§n.

6) Thành tñu vô h÷c trí,

Thân này thân t¯i h§u,

CÑu cánh cüa PhÕm hÕnh,

ÐÕt ðßþc không nh¶ ai.

7) Яi các tß·ng, không ðµng,

Giäi thoát khöi tái sanh,

ÐÕt ðßþc ði«u phøc ð¸a,

H÷ chiªn th¡ng · ð¶i.

8) Thßþng, hÕ cùng tä, hæu.

H÷ không có hÖ lÕc,

H÷ r¯ng sß tØ r¯ng,

Ph§t vô thßþng · ð¶i!

V. Các V¸ A La Hán (S.iii,84)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- S¡c, này các TÖ-kheo, là vô th߶ng. Cái gì vô th߶ng là kh±. Cái gì kh± là vô ngã. Cái gì vô ngã c¥n phäi nhß th§t th¤y v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

4-7) Th÷... Tß·ng... Các hành... ThÑc là vô th߶ng...

8) Này các TÖ-kheo, do th¤y v§y, b§c Ða vån Thánh ð® tØ nhàm chán ð¯i v¾i s¡c... ð¯i v¾i th÷... ð¯i v¾i tß·ng... ð¯i v¾i các hành... ð¯i v¾i thÑc.

9) Do nhàm chán nên ly tham. Do ly tham nên ðßþc giäi thoát. Trong sñ giäi thoát, trí kh·i lên: "Ta ðã ðßþc giäi thoát". V¸ ¤y biªt rõ: "Sanh ðã t§n, PhÕm hÕnh ðã thành, nhæng vi®c nên làm ðã làm, không còn tr· lui trÕng thái này næa".

10) Này các TÖ-kheo, cho ðªn hæu tình cß, cho ðªn tµt ðänh cüa hæu, nhæng b§c ¤y là t¯i thßþng, nhæng b§c ¤y là t¯i th¡ng · trong ð¶i, tÑc là các b§c A-la-hán.

VI. Sß TØ (S.iii,85)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, con sß tØ, vua các loài thú, vào bu±i chi«u, ði ra khöi hang. Sau khi ra khöi hang, nó du²i thân mình và chân. Sau khi du²i thân mình và chân, nó nhìn xung quanh b¯n phß½ng. Sau khi nhìn xung quanh b¯n phß½ng, nó r¯ng lên tiªng r¯ng sß tØ ba l¥n. Sau khi r¯ng tiªng r¯ng sß tØ ba l¥n, nó ði tìm m°i. Này các TÖ-kheo, các loài thú thuµc loÕi bàng sanh, nghe tiªng r¯ng cüa con sß tØ, vua các loài thú, ph¥n l¾n chúng tr· thành sþ hãi, run sþ, khiªp ðäm. Các loài · hang tìm vào hang. Các loài · nß¾c tìm xu¯ng nß¾c. Các loài · r×ng tìm vào r×ng. Các loài chim bay lên hß không.

5) Này các TÖ-kheo, các loài voi chúa · tÕi làng, th¸ tr¤n hay thành ph¯, b¸ trói b·i các cây ða cÑng ch¡c, bÑt ðÑt, gi§t ðÑt nhæng sþi dây ¤y, khiªp ðäm cu°ng chÕy, tung cä phân và nß¾c ti¬u.

6) Nhß v§y, này các TÖ-kheo, là ðÕi th¥n thông lñc cüa con sß tØ, vua các loài thú; ð¯i v¾i loài bàng sanh, nhß v§y là ðÕi thª lñc, nhß v§y là ðÕi uy lñc.

7) Cûng v§y, này các TÖ-kheo, khi Nhß Lai xu¤t hi®n · ð¶i, b§c ºng Cúng, Chánh Biªn Tri, Minh HÕnh Túc, Thi®n Tu®, Thª Gian Giäi, Vô Thßþng Sî, Ði«u Ngñ Trßþng Phu, Thiên Nh½n Sß, Ph§t, Thª Tôn. V¸ ¤y thuyªt pháp: Ðây là s¡c. Ðây là s¡c t§p kh·i. Ðây là s¡c ðoÕn di®t. Ðây là con ð߶ng ðßa ðªn s¡c ðoÕn di®t. Ðây là th÷... Ðây là tß·ng... Ðây là các hành... Ðây là thÑc. Ðây là thÑc t§p kh·i. Ðây là thÑc ðoÕn di®t. Ðây là con ð߶ng ðßa ðªn thÑc ðoÕn di®t.

8) Này các TÖ-kheo, có nhæng chß Thiên nào, tu±i th÷ dài, có mÛ s¡c, hß·ng lÕc nhi«u, ðã s¯ng lâu trong các lâu ðài to l¾n. Các chß Thiên này, sau khi nghe Nhß Lai thuyªt pháp, ph¥n l¾n h÷ tr· thành sþ hãi, run sþ, khiªp ðäm. H÷ nghî: "Chúng ta là vô th߶ng, này chß Tôn giä, nhßng chúng ta nghî là chúng ta th߶ng còn. Chúng ta là không th߶ng h¢ng, này chß Tôn giä, nhßng chúng ta nghî là chúng ta th߶ng h¢ng. Chúng ta không th߶ng trú, này chß Tôn giä, nhßng chúng ta nghî là chúng ta th߶ng trú. Này chß Tôn giä, chúng ta là vô th߶ng, không th߶ng h¢ng, không th߶ng trú, b¸ thâu nhiªp trong mµt thân này".

9) Nhß v§y, này các TÖ-kheo, là ðÕi th¥n thông lñc cüa Nhß Lai ð¯i v¾i chß Thiên và thª gi¾i chß Thiên, nhß v§y là ðÕi thª lñc, nhß v§y là ðÕi uy lñc.

10) Thª Tôn thuyªt giäng nhß v§y. Thuyªt giäng nhß v§y xong, b§c ÐÕo Sß lÕi nói thêm:

1) Khi Ph§t v¾i thßþng trí,

Chuy¬n bánh xe Chánh pháp,

Cho Thiên gi¾i, Nhân gi¾i,

B§c ÐÕo Sß vô tÖ.

2) Sñ ðoÕn di®t tñ thân,

Sñ hi®n hæu tñ thân,

Và ð߶ng Thánh Tám ngành

Ðßa ðªn kh± di®t t§n,

3) Chß Thiên ðßþc tr߶ng th÷,

Có mÛ s¡c danh xßng,

Sanh khiªp ðäm, sþ hãi,

Nhß thú th¤y sß tØ.

4) Vì chßa thoát tñ thân,

"Chúng ta là vô th߶ng",

Nghe l¶i b§c ºng Cúng,

Ðã giäi thoát nhß v§y.

VII. Ðáng Ðßþc Ån (TÕp 2, ÐÕi 2,11) (S.iii,86)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, nhæng Sa-môn hay Bà-la-môn nào có nh¾ ðªn các ð¶i s¯ng · các kiªp trß¾c, t¤t cä h÷ ð«u nh¾ ðªn nåm thü u¦n hay nh¾ ðªn mµt trong nhæng u¦n này.

4) Thª nào là nåm? Này các TÖ-kheo, có ng߶i nh¾ r¢ng: "Trong quá khÑ, thân ta nhß thª này". Nh¾ nhß v§y, v¸ ¤y nh¾ ðªn s¡c. Hay có ng߶i nh¾ r¢ng: "Trong quá khÑ, ta có cäm th÷ nhß thª này". Nh¾ nhß v§y, v¸ ¤y nh¾ ðªn th÷. Hay có ng߶i nh¾ r¢ng: "Trong quá khÑ ta có tß·ng... có các hành... có thÑc nhß thª này". Nh¾ nhß v§y, v¸ ¤y nh¾ ðªn thÑc.

5) Này các TÖ-kheo, thª nào g÷i là s¡c? B¸ thay ð±i, này các TÖ-kheo, nên g÷i là s¡c. B¸ thay ð±i b·i cái gì? B¸ thay ð±i b·i lÕnh, b¸ thay ð±i b·i nóng, b¸ thay ð±i b·i ðói, b¸ thay ð±i b·i khát, b¸ thay ð±i b·i sñ xúc chÕm cüa ru°i, mu²i, gió, sÑc nóng và r¡n. B¸ thay ð±i, này các TÖ-kheo, nên g÷i là s¡c.

6) Này các TÖ-kheo, thª nào g÷i là th÷? Ðßþc cäm th÷, này các TÖ-kheo, nên g÷i là th÷. Cäm th÷ gì? Cäm th÷ lÕc, cäm th÷ kh±, cäm th÷ phi kh± phi lÕc. Ðßþc cäm th÷, này các TÖ-kheo, nên g÷i là th÷.

7) Này các TÖ-kheo, thª nào g÷i là tß·ng? Nh§n rõ, này các TÖ-kheo, nên g÷i là tß·ng. Nh§n rõ gì? Nh§n rõ màu xanh, nh§n rõ màu vàng, nh§n rõ màu ðö, nh§n rõ màu tr¡ng. Nh§n rõ, này các TÖ-kheo, nên g÷i là tß·ng.

8) Này các TÖ-kheo, thª nào g÷i là hành? Làm cho hi®n hành (pháp) hæu vi nên g÷i là hành. Làm cho hi®n hành (pháp) hæu vi gì? Làm cho hi®n hành s¡c v¾i s¡c tánh, làm cho hi®n hành th÷ v¾i th÷ tánh, làm cho hi®n hành tß·ng v¾i tß·ng tánh, làm cho hi®n hành các hành v¾i hành tánh, làm cho hi®n hành thÑc v¾i thÑc tánh. Làm cho hi®n hành (pháp) hæu vi, này các TÖ-kheo, nên g÷i là các hành.

9) Và này các TÖ-kheo, thª nào g÷i là thÑc? Rõ biªt, này các TÖ-kheo, nên g÷i là thÑc. Rõ biªt gì? Rõ biªt chua, rõ biªt ð¡ng, rõ biªt cay, rõ biªt ng÷t, rõ biªt ch¤t ki«m... rõ biªt không phäi ch¤t ki«m, rõ biªt m£n, rõ biªt không m£n. Rõ biªt, này các TÖ-kheo, nên g÷i là thÑc.

10) — ðây, này các TÖ-kheo, v¸ Ða vån Thánh ð® tØ suy nghî nhß sau: "Nay ta b¸ s¡c chinh phøc. Trong th¶i quá khÑ, ta cûng b¸ s¡c chinh phøc, nhß ta b¸ s¡c hi®n tÕi chinh phøc. Nªu ta hoan hÖ ð¯i v¾i s¡c v¸ lai, th¶i trong v¸ lai, ta s¨ b¸ s¡c chinh phøc, nhß nay ta b¸ s¡c hi®n tÕi chinh phøc". Do suy nghî nhß v§y, v¸ ¤y không có luyªn tiªc ð¯i v¾i s¡c quá khÑ, không có hoan hÖ ð¯i v¾i s¡c v¸ lai, và thñc hành sñ yªm ly, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c hi®n tÕi.

12) "Ta nay b¸ th÷ chinh phøc. Trong th¶i quá khÑ, ta cûng b¸ th÷ chinh phøc nhß v§y, nhß nay ta b¸ th÷ hi®n tÕi chinh phøc. Nªu ta hoan hÖ ð¯i v¾i th÷ v¸ lai, th¶i trong th¶i v¸ lai, ta s¨ b¸ th÷ chinh phøc, nhß nay ta b¸ th÷ hi®n tÕi chinh phøc". Do suy nghî nhß v§y, v¸ ¤y không luyªn tiªc ð¯i v¾i th÷ quá khÑ, không có hoan hÖ ð¯i v¾i th÷ v¸ lai, và thñc hành sñ yªm ly, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i th÷ hi®n tÕi.

13) "Ta nay b¸ tß·ng chinh phøc..".

14) "Ta nay b¸ các hành chinh phøc..".

15) "Ta nay b¸ thÑc chinh phøc. Trong th¶i quá khÑ, ta cûng b¸ thÑc chinh phøc nhß v§y, nhß nay ta b¸ thÑc hi®n tÕi chinh phøc. Nªu ta hoan hÖ ð¯i v¾i thÑc v¸ lai, th¶i trong th¶i v¸ lai, ta s¨ b¸ thÑc chinh phøc, nhß nay ta b¸ thÑc hi®n tÕi chinh phøc". Do suy nghî nhß v§y, v¸ ¤y không có luyªn tiªc ð¯i v¾i thÑc quá khÑ, không có hoan hÖ ð¯i v¾i thÑc tß½ng lai, và thñc hành sñ yªm ly, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc hi®n tÕi.

16) Này các TÖ-kheo, các Ông nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång khi quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi, cái này là tôi, cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

17-19) -- Th÷... Tß·ng... Các hành...

20) ThÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång khi quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi, cái này là tôi, cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

21) -- Do v§y, này các TÖ-kheo, ð¯i v¾i s¡c quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, thuµc nµi hay ngoÕi, thô hay tª, li®t hay th¡ng... xa hay g¥n; t¤t cä s¡c c¥n phäi nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

22) Яi v¾i th÷...

23) Яi v¾i tß·ng...

24) Яi v¾i các hành..

25) Яi v¾i thÑc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, thuµc nµi hay ngoÕi, thô hay tª, li®t hay th¡ng, xa hay g¥n; t¤t cä thÑc ð«u phäi nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

26) Này các TÖ-kheo, ðây g÷i là v¸ Thánh ð® tØ giäm thi¬u, không tång trß·ng, t× bö, không ch¤p thü, xa lánh, không thân c§n, phân tán, không huân t§p.

27) Giäm thi¬u, không tång trß·ng cái gì? Giäm thi¬u, không tång trß·ng s¡c..., giäm thi¬u, không tång trß·ng th÷...tß·ng...các hành...giäm thi¬u, không tång trß·ng thÑc.

28) T× bö, không ch¤p thü cái gì? T× bö, không ch¤p thü s¡c...th÷... tß·ng... các hành... t× bö, không ch¤p thü thÑc.

29) Xa lánh, không thân c§n cái gì? Xa lánh, không thân c§n s¡c... th÷... tß·ng... các hành... xa lánh, không thân c§n thÑc.

30) Phân tán, không huân t§p cái g? Phân tán, không huân t§p s¡c... th÷... tß·ng... các hành... phân tán, không huân t§p thÑc.

31) Th¤y v§y, b§c Thánh ð® tØ nhàm chán ð¯i v¾i s¡c... ð¯i v¾i th÷... ð¯i v¾i tß·ng... ð¯i v¾i các hành... nhàm chán ð¯i v¾i thÑc. Do nhàm chán, v¸ ¤y ly tham. Do ly tham, v¸ ¤y giäi thoát. Trong sñ giäi thoát, trí kh·i lên: "Ta ðã ðßþc giäi thoát". V¸ ¤y biªt rõ: "Sanh ðã t§n, PhÕm hÕnh ðã thành, nhæng vi®c nên làm ðã làm, không còn tr· lui trÕng thái này næa".

32) Này các TÖ-kheo, ðây g÷i là v¸ TÖ-kheo không tång trß·ng, không giäm thi¬u. Sau khi giäm thi¬u, v¸ ¤y trú, không t× bö, không ch¤p thü; sau khi t× bö, v¸ ¤y trú, không xa lánh, không thân c§n; sau khi xa lánh, v¸ ¤y trú, không phân tán, không huân t§p.

33) Sau khi phân tán, v¸ ¤y trú, không tång trß·ng, không giäm thi¬u cái gì? Sau khi giäm thi¬u, v¸ ¤y trú, không tång trß·ng, không giäm thi¬u s¡c. Sau khi giäm thi¬u, v¸ ¤y trú, không tång trß·ng, không giäm thi¬u th÷... tß·ng... các hành... không tång trß·ng, không giäm thi¬u thÑc.

34) Sau khi giäm thi¬u, v¸ ¤y trú, không t× bö, không ch¤p thü cái gì? Sau khi t× bö, v¸ ¤y trú, không t× bö, không ch¤p thü s¡c; sau khi t× bö, v¸ ¤y trú, không t× bö, không ch¤p thü th÷... tß·ng... các hành... không t× bö, không ch¤p thü thÑc.

35) Sau khi t× bö, v¸ ¤y trú, không xa lánh, không thân c§n cái gì? Sau khi xa lánh, v¸ ¤y trú, không xa lánh, không thân c§n s¡c; sau khi xa lánh, v¸ ¤y trú, không xa lánh, không thân c§n th÷... tß·ng... các hành... không phân tán, không huân t§p thÑc.

36) Sau khi xa lánh, v¸ ¤y trú, không phân tán, không huân t§p cái gì? Sau khi phân tán, v¸ ¤y trú, không phân tán, không huân t§p s¡c; sau khi phân tán, v¸ ¤y trú, không phân tán, không huân t§p th÷...tß·ng...các hành...không phân tán, không huân t§p thÑc.

37) Sau khi phân tán, v¸ ¤y trú, v¾i tâm giäi thoát nhß v§y. Này các TÖ-kheo, v¸ TÖ-kheo ¤y ðßþc chß Thiên v¾i Thiên chü, PhÕm thiên chúng v¾i PhÕm thiên ðänh l­, d¥u cho · xa:

38) Ôi, ta ðänh l­ Ông,

B§c ng߶i nhß lß½ng mã!

Ôi, ta ðänh l­ Ông,

Là b§c t¯i th¡ng nhân!

Ta không có ch¤p trß¾c,

Яi tßþng Ông Thi«n tß!

VIII. Ng߶i Kh¤t Thñc (TÕp 10, ÐÕi 2,71c) (Trung 34, ÐÕi 1,647a) (S.iii,91)

1) Mµt th¶i Thª Tôn trú · giæa dân chúng Sakka, tÕi Kapilavatthu (Ca-tÏ-la-v®), · v߶n Cây Bàng (Nigrodhàràma)

2) R°i Thª Tôn nhân mµt l²i l¥m, sau khi qu· trách chúng TÖ-kheo Tång, ð¡p y vào bu±i sáng, c¥m y bát, ði vào thành Kapilavatthu ð¬ kh¤t thñc.

3) Ði kh¤t thñc · Kapilavatthu xong, sau bu±i ån, trên con ð߶ng ði kh¤t thñc tr· v«, Thª Tôn ði ðªn Mahàvana (ÐÕi Lâm) ð¬ nghï bu±i trßa. Sau khi ði sâu vào r×ng Mahàvana, Ngài ng°i nghï trßa dß¾i mµt g¯c cây veluvalatthikà.

4) Trong khi Thª Tôn ðµc cß Thi«n t¸nh, tß tß·ng nhß sau ðßþc kh·i lên:

5) "Chúng TÖ-kheo ðã ðßþc Ta làm cho væng mÕnh. Nhßng · ðây có mµt s¯ tân TÖ-kheo, xu¤t gia không bao lâu, m¾i ðªn trong Pháp Lu§t này. Nªu h÷ không th¤y Ta, h÷ có th¬ ð±i khác, biªn ð±i. Nhß con bê, nªu không th¤y bò m©, có th¬ thay ð±i, ð±i khác.

6) Cûng v§y, · ðây có mµt s¯ tân TÖ-kheo, xu¤t gia không bao lâu, m¾i ðªn trong Pháp Lu§t này. Nªu h÷ không th¤y Ta, h÷ có th¬ ð±i khác, biªn ð±i. Ví nhß nhæng hµt gi¯ng non, nªu không có nß¾c có th¬ ð±i khác, biªn ð±i.

7) Cûng v§y, · ðây có mµt s¯ tân TÖ-kheo, xu¤t gia không ðßþc bao lâu, m¾i ðªn trong Pháp Lu§t này. Nªu h÷ không th¤y Ta, h÷ có th¬ ð±i khác, biªn ð±i. Nhß trß¾c ðây chúng TÖ-kheo ðã ðßþc Ta giúp ðÞ, cûng v§y, nay Ta hãy giúp ðÞ cho chúng TÖ-kheo!"

8) R°i PhÕm thiên Sahampati, v¾i tâm cüa mình biªt ðßþc tß ni®m cüa Thª Tôn, nhß mµt ng߶i lñc sî du²i cánh tay ðang co lÕi hay co lÕi cánh tay du²i ra, cûng v§y, biªn m¤t t× PhÕm thiên gi¾i, hi®n ra trß¾c m£t Thª Tôn.

9) R°i PhÕm thiên Sahampati, ð¡p thßþng y vào mµt bên vai, ch¡p tay hß¾ng ðªn Thª Tôn, và bÕch Thª Tôn:

-- Nhß v§y là phäi, bÕch Thª Tôn! Nhß v§y là phäi, bÕch Thi®n Th®! BÕch Thª Tôn, chúng TÖ-kheo ðã ðßþc Thª Tôn làm cho væng mÕnh.

10) Nhßng · ðây có mµt s¯ tân TÖ-kheo, xu¤t gia không bao lâu, m¾i ðªn trong Pháp Lu§t này. Nªu h÷ không th¤y Thª Tôn, h÷ có th¬ ð±i khác, biªn ð±i. Nhß con bê, nªu không th¤y bò m© có th¬ ð±i khác, biªn ð±i.

11) Cûng v§y, · ðây có mµt s¯ tân TÖ-kheo, xu¤t gia không bao lâu, m¾i ðªn trong Pháp Lu§t này. Nªu h÷ không th¤y Thª Tôn, h÷ có th¬ ð±i khác, biªn ð±i. Ví nhß nhæng hÕt gi¯ng non, nªu không có nß¾c, có th¬ ð±i khác, biªn ð±i.

12) Cûng v§y, · ðây có mµt s¯ tân TÖ-kheo, xu¤t gia không bao lâu, m¾i ðªn trong Pháp Lu§t này. Nªu h÷ không th¤y Thª Tôn, h÷ có th¬ ð±i khác, biªn ð±i.

13) BÕch Thª Tôn, Thª Tôn hãy làm cho chúng TÖ-kheo hoan hÖ. BÕch Thª Tôn, Thª Tôn hãy thuyªt giäng cho chúng TÖ-kheo nhß trß¾c ðây chúng TÖ-kheo ðã ðßþc Thª Tôn giúp ðÞ, cûng v§y, nay Thª Tôn hãy giúp ðÞ cho chúng TÖ-kheo!

14) Thª Tôn im l£ng nh§n l¶i.

15) R°i PhÕm thiên Sahampati, sau khi biªt Thª Tôn ðã nh§n l¶i, ðänh l­ Thª Tôn, thân bên hæu hß¾ng v« Ngài r°i biªn m¤t tÕi ch².

16) R°i Thª Tôn, vào bu±i chi«u t× ch² t¸nh cß ðÑng d§y, ði ðªn v߶n Cây Bàng, sau khi ðªn, ng°i xu¯ng trên ch² ng°i ðã soÕn sÇn. Sau khi ng°i, Thª Tôn nghî r¢ng: "Ta hãy th¸ hi®n th¥n thông mµt cách khiªn cho các v¸ TÖ-kheo ¤y ðªn Ta t×ng nhóm mµt hay hai ng߶i, v¾i tâm có tµi l²i".

17) Và các TÖ-kheo ¤y ðªn Thª Tôn, t×ng nhóm mµt hay hai ng߶i, v¾i tâm có tµi l²i; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

18) Thª Tôn nói v¾i các TÖ-kheo ðang ng°i mµt bên:

-- Này các TÖ-kheo, ðây là ngh« sinh s¯ng hèn hÕ nh¤t, tÑc là ngh« kh¤t thñc. Ðây là mµt l¶i nguy«n rüa trong ð¶i, này các TÖ-kheo, khi nói: "Ông, kë kh¤t thñc v¾i bát trên bàn tay, Ông ði ch² này, ch² kia và ð¤y là ngh« sinh s¯ng". Này các TÖ-kheo, ði«u mà các thi®n gia nam tØ ch¤p nh§n là nhæng v¸ s¯ng vì lý tß·ng møc ðích, duyên v¾i lý tß·ng møc ðích; không phäi vì ma cßÞng ép, không phäi vì trµm cß¾p cßÞng ép, không phäi vì thiªu nþ, không phäi vì sþ hãi, không phäi vì không có ngu°n sinh s¯ng, mà v¾i ý nghî: "Ta b¸ chìm ð¡m trong sanh, già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não; b¸ chìm ð¡m trong ðau kh±, b¸ ðoanh vây b·i ðau kh±. R¤t có th¬, sñ ch¤m dÑt toàn bµ kh± u¦n này ðßþc tìm ra".

19) Và nhß v§y, này các TÖ-kheo, là thi®n gia nam tØ xu¤t gia. V¸ ¤y có tham døc ð¯i v¾i các døc v÷ng, tham ái cu°ng nhi®t, tâm tß sân h§n, tß ni®m ô nhi­m, th¤t ni®m, không tïnh giác, không ð¸nh tïnh, tâm tán loÕn, các cån không chª ngñ. Ví nhß, này các TÖ-kheo, mµt que cüi t× ch² höa táng, cä hai ð¥u ð«u cháy, · giæa lÕi dính phân, không ðßþc dùng làm cüi trong làng, không ðßþc dùng làm cüi trong r×ng. Dùng ví dø ¤y, Ta tä cho các Ông con ng߶i ¤y, ðã m¤t cä nhà và tài sän, lÕi không làm viên mãn møc ðích cüa Sa-môn hÕnh.

20) Này các TÖ-kheo, có ba b¤t thi®n t¥m này: døc t¥m, sân t¥m, hÕi t¥m. Và này các TÖ-kheo, ba b¤t thi®n t¥m này ðßþc ðoÕn di®t không có dß tàn, ð¯i v¾i v¸ nào tâm ðã khéo an trú vào b¯n Ni®m xÑ hay tu t§p vô tß¾ng Thi«n ð¸nh.

21) Này các TÖ-kheo, hãy khéo tu t§p vô tß¾ng Thi«n ð¸nh. Này các TÖ-kheo, vô tß¾ng Thi«n ð¸nh ðßþc tu t§p, làm cho tång th¸nh, ðßa ðªn quä l¾n, lþi ích l¾n.

22) Này các TÖ-kheo, có hai kiªn này: hæu kiªn, phi hæu kiªn. — ðây, này các TÖ-kheo, v¸ Ða vån Thánh ð® tØ suy nghî nhß sau: "Có cái gì · trong ð¶i, ta ch¤p trß¾c mà không có phÕm tµi?"

23) Và v¸ ¤y biªt: "Không có cái gì · trong ð¶i ta ch¤p trß¾c mà không có phÕm tµi". Nªu ta ch¤p thü sñ ch¤p thü s¡c... th÷... tß·ng... các hành... Nªu ta ch¤p thü sñ ch¤p thü thÑc, do duyên ch¤p thü, hæu tr· thành cüa ta. Do duyên hæu, có sanh. Do sanh, có già chªt, s¥u, bi, kh±, ßu, não. Nhß v§y là sñ t§p kh·i cüa toàn bµ kh± u¦n này.

24) Này các TÖ-kheo, các Ông nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång nªu quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi, cái này là tôi, cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

25-28) -- Th÷... Tß·ng... Hành... ThÑc.... Do v§y, này các TÖ-kheo, th¤y v§y... V¸ ¤y biªt: "... không còn tr· lui trÕng thái này næa".

IX. PÀRILEYYA (TÕp 2, ÐÕi 2,13c) (S.iii,94)

1) Mµt th¶i Thª Tôn · Kosambi, tÕi v߶n Ghosita.

2) R°i Thª Tôn, vào bu±i sáng ð¡p y, c¥m y bát, ði vào Kosambi ð¬ kh¤t thñc. Kh¤t thñc xong, sau bu±i ån, trên con ð߶ng kh¤t thñc tr· v«, Ngài d÷n d©p ch² n¢m cüa mình, c¥m y bát, không g÷i th¸ giä, không tin cho chúng Tång biªt, mµt mình, không có ng߶i ði theo, ra ði du hành.

3) R°i mµt TÖ-kheo, khi Thª Tôn ði chßa bao lâu, li«n ði ðªn Tôn giä Ànanda; sau khi ðªn, nói v¾i Tôn giä Ànanda:

-- Này Hi«n giä Ànanda, Thª Tôn tñ s¡p xªp sàng t÷a cüa mình, c¥m y bát, không g÷i th¸ giä, không tin cho chúng Tång biªt, mµt mình, không có ng߶i ði theo, ra ði du hành.

4) -- Này Hi«n giä, trong khi Thª Tôn tñ s¡p xªp sàng t÷a cüa mình, c¥m y bát, không g÷i th¸ giä, không tin cho chúng Tång biªt, mµt mình, không có ng߶i ði theo, ra ði du hành; trong khi ¤y, Thª Tôn ßa s¯ng mµt mình; trong khi ¤y, Thª Tôn không mu¯n ai ði theo Ngài.

5) R°i Thª Tôn tu¥n tñ du hành, ði ðªn Pàlileyyaka. TÕi ðây, Thª Tôn trú · Pàlileyyaka, dß¾i g¯c cây bhaddasàla.

6) R°i nhi«u TÖ-kheo ði ðªn Tôn giä Ànanda; sau khi ðªn, nói lên v¾i Tôn giä Ànanda nhæng l¶i chào ðón höi thåm; sau khi nói lên nhæng l¶i chào ðón höi thåm thân hæu li«n ng°i xu¯ng mµt bên.

7) Ng°i xu¯ng mµt bên, các TÖ-kheo ¤y nói v¾i Tôn giä Ànanda:

-- Ðã lâu l¡m, này Hi«n giä Ànanda, chúng tôi chßa ðßþc t§n m£t nghe Thª Tôn thuyªt pháp. Chúng tôi mu¯n, này Hi«n giä Ànanda, ðßþc t§n m£t nghe Thª Tôn thuyªt pháp.

8) R°i Tôn giä Ànanda cùng v¾i các TÖ-kheo ¤y ði ðªn Pàlileyyaka, g¯c cây bhaddasàla, ch² Thª Tôn ·; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

9) R°i Thª Tôn thuyªt pháp cho các TÖ-kheo ¤y, giäng giäi, khích l®, làm cho ph¤n kh·i, làm cho hoan hÖ.

10) Lúc b¤y gi¶, mµt TÖ-kheo sanh kh·i suy nghî nhß sau: "Biªt nhß thª nào, th¤y nhß thª nào, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc?"

11) Thª Tôn v¾i tâm cüa mình biªt ðßþc suy nghî cüa TÖ-kheo ¤y, li«n nói v¾i các TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo, pháp ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. B¯n ni®m xÑ ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. B¯n chánh c¥n ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. B¯n nhß ý túc ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. Nåm cån ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. Nåm lñc ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. Bäy b°-ð« ph¥n ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. Thánh ðÕo Tám ngành ðã ðßþc giäi thích, thuyªt giäng. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, pháp ðßþc Ta giäi thích, thuyªt giäng.

12) D¥u cho, này các TÖ-kheo, các pháp ðßþc Ta giäi thích, thuyªt giäng nhß v§y, nhßng · ðây có TÖ-kheo kh·i lên suy nghî sau ðây: "Biªt nhß thª nào, th¤y nhß thª nào, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc?"

13-16) Này các TÖ-kheo, biªt nhß thª nào, th¤y nhß thª nào, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc? — ðây, này các TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không th¤y rõ các b§c Thánh, không thu¥n thøc pháp các b§c Thánh, không tu t§p pháp các b§c Thánh, không th¤y rõ các b§c Chân nhân, không thu¥n thøc pháp các b§c Chân nhân, không tu t§p pháp các b§c Chân nhân, quán s¡c nhß là tñ ngã, sñ quán nhß v¥y là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, này các TÖ-kheo, cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. T× khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Th÷ ¤y... xúc ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Do biªt v§y, do th¤y v§y, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

17) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã, nhßng có th¬ quán tñ ngã nhß là có s¡c. Sñ quán ¤y, này các TÖ-kheo, là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, này các TÖ-kheo, cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. Do khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y... th÷ ¤y... xúc ¤y... vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Do biªt v§y, th¤y v§y, này các TÖ-kheo, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

18) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã, không quán tñ ngã nhß là có s¡c, nhßng có th¬ quán s¡c · trong tñ ngã. Quán ¤y, này các TÖ-kheo, là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, này các TÖ-kheo, cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. Do khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y... th÷ ¤y... xúc ¤y... vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Do biªt v§y, th¤y v§y, này các TÖ-kheo, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

19) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã, có th¬ không quán tñ ngã nhß là có s¡c, có th¬ không quán s¡c · trong tñ ngã, nhßng có th¬ quán tñ ngã · trong s¡c. Sñ quán ¤y, này các TÖ-kheo, là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, do cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. Do khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y... th÷ ¤y... xúc ¤y... vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Do biªt v§y, th¤y v§y, này các TÖ-kheo, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

20-21) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã, có th¬ không quán tñ ngã nhß là có s¡c, có th¬ không quán s¡c · trong tñ ngã, có th¬ không quán tñ ngã · trong s¡c. Nhßng có th¬ quán th÷ nhß là tñ ngã, và có th¬ quán tñ ngã nhß là có th÷, có th¬ quán th÷ · trong tñ ngã, và có th¬ quán tñ ngã · trong th÷.

22-23). .. có th¬ quán tß·ng... có th¬ quán các hành...

24). .. có th¬ quán thÑc nhß là tñ ngã, có th¬ quán tñ ngã nhß là có thÑc; có th¬ quán thÑc · trong tñ ngã; và có th¬ quán tñ ngã · trong thÑc. Sñ quán ¤y, này các TÖ-kheo, là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, do cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. Do khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y... th÷ ¤y... xúc ¤y... vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Do biªt v§y, th¤y v§y, này các TÖ-kheo, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

25) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã; có th¬ không quán th÷ nhß là tñ ngã; có th¬ không quán tß·ng... không quán các hành... không quán thÑc nhß là tñ ngã. Nhßng có th¬ có (tà) kiªn nhß sau: "Ðây là tñ ngã, ðây là thª gi¾i; sau khi chªt, tôi s¨ tr· thành th߶ng còn, th߶ng h¢ng, th߶ng trú, không ch¸u sñ biªn hoÕi". Nhßng th߶ng kiªn ¤y, này các TÖ-kheo, là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i... Do biªt nhß v§y, th¤y nhß v§y, này các TÖ-kheo, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

26) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã; không quán th÷... không quán tß·ng... không quán các hành... không quán thÑc là tñ ngã; có th¬ không có (tà) kiªn nhß sau: "Ðây là tñ ngã, ðây là thª gi¾i; sau khi chªt, tôi s¨ tr· thành th߶ng còn, th߶ng h¢ng, th߶ng trú, không ch¸u sñ biªn hoÕi". Nhßng v¸ ¤y có th¬ có (tà) kiªn nhß sau: "Nªu trß¾c ta không có, th¶i nay không có cüa ta. Nªu ta s¨ không có, th¶i s¨ không có cüa ta".

27) ÐoÕn kiªn ¤y, này các TÖ-kheo, là hành. Nhßng hành ¤y, l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh kh·i, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, này các TÖ-kheo, do cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. Do khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y... th÷ ¤y... vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Do biªt v§y, th¤y v§y, này các TÖ-kheo, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

28) V¸ ¤y có th¬ không quán s¡c nhß là tñ ngã... không quán th÷... không quán tß·ng... không quán các hành... không quán thÑc nhß là tñ ngã... không quán tñ ngã · trong thÑc; không có (tà) kiªn nhß sau: "Ðây là tñ ngã, ðây là thª gi¾i; sau khi chªt tôi s¨ th߶ng còn, th߶g h¢ng, th߶ng trú, không ch¸u sñ biªn hoÕi" ; có th¬ không có (tà) kiªn nhß sau: "Nªu trß¾c ta không có, th¶i nay không có cüa ta. Nªu ta s¨ không có, th¶i s¨ không có cüa ta". Nhßng v¸ ¤y có th¬ nghi ho£c, do dñ, không ðÕt ðßþc cÑu cánh trong Chánh pháp này.

29) Nhßng này các TÖ-kheo, sñ nghi ho£c, do dñ, không ðÕt ðßþc cÑu cánh trong Chánh pháp này là hành. Hành ¤y l¤y gì làm nhân, l¤y gì làm t§p kh·i, l¤y gì sanh, l¤y gì làm hi®n hæu? Яi v¾i kë vô vån phàm phu, này các TÖ-kheo, do cäm xúc b·i th÷ sanh ra do xúc chÕm v¾i vô minh, khát ái sanh. Do khát ái ¤y, hành ¤y sanh. Nhß v§y, này các TÖ-kheo, hành ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Khát ái ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Th÷ ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Xúc ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh. Vô minh ¤y là vô th߶ng, hæu vi, do duyên sanh.

30) Này các TÖ-kheo, do biªt nhß v§y, th¤y nhß v§y, các l§u ho£c ðßþc ðoÕn t§n l§p tÑc.

X. Trång R¢m (TÕp 2, ÐÕi 2,14b) (S.iii,100) (Trung Bµ Kinh, trang 109, 110 Tham chiªu)

1) Mµt th¶i Thª Tôn · Sàvatthi (Xá-v®), Ðông Viên, Lµc Mçu giäng ð߶ng, cùng v¾i ðÕi chúng TÖ-kheo.

2) Lúc b¤y gi¶, Thª Tôn nhân ngày l­ B¯-tát, ngày r¢m, ðêm trång tròn, giæa tr¶i, có chúng TÖ-kheo ðoanh vây.

3) R°i có TÖ-kheo, t× ch² ng°i ðÑng d§y, ð¡p thßþng y vào mµt bên vai, ch¤p tay hß¾ng ðªn Thª Tôn và bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, con mu¯n höi Thª Tôn mµt v¤n ð«, nªu Thª Tôn cho phép, và trä l¶i câu höi cüa con.

-- Này TÖ-kheo, hãy ng°i tÕi ch² và höi theo ý Ông mu¯n.

4) -- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn, ng°i tÕi ch² ng°i cüa mình và bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, có phäi có nåm thü u¦n này: tÑc là s¡c thü u¦n, th÷ thü u¦n, tß·ng thü u¦n, hành thü u¦n, thÑc thü u¦n?

-- Này TÖ-kheo, có nåm thü u¦n, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n.

5) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y hoan hÖ, tín th÷ l¶i Thª Tôn dÕy, r°i höi thêm Thª Tôn mµt câu khác:

-- BÕch Thª Tôn, nåm thü u¦n này l¤y gì làm cån bän?

-- Này TÖ-kheo, nåm thü u¦n này l¤y døc làm cån bän.

6) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn...

-- BÕch Thª Tôn, ch¤p thü ¤y là nåm thü u¦n ¤y hay ch¤p thü ngoài nåm thü u¦n?

-- Này TÖ-kheo, ch¤p thü ¤y không tÑc là nåm thü u¦n ¤y và ch¤p thü cûng không phäi ngoài nåm thü u¦n. Nhßng ch² nào có tham và døc, ch² ¤y có ch¤p thü.

7) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y... höi Thª Tôn mµt câu höi khác:

-- Có th¬ chång, bÕch Thª Tôn, trong nåm thü u¦n, có sñ sai khác v« døc và tham?

Thª Tôn ðáp :

-- Có th¬ có, này TÖ-kheo.

— ðây, này TÖ-kheo, có ng߶i nghî nhß sau: "Mong r¢ng trong tß½ng lai, ta s¨ có s¡c nhß v§y! Mong r¢ng trong tß½ng lai ta s¨ có th÷ nhß v§y! Mong r¢ng trong tß½ng lai, ta s¨ có tß·ng nhß v§y! Mong r¢ng trong tß½ng lai ta s¨ có các hành nhß v§y! Mong r¢ng trong tß½ng lai ta s¨ có thÑc nhß v§y!" Nhß v§y, này TÖ-kheo, có th¬ có sñ sai khác v« døc và tham trong nåm thü u¦n.

8) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y... höi thêm câu höi næa:

-- Dß¾i hình thÑc nào, bÕch Thª Tôn, có ð¸nh nghîa v« u¦n cüa các u¦n?

-- Phàm s¡c gì, này TÖ-kheo, thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c li®t hay th¡ng, ho£c xa hay g¥n; ðây g÷i là s¡c u¦n. Phàm th÷ gì... Phàm tß·ng gì... Phàm các hành gì... Phàm thÑc gì thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c li®t hay th¡ng, ho£c xa hay g¥n; ðây g÷i là thÑc u¦n. Dß¾i hình thÑc nhß v§y, này TÖ-kheo, có ð¸nh nghîa v« u¦n cüa các u¦n.

9) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y... höi thêm câu höi næa:

-- BÕch Thª Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ðßþc g÷i là s¡c u¦n? Do nhân gì, do duyên gì, ðßþc g÷i là th÷ u¦n? Do nhân gì, do duyên gì, ðßþc g÷i là tß·ng u¦n? Do nhân gì, do duyên gì, ðßþc g÷i là hành u¦n? Do nhân gì, do duyên gì, ðßþc g÷i là thÑc u¦n?

-- Do nhân b¯n ðÕi, này TÖ-kheo, do duyên b¯n ðÕi, ðßþc g÷i là s¡c u¦n. Do nhân xúc, do duyên xúc, ðßþc g÷i là th÷ u¦n. Do nhân xúc, do duyên xúc, ðßþc g÷i là tß·ng u¦n. Do nhân xúc, do duyên xúc, ðßþc g÷i là hành u¦n. Do nhân danh s¡c, do duyên danh s¡c, ðßþc g÷i là thÑc u¦n.

10) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y... höi thêm câu khác:

-- Nhß thª nào, bÕch Thª Tôn, là có thân kiªn?

-- — ðây, này TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không th¤y rõ b§c Thánh, không thu¥n thøc pháp các b§c Thánh, không tu t§p pháp các b§c Thánh; không th¤y rõ các b§c Chân nhân, không thu¥n thøc pháp các b§c Chân nhân, không tu t§p pháp các b§c Chân nhân, quán s¡c nhß là tñ ngã, hay quán tñ ngã nhß là có s¡c, hay quán s¡c · trong tñ ngã, hay quán tñ ngã · trong s¡c... th÷... tß·ng.. hành... quán thÑc nhß là tñ ngã, hay quán tñ ngã nhß là có thÑc,hay quán thÑc · trong tñ ngã, hay quán tñ ngã · trong thÑc. Nhß v§y, này TÖ-kheo, là có thân kiªn.

11) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y... höi thêm câu næa:

-- Nhß thª nào, bÕch Thª Tôn, là không có thân kiªn?

-- — ðây, này TÖ-kheo, v¸ Ða vån Thánh ð® tØ th¤y rõ các b§c Thánh, khéo thu¥n thøc pháp các b§c Thánh, khéo tu t§p pháp các b§c Thánh; th¤y rõ các b§c Chân nhân, khéo thu¥n thøc pháp các b§c Chân nhân, khéo tu t§p pháp các b§c Chân nhân, không quán s¡c nhß là tñ ngã, hay không quán tñ ngã nhß là có s¡c, hay không quán s¡c · trong tñ ngã, hay không quán tñ ngã · trong s¡c, không quán th÷... không quán tß·ng... không quán các hành... không quán thÑc nhß là tñ ngã, hay không quán tñ ngã nhß là có thÑc, hay không quán thÑc · trong tñ ngã, hay không quán tñ ngã · trong thÑc. Nhß v§y, này TÖ-kheo, là không có thân kiªn.

12) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y... höi thêm mµt câu næa:

-- BÕch Thª Tôn, cái gì là v¸ ng÷t, là sñ nguy hi¬m, là sñ xu¤t ly cüa s¡c?... cüa th÷... cüa tß·ng... cüa các hành? Cái gì là v¸ ng÷t, là sñ nguy hi¬m, là sñ xu¤t ly cüa thÑc?

-- Này TÖ-kheo, do duyên s¡c, kh·i lên lÕc hÖ gì, ðó là v¸ ng÷t cüa s¡c. Sñ vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi cüa s¡c, ðó là sñ nguy hi¬m cüa s¡c. Sñ nhiªp phøc døc và tham, sñ ðoÕn t§n døc và tham ð¯i v¾i s¡c, ðó là sñ xu¤t ly cüa s¡c. Do duyên th÷... Do duyên tß·ng... Do duyên các hành... Do duyên thÑc kh·i lên lÕc hÖ gì, ðó là v¸ ng÷t cüa thÑc. Sñ vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi cüa thÑc, ðó là sñ nguy hi¬m cüa thÑc. Sñ nhiªp phøc døc và tham, sñ ðoÕn t§n døc và tham ð¯i v¾i thÑc, ðó là sñ xu¤t ly cüa thÑc.

13) -- Lành thay, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y hoan hÖ, tín th÷ l¶i Thª Tôn dÕy, lÕi höi Thª Tôn thêm câu næa:

-- BÕch Thª Tôn, do biªt nhß thª nào, do th¤y nhß thª nào, ð¯i v¾i thân có thÑc này và ð¯i v¾i t¤t cä tß¾ng · ngoài, không có (quan ði¬m): ngã kiªn, ngã s· kiªn, mÕn tùy miên?

-- Này TÖ-kheo, phàm s¡c gì thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c li®t hay th¡ng, ho£c xa hay g¥n; t¤t cä s¡c, TÖ-kheo nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® nhß sau: "Ðây không phäi cüa tôi, ðây không phäi là tôi, ðây không phäi tñ ngã cüa tôi". Phàm th÷ gì... Phàm tß·ng gì... Phàm các hành gì... Phàm thÑc gì thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c li®t hay th¡ng, ho£c xa hay g¥n; t¤t cä thÑc, TÖ-kheo nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® nhß sau: "Ðây không phäi cüa tôi, ðây không phäi là tôi, ðây không phäi tñ ngã cüa tôi!" Này TÖ-kheo, do biªt nhß v§y, th¤y nhß v§y, ð¯i v¾i thân có thÑc này và ð¯i v¾i t¤t cä tß¾ng · ngoài, không có (quan ði¬m): ngã kiªn, ngã s· kiªn, mÕn tùy miên.

14) Lúc b¤y gi¶, mµt TÖ-kheo khác kh·i lên suy nghî sau ðây: "Nªu Ngài nói s¡c là vô ngã, th÷... tß·ng... các hành... thÑc là vô ngã, th¶i các nghi®p do vô ngã tÕo ra, th¶i ngã nào lãnh th÷?"

15) R°i Thª Tôn v¾i tâm tß cüa mình biªt rõ suy nghî cüa TÖ-kheo ¤y, li«n nói v¾i các TÖ-kheo:

-- Sñ ki®n này xäy ra, này các TÖ-kheo, là có kë ngu si, vô trí, chìm ð¡m trong vô minh, tâm b¸ khát ái chi ph¯i, nghî r¢ng có th¬ vßþt qua l¶i dÕy b§c ÐÕo Sß, nghî r¢ng: "Nªu Ngài dÕy r¢ng s¡c là vô ngã, th÷... tß·ng... các hành... thÑc là vô ngã, th¶i các nghi®p do vô ngã làm, các nghi®p ¤y do ngã nào lãnh th÷?" Này các TÖ-kheo, các câu v¤n nÕn ðã ðßþc Ta khéo dÕy cho các Ông, ch² này, ch² kia trong các pháp ¤y.

16) Này các TÖ-kheo, các Ông nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

17-19) -- Th÷... tß·ng... các hành...

20) ThÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång, nªu quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi, cái này là tôi, cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Do v§y... th¤y v§y... v¸ ¤y biªt: "Sanh ðã t§n... không còn tr· lui trÕng thái này næa".
.