I. ÀNANDA (TÕp 10, ÐÕi 2,66a) (S.iii,105)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Tôn giä Ànanda · Sàvatthi, tÕi Jetavana, v߶n ông Anàthapindika.

2) — ðây, Tôn giä Ànanda g÷i các TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo.

-- Thßa vâng, Hi«n giä.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Tôn giä Ànanda. Tôn giä Ànanda nói nhß sau:

3) -- Chß Hi«n giä, Tôn giä Punna Mantaniputta, lúc chúng ta m¾i tu h÷c, ðã giúp ðÞ chúng ta nhi«u. V¸ ¤y giáo gi¾i chúng ta v¾i l¶i giáo gi¾i này: Này Hi«n giä Ànanda, do ch¤p thü, kh·i lên (tß tß·ng) "Tôi là", không phäi không ch¤p thü.

4) Do ch¤p thü gì, kh·i lên (tß tß·ng) "Tôi là", không phäi không ch¤p thü. Do ch¤p thü s¡c, kh·i lên (tß tß·ng) "Tôi là", không phäi không ch¤p thü. Do ch¤p thü th÷... tß·ng... các hành... Do ch¤p thü thÑc, kh·i lên (tß tß·ng) "Tôi là", không phäi không ch¤p thü.

5) Này Hi«n giä Ànanda, ví nhß mµt ng߶i ðàn bà hay ng߶i ðàn ông, hay ng߶i trë tu±i, ßa thích trang ði¬m, ng¡m bóng m£t cüa mình trong mµt t¤m gß½ng sÕch s¨, trong sáng, hay trong mµt bát nß¾c trong, th¤y ðßþc do duyên ch¤p thü, không phäi không ch¤p thü. Cûng v§y, này Hi«n giä Ànanda, do ch¤p thü s¡c, nên có (tß tß·ng) "Tôi là", không phäi không ch¤p thü. Do ch¤p thü th÷... tß·ng... các hành... do ch¤p thü thÑc, nên có (tß tß·ng) "Tôi là", không phäi không ch¤p thü.

6) Hi«n giä Ànanda, Hi«n giä nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, Hi«n giä.

7-10) -- Th÷... tß·ng... các hành... thÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, Hi«n giä.

11-12) -- Do th¤y v§y... v¸ ¤y biªt "...không còn tr· lui trÕng thái này næa".

13) Chß Hi«n giä, Tôn giä Punna Mantàniputta, khi chúng tôi m¾i tu h÷c, ðã giúp ðÞ chúng tôi r¤t nhi«u. Tôn giä ¤y giäng cho chúng tôi l¶i giáo gi¾i này. Sau khi nghe Tôn giä Punna Mantàniputta thuyªt pháp, chúng tôi hoàn toàn chÑng tri (Chánh) pháp.

II. TISSA (TÕp 10, ÐÕi 2,71a) (S.iii,106)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) Lúc b¤y gi¶, Tôn giä Tissa, cháu trai Thª Tôn, nói v¾i mµt s¯ ðông TÖ-kheo:

-- Này chß Hi«n, thân ta nhß b¸ say vì v¸ ng÷t (n£ng n« và bÕi hoÕi). Ta không th¤y rõ các phß½ng hß¾ng. Ta không phân bi®t ðßþc các pháp. Thøy miên, hôn tr¥m xâm chiªm tâm ta và t°n tÕi. Ta s¯ng PhÕm hÕnh không còn thoäi mái, và ta nghi ng¶ ð¯i v¾i các pháp.

3) R°i nhi«u TÖ-kheo ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

4) Ng°i xu¯ng mµt bên, các TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- BÕch Thª Tôn, Tôn giä Tissa, cháu trai Thª Tôn, có nói v¾i mµt s¯ ðông TÖ-kheo: "Này chß Hi«n, thân ta nhß b¸ say vì v¸ ng÷t (n£ng n« và bÕi hoÕi). Ta không th¤y rõ các phß½ng hß¾ng. Ta không phân bi®t ðßþc các pháp. Thøy miên, hôn tr¥m xâm chiªm tâm ta và t°n tÕi. Ta s¯ng PhÕm hÕnh không còn thoäi mái, và ta nghi ng¶ ð¯i v¾i các pháp".

5) R°i Thª Tôn g÷i mµt TÖ-kheo:

-- Ъn ðây, này TÖ-kheo! Hãy nhân danh Ta, g÷i TÖ-kheo Tissa: "Hi«n giä Tissa, b§c ÐÕo Sß g÷i Hi«n giä!"

6) -- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn, ði ðªn Tôn giä Tissa; sau khi ðªn, nói v¾i Tôn giä Tissa:

-- Hi«n giä Tissa! B§c ÐÕo Sß g÷i Hi«n giä.

7) -- Thßa vâng, Hi«n giä.

Tôn giä Tissa vâng ðáp TÖ-kheo ¤y, ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

8) Thª Tôn nói v¾i Tôn giä Tissa ðang ng°i mµt bên:

-- Có th§t chång, này Tissa, Ông ðã nói nhß sau cho mµt s¯ ðông TÖ-kheo: "Này chß Hi«n, thân ta nhß b¸ say vì v¸ ng÷t... và ta nghi ng¶ ð¯i v¾i các pháp"?

-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

9) -- Ông nghî thª nào, này Tissa? Яi v¾i ng߶i chßa ly tham, chßa ly døc, chßa ly ái, chßa ly khát, chßa ly nhi®t tình, chßa ly khát ái ð¯i v¾i s¡c, th¶i khi s¡c ¤y biªn hoÕi, ð±i khác, có kh·i lên s¥u, bi, kh±, ßu, não không?

-- Thßa có, bÕch Thª Tôn.

10-13) -- Lành thay, lành thay, này Tissa! Nhß v§y là phäi, này Tissa! Nhß ng߶i chßa ly tham ð¯i v¾i s¡c... ð¯i v¾i th÷... ð¯i v¾i tß·ng... Nhß ng߶i chßa ly tham ð¯i v¾i các hành, th¶i khi các hành ¤y biªn hoÕi, ð±i khác, có kh·i lên s¥u, bi, kh±, ßu, não không?

-- Thßa có, bÕch Thª Tôn.

14) -- Lành thay, lành thay, này Tissa! Nhß v§y là phäi, này Tissa! Nhß ng߶i chßa ly tham ð¯i v¾i thÑc, ng߶i chßa ly tham, chßa ly døc, chßa ly ái, chßa ly khát, chßa ly nhi®t tình, chßa ly khát ái ð¯i v¾i thÑc, th¶i khi thÑc ¤y biªn hoÕi, ð±i khác, có kh·i lên s¥u, bi, kh±, ßu, não không?

-- Thßa có, bÕch Thª Tôn.

15) -- Lành thay, lành thay, này Tissa! Nhß v§y là phäi, này Tissa, ð¯i v¾i ng߶i chßa ly tham ð¯i v¾i thÑc.

16) Này Tissa, Ông nghî thª nào, ð¯i v¾i ng߶i ðã ly tham, ðã ly døc, ðã ly ái, ðã ly khát, ðã ly khát ái, ðã ly nhi®t tình, ðã ly khát ái ð¯i v¾i s¡c, th¶i khi s¡c ¤y biªn hoÕi, ð±i khác, s¥u, bi, kh±, ßu, não có kh·i lên không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

17)-- Lành thay, lành thay, này Tissa! Nhß v§y là phäi, này Tissa, ð¯i v¾i ng߶i ðã ly tham ð¯i v¾i s¡c. Яi v¾i ng߶i ðã ly tham, ðã ly døc, ðã ly ái, ðã ly khát, ðã ly khát ái, ðã ly nhi®t tình, ðã ly khát ái ð¯i v¾i th÷... ð¯i v¾i tß·ng... ð¯i v¾i các hành... Nhß ng߶i ðã ly tham ð¯i v¾i các hành, ng߶i ðã ly tham, ðã ly døc, ðã ly ái, ðã ly khát, ðã ly khát ái ð¯i v¾i thÑc, th¶i khi thÑc ¤y biªn hoÕi, ð±i khác, s¥u, bi, kh±, ßu, não có kh·i lên không?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

18) -- Lành thay, lành thay, này Tissa! Nhß v§y là phäi, này Tissa, ð¯i v¾i ng߶i ðã ly tham ð¯i v¾i thÑc.

19) Này Tissa, Ông nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

20-23) -- Th÷... tß·ng... các hành... thÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

24-25) -- Do v§y... th¤y v§y... "... không còn tr· lui trÕng thái này næa". V¸ ¤y biªt rõ nhß v§y.

26) Ví nhß, này Tissa, có hai ng߶i. Mµt ng߶i không giöi v« ð߶ng sá, mµt ng߶i giöi v« ð߶ng sá. Trong hai ng߶i ¤y, ng߶i không giöi v« ð߶ng sá này höi ng߶i giöi v« ð߶ng sá kia v« con ð߶ng. Ng߶i ¤y trä l¶i: "Hãy ði, này BÕn, ðây là con ð߶ng. Hãy ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian. Sau khi ði theo con ð߶ng ¤y mµt th¶i gian, BÕn s¨ th¤y con ð߶ng ¤y chia làm hai. — ðây, hãy bö con ð߶ng phía trái, và l¤y con ð߶ng phía m£t. R°i ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian. Sau khi ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian, BÕn s¨ th¤y mµt khu r×ng r§m. Hãy ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian. Sau khi ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian, BÕn s¨ th¤y mµt ð¥m nß¾c l¾n. Hãy ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian, BÕn s¨ th¤y mµt vñc nß¾c sâu. Hãy ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian. Sau khi ði theo con ð߶ng ¤y trong mµt th¶i gian, BÕn s¨ th¤y mµt khoänh ð¤t b¢ng khä ái!"

27) Ðây là ví dø cüa Ta dùng, này Tissa, ð¬ nêu rõ ý nghîa. Và ý nghîa nhß sau:

28) Ng߶i không giöi v« ð߶ng sá, này Tissa,là ví cho kë phàm phu. Ng߶i giöi v« ð߶ng sá, này Tissa, là ví cho Nhß Lai, b§c A-la-hán, Chánh ÐÆng Giác.

29) Con ð߶ng chia làm hai, này Tissa, là ví cho trÕng thái nghi ho£c. Con ð߶ng tay trái, này Tissa, là ví cho con ð߶ng tà ðÕo tám ngành, tÑc là tà tri kiªn... tà ð¸nh. Con ð߶ng tay m£t, này Tissa, là ví cho con ð߶ng Thánh ðÕo Tám ngành, tÑc là chánh tri kiªn... chánh ð¸nh.

30) Khu r×ng r§m, này Tissa, là ví cho vô minh. Các ð¥m nß¾c th¤p, này Tissa, là ví cho các døc. Vñc nß¾c sâu, này Tissa, là ví cho phçn nµ, ßu não. Khoänh ð¤t b¢ng phÆng khä ái, này Tissa, là ví cho Niªt-bàn.

31) Hãy hoan hÖ, này Tissa! Hãy hoan hÖ, này Tissa! Ta giáo gi¾i (cho Ông), Ta giúp ðÞ (cho Ông), Ta giäng dÕy (cho Ông).

32) Thª Tôn thuyªt giäng nhß v§y, Tôn giä Tissa hoan hÖ, tín th÷ l¶i Thª Tôn dÕy.

III. YAMAKA (TÕp 5, ÐÕi 2,30c) (S.iii,109)

1) Mµt th¶i Tôn giä Sàriputta trú tÕi Sàvatthi, Jetavena, tÕi v߶n ông Anàthapindika.

2) Lúc b¤y gi¶, TÖ kheo Yamaka kh·i lên ác tà kiªn sau ðây: "Nhß ta hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp, TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt".

3) Nhi«u TÖ-kheo nghe TÖ-kheo Yamaka kh·i lên ác tà kiªn sau ðây: "Nhß ta hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp, TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt".

4) R°i các TÖ-kheo ¤y ði ðªn Tôn giä Yamaka; sau khi ðªn, nói lên v¾i Tôn giä Yamaka nhæng l¶i chào ðón höi thåm; sau khi nói lên nhæng l¶i chào ðón höi thåm thân hæu, li«n ng°i xu¯ng mµt bên.

5) Ng°i xu¯ng mµt bên, các TÖ-kheo ¤y nói v¾i Tôn giä Yamaka:

-- Có th§t chång, này Hi«n giä Yamaka, Hi«n giä kh·i lên ác tà kiªn nhß sau: "Nhß ta hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp, TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt".

6) -- Này chß Hi«n, tôi ðã hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp nhß v¥y: "Nhß ta hi¬u l¶i Thª Tôn... sau khi chªt".

7) -- Ch¾ có nói v§y, Hi«n giä Yamaka! Ch¾ có xuyên tÕc Thª Tôn! Xuyên tÕc Thª Tôn là không t¯t lành. Thª Tôn không có nói nhß sau: "TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt".

8) D¥u ðßþc các TÖ-kheo ¤y nói nhß v§y, Tôn giä Yamaka vçn kiên trì, kiên c¯ ch¤p nh§n ác tà kiªn ¤y, nói r¢ng: "Nhß ta hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp, TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt".

9) Vì r¢ng các TÖ-kheo không th¬ làm cho Tôn giä Yamaka r¶i bö ác tà kiªn ¤y, các TÖ-kheo ¤y t× ch² ng°i ðÑng d§y, ði ðªn Tôn giä Sàriputta, sau khi ðªn, thßa v¾i Tôn giä Sàriputta:

-- TÖ-kheo Yamaka, thßa Hi«n giä Sàriputta, có kh·i lên ác tà kiªn nhß sau: "Nhß ta hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp, TÖ-kheo ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt". Lành thay, nªu Tôn giä Sàriputta vì lòng lân mçn ði ðªn TÖ-kheo Yamaka.

10) Tôn giä Sàriputta im l£ng nh§n l¶i.

11) R°i Tôn giä Sàriputta, vào bu±i chi«u, t× ch² t¸nh cß ðÑng d§y, ði ðªn Tôn giä Yamaka; sau khi ðªn, nói lên v¾i Tôn giä Yamaka nhæng l¶i chào ðón höi thåm; sau khi nói lên nhæng l¶i chào ðón höi thåm thân hæu r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

12) Ng°i xu¯ng mµt bên, Tôn giä Sàriputta nói v¾i Tôn giä Yamaka:

-- Có th§t chång, Hi«n giä Yamaka, Hi«n giä có kh·i lên ác tà kiªn nhß sau: "Nhß ta ðã hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp... không còn gì næa sau khi chªt".

13) -- Thßa Hi«n giä, tôi hi¬u nhß v§y l¶i Thª Tôn thuyªt pháp: "TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ di®t t§n, không còn gì næa sau khi chªt".

14) -- Hi«n giä nghî thª nào, Hi«n giä Yamaka, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, này Hi«n giä.

15-18) -- Th÷... tß·ng... các hành... thÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, này Hi«n giä.

19-20) -- Do v§y... th¤y v§y... "... không còn tr· lui trÕng thái này næa". V¸ ¤y biªt rõ nhß v§y.

21) Hi«n giä nghî thª nào, Hi«n giä Yamaka? Hi«n giä có quán Nhß Lai là s¡c không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

22-26) -- Hi«n giä có quán Nhß Lai là th÷... tß·ng... hành... thÑc không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

27) -- Hi«n giä nghî thª nào, Hi«n giä Yamaka? Hi«n giä có quán Nhß Lai · trong s¡c không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

-- Hi«n giä có quán Nhß Lai · ngoài s¡c không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

28) -- Hi«n giä, có quán Nhß Lai · trong th÷ không?...

20) Hi«n giä có quán Nhß Lai · trong tß·ng không?...

30) Hi«n giä có quán Nhß Lai · trong các hành không?...

31) Hi«n giä có quán Nhß Lai · trong thÑc không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

-- Hi«n giä có quán Nhß Lai là ngoài thÑc không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

32) -- Hi«n giä nghî thª nào, Hi«n giä Yamaka? Hi«n giä có quán Nhß Lai là s¡c, th÷, tß·ng, hành, thÑc không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

33) -- Hi«n giä nghî thª nào, Hi«n giä Yamaka? Hi«n giä có quán cái không s¡c, không th÷, không tß·ng, không hành, không thÑc là Nhß Lai không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

34) -- Và · ðây, Hi«n giä Yamaka, ngay trong ð¶i s¯ng hi®n tÕi, cûng không th¬ tìm ðßþc mµt Nhß Lai th߶ng ch½n, th߶ng trú, th¶i hþp lý chång khi Hi«n giä trä l¶i: "Nhß ta ðã hi¬u l¶i Thª Tôn thuyªt pháp, TÖ-kheo ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c, sau khi thân hoÕi mÕng chung, s¨ ðoÕn t§n, s¨ t§n di®t, không còn gì næa sau khi chªt".

35) -- Trß¾c ðây tôi vô trí nên có ác tà kiªn ¤y. Nay sau khi nghe Tôn giä Sàriputta thuyªt pháp, ác tà kiªn ¤y ðßþc ðoÕn tr×, và pháp ðßþc tôi hoàn toàn chÑng tri.

36) -- Hi«n giä Yamaka, nªu có ng߶i höi Hi«n giä: "Hi«n giä Yamaka, v¸ TÖ-kheo là b§c A-la-hán, các l§u ho£c ðã ðoÕn t§n, sau khi thân hoÕi mÕng chung, v¸ ¤y s¨ tr· thành gì?"; ðßþc höi nhß v§y, Hi«n giä Yamaka, Hi«n giä trä l¶i nhß thª nào?

37) -- Thßa Hi«n giä, nªu có ng߶i höi tôi: "Này Hi«n giä Yamaka, TÖ-kheo là b§c A-la-hán, các l§u ho£c ðã ðoÕn t§n, sau khi thân hoÕi mÕng chung, v¸ ¤y s¨ tr· thành gì?"; ðßþc höi nhß v§y, này Hi«n giä, tôi s¨ trä l¶i: "S¡c là vô th߶ng, này Hi«n giä, cái gì vô th߶ng là kh±. Cái gì kh± là ðoÕn di®t, là tiêu di®t. Th÷... Tß·ng... Các hành... ThÑc là vô th߶ng, này Hi«n giä, cái gì vô th߶ng là kh±. Cái gì kh± là ðoÕn di®t, là tiêu di®t". Ðßþc höi v§y, này Hi«n giä, tôi s¨ trä l¶i nhß v§y.

38-39) Lành thay, lành thay, Hi«n giä Yamaka! Hi«n giä Yamaka, ta s¨ cho Hi«n giä mµt ví dø ð¬ ý nghîa này ðßþc hi¬u rõ thêm næa. Ví nhß, này Hi«n giä Yamaka, mµt ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü, là nhà hào phú, ti«n nhi«u,cüa nhi«u, lÕi ðßþc bäo v®. R°i có ng߶i ðªn, mu¯n ði«u b¤t lþi, mu¯n ði«u b¤t hÕnh, mu¯n ði«u b¤t an, mu¯n ðoÕt mÕng s¯ng ng߶i kia. Ng߶i ¤y suy nghî: "Ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü này là nhà hào phú, ti«n nhi«u, cüa nhi«u, lÕi ðßþc bäo v®. Th§t không d­ gì ðoÕt mÕng s¯ng nó b¢ng sÑc mÕnh. V§y ta hãy tìm cách xâm nh§p r°i s¨ ðoÕt mÕng s¯ng". Ng߶i ¤y ði ðªn ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü kia, và nói nhß sau: "Thßa Tôn giä, tôi xin ðßþc h¥u hÕ Tôn giä". Ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü kia ch¤p nh§n cho ng߶i ¤y h¥u hÕ. Ng߶i ¤y h¥u hÕ, d§y trß¾c ngü sau, sñ vi®c nhanh nh©n, cØ chï ð©p lòng, l¶i nói khä ái. Ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü kia tin tß·ng ng߶i ¤y, xem ng߶i ¤y nhß thân hæu, tin tß·ng ng߶i ¤y, xem nhß tâm hæu, và ð£t lòng tín c¦n vào ng߶i ¤y. Này Hi«n giä, khi ng߶i ¤y ðã tin tß·ng r¢ng: "Ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü này ðã tín c¦n ta", khi b¡t g£p ng߶i con cüa gia chü · mµt ch² thanh v¡ng, li«n l¤y con dao s¡c bén, ðoÕt mÕng s¯ng ng߶i con cüa gia chü.

40) Hi«n giä Yamaka, Hi«n giä nghî thª nào? Khi ng߶i ¤y ðªn v¾i ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü kia và nói: "Thßa Tôn giä, tôi mu¯n h¥u hÕ Tôn giä"; khi ¤y ng߶i ¤y có phäi là kë giªt ng߶i không? Và d¥u cho ng߶i ¤y là kë giªt ng߶i, ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü cûng không nghî r¢ng: "Ta có mµt kë giªt ng߶i".

41) Khi ng߶i ¤y h¥u hÕ, d§y trß¾c ngü sau, sñ vi®c nhanh nh©n, cØ chï ð©p lòng, l¶i nói khä ái, khi ¤y d¥u cho ng߶i ¤y là kë giªt ng߶i, ng߶i gia chü hay con cüa ng߶i gia chü cûng không nghî r¢ng: "Ta có mµt kë giªt ng߶i".

-- Thßa vâng, này Hi«n giä.

42-43)-- Cûng v§y, này Hi«n giä, kë vô vån phàm phu, không ðßþc th¤y rõ các b§c Thánh, không thu¥n thøc pháp các b§c Thánh, không tu t§p pháp các b§c Thánh, không th¤y rõ các b§c Chân nhân, không thu¥n thøc pháp các b§c Chân nhân, không tu t§p pháp các b§c Chân nhân, quán s¡c nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có s¡c, hay s¡c · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong s¡c; quán th÷... quán tß·ng... quán các hành... quán thÑc nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có thÑc, hay thÑc · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong thÑc.

44) "S¡c là vô th߶ng", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "S¡c là vô th߶ng"; "Th÷ là vô th߶ng", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "Th÷ là vô th߶ng"; tß·ng là vô th߶ng, ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "Tß·ng là vô th߶ng"; "Các hành là vô th߶ng", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "Các hành là vô th߶ng"; "ThÑc là vô th߶ng", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là vô th߶ng".

45) "S¡c là kh±", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "S¡c là kh±"; "Th÷ là kh±"... "Tß·ng là kh±"... "Các hành là kh±"... "ThÑc là kh±", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là kh±".

46) "S¡c là vô ngã", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "S¡c là vô ngã"; "Th÷ là vô ngã"... "Tß·ng là vô ngã"... "Các hành là vô ngã"... "ThÑc là vô ngã", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là vô ngã".

47) "S¡c là hæu vi", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "S¡c là hæu vi"; "Th÷ là hæu vi"... "Tß·ng là hæu vi"... "Các hành là hæu vi"; "ThÑc là hæu vi", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là hæu vi".

48) "S¡c là kë giªt ng߶i", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "S¡c là kë giªt ng߶i"; "Th÷ là kë giªt ng߶i"... "Tß·ng là kë giªt ng߶i"... "Các hành là kë giªt ng߶i"... "ThÑc là kë giªt ng߶i", ng߶i ¤y không nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là kë giªt ng߶i".

49) Ng߶i ¤y ðªn v¾i s¡c, ch¤p thü, nhiªp trì: "S¡c là tñ ngã cüa ta". Ng߶i ¤y ðªn v¾i th÷... v¾i tß·ng... v¾i các hành... ng߶i ¤y ðªn v¾i thÑc, ch¤p thü và nhiªp trì: "ThÑc là tñ ngã cüa ta". Nåm thü u¦n này ðßþc ng߶i ¤y ði ðªn ch¤p thü, s¨ ðßa ðªn b¤t hÕnh, ðau kh± lâu dài cho ng߶i ¤y.

50) Này Hi«n giä, b§c Ða vån Thánh ð® tØ th¤y rõ các b§c Thánh... tu t§p pháp các b§c Chân nhân, không quán s¡c nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có s¡c, hay s¡c · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong s¡c; không quán th÷... không quán tß·ng... không quán các hành... không quán thÑc nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có thÑc, hay thÑc · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong thÑc.

51) "S¡c là vô th߶ng", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "S¡c là vô th߶ng"; "Th÷ là vô th߶ng"... "Tß·ng là vô th߶ng"... "Các hành là vô th߶ng"... "ThÑc là vô th߶ng", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là vô th߶ng".

52) "S¡c là kh±", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "S¡c là kh±"... "Th÷ là kh±"... "Tß·ng là kh±"... "Các hành là kh±"... "ThÑc là kh±", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là kh±".

53) "S¡c là vô ngã", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "S¡c là vô ngã"... "Th÷ là vô ngã"... "Tß·ng là vô ngã"... "Các hành là vô ngã"... "ThÑc là vô ngã", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là vô ngã".

54) "S¡c là hæu vi", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "S¡c là hæu vi"... "Th÷ là hæu vi"... "Tß·ng là hæu vi"... "Các hành là hæu vi"... "ThÑc là hæu vi", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là hæu vi".

55) "S¡c là kë giªt ng߶i", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "S¡c là kë giªt ng߶i"... "Th÷ là kë giªt ng߶i"... "Tß·ng là kë giªt ng߶i"... "Các hành là kë giªt ng߶i"... "ThÑc là kë giªt ng߶i", v¸ ¤y nhß th§t biªt rõ: "ThÑc là kë giªt ng߶i".

56) V¸ ¤y không ðªn v¾i s¡c, không ch¤p thü, không nhiªp trì: "S¡c là tñ ngã cüa ta". Không ðªn v¾i th÷... v¾i tß·ng... v¾i các hành... Không ðªn v¾i thÑc, không ch¤p thü, không nhiªp trì : "ThÑc là tñ ngã cüa ta". Яi v¾i nåm thü u¦n này, v¸ ¤y không ði ðªn, không ch¤p thü, s¨ ðßa ðªn hÕnh phúc, an lÕc cho v¸ ¤y trong mµt th¶i gian dài.

57) -- Nhß v§y, này Hi«n giä Sàriputta, các Tôn giä ¤y có ðßþc ng߶i nhß Hi«n giä làm ð°ng PhÕm hÕnh, có lòng lân mçn nhß v§y, mu¯n h÷ ðßþc hÕnh phúc nhß v§y, b§c giáo gi¾i nhß v§y, b§c giäng dÕy nhß v§y.

58) Và nay, sau khi ðßþc nghe Tôn giä Sàriputta thuyªt pháp, tâm tôi ðßþc giäi thoát khöi các l§u ho£c, không còn ch¤p thü.

IV. ANURÀDHA (TÕp 5, ÐÕi 2,32c) (S.iii,116)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn · Vesàli, ÐÕi Lâm, tÕi Trùng Các giäng ð߶ng.

2) Lúc b¤y gi¶ Tôn giä Anuràdha · mµt cái chòi trong r×ng, không xa Thª Tôn bao nhiêu.

3) R°i nhi«u ngoÕi ðÕo du sî ði ðªn Tôn giä Anuràdha; sau khi ðªn, nói lên v¾i Tôn giä Anuràdha nhæng l¶i chào ðón höi thåm, sau khi nói lên nhæng l¶i chào ðón höi thåm thân hæu, r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

4) Ng°i xu¯ng mµt bên, các ngoÕi ðÕo du sî ¤y nói v¾i Tôn giä Anuràdha:

-- Này Hi«n giä Anuràdha, b§c Nhß Lai ¤y là T¯i thßþng nhân, T¯i th¡ng nhân, ðã ðÕt ðßþc T¯i th¡ng quä, b§c Nhß Lai ¤y, ðßþc xem là ðã tuyên b¯ theo b¯n tr߶ng hþp: "Nhß Lai t°n tÕi sau khi chªt; Nhß lai không t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai t°n tÕi và không t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai không t°n tÕi và không không t°n tÕi sau khi chªt".

5) Ðßþc nói v§y, Tôn giä Anuràdha nói v¾i các ngoÕi ðÕo du sî ¤y:

-- Này Chß Hi«n, b§c Nhß Lai, T¯i thßþng nhân, T¯i th¡ng nhân, b§c ðã ðÕt ðßþc T¯i th¡ng quä, b§c Nhß Lai ¤y ðßþc xem là ðã tuyên b¯ ra ngoài b¯n tr߶ng hþp nhß sau: "Nhß Lai t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai không t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai t°n tÕi và không t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai không t°n tÕi và không không t°n tÕi sau khi chªt".

6) Ðßþc nghe nói v§y, các ngoÕi ðÕo du sî nói v¾i Tôn giä Anuràdha nhß sau:

-- Ho£c là v¸ TÖ-kheo này m¾i tu h÷c, xu¤t gia không bao lâu. Hay v¸ này là v¸ Trß·ng lão, nhßng ngu d¯t không có h÷c t§p.

7) R°i các ngoÕi ðÕo du sî ¤y sau khi chï trích Tôn giä Anuràdha là m¾i tu h÷c, là ngu si, li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y và ra ði.

8) R°i Tôn giä Anuràdha, sau khi các ngoÕi ðÕo du sî ¤y ra ði không bao lâu, li«n suy nghî nhß sau: "Nªu ngoÕi ðÕo du sî ¤y höi ta thêm câu höi næa, ta phäi trä l¶i nhß thª nào ð¬ khi ta nói v¾i các ngoÕi ðÕo du sî ¤y, ta nói lên quan ði¬m cüa Thª Tôn, ta không xuyên tÕc Thª Tôn v¾i ði«u không th§t, ta có th¬ trä l¶i tùy pháp, thu§n v¾i Chánh pháp; và ai là ng߶i ð°ng pháp, nói lên l¶i thu§n v¾i quan ði¬m cüa Ngài, s¨ không tìm ðßþc lý do ð¬ qu· trách".

9) R°i Tôn giä Anuràdha ði ðªn Thª Tôn, sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

10) Ng°i xu¯ng mµt bên, Tôn giä Anuràdha bÕch Thª Tôn:

-- — ðây, bÕch Thª Tôn, con · trong mµt cái chòi trong r×ng không xa Thª Tôn bao nhiêu. R°i bÕch Thª Tôn, nhi«u ngoÕi ðÕo du sî ði ðªn con; sau khi ðªn... nói v¾i con nhß sau: "Này Hi«n giä Anuràdha, b§c Nhß Lai ¤y là T¯i thßþng nhân, T¯i th¡ng nhân, ðã ðÕt ðßþc T¯i th¡ng quä, b§c Nhß Lai ¤y ðßþc xem là ðã tuyên b¯ theo b¯n tr߶ng hþp: 'Nhß Lai t°n tÕi sau khi chªt... Nhß Lai không t°n tÕi và không không t°n tÕi sau khi chªt'".

11) Ðßþc nói v§y, bÕch Thª Tôn, con nói v¾i các ngoÕi ðÕo du sî ¤y nhß sau: "Này chß Hi«n. .. không t°n tÕi sau khi chªt".

12) Ðßþc nghe nói v§y, các ngoÕi ðÕo du sî nói v¾i con: "Ho£c là TÖ-kheo này m¾i h÷c... nhßng ngu d¯t, không có h÷c t§p".

13) R°i các ngoÕi ðÕo du sî ¤y sau khi chï trích con là m¾i tu h÷c... li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y và ra ði.

14) R°i bÕch Thª Tôn, sau khi các ngoÕi ðÕo du sî ¤y ra ði không bao lâu, con li«n suy nghî nhß sau: "Nªu các ngoÕi ðÕo du sî ¤y höi ta thêm câu höi næa, ta phäi trä l¶i nhß thª nào ð¬ khi ta nói v¾i các ngoÕi ðÕo du sî ¤y, ta nói lên quan ði¬m cüa Thª Tôn. Ta không xuyên tÕc Thª Tôn v¾i ði«u không th§t, ta có th¬ trä l¶i v¾i tùy pháp, thu§n v¾i Chánh pháp; và ai là ng߶i ð°ng pháp, nói lên l¶i thu§n v¾i quan ði¬m cüa Ngài, s¨ không tìm ðßþc lý do ð¬ qu· trách".

15) Ông nghî thª nào, này Anuràdha, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång khi quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi. Cái này là tôi. Cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Th÷... tß·ng... các hành... thÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång khi quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi. Cái này là tôi. Cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

16-17) -- Do v§y... th¤y v§y... "... không còn tr· lui trÕng thái này næa". V¸ ¤y biªt rõ nhß v§y.

18) Ông nghî thª nào, này Anuràdha, Ông có quán: "S¡c là Nhß Lai không?"

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

"-- Th÷... tß·ng... các hành... thÑc là Nhß Lai không?"

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

19) Ông nghî thª nào, này Anuràdha, Ông có quán: "Nhß Lai · trong s¡c không?"

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Ông có quán: "Nhß Lai · ngoài s¡c không"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Ông có quán: "Nhß lai · trong th÷... · ngoài th÷... · trong tß·ng... · ngoài tß·ng... · trong các hành... · ngoài các hành... · trong thÑc không"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Ông có quán: "Nhß Lai · ngoài thÑc không"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Ông nghî thª nào, này Anuràdha, Ông có quán: "S¡c, th÷, tß·ng, hành, thÑc là Nhß Lai không"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

20) -- Ông nghî thª nào, này Anuràdha, Ông có quán: "Cái phi s¡c, phi th÷, phi tß·ng, phi hành, phi thÑc là Nhß Lai không"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

21) -- Và · ðây, này Anuràdha, ngay trong hi®n tÕi không tìm ðßþc mµt Nhß Lai th߶ng còn, th߶ng trú, th¶i có hþp lý chång khi Ông trä l¶i: "Này chß Hi«n, v¸ Nhß Lai nào là b§c T¯i thßþng nhân, T¯i th¡ng nhân, ðã ðÕt ðßþc quä T¯i th¡ng, b§c Nhß Lai ¤y ðßþc xem là ðã tuyên b¯ ra ngoài b¯n tr߶ng hþp nhß sau: 'Nhß Lai t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai không t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai t°n tÕi và không t°n tÕi sau khi chªt; Nhß Lai không t°n tÕi và không không t°n tÕi sau khi chªt' "?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

22) -- Lành thay, lành thay, này Anuràdha! Trß¾c kia và nay, này Anuràdha, Ta chï tuyên b¯ kh± và ðoÕn di®t kh±.

V. VAKKALI (TÕp 47, ÐÕi 2,346b) (Tång 19, ÐÕi 2,642b) (S.iii,119)

1) Nhß v¥y tôi nghe.

Mµt th¶i Thª Tôn trú · Ràjagaha (Vß½ng Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tÕi ch² nuôi dßÞng các con sóc.

2) Lúc b¤y gi¶, Tôn giä Vakkali trú tÕi nhà mµt thþ g¯m, ðang b¸ b®nh, ðau ð¾n, tr¥m tr÷ng.

3) R°i Tôn giä Vakkali g÷i nhæng ng߶i th¸ giä:

-- Ъn ðây, các Hi«n giä! Hãy ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, nhân danh ta cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn và thßa: "BÕch Thª Tôn, TÖ-kheo Vakkali b¸ b®nh, ðau ð¾n, tr¥m tr÷ng; (Vakkali) cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn và thßa: 'Lành thay, bÕch Thª Tôn, Thª Tôn vì lòng t× mçn hãy ði ðªn TÖ-kheo Vakkali.'"

4) -- Thßa vâng, Hi«n giä.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Tôn giä Vakkali, ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên. Ng°i xu¯ng mµt bên, các TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- TÖ-kheo Vakkali, bÕch Thª Tôn, b¸ b®nh, ðau ð¾n tr¥m tr÷ng. V¸ ¤y cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn và có thßa nhß sau: "Lành thay, bÕch Thª Tôn! Thª Tôn vì lòng t× mçn hãy ði ðªn TÖ-kheo Vakkali".

5) Thª Tôn im l£ng nh§n l¶i.

6) R°i Thª Tôn ð¡p y, c¥m y bát, ði ðªn TÖ-kheo Vakkali.

7) Tôn giä Vakkali th¤y Thª Tôn t× xa ði ðªn, th¤y v§y li«n c¯ g¡ng t× gi߶ng ng°i d§y.

8) Thª Tôn nói v¾i Tôn giä Vakkali:

-- Thôi Vakkali, Ông ch¾ có c¯ g¡ng t× gi߶ng ng°i d§y. Có ch² ng°i ðã soÕn sÇn, Ta s¨ ng°i trên ch² ng°i ¤y.

R°i Thª Tôn ng°i xu¯ng trên ch² ng°i ðã soÕn sÇn.

9) Sau khi ng°i, Thª Tôn nói v¾i Tôn giä Vakkali:

-- Ông có kham nhçn ðßþc không? Ông có ch¸u ðñng ðßþc không? Có phäi kh± th÷ t±n giäm, không tång trß·ng? Có phäi có nhæng d¤u hi®u t±n giäm, không phäi tång trß·ng?

-- BÕch Thª Tôn, con không có th¬ kham nhçn! Con không có th¬ ch¸u ðñng! Kh± th÷ k¸ch li®t tång trß·ng n½i con, không có t±n giäm. Có nhæng d¤u hi®u tång trß·ng, không có t±n giäm.

10) -- Này Vakkali, Ông có gì phân vân, h¯i h§n không?

-- BÕch Thª Tôn, th§t sñ con có nhi«u phân vân, có nhi«u h¯i h§n!

11) -- Này Vakkali, Ông có gì tñ trách mình v« gi¾i lu§t không?

-- BÕch Thª Tôn, con không có gì tñ trách mình v« gi¾i lu§t.

12) -- Này Vakkali, nªu Ông không có gì tñ trách mình v« gi¾i lu§t, v§y Ông có gì phân vân, có gì h¯i h§n?

-- Ðã t× lâu, bÕch Thª Tôn, con mu¯n ðªn ð¬ ðßþc th¤y Thª Tôn. Nhßng thân con không ðü sÑc mÕnh ð¬ ðßþc ðªn th¤y Thª Tôn.

13) -- Thôi v×a r°i, này Vakkali, có gì ðáng th¤y ð¯i v¾i cái thân hôi hám này. Này Vakkali, ai th¤y Pháp, ng߶i ¤y th¤y Ta. Ai th¤y Ta, ng߶i ¤y th¤y Pháp. Này Vakkali, ðang th¤y Pháp, là th¤y Ta. Ðang th¤y Ta, là th¤y Pháp.

14) -- Này Vakkali, Ông nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, là kh± hay là lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång khi quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi. Cái này là tôi. Cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Th÷... Tß·ng... Các hành... ThÑc là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng là kh± hay lÕc?

-- Là kh±, bÕch Thª Tôn.

-- Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, có hþp lý chång khi quán cái ¤y là: "Cái này là cüa tôi. Cái này là tôi. Cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

15-16) -- Do v§y, · ðây... th¤y v§y... "... không còn tr· lui trÕng thái này næa". V¸ ¤y biªt rõ nhß v§y.

17) R°i Thª Tôn, sau khi giáo gi¾i cho Tôn giä Vakkali v¾i bài giáo gi¾i này, t× ch² ng°i ðÑng d§y và ði ðªn núi Gijjhakùta (Linh ThÑu).

18) R°i Tôn giä Vakkali, sau khi Thª Tôn ði không bao lâu, li«n g÷i các th¸ giä:

-- Hãy ðªn ta, này chß Hi«n, hãy nh¡c cái gi߶ng ta và ði ðªn täng ðá ðen (kàlasilà), tÕi s߶n núi Isigili (hang cüa Tiên nhân). Làm sao ng߶i nhß ta, lÕi nghî ðªn m®nh chung trong mµt cån nhà?

19) -- Thßa vâng, Hi«n giä.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Tôn giä Vakkali, nh¡c chiªc gi߶ng v¾i Tôn giä Vakkali ði ðªn täng ðá ðen, tÕi s߶n núi Isigili.

20) Thª Tôn, ðêm ¤y và ngày còn lÕi, trú tÕi núi Gijjhakùta.

21) R°i hai v¸ Thiên, trong khi ðêm ðã g¥n tàn, v¾i nhan s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng núi Gijjakùta, ði ðªn Thª Tôn... li«n ðÑng mµt bên.

22) ÐÑng mµt bên, mµt v¸ Thiên bÕch Thª Tôn:

-- TÖ-kheo Vakkali, bÕch Thª Tôn, ðang có ý nghî mu¯n giäi thoát.

23) V¸ Thiên khác bÕch Thª Tôn:

-- V¸ ¤y mu¯n giäi thoát, ch¡c ch¡n ðßþc khéo giäi thoát.

24) Chß Thiên ¤y nói nhß v§y xong; sau khi nói v§y, li«n ðänh l­ Thª Tôn, thân bên hæu hß¾ng v« Ngài, r°i biªn m¤t tÕi ch².

25) R°i Thª Tôn, sau khi ðêm ¤y ðã qua, li«n g÷i các TÖ-kheo:

-- Hãy ðªn, này các TÖ-kheo. Hãy ði ðªn TÖ-kheo Vakkali; sau khi ðªn, nói v¾i TÖ-kheo Vakkali nhß sau: "Này Hi«n giä Vakkali, hãy nghe l¶i nói cüa hai v¸ Thiên nói v¾i Thª Tôn. Này Hi«n giä, ðêm nay, hai v¸ Thiên, sau khi ðêm ðã g¥n tàn, v¾i nhan s¡c thù th¡ng, chói sáng toàn vùng Gijjhakùta, ði ðªn Thª Tôn, sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ðÑng mµt bên. ÐÑng mµt bên, này Hi«n giä, mµt v¸ Thiên bÕch Thª Tôn: 'BÕch Thª Tôn, TÖ-kheo Vakkali ðang có ý nghî mu¯n giäi thoát'. V¸ Thiên khác bÕch Thª Tôn: 'V¸ ¤y mu¯n giäi thoát, ch¡c ch¡n ðßþc khéo giäi thoát'. Và Hi«n giä Vakkali, Thª Tôn nói v¾i Hi«n giä nhß sau: "Này Vakkali, ch¾ có sþ! Này Vakkali, ch¾ có sþ! Cái chªt cüa Ông s¨ không phäi là ác hÕnh, sñ m®nh chung không phäi ác hÕnh!'"

26) -- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn, ði ðªn Tôn giä Vakkali; sau khi ðªn, thßa v¾i Tôn giä Vakkali:

-- Này Hi«n giä Vakkali, hãy nghe l¶i nói cüa Thª Tôn và hai v¸ Thiên.

27) R°i Tôn giä Vakkali g÷i các v¸ th¸ giä:

-- Hãy ðªn, này chß Hi«n! Hãy nh¡c tôi ra khöi gi߶ng. Làm sao mµt ng߶i nhß tôi, có th¬ nghî ng°i trên ch² ng°i cao ð¬ nghe Thª Tôn giäng dÕy.

28) -- Thßa vâng, này Hi«n giä.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Tôn giä Vakkali, nh¡c Tôn giä Vakkali ra khöi gi߶ng.

29) -- Này Hi«n giä, ðêm nay, hai v¸ Thiên, sau khi ðêm ðã g¥n tàn... ðÑng mµt bên. ÐÑng mµt bên, này Hi«n giä, mµt v¸ Thiên bÕch Thª Tôn: "TÖ-kheo Vakkali, bÕch Thª Tôn, ðang nghî ðªn tñ giäi thoát". V¸ Thiên kia bÕch Thª Tôn: "V¸ ¤y, bÕch Thª Tôn, mu¯n giäi thoát s¨ ðßþc khéo giäi thoát". Và Thª Tôn, này Hi«n giä Vakkali, nói v¾i Hi«n giä nhß sau: "Ch¾ có sþ, này Vakkali! Ch¾ có sþ, này Vakkali! Cái chªt cüa Ông không phäi là ác hÕnh, sñ m®nh chung không phäi là ác hÕnh!"

30) -- V§y này chß Hi«n, hãy nhân danh ta cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn và thßa: "TÖ-kheo Vakkali, bÕch Thª Tôn, b¸ b®nh, ðau ð¾n, b®nh tr¥m tr÷ng! V¸ ¤y cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn, và nói nhß sau: 'S¡c là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn. Con không có ng¶ gì v¤n ð« này, bÕch Thª Tôn! Cái gì vô th߶ng là kh±, con không có nghi ng¶ gì v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, · ðây con không có lòng døc, lòng tham, lòng ái. Con không có nghi ng¶ gì v¤n ð« này. Th÷ là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn, con không có nghi ng¶ gì v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, · ðây con không có lòng døc, lòng tham, lòng ái. Con không có nghi ng¶ gì v¤n ð« này. Tß·ng là vô th߶ng... Các hành là vô th߶ng... ThÑc là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn, con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng là kh±, con không có nghi ng¶ gì v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, · ðây con không có lòng døc, lòng tham, lòng ái. Con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này.'"

31) -- Thßa vâng, này Hi«n giä.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Tôn giä Vakkali r°i ra ði.

32) Tôn giä Vakkali, khi các TÖ-kheo ¤y ði không bao lâu li«n ðem lÕi con dao.

33) R°i các TÖ-kheo ¤y ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, li«n ng°i xu¯ng mµt bên. Ng°i xu¯ng mµt bên, các TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- TÖ-kheo Vakkali, bÕch Thª Tôn, b¸ b®nh, ðau ð¾n, b¸ tr÷ng b®nh. V¸ ¤y cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn, và nói nhß sau: "S¡c là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn, con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng là kh±, con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, · ðây con không có lòng døc, lòng tham, lòng ái. Con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này. Th÷... Tß·ng... Các hành... ThÑc là vô th߶ng, bÕch Thª Tôn, con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng là kh±, con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này. Cái gì vô th߶ng, kh±, ch¸u sñ biªn hoÕi, · ðây con không có lòng døc, lòng tham, lòng ái. Con không có nghi ng¶ gì v« v¤n ð« này".

34) R°i Thª Tôn g÷i các TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo, chúng ta hãy ði ðªn Isigili, ch² täng ðá ðen. — ð¤y, Thi®n gia nam tØ ðem lÕi con dao.

-- Thßa vâng, bÕch Thª Tôn.

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Thª Tôn.

35) Thª Tôn cùng v¾i s¯ ðông TÖ-kheo ði ðªn Isigili, ch² täng ðá ðen.

36) Và · ðàng xa, Thª Tôn th¤y Tôn giä Vakkali n¢m trên gi߶ng, v¾i vai co qu¡p lÕi.

37) Lúc b¤y gi¶, mµt ðám khói ðen, mµt lu°ng ám khí ði v« phía Ðông, ði v« phía Tây, ði v« phía B¡c, ði v« phía Nam, ði v« phía trên, ði v« phía dß¾i, ði v« phía b¯n góc.

38) R°i Thª Tôn g÷i các TÖ-kheo:

-- Này các TÖ-kheo, các Ông có th¤y ðám khói ðen ¤y, lu°ng ám khí ¤y ði v« phía Ðông... ði v« phía b¯n góc không?

-- Thßa có, bÕch Thª Tôn.

39) -- Ðó là Ác ma, này các TÖ-kheo, ðang ði tìm thÑc cüa Thi®n nam tØ Vakkali và nói: "thÑc cüa Thi®n nam tØ Vakkali an trú tÕi ch² nào?"

40) Nhßng này các TÖ-kheo, v¾i thÑc không an trú tÕi mµt ch² nào, Thi®n nam tØ Vakkali ðã nh§p Niªt-bàn mµt cách hoàn toàn!

VI. ASSAJI (TÕp 27, ÐÕi 2,267b) (S.iii,124)

1) Mµt th¶i Thª Tôn · Ràjagaha (Vß½ng Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tÕi ch² nuôi dßÞng các con sóc.

2) Lúc b¤y gi¶ Tôn giä Assaji trú · v߶n Kassapa, b¸ b®nh, ðau ð¾n, tr¥m tr÷ng.

3) R°i Tôn giä Assaji g÷i các ng߶i th¸ giä:

-- Hãy ðªn, này chß Hi«n! Hãy ði ðªn Thª Tôn; sau khi ðªn, nhân danh ta cúi ð¥u ðänh l­ Thª Tôn: "TÖ-kheo Assaji, bÕch Thª Tôn, b¸ b®nh, ðau ð¾n, tr¥m tr÷ng, cúi ð¥u ðänh l­ chân Thª Tôn, và thßa nhß sau : 'Lành thay, bÕch Thª Tôn! Thª Tôn vì lòng t× mçn hãy ði ðªn TÖ-kheo Assaji!'"

4) -- Thßa vâng, Hi«n giä!

Các TÖ-kheo ¤y vâng ðáp Tôn giä Assaji, ði ðªn Thª Tôn, sau khi ðªn, ðänh l­ Thª Tôn r°i ng°i xu¯ng mµt bên.

5) Ng°i xu¯ng mµt bên, các TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- TÖ-kheo Assaji, bÕch Thª Tôn, b¸ b®nh ðau ð¾n, tr¥m tr÷ng... Lành thay, bÕch Thª Tôn! Thª Tôn vì lòng t× mçn hãy ði ðªn TÖ-kheo Assaji! Thª Tôn im l£ng nh§n l¶i.

6) R°i Thª Tôn, vào bu±i chi«u, t× ch² t¸nh cß ðÑng d§y, ði ðªn Tôn giä Assaji.

7) Tôn giä Assaji th¤y Thª Tôn t× xa ði ðªn, th¤y v§y li«n c¯ g¡ng t× n½i gi߶ng ng°i d§y. Thª Tôn nói v¾i Tôn giä Assaji:

-- Thôi Assaji! Ông ch¾ có c¯ g¡ng t× gi߶ng ng°i d§y! Có ch² ng°i ðã soÕn sÇn. TÕi ch² ¤y, Ta s¨ ng°i.

9) Thª Tôn ng°i xu¯ng trên ch² ng°i ðã soÕn sÇn. Sau khi ng°i, Thª Tôn nói v¾i Tôn giä Assaji:

10) -- Ông có kham nhçn ðßþc không, này Assaji? Ông có ch¸u ðñng ðßþc không?... Có phäi có nhæng d¤u hi®u thuyên giäm, không có tång trß·ng?

-- BÕch Thª Tôn, con không có th¬ kham nhçn!... Có nhæng d¤u hi®u tång trß·ng, không có thuyên giäm!

11) -- Này Assaji, Ông có phân vân gì, có h¯i h§n gì không?

-- Ch¡c ch¡n, bÕch Thª Tôn, con có nhi«u phân vân, có nhi«u h¯i h§n!

12) -- Này Assaji, Ông có ði«u gì tñ trách mình v« gi¾i lu§t hay không?

-- BÕch Thª Tôn, con không có ði«u gì tñ trách mình v« gi¾i lu§t.

13) -- Này Assaji, nªu Ông không có ði«u gì tñ trách mình v« gi¾i lu§t, Ông có phân vân gì, có h¯i h§n gì không?

-- Trß¾c ðây, bÕch Thª Tôn, sau khi c¯ g¡ng làm cho l¡ng xu¯ng c½n b¸nh, con s¯ng v¾i thân hành, do v§y con không chÑng ðßþc Thi«n ð¸nh. D¥u cho không chÑng ðßþc Thi«n ð¸nh, con tñ nghî: "Ta s¨ không th¯i th¤t".

14) Nhæng Sa-môn hay Bà-la-môn nào kiên trì trong Thi«n ð¸nh, t§p trung trong Thi«n ð¸nh, nªu h÷ không chÑng ð¡c Thi«n ð¸nh, h÷ s¨ nghî r¢ng: "Chúng ta s¨ không th¯i th¤t!"

15-21) -- Này Assaji, Ông nghî thª nào, s¡c là th߶ng hay vô th߶ng?

-- Vô th߶ng, bÕch Thª Tôn!... ThÑc là th߶ng hay vô th߶ng?... do v§y... th¤y v§y... "... không còn tr· lui trÕng thái này næa". V¸ ¤y biªt rõ nhß v§y.

22) Khi cäm giác lÕc th÷, v¸ ¤y biªt rõ: "Là vô th߶ng"; v¸ ¤y biªt rõ: "Là không nên ð¡m trß¾c"; v¸ ¤y biªt rõ: "Là không nên hoan hÖ". Khi cäm giác kh± th÷, v¸ ¤y biªt rõ: "Là vô th߶ng"; v¸ ¤y biªt rõ: "Là không nên ð¡m trß¾c"; v¸ ¤y biªt rõ: "Là không nên hoan hÖ". Khi cäm giác b¤t kh± b¤t lÕc kh±, v¸ ¤y biªt rõ: "Là vô th߶ng"; v¸ ¤y biªt rõ: "Là không nên ð¡m trß¾c"; v¸ ¤y biªt rõ: "Là không nên hoan hÖ".

23) Nªu v¸ ¤y cäm giác lÕc th÷, v¸ ¤y cäm th÷ không có h® løy. Nªu v¸ ¤y cäm giác kh± th÷, v¸ ¤y cäm th÷ không có h® løy. Nªu v¸ ¤y cäm giác b¤t kh± b¤t lÕc th÷, v¸ ¤y cäm th÷ không có h® løy.

24) Nªu v¸ ¤y cäm th÷ mµt cäm th÷ cùng t§n v« thân, v¸ ¤y biªt rõ: "Ta ðang cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« thân". Nªu v¸ ¤y cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« sinh mÕng, v¸ ¤y biªt rõ: "Ta ðang cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« sinh mÕng". V¸ ¤y biªt rõ r¢ng: "Khi thân hoÕi mÕng chung trên cho ðªn khi sinh mÕng ði ðªn ch² cùng t§n, · ðây t¤t cä nhæng gì v¸ ¤y cäm th÷, t¤t cä nhæng gì v¸ ¤y hoan hÖ, s¨ tr· thành thanh lß½ng!"

25) Ví nhß, này Assaji, do duyên d¥u, do duyên tim b¤c, mµt cây ðèn d¥u ðßþc cháy ðö. Khi d¥u và tim b¤c cüa (ng÷n ðèn) ¤y ðoÕn t§n, không có mang lÕi nhiên li®u, ng÷n ðèn ¤y s¨ t¡t. Cûng v§y, này Assaji, TÖ-kheo, khi cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« thân, v¸ ¤y biªt rõ: "Ta ðang cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« thân". Khi cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« sinh mÕng, v¸ ¤y biªt rõ: "Ta ðang cäm giác mµt cäm th÷ cùng t§n v« sinh mÕng". Sau khi thân hoÕi mÕng chung trên cho ðªn khi sinh mÕng ði ðªn ch² cùng t§n, · ðây t¤t cä nhæng gì v¸ ¤y cäm th÷, t¤t cä nhæng gì v¸ ¤y hoan hÖ, s¨ tr· thành thanh lß½ng!

VII. KHEMA (TÕp 5, ÐÕi 2,29c) (S.iii,126)

1) Mµt th¶i, nhi«u TÖ-kheo Trß·ng lão s¯ng · Kosambi, tÕi v߶n Ghosita.

2) Lúc b¤y gi¶, Tôn giä Khemaka trú tÕi v߶n Badarica, b¸ b®nh, ðau ð¾n, b¸ tr÷ng b®nh.

3) R°i các TÖ-kheo Trß·ng lão, vào bu±i chi«u, t× ch² t¸nh cß ðÑng d§y và g÷i Tôn giä Dàsaka:

-- Hãy ðªn ðây, này Hi«n giä Dàsaka! Hãy ði ðªn TÖ-kheo Khemaka; sau khi ðªn, hãy nói v¾i TÖ-kheo Khemaka: "Này Hi«n giä Khemaka, các Trß·ng lão nói v¾i Hi«n giä nhß sau: 'Này Hi«n giä, Hi«n giä có kham nhçn ðßþc không? Hi«n giä có ch¸u ðñng ðßþc không? Có phäi kh± th÷ t±n giäm không tång trß·ng? Có phäi có nhæng d¤u hi®u t±n giäm, không phäi tång trß·ng?'"

4) -- Thßa vâng, chß Hi«n.

Tôn giä Dàsaka vâng ðáp các TÖ-kheo ¤y, ði ðªn Tôn giä Khemaka, sau khi ðªn, nói v¾i Tôn giä Khemaka:

-- Các Trß·ng lão, này Hi«n giä Khemaka, nói v¾i Hi«n giä nhß sau: "Hi«n giä có kham nhçn ðßþc không? Này Hi«n giä Khemaka... không phäi tång trß·ng?"

5) -- Tôi không có th¬ kham nhçn, thßa Hi«n giä... tôi không có th¬ ch¸u ðñng... có nhæng d¤u hi®u tång trß·ng, không phäi thuyên giäm!

6) R°i Tôn giä Dàsaka ði ðªn các TÖ-kheo Trß·ng lão; sau khi ðªn, thßa v¾i các TÖ-kheo Trß·ng lão:

-- Thßa chß Hi«n, TÖ-kheo Khemaka nói nhß sau: "Tôi không có th¬ kham nhçn, này Hi«n giä... có nhæng d¤u hi®u tång trß·ng, không phäi thuyên giäm!"

7) -- Hãy ðªn ðây, Hi«n giä Dàsaka! Hãy ði ðªn TÖ-kheo Khemaka; sau khi ðªn, nói v¾i TÖ-kheo Khemaka nhß sau: "Này Hi«n giä Khemaka, các b§c Trß·ng lão nói v¾i Hi«n giä nhß sau: 'Này Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n, tÑc là s¡c thü u¦n, th÷ thü u¦n, tß·ng thü u¦n, hành thü u¦n, thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, Tôn giä Khemaka quán có cái gì là tñ ngã hay ngã s· không?'"

8) -- Thßa vâng, chß Hi«n.

Tôn giä Dàsaka vâng ðáp các TÖ-kheo Trß·ng lão, ði ðªn Tôn giä Khemaka, sau khi ðªn...

-- Các b§c Trß·ng lão, này Hi«n giä, nói v¾i Hi«n giä nhß sau: "Này Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, Tôn giä Khemaka quán có cái gì là tñ ngã hay ngã s· không?"

9) -- Thßa Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, này Hi«n giä, tôi không quán cái gì là tñ ngã hay ngã s· cä.

10) R°i Tôn giä Dàsaka ði ðªn các TÖ-kheo Trß·ng lão; sau khi ðªn, nói v¾i các TÖ-kheo Trß·ng lão:

-- TÖ-kheo Khemaka, thßa chß Hi«n, ðã nói nhß sau: "Thßa Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, này Hi«n giä, tôi không quán cái gì là tñ ngã hay ngã s· cä!"

11) -- Hãy ðªn ðây, Hi«n giä Dàsaka! Hãy ði ðªn TÖ-kheo Khemaka; sau khi ðªn, nói v¾i TÖ-kheo Khemaka nhß sau: "Các v¸ Trß·ng lão, này Hi«n giä Khemaka, nói v¾i Hi«n giä nhß sau: 'Hi«n giä Khemaka, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n...thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, nªu Tôn giä Khemaka không quán cái gì là tñ ngã hay ngã s· cä, th¶i Tôn giä Khemaka là v¸ A-la-hán, các l§u ho£c ðã ðßþc ðoÕn t§n"."

12) -- Thßa vâng, chß Hi«n giä.

Tôn giä Dàsaka vâng ðáp các TÖ-kheo Trß·ng lão, ði ðªn Tôn giä Khemaka...

-- Này Hi«n giä Khemaka, các b§c TÖ-kheo Trß·ng lão nói v¾i Hi«n giä nhß sau: "Thßa Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n. Nªu Tôn giä Khemaka, trong nåm thü u¦n này, không quán cái nào là tñ ngã hay ngã s·, th¶i Tôn giä Khemaka là b§c A-la-hán, ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c".

13). .. -- Thßa Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, này Hi«n giä, tôi không quán cái gì là tñ ngã hay ngã s· cä. Nhßng tôi không phäi là b§c A-la-hán, ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c. Và thßa Hi«n giä, trong nåm thü u¦n này, d¥u cho tôi có chÑng ðßþc: "Tôi là", tuy v§y tôi cûng không quán: "Cái này là tôi".

14) R°i Tôn giä Dàsaka ði ðªn TÖ-kheo Trß·ng lão... nói v¾i các TÖ-kheo Trß·ng lão:

-- TÖ-kheo Khemaka, thßa chß Hi«n, ðã nói nhß sau: "Thßa Hi«n giä, Thª Tôn có nói ðªn nåm thü u¦n này, tÑc là s¡c thü u¦n... thÑc thü u¦n. Trong nåm thü u¦n này, thßa Hi«n giä, tôi không quán cái gì là ngã hay là ngã s·. Tuy v§y, tôi không phäi là b§c A-la-hán, ðã ðoÕn t§n các l§u ho£c. Và thßa Hi«n giä, trong nåm thü u¦n, d¥u cho tôi chÑng ðßþc: "Tôi là", tuy v§y tôi cûng không quán: "Cái này là tôi".

15) -- Hãy ðªn ðây, Hi«n giä Dàsaka! Hãy ði ðªn TÖ-kheo Khemaka; sau khi ðªn, hãy nói v¾i TÖ-kheo Khemaka: Thßa Hi«n giä Khemaka, các TÖ-kheo Trß·ng lão nói v¾i Hi«n giä nhß sau: "Này Hi«n giä Khemaka, cái mà Hi«n giä nói: "Tôi là", các Hi«n giä nói "Tôi là, là cái gì?" Hi«n giä nói: "Tôi là s¡c?" Hi«n giä nói: "Tôi là khác s¡c"?. ..; Hi«n giä nói: "Tôi là thÑc?"; Hi«n giä nói: "Tôi là khác thÑc?". Này Hi«n giä Khemaka, cái mà Hi«n giä nói: "Tôi là", các Hi«n giä nói: "Tôi là, là cái gì?""

16) -- Thßa vâng.

Tôn giä Dàsaka vâng ðáp các TÖ-kheo Trß·ng lão, ði ðªn Tôn giä Khemaka...

17) -- Thôi v×a r°i, Hi«n giä Dàsaka chÕy qua, chÕy lÕi nhß thª này ð¬ làm gì? Hãy ðem g§y lÕi ðây! Ta s¨ ði ðªn các TÖ-kheo Trß·ng lão!

18) R°i Tôn giä Khemaka ch¯ng g§y ði ðªn các TÖ-kheo Trß·ng lão; sau khi ðªn, nói lên v¾i các TÖ-kheo Trß·ng lão nhæng l¶i chào ðón höi thåm; sau khi nói lên nhæng l¶i chào ðón höi thåm thân hæu, li«n ng°i xu¯ng mµt bên.

19) Các TÖ-kheo Trß·ng lão nói v¾i Tôn giä Khemaka ðang ng°i mµt bên:

-- Này Hi«n giä Khemaka, cái mà Hi«n giä nói: "Tôi là", cái mà Hi«n giä nói: "Tôi là", là cái gì? Hi«n giä nói: "Tôi là s¡c?"; Hi«n giä nói: "Tôi là khác s¡c"... "là th÷... là tß·ng... là các hành"...; Hi«n giä nói: "Tôi là thÑc?"; Hi«n giä nói: "Tôi là khác thÑc?"; Này Hi«n giä Khemaka, cái mà Hi«n giä nói: "Tôi là", cái mà Hi«n giä nói "Tôi là", là cái gì?

20) -- Thßa chß Hi«n, tôi không nói: "Tôi là s¡c". Tôi không nói: "Tôi là khác s¡c"... "là th÷... là tß·ng... là các hành"... Tôi không nói: "Tôi là thÑc". Tôi cûng không nói: "Tôi là khác thÑc". D¥u r¢ng, này các Hi«n giä, Tôi có chÑng ðßþc (tß tß·ng): "Tôi là", nhßng tôi không có quán : "Cái này là tôi".

21) Ví nhß, này chß Hi«n, hß½ng th½m cüa hoa sen xanh, hay hoa sen h°ng, hay hoa tr¡ng, nªu có ng߶i nói: "Hß½ng thuµc v« lá hay thuµc v« s¡c, hay thuµc v« nhøy hoa", nói nhß v§y có nói ðúng không?

-- Thßa không, này Hi«n giä.

-- V§y chß Hi«n, trä l¶i nhß thª nào là trä l¶i mµt cách ðúng ð¡n?

Chß Hi«n, hß½ng là cüa hoa. Trä l¶i nhß v§y là trä l¶i mµt cách ðúng ð¡n.

22) Cûng v§y, này chß Hi«n, tôi không nói: "Tôi là s¡c"; tôi không nói: "Tôi là khác s¡c"... "Tôi là th÷"... "Tôi là tß·ng"... "Tôi là các hành"... Tôi không nói: "Tôi là thÑc". Tôi không nói : "Tôi là khác thÑc". Nhßng này chß Hi«n, d¥u r¢ng ð¯i v¾i nåm thü u¦n cüa tôi ðßþc có này, tôi không có quán: "Cái này là tôi".

23) D¥u cho ð¯i v¾i v¸ Thánh ð® tØ, này chß Hi«n, nåm hÕ ph¥n kiªt sØ ðã ðßþc ðoÕn t§n, nhßng v¸ ¤y còn nghî: "Яi v¾i nåm thü u¦n, vçn còn dß tàn tª nh¸". Dß tàn kiêu mÕn 'Tôi là", dß tàn døc 'Tôi là', dß tàn tùy miên 'Tôi là' chßa ðßþc v¸ ¤y ðoÕn tr×. V¸ ¤y sau mµt th¶i gian, s¯ng quán sñ sanh di®t trong nåm thü u¦n: "Ðây là s¡c, ðây là s¡c t§p kh·i, ðây là s¡c ðoÕn di®t. Ðây là th÷... Ðây là tß·ng... Ðây là các hành... Ðây là thÑc, ðây là thÑc t§p kh·i, ðây là thÑc ðoÕn di®t"

24) Vì r¢ng v¸ ¤y s¯ng, quán sñ sanh di®t trong nåm thü u¦n này, các dß tàn ngã mÕn (?) "Tôi là", các dß tàn ngã døc "Tôi là", các dß tàn ngã tùy miên (?) "Tôi là", mà v¸ ¤y chßa ðßþc ðoÕn tr×, nay ði ðªn ðoÕn t§n.

25) Này chß Hi«n, ví nhß mµt t¤m väi nh¾p nhúa dính bøi, nhæng ng߶i chü giao nó cho mµt ng߶i thþ gi£t. Ng߶i thþ gi£t sau khi nh°i nó, ð§p nó trong nß¾c mu¯i, hay trong nß¾c tô ðã, trong nß¾c phân bò r°i gi£t sÕch nó trong nß¾c trong. D¥u cho t¤m väi ¤y nay ðßþc sÕch s¨, trong tr¡ng, nhßng nó vçn còn dß tàn mùi mu¯i hay mùi tô ðã, hay mùi phân bò. Ng߶i thþ gi£t giao lÕi t¤m väi cho nhæng ng߶i chü. Nhæng ng߶i chü ðem bö nó vào trong mµt cái hòm có ß¾p hß½ng th½m. Nhß v§y cái dß tàn mùi mu¯i hay mùi tô ðã bay mùi phân bò chßa ðßþc ðoÕn t§n, nay ðßþc ðoÕn tr×.

26-27) Cûng v§y, này chß Hi«n, d¥u cho v¸ Thánh ð® tØ ðã ðoÕn t§n nåm hÕ ph¥n kiªt sØ,