I. Vô Minh (Hay V¸ TÖ-kheo) (S.iii,162)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) R°i mµt TÖ-kheo ði ðªn Thª Tôn...

3) Ng°i xu¯ng mµt bên, TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- "Vô minh, vô minh", bÕch Thª Tôn, nhß v§y ðßþc nói ðªn. BÕch Thª Tôn, thª nào là vô minh? Cho ðªn nhß thª nào, mµt ng߶i là vô minh?

4-8) -- — ðây, này các TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không biªt rõ s¡c, không biªt rõ s¡c t§p kh·i, không biªt rõ s¡c ðoÕn di®t, không biªt rõ con ð߶ng ðßa ðªn s¡c ðoÕn di®t, không biªt rõ th÷... không biªt rõ tß·ng... không biªt rõ các hành... không biªt rõ con ð߶ng ðßa ðªn thÑc ðoÕn di®t.

9) Này TÖ-kheo, ðây g÷i là vô minh. Và cho ðªn nhß v§y, mµt ng߶i là vô minh.

II. Minh (Hay V¸ TÖ-kheo) (S.iii,163)

1-4) Nhân duyên · Sàvatthi... Ng°i xu¯ng mµt bên, v¸ TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- "Minh, minh", bÕch Thª Tôn, nhß v§y ðßþc nói ðªn. BÕch Thª Tôn, nhß thª nào là minh? Cho ðªn nhß thª nào, mµt ng߶i là minh?

5) -- — ðây, này TÖ-kheo, b§c Ða vån Thánh ð® tØ biªt rõ s¡c, biªt rõ s¡c t§p kh·i, biªt rõ s¡c ðoÕn di®t, biªt rõ con ð߶ng ðßa ðªn s¡c ðoÕn di®t.

6-8)... biªt rõ th÷... biªt rõ tß·ng... biªt rõ các hành... biªt rõ con ð߶ng ðßa ðªn thÑc ðoÕn di®t.

9) Này TÖ-kheo, ðây g÷i là minh. Và cho ðªn nhß v§y, mµt ng߶i là minh.

III. V¸ Thuyªt Pháp (T§p 3, ÐÕi 2,5c) (S.iii,163)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) Sau khi ng°i xu¯ng, TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- "V¸ thuyªt pháp, v¸ thuyªt pháp", bÕch Thª Tôn, nhß v§y ðßþc nói ðªn. Cho ðªn nhß thª nào, ðßþc (g÷i) là v¸ thuyªt pháp?

4) -- Nªu TÖ-kheo thuyªt pháp v« sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thuyªt pháp. Nªu TÖ-kheo ði vào thñc hành sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thñc hành pháp tùy pháp. Nªu TÖ-kheo do nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c, ðßþc giäi thoát, không có ch¤p thü; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo ðã ðÕt ðßþc Niªt-bàn ngay trong hi®n tÕi.

5-7) Nªu TÖ-kheo ð¯i v¾i th÷... Nªu TÖ-kheo ð¯i v¾i tß·ng... Nªu TÖ-kheo ð¯i v¾i các hành...

8) Nªu TÖ-kheo thuyªt pháp v« sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thuyªt pháp. Nªu TÖ-kheo ði vào thñc hành sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thñc hành pháp tùy pháp. Nªu TÖ-kheo do nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc, ðßþc giäi thoát không có ch¤p thü; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo ðã ðÕt ðßþc Niªt-bàn ngay trong hi®n tÕi.

IV. V¸ Thuyªt Pháp (S.iii,164)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) Ng°i xu¯ng mµt bên, TÖ-kheo ¤y bÕch Thª Tôn:

-- "V¸ thuyªt pháp, v¸ thuyªt pháp", bÕch Thª Tôn, nhß v§y ðßþc nói ðªn. Cho ðªn nhß thª nào, bÕch Thª Tôn, ðßþc g÷i là v¸ thuyªt pháp? Cho ðªn nhß thª nào, ðßþc g÷i là v¸ thñc hành pháp tùy pháp? Cho ðªn nhß thª nào, ðßþc g÷i là v¸ ðã ðÕt ðªn Niªt-bàn ngay trong hi®n tÕi?

3-4) -- Nªu TÖ-kheo thuyªt pháp v« sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thuyªt pháp. Nªu TÖ-kheo ði vào thñc hành sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thñc hành pháp tùy pháp. Nªu TÖ-kheo do nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i s¡c, ðßþc giäi thoát, không có ch¤p thü; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo ðã ðÕt ðßþc Niªt-bàn ngay trong hi®n tÕi.

5-7) Nªu TÖ-kheo ð¯i v¾i th÷... ð¯i v¾i tß·ng... ð¯i v¾i các hành...

8) Nªu TÖ-kheo thuyªt pháp v« sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thuyªt pháp. Nªu TÖ-kheo ði vào thñc hành sñ nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo thñc hành pháp tùy pháp. Nªu TÖ-kheo do nhàm chán, ly tham, ðoÕn di®t ð¯i v¾i thÑc, ðßþc giäi thoát, không có ch¤p thü; nhß v§y là v×a ðü ð¬ ðßþc g÷i là TÖ-kheo ðã ðÕt ðßþc Niªt-bàn ngay trong hi®n tÕi.

V. Trói Buµc (TÕp 2, ÐÕi 2,19b) (S.iii,164)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- — ðây, này các TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không th¤y rõ các b§c Thánh... không tu t§p pháp các b§c Chân nhân, quán s¡c nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có s¡c, hay s¡c · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong s¡c. Ng߶i nhß v§y, này các TÖ-kheo, ðßþc g÷i là kë vô vån phàm phu, b¸ trói buµc b·i các trói buµc cüa s¡c, b¸ trói buµc b·i các trói buµc nµi ngoÕi, kë không th¤y b¶ bên này, kë không th¤y b¶ bên kia, khi sanh b¸ trói buµc, khi chªt b¸ trói buµc, khi ði t× ð¶i này qua ð¶i khác b¸ trói buµc.

4-6). .. quán th÷... quán tß·ng... quán các hành...

7) — ðây, này các TÖ-kheo, kë vô vån phàm phu không th¤y rõ các b§c Thánh... không tu t§p pháp các b§c Chân nhân, quán thÑc nhß là tñ ngã, tñ ngã nhß là có thÑc, hay thÑc · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong thÑc. Ng߶i nhß v§y, này các TÖ-kheo, ðßþc g÷i là kë vô vån phàm phu, b¸ trói buµc b·i các trói buµc cüa thÑc, b¸ trói buµc b·i các trói buµc cüa nµi ngoÕi, kë không th¤y b¶ bên này, kë không th¤y b¶ bên kia, khi sanh b¸ trói buµc, khi chªt b¸ trói buµc, khi ði t× ð¶i này qua ð¶i khác b¸ trói buµc.

8) Còn v¸ Ða vån Thánh ð® tØ, này các TÖ-kheo, th¤y rõ các b§c Thánh... tu t§p pháp các b§c Chân nhân, không quán s¡c nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có s¡c, hay s¡c · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong s¡c. Ng߶i nhß v§y, này các TÖ-kheo, ðßþc g÷i là v¸ Ða vån Thánh ð® tØ, không b¸ trói buµc b·i các trói buµc cüa s¡c, không b¸ trói buµc b·i các trói buµc nµi ngoÕi, v¸ ðã th¤y b¶ bên này, v¸ ðã th¤y b¶ bên kia. Ta nói, v¸ ¤y ðßþc giäi thoát hoàn toàn khöi ðau kh±.

9-11)... Яi v¾i th÷... v¾i tß·ng.... v¾i các hành...

12). .. không quán thÑc nhß là tñ ngã, hay tñ ngã nhß là có thÑc, hay thÑc · trong tñ ngã, hay tñ ngã · trong thÑc. V¸ nhß v§y, này các TÖ-kheo, ðßþc g÷i là v¸ Ða vån Thánh ð® tØ, không b¸ trói buµc b·i sñ trói buµc cüa thÑc, không b¸ trói buµc b·i sñ trói buµc nµi ngoÕi; v¸ ðã th¤y b¶ bên này, ðã th¤y b¶ bên kia. Ta nói, v¸ ¤y ðã giäi thoát hoàn toàn khöi ðau kh±.

VI. Giäi Thoát (TÕp 2, ÐÕi 2,19c) (S.iii,165)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) -- Các Ông nghî thª nào, này các TÖ-kheo? Các Ông có quán s¡c: "Cái này là cüa tôi, cái này là tôi, cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Lành thay! Này các TÖ-kheo, các Ông c¥n phäi nhß th§t quán v¾i chánh trí tu®: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

3-5). .. th÷... tß·ng... các hành...

6). .. các Ông có quán thÑc: "Cái này là cüa tôi, cái này là tôi, cái này là tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa không, bÕch Thª Tôn.

-- Lành thay! Này các TÖ-kheo, các Ông phäi nhß th§t quán thÑc v¾i chánh trí tu®: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

7) Do th¤y v§y, này các TÖ-kheo, v¸ ¤y biªt rõ: "... không còn tr· lui trÕng thái này næa".

VII. Giäi Thoát (TÕp 2, ÐÕi 2,19c) (S.iii,166)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) -- Các Ông nghî thª nào, này các TÖ-kheo, các Ông có quán s¡c: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa có, bÕch Thª Tôn.

-- Lành thay! Này các TÖ-kheo, các Ông c¥n phäi nhß th§t quán s¡c v¾i chánh trí tu®: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

3-5). .. th÷... tß·ng... các hành...

6). .. các Ông có quán thÑc: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi"?

-- Thßa có, bÕch Thª Tôn.

-- Lành thay! Này các TÖ-kheo, các Ông c¥n phäi nhß th§t quán thÑc v¾i chánh trí tu®: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

7) Do th¤y v§y, này các TÖ-kheo, v¸ ¤y biªt rõ: "... không còn tr· lui trÕng thái này næa".

VIII. Kiªt SØ (S.iii,166)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, Ta s¨ thuyªt cho các Ông v« các pháp b¸ trói buµc và sñ trói buµc. Hãy l¡ng nghe.

4) Và này các TÖ-kheo, thª nào là các pháp b¸ trói buµc? Thª nào là sñ trói buµc? S¡c, này các TÖ-kheo, là pháp b¸ trói buµc. Døc và tham ð¯i v¾i s¡c là sñ trói buµc cüa s¡c.

5-7). .. Th÷... Tß·ng... Các hành...

8) ThÑc, này các TÖ-kheo, là pháp b¸ trói buµc. Døc và tham ð¯i v¾i thÑc là sñ trói buµc cüa thÑc.

9) Này các TÖ-kheo, các pháp này, này các TÖ-kheo, ðßþc g÷i là các pháp b¸ trói buµc. Ðây là sñ trói buµc.

IX. Ch¤p Thü (S.iii,167)

1-2) Nhân duyên · Sàvatthi...

3) -- Này các TÖ-kheo, Ta s¨ thuyªt giäng cho các Ông v« các pháp b¸ ch¤p thü và sñ ch¤p thü. Hãy l¡ng nghe.

4) Và này các TÖ-kheo, thª nào là các pháp b¸ ch¤p thü? Thª nào là sñ ch¤p thü? S¡c, này các TÖ-kheo, là pháp b¸ ch¤p thü. Døc và tham ð¯i v¾i s¡c là sñ ch¤p thü ð¯i v¾i s¡c.

5-7)... Th÷... Tß·ng... Các hành...

8) ThÑc, này các TÖ-kheo, là pháp b¸ ch¤p thü. Døc và tham ð¯i v¾i thÑc là sñ ch¤p thü ð¯i v¾i thÑc.

9) Này các TÖ-kheo, các pháp này, ðßþc g÷i là các pháp b¸ ch¤p thü. Ðây là sñ ch¤p thü.

X. V¸ Giæ Gi¾i (TÕp 10, ÐÕi 2,65b) (S.iii,167)

1) Mµt th¶i, Tôn giä Sàriputta (Xá-lþi-ph¤t) và Tôn giä Mahà Kotthika trú · Bàrànasi (Ba-la-nÕi), tÕi Isipatana (Chß Tiên ð÷a xÑ), v߶n Lµc Uy¬n.

2-3) R°i Tôn giä Mahà Kotthika, vào bu±i chi«u, t× Thi«n t¸nh ðÑng d§y, ði ðªn Tôn giä Sàriputta... thßa nhß sau:

-- Thßa Hi«n giä Sàriputta, nhæng pháp gì TÖ-kheo giæ gi¾i c¥n phäi nhß lý tác ý?

4) -- Này Hi«n giä Kotthika, TÖ-kheo giæ gi¾i c¥n phäi nhß lý tác ý nåm thü u¦n là vô th߶ng, kh±, b®nh hoÕn, ung nh÷t, mûi tên, b¤t hÕnh, ¯m ðau, ng߶i lÕ, hüy hoÕi, r²ng không, vô ngã.

5) Thª nào là nåm? TÑc là s¡c thü u¦n, th÷ thü u¦n, tß·ng thü u¦n, hành thü u¦n, thÑc thü u¦n. Này Hi«n giä Kotthika, v¸ TÖ-kheo giæ gi¾i c¥n phäi nhß lý tác ý nåm thü u¦n là vô th߶ng, kh±, b®nh hoÕn, ung nh÷t, mûi tên, b¤t hÕnh, ¯m ðau, ng߶i lÕ, hüy hoÕi, r²ng không, vô ngã.

6) Này Hi«n giä, sñ ki®n này xäy ra: TÖ-kheo giæ gi¾i do nhß tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã, có th¬ chÑng ðßþc quä Dñ lßu.

7) -- V¾i TÖ-kheo ðã chÑng quä Dñ lßu, này Hi«n giä Sàriputta, nhæng pháp gì c¥n phäi nhß lý tác ý?

8-9) -- V¾i TÖ-kheo ðã chÑng quä Dñ lßu, này Hi«n giä Kotthika, c¥n phäi nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã. Sñ ki®n này có th¬ xäy ra, này Hi«n giä, TÖ-kheo Dñ lßu, do nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã, có th¬ chÑng ðßþc quä NhÑt lai.

10) -- Nhßng TÖ-kheo NhÑt lai, này Hi«n giä Sàriputta, phäi nhß lý tác ý các pháp gì?

11) -- TÖ-kheo NhÑt lai, này Hi«n giä Kotthika, phäi nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã. Sñ ki®n này có th¬ xäy ra, này Hi«n giä, TÖ-kheo NhÑt lai, do nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã, có th¬ chÑng ðßþc quä B¤t lai.

12) -- Nhßng TÖ-kheo B¤t lai, này Hi«n giä Sàriputta, c¥n phäi nhß lý tác ý nhæng pháp gì?

13-15) -- TÖ-kheo B¤t lai, này Hi«n giä Kotthika, c¥n phäi nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã. Sñ ki®n này có th¬ xäy ra, này Hi«n giä, TÖ-kheo B¤t lai, do nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng... vô ngã, có th¬ chÑng ðßþc quä A-la-hán.

16) -- Nhßng v¸ A-la-hán, này Hi«n giä Sàriputta, c¥n phäi nhß lý tác ý các pháp gì?

17) -- V¸ A-la-hán, này Hi«n giä Kotthika, c¥n phäi nhß lý tác ý nåm thü u¦n này là vô th߶ng, kh±, b®nh hoÕn, ung nh÷t, mûi tên, b¤t hÕnh, ¯m ðau, ng߶i lÕ, hüy hoÕi, r²ng không, vô ngã.

18) V¾i v¸ A-la-hán, này Hi«n giä, không có gì phäi làm næa, hay không có phäi thêm gì næa trong công vi®c làm. Nhßng sñ tu t§p, làm cho sung mãn nhæng pháp này s¨ ðßa ðªn hi®n tÕi lÕc trú và chánh ni®m tïnh giác.

XI. V¸ Có Nghe (S.iii,169)

(Hoàn toàn nhß kinh trß¾c, chï thay thª v¸ có nghe cho v¸ giæ gi¾i ).

XII. KAPPA (TÕp 1, ÐÕi 2,4c) (S.iii,169)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) R°i Tôn giä Kappa ði ðªn Thª Tôn...

3) Ng°i xu¯ng mµt bên, Tôn giä Kappa bÕch Thª Tôn:

-- Do biªt nhß thª nào, do th¤y nhß thª nào, bÕch Thª Tôn, ð¯i v¾i thân có thÑc này và ð¯i v¾i t¤t cä tß¾ng · ngoài, lÕi không có (tß tß·ng) ngã kiªn, ngã s· kiªn, ngã mÕn?

4) -- Phàm có s¡c gì, này Kappa, thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c th¡ng hay li®t, ho£c xa hay g¥n; t¤t cä s¡c ¤y c¥n phäi nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

5-7) Phàm có th÷ gì... tß·ng gì... các hành gì...

8) Phàm có thÑc gì, này Kappa, thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c li®t hay th¡ng, ho£c xa hay g¥n; t¤t cä thÑc c¥n phäi nhß quán v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi".

9) Do biªt nhß v§y, do th¤y nhß v§y, này Kappa, ð¯i v¾i thân có thÑc này, và ð¯i v¾i t¤t cä tß¾ng · ngoài, không có (tß tß·ng) ngã kiªn, ngã s· kiªn, ngã mÕn.

XIII. KAPPA (S.iii,170)

1) Nhân duyên · Sàvatthi.

2) Ng°i xu¯ng mµt bên, Tôn giä Kappa bÕch Thª Tôn:

-- Do biªt nhß thª nào, th¤y nhß thª nào, bÕch Thª Tôn, ð¯i v¾i thân có thÑc này và ð¯i v¾i t¤t cä tß¾ng · ngoài, tâm ý không còn các tß tß·ng ngã kiªn, ngã s· kiªn, ngã mÕn, vßþt qua kiêu mÕn, t¸ch t¸nh, khéo giäi thoát?

3) -- Phàm có s¡c gì, này Kappa, thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi... t¤t cä s¡c, sau khi nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi", ðßþc giäi thoát, không có ch¤p thü.

4-6) Phàm có th÷ gì... tß·ng... các hành...

7) Phàm có thÑc gì, này Kappa, thuµc quá khÑ, v¸ lai, hi®n tÕi, ho£c nµi hay ngoÕi, ho£c thô hay tª, ho£c li®t hay th¡ng, ho£c xa hay g¥n; t¤t cä thÑc, sau khi nhß th§t quán v¾i chánh trí tu® là: "Cái này không phäi cüa tôi, cái này không phäi là tôi, cái này không phäi tñ ngã cüa tôi", ðßþc giäi thoát, không có ch¤p thü.

8) Do biªt nhß v§y, th¤y nhß v§y, này Kappa, ð¯i v¾i thân có thÑc này, và trong t¤t cä tß¾ng · ngoài, tâm ý không có (các tß tß·ng) ngã kiªn, ngã s· kiªn, ngã mÕn, vßþt ngoài kiêu mÕn, khéo giäi thoát.
.