Trong ph¥n ð¥u quy¬n sách chúng tôi ðã l¥n lßþt trình b¥y quan ði¬m v« ån chay cüa ng߶i Hoa KÏ nói riêng và cüa ng߶i Tây phß½ng nói chung. Trong ph¥n kª tiªp, chúng tôi s¨ trình b¥y v« quan ði¬m cüa nhæng ng߶i Ph§t giáo thuµc hai truy«n th¯ng Ph§t giáo Nguyên Thüy và ÐÕi Th×a v« v¤n ð« này.

Trß¾c tiên phäi nói r¢ng có r¤t nhi«u quan ði¬m khác bi®t v« v¤n ð« ån chay giæa nhæng ng߶i Ph§t giáo t× xßa cho ðªn nay và th§t khó mà san b¢ng nhæng d¸ bi®t vì truy«n th¯ng cüa m²i tr߶ng phái khác nhau và t§p quán cüa m²i cá nhân khác nhau. Vì thª chúng tôi c¯ g¡ng trình b¥y nhæng lý l¨ hay là quan ði¬m cüa nhæng ai tin r¢ng ån chay là ði«u c¥n thiªt cho ng߶i Ph§t tØ và nhæng ai tin r¢ng không c¥n thiªt ð¬ m²i ng߶i tùy v¸ trí riêng cüa mình, tùy sñ hi¬u biªt cüa mình mà có th¬ nh§n ð¸nh ðúng hay sai và ch÷n cho mình mµt hß¾ng ði.

Ngày nay ai cûng nói r¢ng nhæng ng߶i Ph§t giáo ÐÕi Th×a ån chay và nhæng ng߶i Ph§t giáo Nguyên Thüy ån th¸t. Ði«u nh§n ð¸nh này hoàn toàn không ðúng hÆn. Thông th߶ng Ph§t Giáo Nguyên Thüy không có nhæng c¤m ðoán v« ån th¸t cá m£c d¥u vçn có nhæng v¸ sß và cß sî Ph§t tØ · Tích Lan ån chay thu¥n túy (strict vegetarians) và có nhæng ng߶i khác không ån th¸t nhßng ån cá. TÕi Vi®t Nam có nhi«u v¸ sß danh tiªng thuµc truy«n th¯ng Nguyên Thüy, nhß Hòa Thßþng Thích Minh Châu su¯t ð¶i dùng chay.

Ng߶i viªt, nhân d¸p tham dñ l­ khánh thành Thích Ca Thi«n Vi®n · thành ph¯ Riverside, California, mµt tu vi®n Vi®t Nam thuµc Ph§t Giáo Nguyên Thüy, ðã chÑng kiªn khoäng h½n nåm tråm cß sî Ph§t tØ thuµc cä hai tr߶ng phái ÐÕi Th×a và Nguyên Thüy th÷ trai b¢ng c½m chay và quý th¥y TÏ kheo th÷ trai b¢ng c½m m£n do ban t± chÑc thiªt ðãi và cúng d߶ng.

Nhæng tu sî Ph§t Giáo ÐÕi Th×a Trung Hoa và Vi®t Nam ð«u ån chay thu¥n túy và nhi«u cß sî Ph§t tØ cûng c¯ g¡ng theo gß½ng h÷ m£c d¥u cûng có mµt s¯ không ån chay.

D¥u là ÐÕi Th×a Ph§t Giáo, mµt s¯ tu sî Nh§t Bän và Tây TÕng cûng không ån chay. Có dß lu§n cho là dß¾i th¶i Minh Tr¸ Thiên Hoàng, do sÑc ép cüa nhà vua, mµt s¯ tu sî ðã phäi hoàn tøc và sinh s¯ng nhß dân th߶ng, có gia ðình và không còn ån chay næa, m£c d¥u vçn trø trì chùa.

Còn Tây TÕng thì do ði«u ki®n thiên nhiên ác nghi®t quanh nåm s¯ng trên ðïnh núi ðá cao, ít ð¤t ðai tr°ng tr÷t, lÕi c¥n nhi«u nhi®t lßþng, nên thói quen ån th¸t không t× bö ðßþc. Фy là nhæng ngu°n dß lu§n nên cûng xin viªt ra ðây, tùy ý ðµc giä th¦m ð¸nh.