S¯ng
tïnh giác t×ng ngày
Bình Anson
"Mùa mßa ta · ðây..."
(Pháp Cú, 286). Ðó là l¶i cüa
ÐÑc Ph§t dÕy cho ông ÐÕi Phú
(Mahadhana), mµt v¸ thß½ng gia, khi Ngài
ngø tÕi tinh xá KÏ Viên.
Mµt ngày n÷, v¸ thß½ng
gia n¥y dùng 500 xe bò, ch¤t ð¥y väi
vóc v¾i nhi«u màu nhuµm tß½i
ð©p, lên ð߶ng t× thành Ba-ra-na-si
ðªn các vùng xa ð¬ buôn bán.
Khi ðªn thành Xá-v®, ông ta g£p
mµt sông l¾n. Ông suy nghî: "Ngày
mai ta s¨ qua sông", r°i d×ng xe lÕi, c·i
ách cho các con bò, và nghï qua ðêm
tÕi b¶ sông.
Trong ðêm ðó, mµt tr§n
bão kéo ðªn v¾i mßa t¥m tä
cä ðêm. Qua bäy ngày kª tiªp, nß¾c
sông dâng cao, tÕo løt l¾n, và
ng߶i dân trong vùng ð«u phäi ðình
chï m÷i sñ buôn bán, ði lÕi.
Kªt quä là v¸ thß½ng gia ðó
không th¬ bán các ki®n hàng väi
cüa ông. Vì thª, ông ta nghî r¢ng:
"Ta ðã träi qua mµt quäng ð߶ng
dài, nªu ta quay v« thì lÕi b¸ tr
näi. Chi b¢ng ta cÑ · ðây qua mùa
mßa, qua mùa xuân và mùa hÕ, tiªp
tøc các công vi®c giao d¸ch và c¯
g¡ng bán cho hªt các loÕi hàng n¥y..."
Khi ÐÑc Ph§t ði trì
bình trong thành ph¯, Ngài biªt ðßþc
ý ð¸nh cüa v¸ thß½ng gia ðó
và Ngài mïm c߶i. Th¤y thª, ÐÕi
ðÑc A-Nan höi Ph§t vì sao Ngài c߶i.
ÐÑc Thª Tôn ðáp: "Này A-Nan, th¥y
có biªt ông ÐÕi Phú ðó không?"
"DÕ có, bÕch Thª Tôn."
"Không biªt r¢ng mÕng s¯ng
cüa mình ðã g¥n hªt, ông ta v×a
quyªt ð¸nh s¨ · lÕi ðây cä
nåm ð¬ bán hªt các ki®n hàng
cüa ông ¤y."
"Th§t v§y sao, bÕch Thª
Tôn?"
"Ðúng thª, này A-Nan. Ông
ta chï s¯ng thêm ðßþc bäy ngày
næa, và nªu không khéo, ông ta s¨
b¸ các loài cá ån th¸t." Nói
xong, Thª Tôn th¯t lên bài k®:
"Hãy tinh t¤n thi hành
vi®c c¥n làm hôm nay.
Có ai biªt ch¡c ch¡n
cái chªt ðªn lúc
nào?
Có ai ch¯ng lÕi ðßþc
m®nh l®nh cüa th¥n Chªt?
An lÕc thay cho ng߶i
ngày và ðêm tinh t¤n
s¯ng tïnh giác t×ng ngày!"
"BÕch Thª Tôn, con s¨ ðªn
nói cho ông ¤y biªt," ngài A-Nan thßa
v¾i Ph§t.
"A-Nan, th¥y cÑ vi®c ði," ÐÑc
Ph§t ðáp.
ÐÕi ðÑc A-Nan ði kh¤t
thñc ðªn n½i ông ÐÕi Phú
trú ngø v¾i ðoàn xe buôn cüa
ông. Ông ta kính c¦n dâng v§t thñc
ðªn ngài. Sau ðó, ÐÕi ðÑc
nói v¾i v¸ thß½ng gia: "Ông ð¸nh
ngø lÕi ðây trong bao lâu?"
"BÕch ÐÕi ðÑc, con
ðã träi qua mµt quäng ð߶ng dài,
nªu con quay v« thì lÕi b¸ tr näi.
Cho nên con s¨ · ðây tr÷n nåm,
cho ðªn khi nào bán hªt väi thì
con m¾i ra ði."
"Này quý cß sî, m£c
dù mÕng s¯ng ðã g¥n hªt mà
ít ai lÕi biªt ðßþc! Ông nên
tinh t¤n!"
"BÕch ÐÕi ðÑc, tÕi
sao thª? Có phäi ð¶i s¯ng cüa con ðã
g¥n mãn?"
"Ðúng v§y, quý cß
sî. MÕng s¯ng cüa ông chï kéo
dài bäy ngày næa thôi."
Ông ÐÕi Phú r¤t
bàng hoàng và xúc ðµng. Sau khi bình
tâm tr· lÕi, ông thïnh m¶i ÐÑc
Ph§t và Tång ðoàn ðªn n½i
ông ngø ð¬ th÷ trai. Trong bäy ngày
kª tiªp, ông cúng d߶ng v§t thñc
ðªn chß Tång, và trong ngày thÑ
bäy, ông xin phép ðßþc rØa bát
cüa Ph§t và xin Ph§t chúc phúc.
Trong khi chúc phúc, ÐÑc
Thª Tôn giäng thêm:
"Này quý v¸ tu sî và
cß sî, mµt ng߶i hi«n trí không
bao gi¶ nên nghî r¢ng: 'Tôi s¨ ·
lÕi ðây trong su¯t mùa mßa. Tôi
s¨ làm vi®c này, vi®c kia.' Trái lÕi,
ng߶i ¤y lúc nào cûng nên s¯ng
tïnh giác t×ng giây kh¡c và luôn
luôn quán chiªu v« cái chªt cüa
mình nhß th¬ mình chï s¯ng thêm
ðßþc mµt ðêm næa thôi." Sau
ðó, Ngài th¯t lên các câu k®
dß¾i ðây, v« sau ðßþc ghi
lÕi trong kinh Pháp Cú (k® 286-289):
Mùa mßa ta · ðây,
ðông, hÕ cûng ·
ðây,
ng߶i ngu tâm tß·ng
v§y,
không tñ giác hi¬m nguy.
Ng߶i tâm ý ð¡m
say
con cái và súc v§t,
tØ th¥n b¡t ng߶i
¤y,
nhß løt trôi hàng ngü.
Mµt khi tØ th¥n ðªn,
không có con che ch·,
không cha, không bà con,
không thân thích che ch·.
Biªt rõ ý nghîa này,
b§c trí lo trì gi¾i,
mau l© làm thanh t¸nh,
con ð߶ng ðªn Niªt-Bàn.
Sau khi nghe xong bài giäng, v¸
thß½ng gia tïnh ngµ, thành tâm xin
quy y Tam Bäo và ð¡c quä Dñ lßu,
các tu sî trong ðoàn cûng ðÕt
ðßþc th¡ng trí. Sau ðó, ông
ÐÕi Phú ðßa tin ÐÑc Ph§t
v« tinh xá. Khi quay tr· lÕi n½i trú
ngø cüa mình, ông nói: "Tôi cäm
th¤y nhÑc ð¥u, thân th¬ m®t möi!",
và n¢m xu¯ng gi߶ng ð¬ nghï. V×a
n¢m xu¯ng thì ông chªt, và ðßþc
tái sinh vào cõi tr¶i Ðâu-su¤t.
Bình Anson phöng
d¸ch
(t±ng hþp t× các
bän Chú giäi kinh Pháp Cú),
Tháng 02-1999
-oOo-