M÷i pháp ð«u vô ngã

Ni sß Kee Nanayon
(Bình Anson d¸ch)

Ni sß Kee Nanayon (1909-1978) là mµt thi«n sß n²i tiªng · Thái Lan. Bà thành l§p thi«n vi®n Khao-suan-luang dành cho các næ Ph§t tØ tu thi«n trong vùng ð°i núi tïnh Rajburi, mi«n tây Thái Lan.
 
 

Mµt ðêm n÷ tôi ng°i hành thi«n ngoài tr¶i, giæ lßng th§t thÆng, và nh¤t quyªt hành trì ð¬ làm sao cho tâm tôi ðßþc an ð¸nh. Tuy nhiên sau mµt th¶i gian dài, tâm tôi vçn không l¡ng ð÷ng. Do ðó, tôi tñ nhü: "Mình ðã c¯ g¡ng nhß thª trong nhi«u ngày r°i, mà tâm mình vçn không ðßþc an ð¸nh. Thôi thì bây gi¶ mình tÕm ngßng sñ quyªt tâm ðó, và chï c¥n t§p quán sát tâm mà thôi." Sau ðó, tôi b¡t ð¥u bö tay và chân ra khöi tß thª thi«n, nhßng ngay khi tôi du²i mµt chân ra và chân kia vçn còn xªp lÕi, tôi chþt th¤y tâm mình nhß quä l¡c ð°ng h° ðßa qua ðßa lÕi, ch§m d¥n, ch§m d¥n, r°i ch§m d¥n ... cho ðªn khi nó d×ng lÕi.

Lúc ðó, có mµt sñ tïnh giác tñ nó näy sinh và an trø. Ch¥m ch§m, tôi xªp chân và ðßa tay tr· lÕi tß thª ng°i kiªt già. Trong cùng lúc, tâm tôi · ngay trong mµt trÕng thái giác ni®m, l£ng lë tuy®t ð¯i và væng vàng, và tôi nhìn th¤y rõ ràng v« các hi®n tßþng cån bän cüa m÷i hi®n hæu khi chúng sinh ra r°i hoÕi di®t, thay ð±i theo bän ch¤t tñ nhiên cüa chúng -- và cùng lúc ðó, tôi cûng th¤y ðßþc mµt ði«u ki®n nµi tÕi, không sinh, không di®t, không thay ð±i, mµt ði«u ki®n vßþt qua sinh tØ: mµt cái gì ðó r¤t khó di­n tä qua ngôn t× thª gian, b·i vì ðó là mµt sñ thñc chÑng các hi®n tßþng cån bän cüa thiên nhiên, hoàn toàn có tính nµi tÕi và cá nhân.

Mµt lúc sau, tôi t× t× ðÑng d§y và ðªn gi߶ng n¢m xu¯ng nghï. TrÕng thái tâm vçn còn ðó nhß là mµt tînh l£ng tñ nó hi®n hæu ngay · ph¥n sâu thÆm bên trong. R°i ch¥m ch§m, tâm ra khöi trÕng thái ðó và d¥n d¥n tr· v« trÕng thái bình th߶ng.

T× ðó, tôi có th¬ quan sát và nh§n thÑc ðßþc r¢ng nªu hành thi«n mà có ß¾c mu¯n quá mÕnh m¨ s¨ chï làm tâm chao ðµng, không tÕo an ð¸nh. Nhßng khi ta có mµt giác ni®m v×a phäi, sñ tïnh giác nµi tÕi s¨ sinh ra mµt cách tñ nhiên theo cách thÑc riêng cüa nó. B·i vì có ðßþc sñ tïnh giác nµi tÕi rõ ràng nhß thª, tôi có th¬ tiªp tøc nh§n biªt ðuþc nhæng sñ ki®n chân th§t và hß ngøy, ðúng và sai. Sñ tïnh giác ðó cûng giúp tôi biªt ðßþc r¢ng ngay khi tâm xä bö m÷i vi®c, là näy sinh mµt trñc nh§n rõ ràng v« các hi®n tßþng hæu vi, b·i vì ðó là mµt sñ giác ni®m ð¬ hi¬u biªt nµi tÕi và nhìn th¤y ðúng theo bän ch¤t cüa nó -- không phäi nhæng gì mà ta có th¬ biªt ho£c th¤y qua lòng mong mu¯n.

Cûng vì lý do ðó ÐÑc Ph§t dÕy r¢ng: "M÷i pháp ð«u vô ngã" (Sabbe dhammà anattà -- Chß pháp vô ngã), ð¬ chï bäo chúng ta không nên ch¤p thü vào b¤t cÑ hi®n tßþng thiên nhiên nào, dù chúng là hæu vi hay vô vi. T× ðó tr· ði, tôi nh§n thÑc ðßþc bän ch¤t th§t sñ cüa m÷i pháp và xä bö m÷i ch¤p thü t×ng bß¾c mµt.

(Bình Anson d¸ch, 
tháng 3-1999)