Cành Lá Vô ¿u

Thi«n Sß Thích Thanh T×

Phá R×ng Tre Gai

Cu¯i nåm 1992, chúng tôi suy yªu ði Vûng Tàu dßÞng b®nh, · nh¶ nhà mµt Ph§t tØ; chü nhà vì chúng tôi m¾i xây c¤t xong. Nhà n¢m trên mänh ð¤t b¢ng phÆng, bên cÕnh s߶n núi ðá, dß¾i chân là bi¬n cä mênh mông. Gió bi¬n th±i vào mát rßþi, mang theo mùi m¢n m£n cüa ð¤t mu¯i, th§t là n½i thích hþp cho ng߶i dßÞng b®nh. R¤t tiªc phía sau nhà có r×ng tre gai mù m¸t. Nhi«u ng߶i ðªn thåm tôi, th¤y r×ng tre gai g¥n nhà, nên ð« ngh¸ d÷n sÕch cho khoäng khoát. M¤y chú và mµt s¯ cß sî nghî ð« ngh¸ nghe hþp lý nên phát tâm phá r×ng tre gai.

Công vi®c ð¥u tiên cüa các v¸ ¤y là, ði rèn m¤y cái rña bén, cào s¡t và mµt s¯ l¯t xe ðÕp. Ðü døng cø r°i, h÷ b¡t tay vào vi®c. Nhßng nhìn r×ng tre r§m rÕp, gai giß½ng l±m ch±m, ai n¤y ð«u ¾n da gà. Can ðäm xông vào ch£t nhæng màn nh®n chung quanh g¯c tre s§p xu¯ng, h÷ l¤y cào s¡t cào cành lá tre khô ¤p vào g¯c. H÷ dùng lØa ð¯t gai g¯c lia chia quanh bøi tre cháy røi, bày nhæng thân tre tr¯ng träi r¤t d­ ch£t. Sau cùng, h÷ c¥m rña t§n lñc ch£t t×ng cây tre. Nhæng cây tre non ch£t ng÷t s¾t, song g£p cây tre già là dµi tay. Nhæng cây tre s¯ng lâu nåm cÑng nhß s¡t nguµi, h÷ phäi v§n døng hªt sÑc, ch£t ðôi ba nhát m¾i ðÑt. Nhæng bøi tre ðan ch¢n ch¸t nhau, tuy ch£t ðÑt g¯c mà không d­ gì xô ngã. M£c dù ngã xu¯ng, song t×ng l¾p sóng tre ng§p cä khu ð¤t. Cu¯i cùng h÷ phäi dùng rña, cào s¡t, khó khån l¡m m¾i d÷n d©p thành t×ng cøm, t×ng khóm. Ðþi tre khô, h÷ châm mµt mûi lØa cháy sÕch, chï còn sót lÕi nåm ba thân cây còn tß½i b¸ cháy nham nh·. Ъn ðây ðã thành mµt khu ð¤t tr¯ng, träi phü trên m£t ð¤t mµt l¾p tro than. Døng cø quan tr÷ng trong cuµc phá r×ng tre gai n¥y là rña bén, cào s¡t và lØa. Song có døng cø t¯t và ð¥y ðü, mà thiªu quyªt tâm n² lñc và b«n chí cüa con ng߶i, thì không th¬ nào làm thành công. Nh¶ quyªt tâm, n² lñc, b«n chí cüa con ng߶i mà r×ng tre ch¢ng ch¸t nguy hi¬m phäi tiêu tan.

Cûng thª, ng߶i Ph§t tØ mu¯n d©p sÕch r×ng phi«n não c¥n phäi có ð¥y ðü døng cø và t×ng giai ðoÕn tiªn lên m¾i ðÕt ðßþc cÑu cánh giäi thoát. Døng cø cüa Ph§t tØ là "kiªm Trí Tu®" và "lØa Thi«n иnh". T×ng giai ðoÕn tiªn lên phá "tà kiªn" và phá d©p "ch¤p ngã, ch¤p pháp".

"Bát Nhã" là kiªm trí tu®, nhß rña bén. Mu¯n xông vào r×ng phá phi«n não, Ph§t tØ phäi nh¶ "Vån Tñ Bát Nhã" làm kiªm bén. Cån cÑ trên vån tñ Bát Nhã, chúng ta m¾i nh§n ra chân lý, nhân ðó d©p sÕch nhæng kiªn ch¤p sai l¥m do phong tøc t§p quán còn ð¬ lÕi và các tà kiªn tÕo nên. Ví nhß phong tøc l¤y rßþu làm l­ nghîa, nhß khai tr¥u rßþu, ho£c nói "vô tØu b¤t thành l­", t§p quán ng߶i chªt linh h°n còn · mãi v¾i con cháu ... , tà kiªn th¶ th¥n cây ða, th¶ ông táo, bình vôi ... Muôn ngàn thÑ ch¤p sai l¥m ch¢n ch¸t khó phá, gi¯ng nhß màn nh®n tre gai, phäi có cây kiªm trí tu® ch£t ðÑt t×ng ðoÕn rã r¶i. ThÑ ðªn dùng "Chánh иnh" ð¯t sÕch, nhß dùng cào s¡t gom cành khô lá møc vào g¯c, châm mµt mûi lØa cháy tiêu tan.

Kª ðó, chúng ta dùng Quán chiªu Bát nhã soi nåm u¦n, sáu tr¥n, ð«u do duyên hþp không có thñc th¬. Chiªu soi t߶ng t§n th¤u ðáo, chúng ta th¤y rõ thân n¥y (ngã), và sñ v§t chung quanh (pháp), ð«u không có chü th¬. Nói là ta (ngã), hay là v§t (pháp), chï cån cÑ trên giä tß¾ng hß äo l¥m ch¤p, ch¾ không có ta th§t, v§t th§t. Nh§n th¤y th¤u ðáo nhß thª, m÷i ch¤p ngã, ch¤p pháp ð«u tan vÞ. Ví nhß sau khi ð¯t xong màn nh®n tre gai, chúng ta dùng rña bén ch£t t×ng cây ngã gøc.

Tuy thª chßa phäi là xong, ng߶i Ph§t tØ c¥n phäi tu tiªn lên "Th§t Tß¾ng Bát Nhã". Kinh nói: "Bát Nhã vô tri, vô s· b¤t tri". Nghîa là ðªn th§t tß¾ng Bát nhã, không còn kh·i tâm phân bi®t t¤t cä pháp, nên nói "vô tri"; song, th¬ h¢ng trong sáng muôn v§t ð«u hi®n bày rõ ràng, nên nói "Vô s· b¤t tri". Nhß gß½ng sáng trên ðài, gß½ng không phân bi®t t¤t cä v§t, mà không v§t nào · trß¾c không hi®n bóng trong gß½ng. Vô tri là ð¸nh, vô s· b¤t tri là hu®, ðªn ðây th¬ ð¸nh hu® viên mãn. Ðßþc v§y, m÷i phi«n não ð«u tan biªn thành tro bøi. Nhß khi nhæng cøm tre khô rang, chï c¥n châm mµt mûi lØa là cháy sÕch tr· thành than tro. Thi«n Sß Huy«n Giác nói (ChÑng ÐÕo Ca):

ÐÕi trßþng phu bïnh tu® kiªm

Bát Nhã phong h« kim cang di®m

Nghîa là:

Ng߶i trßþng phu c¥m kiªm trí tu®

LØa Kim Cang ch× Bát Nhã bén

LØa Kim Cang · ðây là th§t tß¾ng Bát Nhã. Ðßþc th§t tß¾ng Bát Nhã là sÕch phi«n não, ðªn b¶ thanh lß½ng. Ngài Thái Hß nói: "Ví nhß có ng߶i mu¯n sang sông, trß¾c phäi nh¶ thuy«n bè, kª phäi nh¶ chèo b½i, sau cùng m¾i ðªn b¶ kia. Thuy«n bè là vån tñ Bát Nhã, chèo b½i là quán chiªu Bát nhã, ðªn b¶ kia là th§t tß¾ng Bát nhã". Phá r×ng tre gai phäi ði t×ng bß¾c mµt; phá r×ng phi«n não, chúng ta cûng phäi tiªn t×ng giai ðoÕn m¾i thu nh£t ðßþc kªt quä nhß nguy®n.

Tuy nhiên, có vån tñ Bát nhã, quán chiªu Bát nhã, th§t tß¾ng Bát nhã mà chúng ta thiªu quyªt tâm, tinh t¤n và nhçn nhøc, thì tiêu di®t phi«n não cûng khó thành công.

Ng߶i tu Ph§t th¤y thân n¥y möng manh nhß áng mây, tÕm bþ nhß hòn b÷t, quyªt tâm hy sinh thân tÕm bþ (báo thân) ð±i l¤y thân Kim Cang b¤t hoÕi (Pháp thân), không có gì phäi ng¥n ngÕi. Khi ðã nh§n th¤y nhß thª, dù lao mình vào cänh hi¬m nguy vçn xem nhß trò ch½i. Do ðó m¾i có nhà ðÕi thí chü c¡t ð¥u t£ng vua Kª Tân, chàng dûng sî ch£t tay dâng T± ÐÕt Ma. Chính cái quyªt tâm vong thân ¤y, còn r×ng phi«n não nào mà phá chÆng sÕch.

Kª ðªn phäi mãi mãi tinh t¤n. Tinh t¤n là sÑc g¡ng g± không d×ng. Dù biªt là vi®c t¯t ðáng làm mà không n± lñc g¡ng sÑc, thì vi®c t¯t cûng khó thành công. Tinh t¤n là ch¤t nhiên li®u cüa chiªc xe ô tô, nhiên li®u hªt thì xe phäi d×ng. Ng߶i ng°i xe mu¯n ði ðªn ðích phäi xem ch×ng không ð¬ cho nhiên li®u cÕn. Cûng thª, ng߶i h÷c ðÕo giäi thoát, mu¯n ðÕt ðÕo quä phäi nuôi dßÞng sÑc tinh t¤n không cho thiªu v¡ng. Thiªu tinh t¤n ng߶i tu sî s¨ dçm chân tÕi ch², ho£c th¯i lui là khác. Có tinh t¤n là có ðÕo quä, và ðÕt ðßþc s· nguy®n cüa mình.

Tinh t¤n là thiªt yªu song c¥n phäi có nhçn nhøc phø trþ thì sñ tu hành m¾i ðßþc thành công. Vì phi«n não nhi«u vô vàn không th¬ tính k¬ ðßþc, chúng ta phá l¾p n¥y, l¾p khác lÕi hi®n ra, nªu không dai sÑc nhçn ch¸u thì d­ sanh chán nän r°i th¯i tâm b° ð«. Phi«n não sâu d¥y nhß ð¤t, bù b¸t nhß r×ng, mu¯n ðào t§n ðáy, mu¯n ch£t sÕch tr½n, phäi d¥y công và träi qua nhi«u tháng nåm m¾i th¤y ðßþc kªt quä. Nhçn nhøc là sÑc ch¸u ðñng dëo dai, ðón nh§n m÷i khó khån tr· ngÕi, v¾i th¶i gian dài m¤y cûng không ngán. Có ðü sÑc ch¸u ðñng n¥y, dù r×ng phi«n não có gai góc bao nhiêu, có b¸t d¥y t¾i ðâu cûng b¸ d©p tan phá sÕch. Ng߶i tu Ph§t møc ðích nh¡m ðªn xa thåm thÆm, chß¾ng ngÕi và h¥m h¯ dçy ð¥y, nªu thiªu ðÑc nhçn nhøc thì có ði mà không có ðªn.

Tóm lÕi, mu¯n phá r×ng tre gai, chúng ta phäi có ð¥y ðü døng cø, cµng thêm quyªt tâm n² lñc và b«n chí cüa con ng߶i, r×ng tre gai phäi tan hoang, biªn thành tro bøi. Mu¯n d©p sÕch tr¥n lao phi«n não, ng߶i tu phäi có trí tu®, Thi«n иnh ð¥y ðü. Trí tu®, thi«n ð¸nh là pháp tu, cµng thêm quyªt tâm, tinh t¤n, nhçn nhøc cüa con ng߶i thì "Phi«n não vô t§n s¨ ðoÕn sÕch". Ng߶i tu là kë ð¯i ð¥u v¾i ma vß½ng, là chiªn sî täo thanh b÷n gi£c phi«n não. Cho nên, kiªm trí tu® không r¶i tay, cung Thi«n ð¸nh n¢m sÇn bên vai, v×a có bóng dáng kë thù xu¤t hi®n, chúng ta li«n hành ðµng ngay. B¤t cÑ lúc nào, n½i nào cûng là bãi chiªn tr߶ng, chúng ta sÇn sàng Ñng chiªn hai mß½i b¯n trên hai mß½i b¯n (24/24). Có v§y, tr§n chiªn v¾i ma phi«n não m¾i thành công viên mãn. B·i chúng là ma, nên sñ ¦n hi®n cüa chúng khó l߶ng, chúng ta luôn ð« cao cänh giác không mµt phút giây l½i löng, m¾i mong có ngày ca khúc khäi hoàn. 
 

[Møc Løc] [L¶i ð¥u sách] [Tu là c¥u bình an hay sØa ð±i x¤u thành t¯t?] [Ngu°n g¯c mê tín] [Tình thß½ng s¨ không còn khi ng߶i ta c¥n ngon mi®ng] [Cuµc ð¶i tß½ng ð¯i mà] [ÐÑc Ph§t là b§c Th¥y các nhà khoa h÷c] [T¤t cä các pháp không c¯ ð¸nh] [Phá r×ng tre gai] [Nß¾c có d§y sóng không?] [Nø c߶i b¤t di®t]