Cành
Lá Vô ¿u
Thi«n
Sß Thích Thanh T×
Nß¾c
Có D§y Sóng Không?
Mùa Ðông nåm 1991, tôi
ra Vûng Tàu dßÞng b®nh · nh¶ th¤t
Thích Ca cüa Quan Âm Ph§t Ðài. Trß¾c
cØa th¤t nhìn xu¯ng m£t bi¬n có
cây b° ð« sum xuê che rþp, râm mát
cä th¤t. Tôi thß¶ng ra ðÑng trß¾c
tàn cây nhìn xu¯ng bi¬n. Mµt hôm,
tôi ðÑng nhìn ra bi¬n, th¤y bi¬n
cä thênh thang sóng büa tr¡ng xóa.
Lúc ðó có chú th¸ giä ðÑng
bên cÕnh. Nhìn sang chú tôi höi:
- Я chú nß¾c có
d§y sóng không?
Chú ng¥n ngÕi thßa:
- Có
Tôi höi tiªp:
- Nß¾c có chäy không?
Chú thßa:
- Có
Tôi ch¦m rãi bäo chú:
- Nªu nß¾c d§y sóng
và chäy, thì khi không gió, ho£c
nß¾c chÑa trong h° sao không tñ d§y
sóng và chäy?
Chú th¸ giä l£ng câm.
Nh½n ðây tôi giäi thích rµng cho
chú hi¬u: Nß¾c không d§y sóng
và không chäy. Nªu nß¾c hay d§y
sóng và chäy thì b¤t cÑ lúc
nào, · ðâu nß¾c cûng d§y
sóng và chäy, vì bän ch¤t nó
là nhß thª. Nhß con ngß¶i chúng
ta là ðµng thì b¤t cÑ lúc
nào, · ðâu ð«u là ðµng,
dù cho khi ngü yên mûi vçn th·, tim
vçn ð§p, máu vçn tu¥n hoàn, nªu
d×ng ðµng là con ngß¶i chªt.
Song nß¾c không phäi thª,
bän ch¤t nß¾c là yên l£ng,
khi b¸ gió ðùa ho£c b¸ mµt tác
ðµng nào khác nhß tàu chÕy
... nß¾c m¾i d§y sóng. Chúng ta
chÑa nß¾c trong h°, trong vò, khÕp
... thì nß¾c yên l£ng, m£c dù
nß¾c v×a múc trên lßþn sóng
ðang v² ¥m ¥m, mà chÑa vào ch²
an t¸nh nß¾c t× t× l£ng yên.
Nß¾c cûng không chäy, nªu nß¾c
bän ch¤t hay chäy thì lúc nào và
· ðâu nß¾c cûng phäi chäy.
Thñc tª, chúng ta th¤y không phäi
thª, nß¾c có khi chäy, có khi d×ng,
· ch² n¥y chäy, · ch² khác không
chäy. ChÆng qua nß¾c là th¬ löng,
· ch² cao thì nß¾c chäy d°n xu¯ng
ch² th¤p, ho£c b¸ sÑc ép hay sÑc
hút thì nß¾c li«n di chuy¬n, nªu
· trong bình, trong hoàn cänh bình thß¶ng
thì nß¾c an nhiên b¤t ðµng.
Tôi có th¬ kªt lu§n r¢ng: "Nß¾c
d§y sóng và chäy là do duyên".
Cái gì làm duyên khiªn
nß¾c d§y sóng? - Gió là duyên
chü yªu khiªn nß¾c d§y sóng. B·i
duyên gió th±i m£t nß¾c d§y
sóng, gió càng mÕnh thì sóng
càng to. Khi sóng ðang büa ¥m ¥m thì
có tråm ngàn lßþn khác nhau, lßþn
A không phäi lßþn B ... B¤y gi¶ có
danh t× "Sóng" và "Nß¾c"
dß¶ng nhß hai mà thñc th¬ sóng
v¾i nß¾c không phäi hai. Sóng là
tß¾ng ðµng cüa nß¾c, khi
tß¾ng ðµng d×ng,
chï còn lÕi mµt th¬ nß¾c an t¸nh.
ÐÑng v« m£t sóng thì có tråm
ngàn thÑ, ðÑng v« m£t nß¾c
thì không có hai. Chính sóng tÑc
là nß¾c, r¶i nß¾c không có
sóng. Ngß¶i thông minh mu¯n c¥n nß¾c
cÑ trên sóng mà
l¤y. C¥n th¤y m£t bi¬n
phÆng l£ng chï ch¶ khi sóng d×ng thì
th¤y. Nªu bö sóng ði tìm nß¾c
là ngß¶i ngu, chÕy tìm m£t bi¬n
phÆng l£ng ngoài ch² sóng d§y ¥m
¥m là kë dÕi. Bám trên t×ng lßþn
sóng cho là m£t bi¬n là kë ðÕi
ngu. Phäi biªt vô s¯ lßþn sóng
rßþt ðu±i nhau la hét ì ¥m trên
m£t bi¬n là tß¾ng sanh di®t, chính
m£t bi¬n bát ngát thênh thang n¥y m¾i
là th¬ b¤t sanh b¤t di®t.
N¥y chú! N½i tôi và
chú sÇn có tâm th¬ thênh thang an
t¸nh dø nhß m£t bi¬n, v÷ng tß·ng
d¤y kh·i dø nhß d§y sóng. Mµt
lßþn sóng n±i lên trên m£t
bi¬n, muôn ngàn lßþn sóng tiªp
n¯i d¤y lên; cûng thª mµt v÷ng
tß·ng kh·i d§y, muôn ngàn v÷ng
tß·ng tiªp n¯i kh·i lên. Chúng
ta nhìn trên m£t bi¬n th¤y nhæng lßþn
sóng hùng h± rßþt ðu±i ¥m
¥m trùng ði®p, tß·ng ch×ng nhß
m£t bi¬n chï có sóng v¾i sóng.
Nµi tâm chúng ta khi v÷ng tß·ng
n±i lên ào Õt liên miên, tß·ng
nhß nµi tâm mình chï là v÷ng
tß·ng. Do ðó, h¥u hªt ngß¶i
ð¶i ð«u ch¤p nh§n v÷ng tß·ng
là tâm cüa mình. Ъn khi gió yên
sóng l£ng, chúng ta m¾i biªt sóng
chï là tß¾ng sanh di®t tÕm th¶i
trên m£t bi¬n, duy m£t bi¬n m¾i là
tâm th¬ chân th§t b¤t sanh b¤t di®t.
Nµi tâm ðßþc nhæng phút giây
an t¸nh, chúng ta m¾i biªt v÷ng tß·ng
là tß¾ng sanh di®t hß d¯i trong tâm
th¬, chï có tâm th¬ m¾i là th¬
b¤t di®t b¤t sanh. V÷ng tß·ng có
khi có, có khi không, tâm th¬ h¢ng hæu
chßa lúc nào v¡ng m£t. Ch¤p nh§n
v÷ng tß·ng là tâm mình, khác
gì ngß¶i ch¤p sóng là m£t
bi¬n. Trong Kinh Lång Nghiêm ðÑc Ph§t k¬
thu· xßa có anh chàng tên Din Nhã
ÐÕt Ða sáng s¾m l¤y gß½ng
soi m£t, th¤y ð¥u m£t hi®n rõ ràng
trong gß½ng, khi úp gß½ng lÕi không
còn th¤y ð¥u m£t ðâu næa, chàng
ta phát ðiên ôm ð¥u chÕy la to: "Tôi
m¤t ð¥u! Tôi m¤t ð¥u!".
-
Chú biªt ðÑc Ph§t k¬
câu chuy®n n¥y c¯t nói ði«u gì
không?
-
DÕ không.
-
- Ðây là ðÑc Ph§t
ám chï ngß¶i nh§n v÷ng tß·ng
làm tâm mình, nhß chàng Din Nhã
nh§n bóng trong gß½ng làm ð¥u m£t
mình th§t, khi m¤t bóng, phát ðiên
ôm ð¥u th§y chÕy kêu mình m¤t
ð¥u. M£t bi¬n nguyên không hai, v×a
có lßþn sóng d¤y ðµng biªn
thành hai, vì ðã có bi¬n và
sóng. Cho nên các thi«n sß qua mµt
câu höi ho£c ðáp, th¤y thi«n khách
suy nghî li«n ðßa hai ngón tay. Song, sóng
không ð½n thu¥n chï d¤y lên mµt
lßþn, mà lßþn n¥y v×a kh·i
thì tråm ngàn lßþn khác n¯i
tiªp theo (nh¤t ba tài ðµng, vÕn ba
tuÏ). V÷ng tß·ng cûng v§y, mµt
ni®m kh·i lên tråm ngàn v÷ng tß·ng
tiªp n¯i. Ngß¶i tu không ng×a ðón
ðßþc ni®m ð¥u thì không tài
nào ngån ðßþc nhæng ni®m sau. Sóng
có khi d¤y có khi l£ng, m£t bi¬n chßa
bao gi¶ v¡ng m£t. V÷ng tß·ng lúc
có, lúc không, tâm th¬ khi nào cûng
hi®n hæu. Sóng chú có th¬ tìm
cách ngån ch£n ðßþc, còn m£t
bi¬n chú thØ có cách nào xua ðu±i
ðßþc nó không? Ngß¶i tu có
th¬ xä bö v÷ng tß·ng, chÑ không
ai xa r¶i tâm th¬ ðßþc. Chú thØ
nghî, ngß¶i ta xä bö v÷ng tß·ng
ð¬ tâm th¬ hi®n bày tr÷n v©n,
ho£c xä bö tâm th¬ ð¬ v÷ng tß·ng
hi®n lên ð¥y ðü, hai cách ðó
cách nào khó, cách nào d?
Chú th¸ giä thßa:
- Bö v÷ng tß·ng d,
ch¾ tâm th¬ làm sao bö ðßþc.
- Ðúng! V§y mà có
nhi«u ngß¶i tu nói: "Bö v÷ng tß·ng
khó". Bö cái sanh di®t, bäo t°n cái
b¤t sanh b¤t di®t là vô sanh, là
giäi thoát. Trái lÕi, quên cái b¤t
sanh b¤t di®t, chÕy theo cái sanh di®t là
sanh tØ, là tr¥m luân. Bi¬n yên t¸nh
là sñ thái bình cüa ngß¶i và
v§t, bi¬n ðµng sóng to là sñ hi¬m
nguy cho ngß¶i và v§t. Tâm th¬ thanh t¸nh
là hÕnh phúc, là niªt bàn cüa
con ngß¶i. Tâm th¬ d¤y ðµng là
phi«n não, là tr¥n lao cüa nhân loÕi.
Ph§t dÕy r¤t nhi«u pháp tu, chü yªu
không ngoài dÕy chúng ta: "Ð×ng
chÕy theo v÷ng tß·ng, phäi nh§n chân
tâm tâm th¬ hi®n ti«n". ChÕy theo v÷ng
tß·ng là mê, nh§n chân tâm th¬
hi®n ti«n là giác. Mê là quên
tâm th¬, nh§n v÷ng tß·ng; giác
là bö v÷ng tß·ng, nh§n tâm th¬.
B·i con ngß¶i ðã mê, nên Ph§t
dùng nhi«u phß½ng ti®n chï dÕy
tr× d©p v÷ng tß·ng. Trñc tiªp
biªt rö v÷ng tß·ng không theo; gián
tiªp dùng ni®m khác ðè ép, nhß
trì danh hi®u Ph§t, trì câu th¥n chú,
khán thoÕi ð¥u ... Khi nhiªp phøc v÷ng
tß·ng ðßþc yên l£ng, chï
còn tâm th¬ thß¶ng h¢ng, g÷i là
kiªn tánh, ngµ ðÕo, nh¤t tâm
...
Gió Dø Cho Pháp
Tr¥n
Gió là tác nhân
chü yªu khiªn m£t bi¬n d§y sóng. Pháp
tr¥n là tác nhân chü yªu khiªn tâm
th¬ d¤y kh·i v÷ng tß·ng. Nhßng
nói pháp tr¥n ch¡c chú không biªt
là cái gì? - Sách Ph§t thß¶ng
nói: "Sáu cån tiªp xúc v¾i sáu
tr¥n sanh sáu thÑc". Ðây tôi chï
giäng riêng sáu tr¥n, ch² chú tr÷ng
ð£c bi®t là pháp tr¥n. Sáu tr¥n
là s¡c, thinh, hß½ng, v¸, xúc, pháp.
S¡c là t¤t cä hình s¡c do m¡t
th¤y ðßþc, thanh là mµt thÑ
âm thanh do tai nghe, hß½ng là các thÑ
mùi th½m ho£c hôi do mûi tiªp xúc,
v¸ là các ch¤t v¸ ngon d·, m£n
lÕt ... do lßÞi cäm nh§n, xúc là
xúc chÕm có cäm giác thích thú
hay bñc bµi n½i thân, pháp là bóng
dáng cüa nåm thÑ trß¾c còn
r½i r¾t lÕi trong tâm thÑc. Sáu
thÑ n¥y ð«u có hình, tß¾ng
ho£c thô ho£c tª, là tß¾ng biªn
ðµng vô thß¶ng nên g÷i là
tr¥n. Riêng pháp tr¥n không tñ có,
do nåm cån (m¡t, tai, mûi, lßÞi, thân)
tiªp xúc v¾i nåm tr¥n có cäm giác
thích thú, hay bñc bµi, kích thích
mÕnh mà sinh ra. Nhß m¡t th¤y s¡c
ð©p có sÑc quyªn rû say mê, ho£c
th¤y hình tß¾ng kÏ quái, ghê
rþn, thì ¤n tßþng s¡c tr¥n ¤y
in sâu trong tâm thÑc khiªn chúng ta nh¾
mãi. Tai nghe l¶i tán tøng ngþi khen mình,
ho£c l¶i chï trích cay nghi®t, thì ¤n
tßþng thanh tr¥n in sâu trong tâm thÑc
khiªn ta khó quên ðßþc. Mûi ngØi
mùi th½m ð£c bi®t, ho£c mùi hôi
khó th·, thì ¤n tßþng hß½ng
tr¥n in sâu trong tâm thÑc ta r°i. LßÞi
thß·ng thÑc v¸ ngon khoái kh¦u,
ho£c v¸ cay ð¡ng tái tê, thì
¤n tßþng v¸ tr¥n ðã ghi ð§m
nét trong tâm thÑc chúng ta. Thân xúc
chÕm v§t có cäm giác thöa mãn,
ho£c cäm giác ðau kh±, thì ¤n
tßþng xúc tr¥n ðã r½i r¾t
vào kho tâm thÑc mình r°i. Nhæng thÑ
bóng dáng cüa nåm tr¥n lßu trØ
trong kho tâm thÑc, ðþi khi nåm cån
không tiªp xúc v¾i hi®n cänh thì
chúng ào Õt d¤y kh·i, g÷i là
"Pháp Tr¥n". Pháp tr¥n v×a d¤y lên
thì ý thÑc duyên theo phân bi®t, nên
nói ý thÑc duyên pháp tr¥n. Ý
thÑc chÕy theo pháp tr¥n là bám
ch£t bóng dáng hß äo, ðu±i theo
cái sanh di®t hß äo là sanh tØ luân
h°i.
- Chú th¤y nguy hi¬m không?
Thª mà ngß¶i ð¶i
cÑ sån ðu±i tìm kiªm nåm tr¥n
ð¬ làm thöa mãn nåm cån. Giä
sØ nåm cån ðßþc thöa mãn,
con ngß¶i có an lành miên vin không?
Khao khát, ß¾c m½ thø hß·ng
nåm tr¥n là d°n chÑa pháp tr¥n vào
tâm thÑc, thØ höi kho tàng thÑc
cüa h÷ có tràn tr« pháp tr¥n
không? Vì thª khi ng°i yên t÷a thi«n
hay ni®m Ph§t, v÷ng tß·ng v÷t lên
ào ào không cách nào ngån ðón
ðßþc, h÷ than tu hành khó quá.
Nªu ngß¶i nào trong tâm thÑc tr¯ng
sÕch pháp tr¥n, thì con khï ý thÑc
không còn c½ hµi chÕy nhäy. Ý
thÑc là v÷ng tß·ng là nhæng
mänh vøn cüa tâm th¬, là nhæng
áng mây ðen che m¶ m£t trång tu®
giác, là nhæng lßþn sóng d¤y
ðµng trên m£t bi¬n ch½n tâm thanh
t¸nh cüa chúng ta. Bän thân ý thÑc
không tñ có, do pháp tr¥n khu¤y ðµng
n¦y sinh ý thÑc duyên theo.
Do ðó, ngß¶i tu g¡ng
sÑc ðè b©p ý thÑc là không
hþp lý, c¯t ð×ng dung chÑa pháp
tr¥n là yên. Nªu pháp tr¥n ðã
chÑa, phäi khéo léo loÕi bö, ð°ng
th¶i không nuôi dßÞng chúng. ÐÑc
Ph§t dÕy r¤t nhi«u phß½ng ti®n
ngån ðón và loÕi bö pháp tr¥n.
Cø th¬ nhæng phß½ng ti®n sau ðây:
1. Rån C¤m Ь
Ng×a Ðón Pháp Tr¥n:
Ph§t c¤m ngß¶i xu¤t
gia không ðßþc nhìn xem v¾i vë
trìu mªn s¡c ð©p ngß¶i và
v§t, c¯t ng×a ðón nhãn cån tiªp
xúc s¡c tr¥n, không cho sanh pháp tr¥n
r½i trong tâm thÑc. Ngß¶i xu¤t gia
không ðßþc nghe âm nhÕc tình
tÑ lãng mÕn, ng×a ðón nhî cån
tiªp xúc thanh tr¥n, không cho sanh pháp tr¥n.
Ngß¶i xu¤t gia không ðßþc dùng
d¥u th½m, ng×a ðón tÛ cån tiªp
xúc hß½ng tr¥n không sanh pháp tr¥n.
Ngß¶i xu¤t gia không ðßþc ån
th¸t, u¯ng rßþu và ðòi các
món ngon khác, ng×a ðón v¸ cån
tiªp xúc v¸ tr¥n không sanh pháp tr¥n.
Ngß¶i xu¤t gia không ðßþc dâm
døc và n¢m ng°i giß¶ng ghª êm
ð©p ng×a ðón thân cån tiªp xúc
xúc tr¥n không sanh pháp tr¥n ... Ðây
là ðÑc Ph§t dùng gi¾i lu§t làm
phß½ng ti®n ban ð¥u ð¬ ng×a ðón
không cho sanh pháp tr¥n lßu trØ trong tâm
thÑc.
2. Dùng Trí Tu®
Quán Sát:
Con ngß¶i do ch¤p thân,
tâm, cänh là th§t nên su¯t ngày
quay cu°ng vì ba thÑ n¥y, tÕo ra vô
s¯ chüng tØ pháp tr¥n lßu træ trong
tàng thÑc. Ngß¶i tu Ph§t phäi v§n
døng trí tu® quán chiªu cån, tr¥n,
thÑc ð«u do nhân duyên hòa hþp
mà có, không thñc th¬. Cån là
thân, tr¥n là cänh, thÑc là tâm,
cä ba ð«u do nhân duyên hµi tø
mà thành, cûng do ba thÑ n¥y duyên
nhau tÕo thành nhân sinh vû trø. Nhß
thª, nhân sinh vû trø ð«u là tß¾ng
duyên hþp không có chü th¬, ðü
duyên thì thành, thiªu duyên thì
hoÕi, hß d¯i không th§t, nhß huy¬n
nhß hóa. Quán chiªu thu¥n thøc th¤y
ba thÑ ¤y quä thñc không th§t, thì
sñ xúc chÕm thành, hoÕi, ðªn,
ði cüa chúng không còn gì phäi
b§n tâm ta, tÑc là không còn duyên
c¾ ð¬ sinh ra pháp tr¥n. Ðây là
dùng trí tu® cüa chính mình ð¬
quán chiªu phá tan m÷i chüng tØ pháp
tr¥n.
3. Nh§n Ra Ch½n Tâm
H¢ng Hæu:
N½i m²i chúng ta ð«u
có tâm th¬ chân th§t h¢ng hæu. Vì
quên nó, chúng ta c¯ ch¤p thân n¥y
là th§t, chÕy theo sñ ðòi höi
cüa nåm cån (m¡t, tai, mûi, lßÞi,
thân) mu¯n ðßþc thø hß·ng
thöa mãn ð¯i v¾i nåm tr¥n (s¡c,
thinh, hß½ng, v¸, xúc), d¤y lên
sñ so sánh phân bi®t cüa nåm tr¥n
là nåm thÑc (nhãn thÑc, nhî thÑc,
tÛ thÑc, thi®t thÑc, thân thÑc), do
chú tâm phân bi®t tÕo nên pháp
tr¥n r½i vào tàng thÑc. Pháp tr¥n
ðã lßu trØ trong tàng thÑc, nên
khi d¤y kh·i li«n có ý thÑc duyên
theo, tÑc là thành sáu cån, sáu
tr¥n và sáu thÑc. Th¤y thân th§t
thì cån, tr¥n, thÑc ð«u th§t. Do
nh§n ra tâm th¬ chân th§t h¢ng hæu
m¾i thñc là mình, ngß¶i n¥y
li«n biªt thân do tÑ ðÕi hòa
hþp là hß giä. Th¤y thân giä
thì cån, tr¥n, thÑc ð«u giä, tñ
nhiên chúng ta dØng dßng không dính
m¡c v¾i sáu tr¥n. Nhà Thi«n nói:
"Th¤y s¡c nhß ðui, nghe tiªng nhß ðiªc",
ho£c nói: "Cån tr¥n không dính nhau
là giäi thoát". Ъn ðây không
dùng phß½ng ti®n ng×a ðón hay
dùng trí tu® quán sát, chï nh¾
tâm chân th§t hi®n hæu thì m÷i
thÑ hß d¯i ð«u d×ng.
4. Cao Th¤p, SÑc
Ép, SÑc Hút Nß¾c Chäy Dø
Nåm Tr¥n:
Nåm cån chúng ta có
sÇn tính luyªn ái nåm tr¥n, khi tiªp
xúc v¾i tr¥n nào ðúng s· thích
cüa nó li«n b¸ sÑc hút lôi
cu¯n. Nhß m¡t th¤y s¡c ð©p b¸
sÑc h¤p dçn nó li«n chÕy theo
ðu±i b¡t, b¸ s¡c tr¥n lôi cu¯n.
Tai nghe tiªng say mê ðòi ðßþc thöa
mãn l² tai, tìm m÷i cách g¥n gûi,
b¸ thanh tr¥n chi ph¯i. Mûi ngØi mùi
th½m say ð¡m dùng tråm phß½ng
ngàn kª ð¬ ðßþc ngØi mãi,
b¸ hß½ng tr¥n trói buµc. LßÞi
nªm v¸ ngon thích kh¦u tham mê ðòi
höi thß¶ng ðßþc thß·ng thÑc,
dùng m÷i thü ðoÕn tranh dành ð¬
thoä mãn cái lßÞi, b¸ v¸ tr¥n
làm chü. Thân xúc chÕm v§t có
cäm giác h¤p dçn ðam mê, dùng
m÷i thü thu§t chiªm hæu b¤t k¬ trß¾c
m¡t có nhæng hi¬m ngay, b¸ xúc tr¥n
xö mûi.
5. Ch§n Ðón Nåm
Cån Khöi B¸ Nåm Tr¥n Lôi Cu¯n:
Quán Các Cäm
Th÷ Vô Thß¶ng: Con
ngß¶i thß¶ng b¸ cäm giác kh±
vui làm chü, khi m¡t th¤y s¡c ð©p
v×a ý li«n b¸ cäm giác th÷
vui thu hút. Chúng ta phäi quán sát cái
cäm th÷ vui v×a có, li«n qua m¤t
không lâu b«n. Các cäm giác th÷
vui cüa tai, mûi, lßÞi, thân cûng phäi
ð«u vô thß¶ng, v×a cäm nh§n
thø hß·ng thích thú trong giây
phút li«n m¤t, nªu còn chï là
dß v¸ trong tß·ng tßþng mà
thôi. Theo ðu±i nhæng thú vui tÕm
bþ möng manh ¤y, th§t là hoài công
cüa mµt kiªp ngß¶i. Nh§n chân l¨
th§t n¥y, chúng ta s¨ làm chü ðßþc
mình không b¸ nåm tr¥n lôi kéo.
Quán Các Cäm
Th÷ Hß D¯i:
Nhæng cäm th÷ kh± vui cüa nåm cån
v¯n không tñ có, mà ðþi sñ
tiªp xúc giæa cån và tr¥n m¾i
n¦y sinh. Phàm v§t gì ðþi duyên
hþp m¾i có là không tñ th¬.
Cäm th÷ kh± vui ðã không tñ
th¬ làm sao th§t ðßþc. Do duyên hþp
mà có, duyên tan li«n m¤t, cái
có ¤y nhß trò äo thu§t, nhß
gi¤c chiêm bao, chúng ta quan tâm làm
gì? Con ngß¶i thông minh h½n muôn
v§t chÆng l¨ chúng ta nÞ thä trôi
su¯t ð¶i mình theo cái äo hóa ¤y
sao? Song th§t ðáng thß½ng, con ngß¶i
cä ð¶i say mê ð¡m ðu¯i theo cái
cäm th÷ vui cüa nåm cån n¥y. Giành
giñt nhau thø hß·ng, sát phÕt
nhau ð¬ ðßþc ph¥n h½n, trù rüa,
xâu xé, oán h¶n, thù h§n ... chï
vì thø hß·ng vui cüa nåm cån
mà ra. Chúng ta mang chiªc thân tÕm bþ
có m¤y mß½i nåm ðành cam vùi
v§p nó trong cái chùm äo hóa, xô
ð¦y lôi kéo nhau xu¯ng h¯ sâu huyªt
l® thß½ng ðau. Sao chúng ta không thÑc
tïnh ð¬ an üi nhau, ðùm b÷c nhau, che
ch· nhau, giúp ð· nhau cho v½i b¾t
kh± ðau trong cuµc ð¶i hß äo tÕm
bþ n¥y?
N¥y chú! Tôi ðã nói
khá nhi«u e chú không th¬ nh¾ n±i,
gi¶ ðây tôi thu g÷n lÕi cho chú
d nh¾. Nß¾c bi¬n dø cho tâm
th¬ hay ch½n tâm. Sóng dø cho v÷ng
tß·ng. Gió dø cho pháp tr¥n. Ch²
cao th¤p, sÑc ép, sÑc hút dø
nåm tr¥n. Nß¾c v¯n không d§y sóng,
không chäy, dø tâm th¬ h¢ng hæu
b¤t ðµng. Song khi sóng th±i ðùa
nß¾c, sóng li«n n±i d§y ð¬
dø pháp tr¥n lßu træ trong tàng thÑc
khi g£p duyên d¤y lên, ý thÑc li«n
duyên theo tÕo thành v÷ng tß·ng
lång xång. Nß¾c là th¬ löng tñ
an t¸nh, g£p duyên cao th¤p, sÑc ép,
sÑc hút li«n di chuy¬n t× ch² n¥y
ðªn ch² khác biªn thành nß¾c
chäy, ð¬ dø tâm th¬ tñ an t¸nh
b¸ sÑc lôi cu¯n thu hút cüa nåm
tr¥n, khiªn nåm thÑc trôi lån theo r°i
dính m¡c. Chúng ta tu theo Ph§t không sþ
v÷ng tß·ng, không ngÕi nåm tr¥n
(ngû døc), chï c¥n khôn ngoan khi nåm
tr¥n tiªp xúc nhau ð×ng ð¬ dính
m¡c và tÕo ra pháp tr¥n gieo vào
tàng thÑc. Không dính m¡c là giäi
thoát, không có pháp tr¥n là tâm
th¬ thanh t¸nh. Giäi thoát và thanh t¸nh
là møc tiêu t¯i h§u cüa ngß¶i
tu Ph§t. Mu¯n ðÕt ðßþc møc
ðích n¥y, chú phäi khéo ngån ng×a
rào ðón khi cån tr¥n tiªp xúc nhau,
sanh cäm th÷ kh± vui, biªt rõ các
cäm th÷ n¥y là tÕm bþ hß äo,
là nhân tr¥m luân ðau kh±; không
thèm thu°ng, không hß·ng thø, không
mê ð¡m, mà dØng dßng trß¾c
m÷i cám d² và thách ð¯ cüa
chúng. Ðßþc v§y, bäo ðäm chú
s¨ thành công trên ðß¶ng h÷c
ðÕo.
[Møc
Løc]
[L¶i ð¥u sách]
[Tu là c¥u bình
an hay sØa ð±i x¤u thành t¯t?]
[Ngu°n g¯c mê tín]
[Tình thß½ng s¨
không còn khi ngß¶i ta c¥n ngon mi®ng]
[Cuµc ð¶i tß½ng
ð¯i mà] [ÐÑc
Ph§t là b§c Th¥y các nhà khoa h÷c]
[T¤t cä các
pháp không c¯ ð¸nh] [Phá
r×ng tre gai] [Nß¾c
có d§y sóng không?] [Nø
cß¶i b¤t di®t]