Kh¦u Ph§t Tâm Xà 
HuÏnh Trung Chánh

жi vô th߶ng vô ngã
Ng߶i kh¦u Ph§t tâm xà
Nh¤t HÕnh

Thím Bäy ðäo qua lÕi bên qu¥y hàng bán m¡m tôm chua m¤y lßþt m¾i c¥m mµt hü lên xåm xoi, r°i lÕi ð¬ xu¯ng, l¡c ð¥u than nho nhö: "Có m¤y con tôm nhö híu, mà m¡c quá hè!". Tiªng than vô tình l÷t tai bác Tám Cà-Mau, ông già gân gan ruµt ð¬ ngoài da °n °n lên tiªng:

- HÑ! Cái thÑ tép riu, tép bÕc nhö nhít này mà thiên hÕ ðÕi ngôn g÷i là m¡m tôm, thi®t là khoác lác.

Ðang ði chþ bu±i chi«u, khách cûng le hoe mà nghe nh¡c ðªn con tép bÕc, thím Bäy chþt nh¾ ðªn câu hát ru em ngày xßa "Phiên chþ ðông, con cá h°ng anh chê lÕt. Bu±i chþ chi«u con tép bÕc anh khen ngon" nên vui mi®ng ðáp theo ði®u ¤y:

- "— Vi®t Nam, con tôm càng chê lÕt. Ъn sÑ ng߶i, con tép bÕc cûng khen ngon" mà bác.

- Cái gì xÑ ng߶i thiªu th¯n quí cho phäi, ch¾ tép thì · xÑ Houseton n¥y quá nhi«u mà!

- Thßa bác! Tôm Houston th¸t b· l¡m không làm m¡m tôm ðßþc ðâu. Cháu ðã thØ m¤y l¥n ð«u th¤t bÕi. Tôm ðö h¤p dçn, mà bã ra nhß bµt v§y ðó.

- Ng߶i ta làm m¡m tép c¥u kÏ nhß thª nào tôi không rõ, nhßng "nh§n m¡m tép" theo phß½ng pháp quê mùa xÑ Nåm-Cån, Cà-Mau thì ch¡c nhß b¡p, tråm l¥n không sai mµt.

Thím Bäy m×ng rú lên:

- Bác Tám còn có ngh« làm m¡m, v§y mà con chßa biªt?

- XÑ Nåm-Cån tui, cá tôm lü khü ån không hªt thì phäi làm m¡m. Cá lóc, cá s£c, còng hay tép cûng mang ra nh§n m¡m ráo nÕo hªt. Trë nít còn biªt làm m¡m, làm khô, hu¯ng chi là tui!

- V§y bác Tám dÕy con nghen! Nhà con thích m¡m l¡m!

- ´! Nè lÕi nhà bác l¤y m¤y hü v« ån thØ. Thích thì bác truy«n ngh« cho. D­ þt hà cháu!

Phß½ng thÑc làm m¡m tôm Nåm-Cån giän d¸ ðªn n±i thím Bäy tß·ng mình nghe l¥m. Tuân theo l¶i chï dçn cüa bác Tám. Thím gò gçm nh§n thØ hai hü, r°i cÑ ngay ngáy trong ngóng ch¶ ðªn ngày ån thØ. Thím nªm con tép, tñ biªt ðã thành công nhßng thím vçn chßa tin ðßþc kh¦u v¸ cüa mình. Thª là thím th¤p thöm ch¶ ðþi chú Bäy ði làm v«, phäi nghe ðßþc tiªng nói cüa ông xã thì m¾i ch¡c ån. Th§t ra chú Bäy là tay n¸nh vþ có hÕn, vþ n¤u nß¾ng món gì, ngon d·, cûng khen tùm lum hªt. Biªt rõ ruµt gan ông ch°ng, nhßng thím Bäy vçn vui sß¾ng nghe mãi ði®p khúc ng÷t ngào ðó.

S¯ng · xÑ ng߶i mà chú Bäy chï tß½ng tß nhæng thÑc ån thu¥n túy Vi®t Nam. Th¤y m¡m m¡t chú sáng lên. Chú chåm chï g¡p mµt ðûa m¡m tôm, kèm v¾i ðu ðü bào, rau th½m, giá s¯ng..., nhai ch¥m ch§m. Con tôm ch¡c th¸t, v¸ ð§m ðà, phän ph¤t tr÷n v©n ch¤t m¡m nguyên thüy, ch¾ không nhão nh©t, chua òm, biªn ch¤t nhß các loÕi mua · chþ. Chú ch°m d§y nói l¾n:

- Ðúng r°i! Phäi r°i! Ðây chính là m¡m C±-Chiên, Trà-Vinh thu· nhö tôi ðã ån ðó mà!

Chú nhai con m¡m mà m¡t cay cay, cäm giác nhß có cä mùi chu¯i chát, khª, ð÷t xoài, ð÷t løa..., hß½ng v¸ quê hß½ng g¥n gûi mà cûng xa xôi di®u vþi biªt là d߶ng nào. Th¤u rõ ruµt gan ông ch°ng, thím Bäy phóng vù ra chþ, xách v« m¤y bao tôm, r°i ì Õch chu¦n b¸ "kÛ ngh® m¡m tôm". Thª là bao nhiêu chai l÷ trong nhà, thím tuông ra ð¬ nh§n m¡m hªt. R°i thím lÕi ðem l÷, hü l¾n nhö ra ph½i ð¥y cä sân trß¾c. Mùi m¡m có thoang thoäng qua hàng xóm Hoa KÏ thì h÷ ráng mà ngØi ðÞ v§y. Ph½i ðßþc vài n¡ng, nhæng con tôm ðã ðö ao h¤p dçn. Thím Bäy b¡t ð¥u løc l÷i ð¸a chï ðám bÕn bè thân cß ngø · vùng thiªu th¯n thñc ph¦m Á Ðông ð¬ nâng niu gói món quà ðßþm tình quê hß½ng m£n n°ng, biªu h÷.

Thông ði®p "m¡m" g·i ði mµt tu¥n l­, thì thím Bäy lu bù nh§n ði®n thoÕi kh¡p n½i. Tr× mµt thi¬u s¯ hµi nh§p trung thành v¾i hamburger, hotdog xÑ ng߶i lþt lÕt, ph¥n l¾n ðón nh§n gói quà quý giá nhß ðón nh§n tình quê hß½ng ruµt th¸t ð§m ðà. Có ng߶i xúc ðµng cäm tÕ thím Bäy ðã kh½i m· cho h÷ nhìn lÕi khung tr¶i quê hß½ng nh¾ nhung th¡m thiªt. Tuy nhiên, "cú" ði®n thoÕi thím Bäy mong ðþi t× Texarkana, ti¬u bang Arkansas vçn im h½i l£ng tiªng. Lo l¡ng cho s¯ ph§n hû m¡m g·i cho vþ ch°ng Mai và Ly b¸ th¤t lÕc, thím Bäy b°n ch°n liên lÕc höi thåm. V×a nghe tiªng "A lô" cüa Ly bên kia ð¥u giây, thím Bäy m×ng rÞ tíu tít:

- A lô! Bích Ly ðó hä! Ta nh¾ b° quá ði. Nè! Mùa l­ TÕ ´n x¡p t¾i, tøi này ði Hot Springs ch½i, ghé rß¾c b° cùng ði nhe!

- ´! Thích l¡m nhßng không biªt anh Mai có b§n gì không?

- B° có nh§n ðßþc hû m¡m tôm chua mình g·i chßa?

Bích Ly chßa k¸p trä l¶i, thì b²ng có tiªng Mai, trong ð߶ng dây ði®n thoÕi b¡t song song, ào ào lên tiªng l¤n át gi÷ng vþ:

- A lô! Chào ch¸ Bäy. Hü m¡m tôn t¾i r°i. Cám ½n ch¸ nhe! Nhßng r¤t tiªc tøi này ån chay tr߶ng r°i, chÆng dám phÕm gi¾i ðâu?

Ðang hí hØng v¾i thành quä m¡m tôm, yên chí cô bÕn thân mê tít r°i nån nï mình truy«n ngh«, b¤t ng¶ b¸ ông bÕn nh¡c nh· gi¾i lu§t, khiªn thím Bäy ngÞ ngàng "xìu" nhß bong bóng xì h½i, cøt hÑng lúng búng cáo bi®t.

Ông Mä Thành Mai là mµt ðÕi nhân tÕi th¸ xã Texakana. Sang Hoa KÏ nåm 1975, nh¶ thông minh tài trí h½n ng߶i, kh·i ð¥u t× mµt chân thþ kinh nghi®m yªu kém, chï m¤y nåm ðã nghi­m nhiên ðßþc ð« bÕt thành quän lý tÕi công ty máy cày hi®u con ngña bay. иa v¸ væng vàng, lß½ng b±ng h§u, Mai tÕo nhà, r°i sang mµt cØa ti®m hàng thñc døng tÕi mµt ð¸a ði¬m ðông khách giao cho vþ trông nom. C½ hµi liên h® v¾i gi¾i ð¸a óc hé m· cho Mai th¤y ðßþc vi­n änh huy hoàng cüa d¸ch vø buôn bán nhà cØa, nên Mai li«n hành thêm ngh« tay trái n¥y. Ðúng là Vi®t ki«u ð² xô v« ð¸nh cß tÕi Hoa KÏ, r°i h÷ lÕi tranh ðua nhau tÕo hoÕt ðµng xã hµi, ðóng góp cho cµng ð°ng ng߶i Vi®t tÕi xÑ ng߶i. Mai thành l§p v§n ðµng Hµi ng߶i Vi®t r°i ch­m ch® giæ chÑc vø chü t¸ch. Tiªn xa h½n næa, Mai hô hào ð°ng bào Ph§t tØ ðóng góp công cüa ð¬ xây dñng chùa, dî nhiên ð¸a v¸ Hµi Trß·ng do Mai gánh vác. Thành th§t mà nói, Mai ðã hy sinh r¤t nhi«u. Ðóng góp công cüa cho Hµi khá rµng rãi. Tuy v§y, cûng có kë ganh t¸ xuyên tÕc r¢ng Mai hoÕt ðµng xã hµi có h§u ý. Mai lþi døng ð¸a v¸ ð¬ quäng cáo hæu hi®u cho ngh« d¸ch vø ð¸a ¯c, lÕi v×a có môi tr߶ng lý tß·ng mà khoa trß½ng ðÕo ðÑc, bi¬u di­n tu hành ð¬ lòe ð¶i. Nh¶ tài tháo vát cüa Mai, Hµi t§u ðßþc mµt ngôi giáo ð߶ng cû kÛ bö hoang v¾i giá rë mÕt, ð¬ cäi biªn thành chùa. R°i Mai cûng ðích thân dò la nhæng v¸ chân tu, thïnh v« trø trì. V¸ trø trì ð¥u tiên chï lßu lÕi h½n sáu tháng r°i âm th¥m ra ði. Nhæng v¸ kª tiªp cûng lâm vào trÕng hu¯ng tß½ng tþ: tr÷ng v÷ng tri®u thïnh r°i cûng cu¯ng gói ra ði không kèn không tr¯ng. Ði«u "tréo cÆng ng²ng" là thoÕt m¾i ðªn, Tång sî nào cûng ðßþc ðích thân ông Hµi Trß·ng ca ngþi tôn sùng, mà chï m¾i m¤y tháng sau, ðã b¸ ông n£ng l¶i chï trích là hÕng d¯t nát, vøng v«, ðÕo hÕnh cÕn cþt... H÷ tñ ý r¶i chùa cûng là di«u hay, tránh cho ông Hµi Trß·ng khöi phäi nh÷c lòng xua ðu±i. Mai th߶ng th· than r¢ng ðã ðªn th¶i mÕt pháp nên ðÕo ðÑc xuy ð°i, b§c chân tu thiªu v¡ng. Trên ð¶i n¥y, ngoài v¸ Hòa Thßþng hi®n vçn m· ðÕo tràng phát huy thi«n tông tÕi Vi®t Nam, không tu sî nào ðáng ð¬ Mai kính phøc cä. Ðúng ra, có l¨ Mai chßa th§t sñ g¥n gûi Hòa Thßþng, nªu không e r¢ng Mai cûng ð±i thay nh§n ð¸nh mà thôi. ChÆng qua Mai v¯n là ng߶i "quá ßu tß" cho ðÕo ðÑc kë khác, lúc nào Mai cûng lo l¡ng soi bói hành vi thiên hÕ ð¬ chï trích hay nh¡c nh· h÷ tu hành. Яi v¾i tu sî thì dî nhiên Mai còn phäi canh ch×ng h÷ nghiêm ng£t h½n næa. Mai th¤p thöm lo quý th¥y b¸ quyªn rû hß höng, nên Mai phäi ki¬m soát rình r§p t×ng li, t×ng tí không khác gì m© ch°ng soi bói nàng dâu, ð¬ mà sØa sai và nh¡c nh· chuyên c¥n tu t§p. Mai cûng quan tâm ðªn sñ giao thi®p cüa th¥y. Э ngån ch§n nhæng thành ph¥n mà Mai gán là khä nghi, nguy hi¬m lung lÕc th¥y, Mai tñ nh§n có trách nhi®m ki¬m soát cä vi®c ði ðÑng, ði®n ðàm næa. Mai cûng s¡p xªp quán xuyªn m÷i vi®c trong ngoài, nh¤t là vi®c tài chánh: thu xu¤t, thùng phß¾c sß½ng..., h¥u dành tr÷n v©n th¶i gi¶ cho th¥y chuyên tâm tu t§p. Thâm tâm cüa Mai b¤t quá là chï mong c¥u mµt v¸ chân tu theo nghîa là mµt ông t× giæ chùa, chï biªt tøng kinh gõ mõ, biªt vâng l¶i và dành tr÷n quy«n cho ông Hµi Trß·ng tñ tung, tñ tác thao túng m÷i vi®c. Ôi! Ông Hµi Trß·ng su¯t ð¶i cÑ quay qu¥n b§n rµn nói chuy®n tu, lo l¡ng d£n dò ng߶i khác tu, ðªn n²i ph¥n mình không còn chút th¶i gi¶ thñc sñ tu t§p, lòng hy sinh cüa ng߶i quá ß cao cä.

Không có sß trø trì thì ông Hµi Trß·ng ðành ðäm trách vi®c lãnh ðÕo tinh th¥n cho ð°ng bào Ph§t tØ v§y. Ông cûng long tr÷ng chü l­ và ðång ð߶ng thuyªt pháp m²i tháng mµt l¥n. Ông soÕn bài pháp nµi dung ð¥y dçy giáo lý thßþng th×a siêu ðÆng. Ông cûng hùng bi®n và giöi ðóng k¸ch, nên ði®u bµ khá h¤p dçn và nh¶ v§y bu±i thuyªt pháp có mòi thành công.

Tháng trß¾c, Mai di­n giäi ð« tài "Lþi ích cüa sñ ån chay". Ы tài t¥m th߶ng và khô khan, nhßng Mai ðã khéo léo trình bày v¤n ð« t× khoa dinh dßÞng, r°i m¾i sang lãnh vñc tôn giáo. Dña vào gi¾i c¤m sát sanh, thuyªt quä báo luân h°i, Mai ðã vÕch rõ ðßþc ån chay là bß¾c cån bän tu t§p cüa ng߶i Ph§t tØ biªt nuôi dßÞng hÕt gi¯ng t× bi và bình ðÆng. Cu¯i cùng dùng duy thÑc h÷c, Mai nh¤n mÕnh r¢ng cµng nghi®p sát sanh ðã ðßa thª gi¾i lâmvào cänh chiªn tranh tß½ng tàn. Nªu chúng sanh bö ðßþc nghi®p sát, ðß½ng nhiên thª gi¾i hòa bình, nhân dân an lÕc. Di­n giä ch¤m dÑt b¢ng m¤y v¥ng th½:

Chúng sanh không nghi®p sát
Thª gi¾i hªt chiªn chinh
Dân gian ð°ng tu ni®m
Lo chi chÆng hòa bình?

Bài thuyªt giäng thành công vßþt bñc, khiªn ông Hµi Trß·ng h×ng chí "th×a th¡ng xông lên", khuyên m÷i ng߶i thñc hành ån chay, r°i tuyên b¯, vþ ch°ng ông ðã cß½ng quyªt an chay tr߶ng ð¬ làm gß½ng cho hµi viên.

Sñ ki®n ông bà Hµi Trß·ng ån chay tr߶ng là mµt biªn c¯ tr÷ng ðÕi, ðáng l¨ ai cûng phäi biªt. Thª mà thím Bäy Houston lÕi "ù ù cÕc cÕc" g·i biªu m¡m tôm th§t là quá t®. Ông Hµi Trß·ng gi§n "quÕt" cho m¤y câu "t¸t ngòi" là phäi l¡m r°i. Lái xe ðßa vþ con ði chùa, mà lòng ông ph½i ph¾i nhü th¥m: "Phen n¥y nh¶ cái mi®ng phát thanh °n ào cüa mø Bäy r°i ðây cä thành ph¯ Houston s¨ ðón nh§n tin mình ån chay tr߶ng ð¬ mà cu¯i ð¥u khâm phøc".

Hôm nay, ông Hµi Trß·ng lÕi ðång ð߶ng thuyªt pháp ð« tài " ÐÕo Ph§t trong ð¶i s¯ng gia ðình". M· ð¥u bài thuyªt giäng ông Hµi Trß·ng trình bày r¢ng ðÕo Ph§t không phäi là mµt m¾ giáo lý cÑng ng¡c ð¬ tính ð° ð÷c tøng nhß con v©t, mà bao g°m nhæng giáo lý s¯ng ðµng h¥u ng߶i Ph§t tØ thñc hành, ban vui cÑu kh± muôn loài nói chung, và tÕo hÕnh phúc gia ðình nói riêng. Kª ðó trong ph¥n nµi dung, ông Hµi Trß·ng ðã sßu t¥m tï mï Ph§t ngôn trong tam tÕng kinh ði¬n liên h® ðªn tình nghîa, b±n ph§n vþ ch°ng, ð¬ ðúc kªt thành mµt Ph§t tØ hoàn mÛ. Và sau cùng ông Hµi Trß·ng hùng h°n kªt lu§n:

- Ь ch¤m dÑt, tôi xin trao truy«n quý v¸ mµt kinh nghi®m bän thân nhß mµt c¦m nang quý giá trong vi®c tÕo dñng hÕnh phúc gia ðình. Ng߶i Ph§t tØ chï c¥n thñc thi giáo lý "chúng sanh là Ph§t s¨ thành", ý thÑc r¢ng vþ ch°ng mình là v¸ Ph§t tß½ng lai là ðü. Tâm tâm ni®m ni®m ðßþc ði«u ðó thì vþ ch°ng ch¡c ch¡n phäi tß½ng kính nhau, thß½ng yêu nhau h½n bao gi¶ hªt. B·i l¨, có ai mà lÕi có th¬ càu nhàu, gây g², n£ng l¶i chß·i b¾i, hay ðánh ð§p mµt ÐÑc Ph§t v¸ lai bao gi¶. Chi«u nay, ði v« nhà, quý v¸ hãy tri«u mªn chiêm ngßÞng dung nhan cüa nhau th§t lâu ð¬ ý thÑc rõ r®t r¢ng ðây chính là v¸ Ph§t mà ta ðã có di­m phúc k« c§n, chia ng÷t xë bùi..., nhßng ta lÕi h° ð° lãng quên ði«u ðó. R°i quí v¸ cÑ ð¬ tñ nhiên cho hÕnh phúc tràn ng§p lòng mình.

Bích Ly ng°i · hàng thính giä mê say nghi«n ngçm t×ng l¶i châu ng÷c cüa lang quân. Ch°ng bà tài ba quá! Hùng bi®n quá! Bích Ly khâm phøc biªt là d߶ng nào. Ng¡m nhìn ðám thính giä l¡ng nghe r°i v² tay ðôm ð¯p, Bích Ly vui sß¾ng hä hê. Ðúng lúc ðó, ông Lê Hà, ng°i cÕnh lÕi c¤t l¶i khen ngþi:

- Ông nhà thuyªt giäng h¤p dçn vô cùng!

Bích Ly khoái chí c߶i toe toe toét, hãnh di®n ðáp:

- DÕ! Anh ¤y Ph§t Pháp cao siêu l¡m ðó!

- À! Ti®m thñc døng cüa ông bà buôn bán có khá không Õ?

- DÕ! Tß½ng ð¯i khá, nhßng cûng cñc l¡m!

- Tôi cûng có ý sang ti®m. Có th¬ nào bà cho phép tôi ðªn ti®m quan sát h÷c ngh« ðßþc không Õ?

- �! Có tr· ngÕi chi ðâu! Xin m¶i ông tùy ti®n ghé ch½i lúc nào mà chÆng ðßþc.

Bích Ly tiªp tøc ôm ¤p ni«m hÕnh phúc tuy®t v¶i v« nhà. Nàng chiêm ngßÞng ch°ng con, nhæng v¸ Ph§t quý báo cüa nàng, ð¬ th¥m nhü r¢ng nhæng sñ hy sinh kh± løy cho ch°ng con th§t là xÑng ðáng.

Lu bu v¾i ti®m thñc døng m²i ngày 12 gi¶, ð¥u t¡t m£t t¯i su¯t tu¥n, Bích Ly chï có th¬ dành ngày Chúa Nh§t cho ch°ng con, vì thª th¶i gian trong ngày vô cùng quý giá. Bích Ly vµi vã phóng ngay ra chþ, chu¦n b¸ cho hai bæa ån m£n duy nh¤t hþp m£t cä gia ðình trong tu¥n. Sau khi quyªt ð¸nh ån chay tr߶ng m¤y ngày, thß½ng ðám con ån u¯ng th¤t th߶ng, Mai hy sinh ch÷n ngày Chúa Nh§t ån u¯ng vui vë v¾i con. Bích Ly lång xång ch÷n lña thÑc ån. Nàng thoÕt nghî ðªn món m¡m tôm chua giän d¸ nhanh chóng cho bæa ån trßa, nhßng nh¾ ðªn v¨ m£t kém vui cüa ch°ng khi trä l¶i ch¸ Bäy, nên ðành nh¸n thèm ð±i ra món th¸t quay. Sau ðó, nàng mua ð¥y ðü thÑc ån l¦m c¦m dành cho n°i bún bò Huª th¸nh soÕn bu±i chi«u. Tính ti«n xong, Bích Ly l§t ð§t chÕy rút v« nhà, t¤t cä soÕn ngay mâm c½m trßa, r°i h¯i thúc con thßa thïnh lang quân dùng bæa. Ch­m ch® ng°i vào bàn, Mai tr¯ m¡t nhìn dîa th¸t heo quay, thÑc ån mà chàng m¾i dùng tÕi ti®m c½m Tàu ngày hôm qua ðã ngán ngçm, nên l¶i l¨ cµc l¯c kém vui:

- Sao hü m¡m tôm lÕi không ån? Bày v¨ mua món th¸t heo quay chi cho t¯n kém?

- DÕ! TÕi m¤y ðÑa nhö thích heo quay, vä lÕi, em cûng nghî r¢ng anh sþ phÕm gi¾i nên tránh món m¡m tôm.

- –! Thì nói nhß v§y ð¬ ch¸ Bäy ngßng sát sanh, ch¾ hü m¡m này b« nào cûng làm r°i, nªu bö ði thì lÕi phø lòng chï.

- V§y thì t¯t quá! Mình ån ðÞ m¡m tôm v¾i th¸t heo quay tÕm v§y nhé!

- »a!

Thª là hü m¡m tôm ðßþc d÷n ra tÑc kh¡c. Tuy nhiên, ån m¡m tôm mà thiªu th¸t ba chï luµc, rau th½m..., thì m¤t hªt nåm mß½i ph¥n tråm kh¦u v¸, nên su¯t bæa ån Mai c¢n nh¢n lãi nhäi mãi:

- ThÑ ðàn bà gì hß quá sÑc! M¡m tôm d÷n chung v¾i th¸t quay, ån chÆng ra trò tr¯ng gì hªt!

C½m nß¾c v×a xong, con cái vào phòng. V×a lui cui üi ð° ch°ng, v×a trông ch×ng n°i nß¾c lèo trên bªp, mà Bích Ly vçn không ng×ng lßu tâm ðªn Mai, vë m£t vçn còn cau có không vui. Nàng røt rè giä lä:

- Anh u¯ng cà phê phin nhé! Em pha nghen anh?

- Không!

- Anh còn gi§n h¶n sao? Bö qua ði mà!

- HÑ! ThÑ ðàn bà gì chï có m¤y món ån cho ch°ng mà cûng không nên thân!

Không biªt có phäi vì b®nh hoÕn m®t mõi, vì nhæng l¶i c¢n nh¢n nhÑc óc su¯t bæa ån, hay vì hi¬u không ðúng ð߶ng l¯i v« bí quyªt tß½ng kính thß½ng yêu do ðÑc lang quân v×a thuyªt giäng, mà Bích Ly b²ng bñc mình, mÕnh dÕn ð¯i ðáp chÑ không m«m möng næa:

- Anh nói anh tu cao! Ån không c¥u ngon, mà sao anh lÕi c¢n nh¢n thÑc ån ngon dÞ hoài v§y?

- Tôi bñc là bñc l¯i ån không ðúng phép kìa. M¡m tôm thì phäi ði ðôi v¾i th¸t luµc. Ch¾ vi®c ngon hay dÞ thì tâm tôi ðâu có phân bi®t làm gì?

- Thôi ông ½i! Nghe mãi tôi m®t l¡m r°i. Ông nói thì lúc nào chä hay, chä ðúng. Ông tuyên b¯ ån chay tr߶ng, mà m¾i b¯n ngày ðã vi®n l¨ chÑc vø cao, ðem c½m theo ån b÷n MÛ c߶i, ð¬ tà tà vô ti®m Tàu ån m£n dài dài. Chi«u thì ông rü rê, ép u±ng bè bÕn dçn nhau ra ti®m thù lÕc thöa thích v½i chiêu bài "vì chi«u ðãi chúng sanh phäi dùng tÕm ð° m£n nhß chay". Ông còn lÕi ngày nào chay lÕt ðâu? Ông ån u¯ng tßng b×ng hùng h± h½n trß¾c ð¬ phøc thù cho m¤y ngày chay lÕt mà!

Bích Ly v¯n hi«n lành nhçn nhøc ch°ng. Sñ ki®n nàng qu§t kh·i phanh phui trách cÑ ch°ng, là di­n tiªn ngoài sñ tiên li®u cüa Mai, khiªn h¡n ta sæng s¶, phän Ñng có ph¥n ch§m chÕp. H¡n h½ hãi nhìn quanh qu¤t nhß sþ có kë thÑ ba nghe ðßþc sñ thñc. R°i h¡n m¾i b¡t ð¥u n±i gi§n, c½n gi§n bùng n± nhß ðiên khùng. H¡n b²ng h¯t hoäng nghî r¢ng uy danh ðÕo ðÑc mà h¡n dày công xây dñng b¤y lâu, có th¬ tiêu thành mây khói, nªu nhß Bích Ly thóc mách nhæng ði«u bí m§t n¥y. "V§y thì mình khóa mi®ng con này ngay m¾i ðßþc", Mai th¥m nhü. Mai v¯n là võ sinh huy«n ðai thái cñc ðÕo, tuy chßa thßþng ðài nhßng ðã xØ døng nhi«u l¥n tr¸ vþ th¡ng lþi, nên ðã quen tr§n mÕc. Do ðó, h¡n ra tay nhanh, g÷n và tàn ðµc. Trong ch¾p m¡t, thoát ðÑng d§y thì quä ð¤m cüa h¡n ðã §p vào m¡t trái tiªp li«n là ng÷n cß¾c ðá th¯c vào bøng vþ. Bích Ly ngã lån quay, tÕm th¶i m¤t th·, m¡t trþn tr×ng mà không rên rï n±i. HÕ ðo ván con vþ tÑc kh¡c, c½n gi§n cûng nguôi ngoai, Mai l¤y lÕi bình tînh r°i chþt nghî, ðánh vþ vì hü m¡m tôm rüi ro lµ ra ngoài thì kÏ cøc quá, phäi tìm mµt lý do hþp lý nào khác cho ðÞ tr½ tr¨n m¾i ðßþc.

Bà vþ v×a l¤y ðßþc h½i th· c¤t tiªng rên la, thì ông Hµi Trß·ng li«n hùng h± ði¬m m£t vþ la l¾n:

- а ðàn bà hß! Ðàn bà ngoÕi tình! Tao ðánh m¥y cho bö cái thói lång loàn.

Bích Ly v¯n thñc thà ðâu hi¬u bøng dÕ tròng tréo cüa ch°ng, b¸ ðánh ð§p chßa k¸p than vãn trách móc, thì lÕi b¸ chøp cho cái mû ngoÕi tình nên hoäng h¯t phü nh§n:

- Em ðâu có v§y! Em làm vi®c t¯i ngày mà!

- M¥y và th¢ng Hà. Tøi bây có gì tao biªt hªt!

- Em có làm gì b§y bÕ ðâu? Em chï biªt ông Hà tÕi chùa thôi mà!

- H×! H°i sáng tøi bây hò h©n v¾i nhau nhæng gì c߶i cþt ra v¨ ð¡t ý nhß v§y?

Nguyên Bích Ly th§t thà ch½n ch¤t, nghe ng߶i tâng b¯c h°ng mµt câu là ðã sung sß¾ng hä hê, chï nh¾ nghî ðªn ði«u ðó, còn nhæng câu höi cüa Lê Hà ð¬ h÷c ngh« nàng chÆng lßu tâm nên ðã quên tu¯t lu¯t. Do ðó, nàng chï có th¬ ú ¾ ðáp:

- ‘ng chï khen anh thuyªt Pháp hay quá mà thôi! 

- H×! Láo khoét! Khen có mµt câu mà nói nói c߶i c߶i vui vë quá ha?

Tuy chøp mû vþ ð¬ tÕo chính nghîa ðánh ð§p, mà nh¡c t¾i con vþ nó c߶i v¾i Hà, Mai cûng cäm th¤y nóng m£t, thoi vþ thêm m¤y cái thì m¾i d¸u c½n.

Sáng hôm sau, Bích Ly n¢m li®t gi߶ng. Thª nên Mai phäi ra ti®m tÕm trong nôm trong khi ch¶ ðþi g÷i ðßþc ng߶i thay thª. Trß¾c khi r¶i nhà, Mai c¦n th§n gom hªt chìa khóa xe, c¡t ð߶ng giây ði®n thoÕi nhß là mµt cách hæu hi®u giam löng Bích Ly.

Ti®m thñc døng bu±i sáng khách lai rai chán phèo. Ðang bñc bµi c¢n nh¢n läi nhäi mµt mình thì Mai b²ng th¤y Lê Hà l×ng kh×ng bß¾c vào. Gi¶ thì Mai m¾i n±i c½n ghen thñc sñ, h¡n than th¥m: "Tr¶i ½i! Mình chï t¯ giác giÞn ch½i mà sau ra trúng v§y kìa? Nhà th¢ng d¸ch v§t n¥y cách xa hàng mß½i d£m, nªu tøi nó không tình ý gì thì sao nó ðªn ðây gi¶ n¥y?" Mai g¡t göng höi:

- Ông ðªn ðây làm gì gi¶ n¥y?

Lê Hà chÆng qua chï mong tìm hi¬u vi®c mua bán tÕi ti®m thñc døng. Hà biªt Mai ðiªm ðàng khó khai thác nên tìm cách ng°i g¥n Bích Ly, khen n¸nh ông ch°ng ð¬ bà vþ th§t thà chï dçn ngh« nghi®p. Ь d­ h÷c ngh«, Hà ch÷n gi¶ v¡ng khách ðªn ti®m, b¤t ng¶ lÕi th¤y bµ m£t hãm tài cüa Mai ch¥m d¥m cho mµt ð¯ng. LÞ bµ không th¬ rút lui ðßþc, Hà tän l¶ nhß vô tình, nhßng tin th¥n ðã sÆn sàng Ñng phó. Do ðó, Mai g¡t göng thì Hà cûng s×ng sµ:

- Ti®m m· cØa thì ai cûng vào ðßþc. Sao ông lÕi höi câu quái gÞ v§y? Còn tôi ði ðâu gi¶ nào thì m£c xác tôi ch¾. Ông l¤y quy«n gì ð¬ ði«u tra?

ÐoÕn Hà l×ng kh×ng ch÷n mµt chay nß¾c ng÷t, trä ti«n r°i c߶i ru°i bö ði. Mai tÑc gi§n Ña gan mà không làm chi ðßþc. H¡n phäi bÑc rÑc ch¶ ðþi ng߶i làm công ðªn thay thª, m¾i lái xe phóng v« nhà, lôi vþ ra d¥n cho mµt tr§n t½i b¶i, ð¬ höi cho ra l¨ chuy®n hò h©n n¥y. Ðánh ð§p ðã nß r°i, Mai m¾i sØa soÕn ði làm, mà còn håm d÷a s¨ ðánh ð§p dài dài, ch×ng nào thú nh§n hªt tµi l²i m¾i thôi.

Các con ðã ði h÷c t× s¾m, n¢m rû ri®t mµt mình, thân th¬ ð¾n ðau khôn tä, mà Bích Ly chi mong mõi di­n biªn hai ngày qua chi là gi¤c mµng. Nhßng d¤u vªt nguyên v©n trên thân th¬ b¥m d§p nh¡c nh· sñ thñc phü phàng mà nàng ðã gánh ch¸u biªt bao nåm tr¶i. H°i lÕi th¶i con gái ðßþc bao ng߶i sån ðón, nhßng lòng nàng chï yêu thß½ng Mai, có l¨ nh¶ Mai khéo tán tïnh và giöi chi«u chuµng. Do ðó, dù M© khuyên ngån, cho r¢ng Mai kém chân th§t, nhßng nàng vçn cß½ng, quyªt chªt s¯ng vì tình khiªn bà phäi xiêu lòng. Thª nhßng chï thành hôn v¾i nhau ch×ng ba tháng, t× mµt ði¬m b¤t ð°ng nhö nhoi, Mai ðã n±i c½n hành hung vþ r°i. Gi§n d²i nàng xách va li v« Cai-L§y v¾i M© ð¬ lo thü tøc ly d¸. M© v×a g£p m£t con thì m×ng rú lên, nhßng có l¨ thoáng th¤y nàng kém vui, mà cûng không th¤y m£t r¬, nên ngçn ng½ mµt chút, r°i höi con d°n d§p: "œüa th¢ng Mai ðâu mà ð¬ con ði mµt mình v§y?". Ðang vui b²ng bà bu°n lo biªn s¡c. Lòng M© bao la không b¶ bªn, mµt ð¶i t§n tøy hy sinh, thß½ng con qu¤n quít chÆng r¶i mà phäi ép lòng gä con. Con ðã l¤y ch°ng, lòng M© vçn chßa yên, ðêm ngày th¤p thöm mong c¥u con hÕnh phúc, nên chi th¤y con cô ð½n v« nhà ðã lo sþ th¤t th¥n nhß v§y. Bích Ly vµi ¤p úng: "Nh¾ má quá con v« thåm, mà anh Mai cån d£n con phäi tr· lên li«n, këo änh nh¾ con l¡m!" Ôi M© thß½ng con nhß vàng nhß ng÷c, không l¶i n£ng nh©, không cái ðánh kh¨. Con ðau yªu, tr¥y trøa s½ sài ðã cu¯ng quít lång xång, ng°i ðÑng không yên. Nay nªu bà khám phá ðßþc r¢ng ðÑa con mà bà nâng niu quí giá ðó ðã b¸ ng߶i ta hành hÕ chØi m¡ng... nhß mµt con v§t thì bà s¨ ðau kh± biªt là d߶ng nào. Thª là nàng ðành phäi nói láo, phäi ðóng k¸ch hÕnh phúc cho bà ðßþc yên lòng. Mai th¤y vþ chï xa ch°ng có mµt ngày r°i quay v«, n¡m ðßþc nhßþc ði¬m nên ngày càng l¤n lß¾t áp ðäo vþ. Nhçn nh¸n mãi cûng quen, nàng bän ch¤t sÇn hi«n lành d­ dãi, chóng quên..., nên dù b¸ hành hÕ thª nào r°i cûng thÑ tha, thß½ng yêu ch°ng nhß cû. Bích Ly th±n thÑc mµt mình:

- Sao anh không hi¬u lòng em? Sao anh lÕi mu¯n giªt em v§y anh Mai?

"NhÕn ð§u cành sung, dß½ng cung anh b¡n nhÕn

Con nhÕn chªt r°i! Làm bÕn v¾i ai ðây?"

Em lÞ chªt r°i, anh s¨ làm bÕn v¾i ai v§y anh Mai?

Mai gom chìa khóa xe, c¡t ð߶ng giây ði®n thoÕi, ð¬ cô l§p hóa vþ, mà không ng¶, ngày hôm sau ðã có ng߶i lò dò ðªn b¤m chuông. Bích Ly ráng lê lªt m· cØa, th¤y khách nàng l§p b§p g÷i: "Em Xuân Lan!", thì sÑc ðã mòn nên qøy xu¯ng.

Xuân Lan nhö h½n Bích Ly vài tu±i nên ð¯i xØ v¾i bÕn nhß ch¸ ruµt. Xuân Lan nóng tánh và thÆng th¡n, ðã ðôi l¥n l¶i qua tiªng lÕi v¾i Mai, nên t× lâu chï ðªn ti®m thåm bÕn ch¾ không ch¸u ðªn nhà. Nhân khi hãng xß·ng tÕm ðóng cØa m¤y ngày ð¬ ki¬m kê tài sän, Xuân Lan rãnh rang ðªn ti®m thì nghe tin bÕn ðau, nên tÑc ghé lÕi nhà. Nhìn thân hình ti«u tøy cüa bÕn, Xuân Lan hoäng h¯t la th¤t thanh:

- Tr¶i ð¤t ½i! Sao thân th¬ ch¸ lÕi ra nông n²i nhß thª n¥y?

- Ch¸!... Ch¸ ...té em à!

- Không phäi ðâu! Ch¸ ð×ng d¤u em! Änh ðánh ch¸ phäi không?

- Ch¸ té thi®t mà!

- Không! Th¢ng chä ðánh ch¸. Em phäi höi th¢ng chä cho ra l¨!

Xuân Lan chøp l¤y ði®n thoÕi, thì Bích Ly l¡c ð¥u, r°i nói tiªp:

- Vô ích em à! Ði®n thoÕi ðã b¸ c¡t giây r°i. Em mu¯n biªt thì ch¸ k¬ cûng ðßþc, nhßng em ð×ng th¯ lµ v¾i ai, l÷t ðªn tai änh, änh s¨ giªt ch¸.

Thª r°i qua làn nß¾c m¡t ð¥m ðìa, Bích Ly k¬ cho bÕn ð¥u ðuôi tñ sñ. Xuân Lan cûng không c¥m ðßþc nß¾c m¡t, tÑc gi§n höi bÕn:

- V§y mà ch¸ ch¸u ðßþc sao? TÕi sao ch¸ không ði thßa cänh sát? Không ð« ð½n ly d¸ änh?

- Em ½i! Ch¸ m° côi cha t× nhö. Con không cha nhß nhà không nóc, kh± s· nghèo túng, tüi nhøc l¡m em à! Vä lÕi, thßa bö nhau lÕi làm kh± lây con cái, chúng bu°n phi«n x¤u h± v¾i bè bÕn. Có l¨ cái nghi®p cüa ch¸ phäi gánh ch¸u n²i kh± n¥y, b±n sß ch¸ ðã giäi thích nhß v§y ðó!

- �i! H½i ðâu chi tin m¤y th¥y. M¤y ±ng có b¸ ai ðánh ð§p ðâu mà th¤u rõ ðßþc n²i ðau cüa kë khác, nên m¾i bày ð£t dÕy là nhçn nhøc, t× bi hÖ xä, oan nghi®p..., ch¾ nªu ai ðøng chÕm ðªn m¤y ±ng thì chßa ch¡c à!

- Ý! Em ð×ng nóng nói b§y mà mang tµi. Nh¶ quý Th¥y dÕy d² mà ch¸ m¾i thêm sÑc ch¸u ðñng mà v½i kh±, b¢ng không có l¨ ch¸ ðã treo c± t× m߶i m¤y nåm v« trß¾c r°i!

- Th¢ng ch°ng ch¸ ác quá! Con gái hß·ng ðÑc cha. R°i ðây, ba ðÑa con gái nó s¨ lãnh quä báo, ch°ng hành hÕ ðánh ð§p cho nó biªt thân.

- Ý! Sao em nói nghe ghê quá v§y? Con ch¸ mà có b« gì, ch¡c ch¸ càng kh± g¤p bµi.

R°i b²ng nhiên Bích Ly ðªn bàn th¶ Ph§t, ch¤p tay thành tâm kh¤n vái: "Con c¥u xin ÐÑc Ph§t t× bi ban ân ði¬n cho các con cüa con tr÷n ð¶i hÕnh phúc, còn bao nhiêu gian kh± nh÷c nh¢n xin ð¬ mµt mình con gánh ch¸u".

Xuân Lan chï biªt l¡c ð¥u th· dài: "Ch°ng ð¯i xØ tàn ác nhß sài lang mà không mµt l¶i h¶n oán, không thßa không g·i. V¾i ch°ng con, ch¸ quä là v¸ B° Tát mà h÷ ðui mù nào có th¤y ðßþc ðâu?".

Яi v¾i kë tình nguy®n ch¸u ð÷a ð¥y thì ðâu còn phß½ng cách gì ð¬ bäo v® h÷. Thß½ng xót bÕn, ¤m Ñc trong lòng nhßng cu¯i cùng, Xuân Lan cûng ðành t× bi®t.

V« nhà Xuân Lan bñc bµi ðÑng ng°i không yên, nên ðành phäi giäi töa b¢ng cách liên lÕc vài ng߶i bÕn chí thân, tï tê k¬ l¬ m÷i chuy®n. Và dï nhiên, nhæng ng߶i n¥y cûng d£n dò bÕn bè "y chang" nhß v§y. Thª r°i các bà, nhß mµt h® th¯ng truy«n tin, cÑ ð«u ð£n loan truy«n bän tin th¶i sñ nóng h±i ra mãi.

Không bao lâu, thì mµt t±ng ðài ð¸a phß½ng tiªp v§n ngu°n tin s¯t dëo, r°i chuy¬n ngay ðªn thím Bäy. Thím không ng¶ hü m¡m tôm cüa mình lÕi tai hÕi d߶ng ¤y, nên bÑt rÑt mu¯n ðích thân höi Bích Ly cho biªt sñ th§t. Thím nóng lòng mu¯n ch¤p cánh mà bay lên Texakana ngay, nhßng ðành ch¶ ðþi h½n ba tu¥n, ðªn ngày l­ TÕ ´n m¾i ði ðßþc.

Khi chú Bäy lái xe ðßa vþ viªng thåm vþ ch°ng Mai, thì nhæng vªt b¥m ðã l£n nhßng thß½ng ðau vçn ¦n hi®n trong th¥n s¡c cüa Bích Ly. V¯n ð£c bi®t có cäm tình v¾i chú Bäy vì chú tr¥m l£ng và l¡ng nghe kë khác, nên Mai tiªp ðón khách ni«m n·. Chú Bäy cûng không lãnh ðÕm v¾i Mai. Tuy h½i th¤t v÷ng v« hành vi vû phu cüa y, nhßng chú vçn tìm th¤y Mai là kë có lòng, còn vi®c Mai khoa trß½ng ðÕo ðÑc, tu nói mà không thñc hành không liên h® gì ðªn chú, chú chÆng quan tâm. Chü khách chia ra hai phe nam næ nàn huyên tß½ng ð¡c và sau ðó khi khách rü rê ði HotSprings ch½i, Mai li«n s¯t s¡ng hß·ng Ñng. Hai ng߶i ðàn ông ng°i bång trß¾c thïnh thoäng trao ð±i vài câu chuy®n bâng qu½ liên quan ðªn lµ trình, nhßng hai ng߶i ðàn bà phía sau thì dòn tan nhß pháo Tªt. T× chuy®n qu¥n áo ðªn thÑc ån, r°i chuy¬n sang vø ðµng ð¤t Cali, phim änh tân nhÕc..., chuy®n nào cûng hÑng thú vô cùng. T× t× r°i ð« tài quen thuµc và ßa chuµng nh¤t cüa ðàn bà cûng ðßþc tuôn ra:

- Ch¸ nghe gì không? Vþ ch°ng mø Bê rã ðám r°i! (Thím Bäy ð±i ð« møc)

- »a! M© ¤y ngña dàn tr¶i mà! M¾i ly d¸ m¤y ngày, thì ðã c£p v¾i th¢ng kép trë mång hà!

- Cái con Thúy m¾i dæ d¢n. Nó c¡m cä tråm s×ng trên ð¥u ch°ng, ch°ng ghen ðánh hai tát tai thì nó ðã n±i sung thiên lên, g÷i cänh sát còng ð¥u tÑc kh¡c.

Có tiªng t¢ng h¡ng · bång trên, và có l¨ Bích Ly lo ngÕi vu v½ gì ðó nên không trä l¶i bÕn, mà hß¾ng v« chú Bäy höi to:

- Xin l²i! Mình ðã qua khöi Little Rock chßa anh Bäy?

- DÕ! Mình ði hß¾ng khác chÑ không ði ngang Little Rock ðâu ch¸!

- HÑ! Höi ngu mà cûng höi! (Mai lên tiªng).

Nghe thím Bäy k¬ chuy®n "Vþ g÷i cänh sát còng ð¥u ch°ng", có l¨ Mai bñc mình nên xài x¬ vþ ð¬ trút gi§n h¶n. Ðàn bà d¯t ð߶ng là chuy®n bình th߶ng, mà dù ngu thi®t cûng không ai nÞ lòng công khai n£ng l¶i, nên chú Bäy tß·ng mình nghe l¥m, ho£c Mai chï ðùa giÞn mà thôi. Chú nhìn Mai, thì th¤y m£t mày y nh·n nh½ tñ ð¡c ra uy cüa mình. Chú Bäy tuy xu« xòa nhßng lÕi thâm tr¥m tª nh¸. Яi v¾i kë lßu manh gian xäo cûng chßa h« n£ng n« hÕ nhøc, hu¯ng chi là công khai xï vä vþ. Sþ Bích Ly tüi h±, chú vµi pha trò hy v÷ng phá tan ðßþc b¥u không khí n£ng n«:

- Tôi m¾i là ng߶i ngu nhÑt hÕng ðây. Bà xã tôi cÑ chê tôi hoài!

- É! Ai dám chê anh ngu h°i nào? Nói ¦u hoài!

- – thì bà chßa nói ra, nhßng tôi biªt bà l¥m th¥m: "Th¢ng cha n¥y ngu thi®t, nên chä m¾i ch¸u cß¾i mình!"

R°i chú Bäy c߶i xòa ð¬ giúp m÷i ng߶i c߶i theo, tr× Mai v¯n giæ thân ph§n cüa v¸ Hµi Trß·ng, ðÕo mÕo nghiêm trang knông c߶i cþt.

T× xa lµ 30E, chú Bäy r¨ sang ð߶ng s¯ 7N, lµ trình ngo¢n ngoèo n¥y tß½ng ð¯i khá xa nhßng ði trên con ð߶ng làng nhö h©p len löi giæa cánh ð°ng mênh mông nhß ð߶ng v« løc tïnh cûng là ði«u hÑng thú. Ði trên c¥uxuyên qua h° De Gray, nhìn th¤y phong cänh hæu tình, nên chú Bäy ð« ngh¸ quày xe tÕm nghï ng½i. Bãi ð§u xe trên mµt khu ð¤t cao ven h°, tiªp giáp v¾i r×ng cây ng§p lá vàng. Nhæng chiªc lá ðã ho£c s¨ røng vào d¸p sang thu, m²i loÕi có màu s¡c riêng, tråm ngàn sai bi®t, t× màu ðö thçm, tím b¥m, r°i nhÕc d¥n ðªn màu vàng m·n xanh tiªc nu¯i... ðã tÕo nên h½i thu bàng bÕc. Tr¶i xanh nhÕt nhÕt, gió m½n man nhè nhe,îr×ng cây x½ xác, h° nß¾c trong xanh v¡t träi dài. Phong cänh mùa thu có nét quyªn rû, gþi nh¾, gþi bu°n kÏ lÕ khiªn chú Bäy bùi ngùi tình nß¾c. Quê hß½ng chú cûng có cänh h°, h° nß¾c nhö nh¡n xin ð©p vây quanh b·i hàng cây sao già cao nh¤t, n½i chú ðã lßu giæ bao kÖ ni®m ngày xßa.

- Em à! Cänh h° n¥y có nh¡c nh· em ao Bà-Om xÑ mình không?

- Làm sao em lÕi có th¬ quên ðßþc anh Bäy!

- Em có nh¾ chuy®n chúng mình ngày xßa chång? Thu· ¤y em k©p tóc th«, m£c chiªc áo dài màu mÕ non thß¾c tha, ta ðßa nhau ðªn ao Bà Om...

Chú Bäy v×a nh¡c kÖ ni®m xßa, v×a ði ch¥m ch§m xu¯ng h°. Thím bén gót theo sau, m¡t ch¾p ch¾p, l® Ña ven mi, thä h°n v« dî vãng. R°i gi¯ng y nhß 18 nåm v« trß¾c, thím xiªt ch£t tay chú ði dài theo b¶ h°, ðoÕn thím ng°i xu¯ng v¨ hai quä tim xo¡n nhau. Ngày xßa cô thiªu næ nhí nhänh yêu ð¶i ðã c¥u Ph§t Tr¶i cho ðôi tình nhân nên duyên ch°ng vþ. Và l¥n sau n¥y, ng߶i thiªu phø "s°n s°n" c¥u mong hai vþ ch°ng già mµt ngày v« v¾i ð¤t nß¾c thß½ng yêu. Phút giây m½ mµng ngßng ðµng tan d¥n, chú Bäy bäo thím nhìn vþ ch°ng Mai. Hai ng߶i có l¨ cûng ðang tìm v« thu· ban ð¥u hoa mµng. Ðôi m¡t ßu s¥u cüa Bích Ly, d߶ng nhß ðã tràn ð¥y ni«m tin yêu hÕnh phúc. Chú Bäy thì th¥m:

- Thiên nhiên có l¨ là v¸ th¥y m¥u nhi®m ð¬ hàn g¡n vªt thß½ng lòng. Trong cái tinh khiªt cüa ð¤t tr¶i, gi§n h¶n, bñc bµi nào r°i cûng phai ði.

- V§y té ra! Té ra! Anh gÕt em. Anh c¯ ý nh¡c chuy®n chúng mình ð¬ gþi cho h÷ nh¾ nhæng ngày yêu thß½ng xa xßa mà hòa giäi nhau ch¾ gì?

- –! Thì lúc ð¥u cûng h½i c¯ ý, mà sau ðó anh cäm ðµng th§t tình mà!

- Em h±ng ch¸u! Anh phäi ð«n cho em hà!

Thím Bäy thò tay véo chú mµt cái ðau ðiªng, r°i tung tång chÕy ði nhß mµt cô gái nhö.

- Bích Ly! Kiªn c¡n bøng r°i! Mình kiªm gì ån nhe!

- Phäi r°i! Tøi n¥y cûng ðói bøng. Anh ch¸ ð¸nh ån gì ðây? (Mai lên tiªng).

Hi¬u rõ bøng dÕ Mai, nên ð¬ tránh cho y ngßþng ng§p, chú Bäy m¶i m÷c:

- — ðây ch¡c không tìm ðßþc ð° chay. Xin anh ch¸ v¸ tình vþ ch°ng tôi ån ðÞ ð° m£n v§y. Nghe ð°n bªp núc nhà hàng H°ng Kông khá l¡m!

- Thôi thì tÕm ån m£n v§y! Nh¤t thiªt duy tâm tÕo, m£n cûng v§y, tâm không ðµng là ðßþc. Ngày xßa Tu® Trung Thßþng Sî trong bæa ti®c cüa Khâm T× Hoàng H§u, ðã g¡p ð° m£n xen lçn v¾i ð° chay mà có sao ðâu?

- M¤y ông mu¯n ði ðâu cûng t¯t, nhßng phäi l¤y phòng cho tøi n¥y chïnh s½ lÕi cái dung nhan tàn tÕ m¾i ðßþc! (Thím Bäy lên tiªng)

Chú Bäy lái xe v« th¸ xã HotSprings, ðªn khách sÕn Arlington,. Tuy ðã giao h©n s¨ ði ngay tÑc kh¡c, nhßng ðàn bà lúc nào chÆng là ðàn bà, chú Bäy phäi kiên nhçn ch¶ thím gÞ lÕi mái ð¥u, d§m thêm tí ph¤n, kë lÕi nét son..., r°i lÕi nh¡c thím mang theo áo ¤m. Khi hai vþ ch°ng bß¾c ra ngoài, thì th¤y Mai ðã ch¶ sÇn, vài phút sau Bích Ly cûng bß¾c ra. Chú Bäy lÕi nh¡c:

- Có l¨ ch¸ nên mang theo áo ¤m këo lÕnh.

Bích Ly v×a ð¸nh quay tr· v« phòng, chþt th¤y Mai ch¶ lâu tö vë khó ch¸u nên ð±i ý:

- Cám ½n anh Bäy! Tôi không cäm th¤y lÕnh ðâu!

Nhà hàng H°ng Kông không m¤y sang tr÷ng nhßng thÑc ån Tàu cûng tÕm hþp kh¦u. V×a ån Mai v×a ð« ngh¸ chß½ng trình viªng khu r×ng núi Tây, leo ðïnh tháp núi Ðông, ng¡m nhæng giòng su¯i nß¾c nóng ðây ðó... vào ngày mai, nhßng ån c½m xong thì phäi ng°i xe l×a, theo truy«n th¯ng xßa mà dÕo quanh thành ph¯ thì m¾i thú v¸. Mùa thu, tr¶i xøp t¯i nhanh. C½m nß¾c xong tr· v« thì thành ph¯ ðã lên ðèn. Mµt c² xe l×a ghé trß¾c cØa khách sÕn. Bà nài ong óng c¤t tiªng m¶i m÷c du kháck: "Ðây là chuyªn chót trong ngày. Xin quý khánh nhanh lên këo tr­". Mai giøc m÷i ng߶i lên xe ngay. C² xe l×a ðóng b¢ng loÕi g² r¡n ch¡c, s½n phªt công phu, dài rµng... nhß mµt chiªc xe buýt v¾i hai cØa lên xu¯ng rµng rãi, ði ðÑng thong dong. Xe ðßþc kéo b·i hai chú l×a cao l¾n, lñc lßÞng khác th߶ng.

Khách v×a lên xe mua vé, thì bà nài ðã ðon ðä m· l¶i:

- Xin chào và gi¾i thi®u tên tôi là Litz, và ðây là th¢ng Mike và th¢ng Joe, hai chú l×a ðñc.

Bà nài ra l®nh cho c£p l×a c¤t bß¾c. V×a ði bà v×a giäi thích không ng×ng nhæng th¡ng cänh, di tích ð¸a ði¬m l¸ch sØ, n½i ch¯n h¤p dçn... tÕi ð¸a phß½ng. Trên ð߶ng ph¯ sáng choang, xe cµ d§p dìu mà lÕi ðßþc ng°i êm ái trên mµt chiªc xe c± l², cà r¸ch cà tan theo nh¸p ði®u lµc cµc cü tiªng chân l×a, ð¬ ngoÕn cänh quä là ði«u thú v¸. M÷i ng߶i ð«u tö vë vui tß½i thoäi mái, tr× Bích Ly h½i co ro b·i c½n gió ðã tr· thành bu¯t giá, khiªn chú Bäy ðôi l¥n ái ngÕi nhìn sang. C² xe l×a ðang nh© lß¾t theo t¯c lñc th߶ng l®, b²ng ch§m chÕp r°i d×ng hÆn lÕi. Mø nài Litz the thé la hét ðôi l×a nhßng không hi®u nghi®m. Xoay v« phía hành khách, mø giäi thích:

- Cái th¢ng Mike n¥y hay chÑng b¤t tØ l¡m. Không tr¸ nó không xong!

R°i mø Litz l¤y roi da qu¤t mµt cái trót, khiªn con l×a nhäy dñng lên, bß½n bä tiªp tøc hành trình. Nhßng chï suông së ðßþc mµt khoäng ng¡n thì chú l×a cûng tñ ðµng d×ng lÕi, khiªn mø nài cÑ xØ døng roi v÷t næa. Ði®p khúc roi v÷t làm nao lòng chú Bäy, chú chþt nghî có th¬ trong mµt kiªp nào ðó, chú ðã t×ng là con l×a nh÷c nh¢n kh¯n kh±. Chú buông tiªng th· dài, v¾i l¶i than nho nhö:

- Ch¡c mình không ch¸u n±i ðâu?

- Cái gì mà không ch¸u n±i anh Bäy? (Thím Bäy nghe tiªng th· dài và tiªng than cüa ch°ng vµi lo l¡ng höi d°n)

- Nªu phäi làm con l×a kéo c² xe n£ng n« n¥y su¯t ngày dî nhiên là knông làm xu¬ r°i. Mà làm nài, su¯t ngày bô bô cái mi®ng, r°i khi con v§t m®t möi n±i chÑng, lÕi phäi ra tay ðánh ð§p, anh cûng không làm ðßþc.

Mai chen vô:

- Cái con m© Litz n¥y hành hÕ súc v§t ác ðµc quá! Ь tôi ði®n thoÕi thßa v¾i Hµi Bäo V® Súc V§t cho nó biªt thân!

- Thßa thì mø nài m¤t vi®c thì mình lÕi tµi nghi®p. Th§t ra th¤y con thú b¸ ðánh ð§p tôi nóng ruµt than th·, ch¾ biªt ðâu ch×ng giæa ng߶i và l×a ðã t×ng có giây oan nghi®p nên m¾i có cänh n¥y!

- »a ðúng r°i! Biªt ðâu kiªp trß¾c "ngña Mai" n¥y t×ng hành hÕ "nài Ly", nên kiªp n¥y nài Ly m¾i ðánh ngña Mai. Mai ðánh Ly r°i Ly ðánh Mai, oan oan tß½ng báo mà...

Thím Bäy có t§t nó tên tiªng MÛ không sØa ðúng gi÷ng, thím mu¯n nói Mike và Litz, mà nghe thành Mai và Ly. Sþ hai bÕn hi¬u l¥m, chú ðá chân thím nh¡c ch×ng, r°i bùi ngùi than th·:

- –! Thì chúng sanh lån lµn luân h°i, khi th¤t thª b¸ ng߶i hành hÕ, khi th¡ng thª lÕi th¡ng tay ðàn áp ng߶i, mà có ai giæ ßu thª mãi ðâu? Th¶i gian ng¡n dài nào ðó, thì t¤t cä ð«u tr· v« cát bøi ð¬ "giû s± làm lÕi", r°i ðâu ai biªt ðßþc ra sau kiªp sau?

M÷i ng߶i b²ng nhiên yên l£ng suy tß. Chú Bäy th¤y Mai lÕnh lùng khó hi¬u, còn Bích Ly thì xúc ðµng nß¾c m¡t lßng tròng. Chú mu¯n phá tan b¥u không khí n£ng n« mà b¤t lñc.

Xe l×a d×ng trß¾c khách sÕn Arlington, thì Mai ðã h¥m h¥m phóng xu¯ng, bß¾c nhanh v« phòng riêng mà knông nói l¶i nào. Bích Ly vµi vã chào chia tay bÕn, r°i quính quíu chÕy theo ch°ng, trß¾c c£p m¡t ái ngÕi cüa bÕn. V×a khép kín cØa phòng, Mai li«n chøp ngay ð¥u vþ, xu¡n tóc gi· höng lên, dµng vào t߶ng m¤y cái xính vính r°i tra höi:

- Tao ðã c¤m m¥y h· môi, mà sao m¥y thóc mách v¾i vþ ch°ng th¢ng Bäy, ð¬ tøi nó bày trò l×a ngña chØi xéo tao?

- Em ðâu có nói v¾i ai! H÷ · Houston thì em làm sao liên lÕc ðßþc! Ch¡c h÷ vô tình, ch¾ không có ý xiêng xö anh ðâu!

Mai ðã cô l§p vþ có phß½ng pháp nên khó trách Bích Ly liên lÕc v¾i ai ðßþc. Tuy nhiên c½n gi§n b¸ ng߶i ta xïa xói ðâu d­ tñ nguôi ngoai. Nªu không gây sñ ðßþc v¾i ng߶i ngoài thì Mai chï có cách ð± hªt lên ð¥u vþ mà thôi.

- H×! M¥y là thÑ ðàn bà lång loàn. M¾i th¤y th¢ng cha Bäy ng÷t ngào chìu chuµng là m¥y khoái mê t½i r°i. Tr¶i lÕnh l¨o nhß v§y mà m¥y m£c ð° möng dánh ð¬ b©o hình b©o dÕng nó. C£p m¡t láo liên cüa nó lén nhìn m¥y m¤y lßþt, nhßng làm sao qua m¡t tao n±i!

TÑc bñc th¢ng cha Bäy, Mai n±i gi§n b×ng b×ng thoi thÆng vào m£t vþ. Bích Ly ngã ngØa n¢m lån lµn trên thäm. Mai bình tïnh thay ð° r°i n¢m ngü thanh thän nhß không có vi®c gì xäy ra.

Thím Bäy, tính hay m«m lòng, chÑng kiªn cänh con l×a làm vi®c cñc nh÷c su¯t ngày còn b¸ ðánh ð§p, nên cÑ tr¢n tr÷c không yên. Trong gi¤c ngü ch§p ch¶n, thím chiêm bao th¤y con l×a Mike b²ng n±i chÑng ðó bà nài Litz mµt cái b¥m cä m£t mày. Dù chï là chuy®n mµng m¸, song thím vçn khoái chí chuy®n con l×a phøc h§n, nên mu¯n k¬ cho ch°ng nghe, nhßng chú lÕi ðang mãi mê ð÷c báo t߶ng thu§n hai tr§n c¥u bóng b¥u døc ngày qua. Thím vµi trang ði¬m qua loa r°i phóng nhanh sang phòng Bích Ly dµng cØa ¥m ¥m ð¬ báo tin vui. Ch¶ ðþi mµt lúc lâu, v×a th¤y bóng dáng Bích Ly hé m· cØa, thím li«n phát thanh ào ào, cûng v¾i l¯i tên MÛ không thèm sØa:

- Bích Ly à! Ta v×a chiêm bao vui ghê ði. Ta th¤y con ngña Mai nó qu§t kh·i ðá m© nài Ly mµt cái nhß tr¶i giáng, sßng hªt m£t mày v§y ðó!

Con bÕn êm ru không trä l¶i khiªn thím ngÕc nhiên chåm chú quan sát bÕn. Th¤y m£t mày b¥m d§p cüa Bích Ly thím tÑc kh¡c hi¬u ngu°n c½n nên n±i nóng xô cØa bß¾c hÆn vào phòng tìm Mai gây sñ. Tuy nhiên khi nhìn th¤y Mai ng°i trên ghª, vë m£t trang nghiêm ðÕo mÕo, tay l¥n chu²i, mi®ng ni®m Ph§t, thím sæng s¶ bu°n nôn khñng lÕi. Phäi c¯ g¡ng l¡m cu¯i cùng, thím m¾i ngh©n ngào t×ng tiªng:

- Tr¶i ½i! Sao anh lÕi có th¬ ð¯i xØ v¾i ch¸ tàn t® nhß v§y?

- Có chi ðâu? Tôi chï hß¾ng dçn Bích Ly chút ít ðÕo ðÑc mà thôi!

- Hß¾ng dçn ðÕo ðÑc b¢ng ð¤m ðá, mà anh nghe ðßþc sao?

- A! V« ði«m n¥y trong Ph§t Giáo g÷i là "tùy b®nh cho thu¯c". B®nh nan y thì li«u thu¯c cûng n£ng mµt chút. ÐÑc Ph§t có dÕy r¢ng...

Thím Bäy b¸t tai lÕi, chÕy tránh ra xa ð¬ nhæng l¶i Ph§t ngôn xu¤t t× cØa mi®ng cüa con ng߶i có lòng dÕ nhß r¡n rªt sài lang khöi phäi xoáy vào tai thím næa.

HuÏnh Trung Chánh

Tháng 1, 1990

L¶i ngoài truy®n:

Câu truy®n trên, không rõ mÑc ðµ hß th§t nhß thª nào, ðã do anh Bäy Houston thu§t và tác giä vµi ghi chép lÕi, v¾i vài ði«u thêm b¾t. Tuy nhiên, anh chï thu§t ðªn ðoÕn xu¯ng xe l×a thì ch¤m dÑt thình lình, nên tác giä phäi tß·ng tßþng thêm ph¥n kªt. Viªt xong, tác giä g·i bän thäo ðªn anh ch¸ Bäy thïnh ý, thì ch¸ Bäy c¢n nh¢n: "»a! Bích Ly quä th§t b¸ ðánh næa ðó! Nhßng anh kªt lu§n tåm t¯i quá! Ng߶i ác sao cÑ ð¬ hoành hành hoài v§y ðßþc?"

Tác giä hi¬u trong thâm ý, ch¸ Bäy m½ chuy®n ác nhân ác báo. Tuy nhiên t× khi nghe chuy®n n¥y, tác giä cäm th¤y bñc bµi b¤t an, l¶i vån vì v§y ðã có ph¥n châm biªm và khinh bÕc, k¬ ra cûng tñ x¤u h± vì ðã không giæ n±i chánh ngæ, chánh ni®m r°i. Do ðó, trong khi ông Hµi Trß·ng vçn còn ðang s¯ng s¶ s¶, tiªp tøc m· máy rao giäng ðÕo ðÑc, thì làm sao tác giä dám viªt lÕi ðoÕn kªt thäm thiªt "quä báo nhän ti«n" ð¬ trù ëo ông ta cho v×a lòng ch¸ Bäy ðßþc.

Thôi thì tác giä cûng ráng gò gçm viªt ðoÕn kªt khác thu¥n h§u h½n may ra không b¸ phän ð¯i næa. ÐoÕn kªt thÑ hai nhß sau:

*

Câu chuy®n oan nghi®p cüa vþ ch°ng cha Bäy khiªn Mai nhÑc ð¥u khó ch¸u. C½n nhÑc gia tång c߶ng ðµ ðªn n²i khi bß¾c xu¯ng xe, Mai b¸ xây x¦m m£t mày, phäi c¯ g¡ng l¥m lì lê lªt v« phòng, buông mình xu¯ng ghª dña th· d¯c. Mai b²ng nh¾ m¤y tháng trß¾c bác sî có báo ðµng chàng v« lßþng cholesterol trong máu, mà chàng cÑ ån u¯ng tßng b×ng chÆng ch¸u cæ kiêng. "Không l¨ cái mi®ng ån m¡m ån mu¯i cüa cha Bäy lÕi Ñng nghi®m? Mình s¡p b¸ giû s± r°i sao?" Ý ni®m mình s¨ chªt khiªn Mai có cäm giác lÕnh l¨o cô ð½n lÕ lùng. Bao nhiêu hùng khí tham ð¡m lþi danh trong khoänh kh¡c ð«u tan biªn. Gi¶ ðây, hình dung lÕi nhæng lúc lån xån khoe khoang ðÕo ðÑc Mai th¤y mình sao h¶i hþt l¯ b¸ch quá! Mai than th¥m: "Ngày xßa mình m¾i ðªn chùa, th¥y dÕy l­ Ph§t ð¬ t§p tính khiêm cung thì mình chê bai. Mình chï c¥u danh sßu t¥m nhæng giáo lý cao siêu nói nång lßu loát mong ðßþc m÷i ng߶i thán phøc, ch¾ không th§t sñ tu dßÞng tính tình. Vì c¥u danh nên sanh tâm bß½i móc nói x¤u ng߶i h¥u ð« cao mình. CÑ thª, ngày mình càng khoác lác, càng b¸p bþm xØ døng ðü m÷i thü ðoÕn ð¬ tñ phô trß½ng ðÕo ðÑc r±ng tuªch, mong möi không ai rõ chân tß¾ng cüa mình. R°i mình lÕi sanh ra hiªp ðáp vþ ð¬ tÕo cái äo tß·ng mình ðáng ðßþc tôn kính, tr÷ng v÷ng..., ng߶i ng߶i phäi mù quáng tuân theo". Nhß tïnh c½n m½, Mai h°i tâm quan sát ng߶i vþ g¥y gò. Bích Ly ðang co ro sþ hãi khép · góc phòng, không biªt ông ch°ng dã man s¨ trút c½n phçn nµ lúc nào? Mai ån nån khôn xiªt. Chàng ðªn bên nàng d¸u dàng:

- Tµi nghi®p em cßng. Anh tu hành l¥m lÕc gây kh± s¥u cho em biªt d߶ng nào!

R°i Mai ôm ch¥m Bích Ly, ð¬ hai vþ ch°ng cùng nÑc n· khóc trong hÕnh phúc ng§p tràn.

*

Viªt xong, tác giä thïnh ý anh ch¸ Bäy l¥n næa. L¥n n¥y thì anh Bäy chï trích:

- Ông viªt chuy®n không tß·ng quá sÑc! Cái ông Hµi Trß·ng cao ngÕo kiêu cång, ngay nhß chß T± sß cänh tïnh y còn chßa ch¡c ðßþc, hu¯ng chi là th¢ng Bäy d¯t nát, ngu ng½ n¥y!

Tác giä lÕi ng¥n ng× mu¯n viªt lÕi ph¥n kªt lu§n nhßng cøt hÑng ðành thïnh ý mµt s¯ thân hæu khác góp ý. Tác giä lÕi càng r¯i trí h½n næa, vì m²i ng߶i lÕi ðßa ra mµt kªt lu§n riêng bi®t. Có ng߶i nh¤t ð¸nh phäi cho Bích Ly ði tu, có ng߶i ð« ngh¸ Bích Ly tñ tØ, và có kë nh¤t quyªt g÷i cänh sát 911... Tóm lÕi, tác giä phân vân, và do ðó, chï biªt xin bÕn ð÷c tñ ch÷n l¤y mµt kªt lu§n v×a ý.
 
 

----------

Computer tyesetting: Thøc ÐÑc