Trong bÑc th½ gØi ðªn, th¤y nói cß sî ðang nhiªp tâm ni®m Ph§t, lÕy Kinh Pháp Hoa, và g¡ng tr× l²i mà chßa ðßþc nhß ý, nghî mu¯n y theo phép công quá cách ð¬ tñ ki¬m ði¬m m²i ngày. Bao nhiêu ði«u ¤y, ðü chÑng sñ tu hành cüa cß sî g¥n ðây là thiªt th§t vì mình, không nhß nhæng kë tñ khi d¯i ng߶i, phô trß½ng b« ngoài ð¬ c¥u danh dñ. Nhß thª còn gì hay h½n, tôi xin tùy hÖ.

Phép l­ tøng trì ni®m, phäi l¤y lòng thành kính làm chü. Nªu thành kính cùng cñc, dù · ð¸a v¸ phàm phu công ðÑc chßa ðßþc viên mãn, nhßng kªt quä cûng khó nghî bàn! Trái lÕi thì, tuy l­ tøng, xét ra khác gì múa hát, dù có bày nét kh±, vui, thß½ng cäm, ð«u là giä trang vì chÆng phäi tñ n½i ðáy lòng phát lµ. Nªu có công ðÑc, chÆng qua là si phß¾c · cõi tr¶i, ng߶i, mà chính ðó là ch² y cÑ ð¬ gây nghi®p ác, gieo nên quä kh± vô lßþng v« sau. Nên ðem ði«u n¥y tö kh¡p v¾i ð°ng bÕn, khuyên nhau ch½n th§t tu hành ð¬ sñ lþi ích ðßþc lan rµng. Cách thÑc lÕy kinh cüa cß sî l§p ra, v« lý vçn không ngÕi, nhßng v« sñ, nªu lÕy suông, phäi ni®m: 'Nam Mô ÐÕi Th×a Di®u Pháp Liên Hoa Kinh, Pháp Hoa Hµi Thßþng Ph§t, B° Tát.' Ni®m xong cúi xu¯ng lÕy, v×a tß·ng bài k® l­ kinh:
 

Pháp tánh ch½n không tþ hß không,

Pháp Bäo th߶ng trø khó nghî bàn!

N½i trß¾c Pháp Bäo hi®n bóng con,

Nhß pháp mµt lòng nß½ng kính lÕy.

LÕi tß·ng toàn bµ kinh và chß Ph§t, B° Tát · trong kinh ð«u phóng ánh sáng soi ðªn thân mình cùng các loài hæu tình trong pháp gi¾i. Nªu lÕy t×ng chæ, phäi ni®m: 'Nam Mô ÐÕi Th×a Di®u Pháp Liên Hoa Kinh (...) tñ Pháp Bäo.' CÑ lÕy chæ nào thì ni®m chæ ¤y, t× chæ: 'Nhß, th¸, ngã, vån...' cho ðªn hªt bµ kinh ð«u ni®m nhß thª. Nhßng phép quán tß·ng chÆng phäi d­, nªu hi¬u lý không rành ho£c tâm thÑc r¯i loÕn, sþ e b¸ nhæng vi®c ma. Ði«u c¥n yªu phäi l¤y sñ chí thành cung kính làm chü, nªu quán tß·ng ðßþc thì quán, b¢ng không, nên ðem hªt lòng thành mà lÕy, công ðÑc cûng vô lßþng. Theo chß½ng trình cüa cß sî ðã l§p: ð¯i trß¾c kinh mà lÕy, khi lÕy xu¯ng tß·ng k®, lúc ðÑng lên ni®m Ph§t, quán Ph§t..., t¯t h½n là nên ð¬ kinh trß¾c bàn Ph§t cúng d߶ng r°i chuyên nh¤t l­ Ph§t A Di Ðà. Ch¾ cho r¢ng công ðÑc duyên tß·ng mµt v¸ Ph§t không rµng l¾n b¢ng duyên tß·ng nhi«u v¸ Ph§t. Nên biªt Ph§t A Di Ðà là pháp gi¾i tÕng thân, bao nhiêu công ðÑc cüa chß Ph§t trong m߶i phß½ng pháp gi¾i, n½i mµt ðÑc Ph§t A Di Ðà ð«u ð¥y ðü cä. Ví nhß lß¾i châu cüa tr¶i Ъ Thích, ngàn châu hi®n ðü trong mµt hµt châu, mµt hµt châu in bóng kh¡p ngàn châu, m²i châu ð«u dung nhiªp lçn nhau, không dß không thiªu. Nªu b§c ÐÕi Sî tu hành ðã lâu, không ngÕi gì duyên cänh rµng nhi«u, cänh càng nhi«u tâm càng chuyên nh¤t. Trái lÕi kë m¾i h÷c ðÕo, nªu duyên cänh nhi«u tâm thÑc s¨ r¯i loÕn, và ng߶i chß¾ng sâu hu® cÕn có khi còn b¸ nhæng vi®c ma. Vì l¨ ¤y, Thª Tôn ta và chß T± ð«u bäo phäi mµt lòng chuyên ni®m Ph§t A Di Ðà, ðþi khi nào chÑng ðßþc Tam Muµi thì tråm ngàn pháp môn, không l߶ng di®u nghîa thäy ð«u ð¥y ðü. Ng߶i xßa nói: 'T¡m ðßþc bi¬n cä, tÑc là dùng nß¾c tråm sông; ðªn ði®n Hàm Ngß½n còn höi Tr߶ng An chi næa?' L¶i này có th¬ g÷i là mµt tßþng trßng r¤t ðúng cho l¨ trên ðây v§y.

Ъn nhß sñ dÑt dæ làm lành, thành th§t ki¬m ði¬m l¤y mình, tuy không chi hay h½n phép công quá cách; nhßng nªu tâm không chuyên chú n½i sñ thành kính, dù m²i ngày có ghi công chép l²i cûng là vi®c suông. S± công quá cách · vùng này chßa th¤y có. CÑ theo ch² hi¬u cüa tôi, chï nên giæ lòng thành kính trong t¤t cä th¶i, ð×ng ð¬ mµt ni®m không t¯t n±i lên, khi ð¯i ðãi v¾i ng߶i phäi luôn luôn gìn lòng trung thÑ. Ðßþc nhß thª, dù v÷ng ni®m có thoÕt kh·i cûng li«n tñ biªt, biªt r°i li«n tr×, t¤t ba nghi®p không b¸ lôi cu¯n vào ð߶ng l¥m lÕc. Nhæng kë ti¬u nh½n b« ngoài hi«n lành, trong lòng ác ðµc, cho r¢ng không ai biªt mình; ðâu ng¶ ng߶i phàm dù không biªt, song b§c tu hành ð¡c ðÕo, th¤y hi¬u rõ ràng. LÕi, chß thiên, quï th¥n tuy chßa ð¡c ðÕo, nhßng nh¶ quä báo có tha tâm thông, nên cûng hi¬u biªt ðßþc. Nói gì là các b§c Thanh Vån, Duyên Giác, B° Tát và chß Ph§t, tha tâm ðÕo nhãn th¤y su¯t ba ð¶i nhß xem n½i lòng bàn tay ðó ß? Mu¯n không biªt, chï có mình không biªt thì ðßþc, nªu mình biªt thì tr¶i ð¤t, quï th¥n, Ph§t, B° Tát t¤t rõ biªt. Hi¬u nghîa này, tuy · n½i nhà t¯i, ch² v¡ng cûng không dám móng ni®m ác. Kë ngoan c¯ nªu ðßþc biªt lý trên ðây cûng tñ h± th©n, lña ng߶i ch½n tu hay sao? Nhß mu¯n b¾t l²i phäi ghi nh¾ ði¬m này, h¢ng ðem lòng kính sþ. Nhßng ðây là ß¾c theo ch² hi¬u biªt cÕn cþt cüa tình ð¶i mà nói, th§t ra tâm ta cùng m߶i phß½ng pháp gi¾i ð°ng th¬ dung hþp, vì ta mê nên sñ th¤y biªt chï cuµc · riêng mình. M߶i phß½ng chß Ph§t chÑng su¯t tÕng tâm, t¤t cä chúng sanh trong pháp gi¾i kh·i lòng ðµng ni®m, các Ngài ð«u th¤y biªt rõ r®t nhß hình tßþng in bóng trong gß½ng. Ðó là vì chß Ph§t ðã vào bän th¬ bình ðÆng chân nhß, mình và ng߶i không khác.

Nªu cß sî rõ su¯t nghîa này, có th¬ tñ dè d£t sþ hãi, giæ lòng kính thành, trß¾c tiên còn g¡ng sÑc tr× v÷ng, lâu ngày v÷ng ni®m s¨ tiêu mòn không kh·i næa.

Ðßþc th½, biªt g¥n ðây cß sî tu trì thân thiªt, xét mình sØa l²i noi d¤u thánh hi«n, chÆng phäi c¥u l¤y hß danh, tôi l¤y làm vui ð©p! Mu¯n h÷c Ph§t, T±, thoát sanh tØ, nhæng ði¬m ð¥u tiên là: h± th©n, sám h¯i, dÑt dæ, làm lành, giæ trai gi¾i và th߶ng tñ rån nh¡c. LÕi c¥n phäi ðÕt ðªn ch² th§t, hªt sÑc mà làm, b¢ng không thì thành sñ d¯i · trong giä d¯i. Cho nên, biªt không khó, làm m¾i chính là khó! Nhi«u b§c thông minh giæa ð¶i, vì nói có làm không, thành thØ lu¯ng qua mµt kiªp, u±ng ch½i non báu ði v« tay không, th§t r¤t ðáng ðau tiªc! V÷ng ni®m lçy l×ng là do b·i chßa ch½n thiªt giæ gìn chánh ni®m, nªu cÑ chuyên chú mµt cänh thì v÷ng tß·ng s¨ ð±i thành chánh trí. Cho nên, tr¸ ð¡c sách thì gi£c cß¾p ð«u là con ðö, tr¸ th¤t sách tuy kë tâm phúc cûng hóa oan gia. — ð¸a v¸ phàm phu, ai lÕi không có nghi®p ho£c? Nhßng khi bình th߶ng nªu ð« phòng trß¾c, lúc g£p cänh duyên, phi«n não m¾i không bÕo phát; dù phát kh·i cûng có th¬ li«n tñ biªt mà dÑt tr×. Nhæng cänh làm duyên ð¬ kh·i phi«n não r¤t nhi«u. Nhßng mÕnh nhÑt là ti«n cüa, s¡c ð©p và chuy®n ngang trái b¤t th߶ng. Nên biªt cüa ti«n phi nghîa hÕi h½n r¡n ðµc, thì không còn lòng tham mu¯n khi th¤y cüa. Giúp ðÞ ng߶i chính là xây ð¡p n«n phß¾c ðÑc cho mình v« sau, biªt nhß thª, khi có ai hoÕn nÕn c¥u cÑu, không vì tiªc cüa không cho, mà kh·i lòng phi«n não. V« s¡c ð©p, lúc ð¯i trß¾c ng߶i xinh t¯t nhß hoa, tþ ng÷c, cho ðªn kë kÛ næ, nên tß·ng ðó là ch¸, ho£c em ruµt, sanh lòng cÑu ðµ xót thß½ng, t¤t không b¸ s¡c làm ðµng ni«m ái døc. — gia ðình, ch°ng vþ phäi kính nhau nhß khách, nên xem thê thiªp là ng߶i ½n giúp ðÞ lçn nhau và vì sñ n¯i dõi dòng h÷, m¾i không b¸ s¡c døc hÕi mình. Ъn nhß g£p vi®c ngang trái nên sanh lòng xót thß½ng dung thÑ cho kë không biªt l²i l¥m, ch¾ tranh ch¤p h½n thua. LÕi tß·ng r¢ng: kiªp trß¾c mình ðã t×ng làm kh± hÕi ng߶i, hôm nay b¸ vi®c này là trä nþ ti«n khiên; nghî nhß thª tñ nhiên vui vë, không sanh lòng nóng gi§n mu¯n báo c×u. Song, nhæng phß½ng pháp trên ðây là ð¬ áp døng v¾i kë s½ c½, nªu b§c ÐÕi Sî tu hành ðã lâu, bao nhiêu phi«n não ð±i thành tÕng tâm sáng su¯t, muôn cänh vçn không th§t tánh, nhæng vi®c t±n hÕi lþi ích ð«u tñ n½i ng߶i mà thôi.

Ъn nhß lu§n v« pháp môn Ni®m Ph§t thì Tín, Nguy®n, HÕnh là tông yªu. Ba món n¥y ð¥y ðü, quyªt ð¸nh ðßþc vãng sanh. V« ph¥n Tín, Nguy®n, nên ð¬ tâm chú tr÷ng, phäi mµt lòng c¥u v« Tây Phß½ng, ch¾ mong kiªp sau tr· lÕi làm ng߶i hß·ng sñ giàu sang. ChÆng nhæng không mu¯n th÷ thân vua · cõi tr¶i, ng߶i, dù cho thân mµt v¸ cao tång nghe mµt hi¬u ngàn, ðßþc ðÕi t±ng trì, m· rµng pháp hóa làm lþi ích chúng sanh, cûng xem nhß g¯c tµi không kh·i ni®m ßa thích (vì ðó là ngµ ch¾ chßa phäi chÑng, vçn còn b¸ luân h°i và có th¬ ð÷a lÕc). Ðßþc nhß thª thì tín nguy®n cüa ta m¾i cäm ðªn Ph§t, và th® nguy®n cüa Ph§t m¾i có th¬ nhiªp th÷ ta. Nên biªt cõi Cñc LÕc chÆng nhæng sÑc phàm phu không th¬ ðªn, mà chính b§c thánh Ti¬u Th×a cûng không ðªn ðßþc, vì n½i ¤y là cänh b¤t tß nghì cüa ÐÕi Th×a. B§c ti¬u thánh h°i tâm v« ÐÕi Th×a m¾i có th¬ ðªn, còn phàm phu nªu không tín nguy®n cäm Ph§t, dù cho có tu t¤t cä th¡ng hÕnh và hÕnh m¥u trì danh cûng không th¬ vãng sanh. Cho nên, tín nguy®n r¤t là c¥n yªu. Ngài Ngçu Ích nói: 'Ðßþc sanh cùng chång, toàn do tín nguy®n có hay không; ph¦m sen cao th¤p, ð«u b·i trì danh sâu ho£c cÕn.' Ðây là mµt lu§n án s¡t, dù ngàn Ph§t ra ð¶i cûng không thay ð±i. V¾i l¨ này, nªu cß sî nh§n ch¡c, m¾i có ph¥n n½i cõi Tây Phß½ng.

Nhß ni®m Ph§t khó quy nh¤t, phäi nhiªp tâm ni®m kÛ. Phép nhiªp tâm không gì h½n chí thành, tha thiªt, nªu không chí thành mà mu¯n quy nhÑt ¤y là ði«u r¤t khó. Ðã chí thành ni®m còn chßa thu¥n, phäi l¡ng tai nghe. Không lu§n ni®m th¥m hay ra tiªng, ð«u phäi ni®m kh·i t× n½i tâm, tiªng ra t× n½i mi®ng r°i lÕi vào tai (dù ni®m th¥m n½i ý vçn có tß¾ng mi®ng ni®m). Tâm và mi®ng rành r¨, tai nghe rõ ràng nhiªp tâm nhß thª, v÷ng ni®m tñ dÑt. Nªu làn sóng v÷ng tß·ng n±i trào quá mÕnh, nên dùng phép Th§p Ni®m Ký S¯ ðem hªt tâm lñc chuyên vào câu ni®m Ph§t, thì v÷ng tß·ng b¸ ðàn áp không có ch² xen h· ð¬ n±i lên. Phép này nhiªp tâm r¤t tuy®t di®u, thu· xßa nhæng v¸ ho¢ng dß½ng tông T¸nh е chßa nói ðªn là vì cån c½ ng߶i th¶i ¤y còn sáng l©, không c¥n dùng cách này vçn có th¬ ni®m Ph§t ðßþc quy nhÑt. „n Quang tôi vì tâm khó ði«u phøc, nhi«u phen dùng thØ m¾i biªt là hay, nguy®n cùng nhæng ng߶i ðµn cån ð¶i sau y theo tu t§p ð¬ ðßþc ð°ng sanh v« Cñc LÕc. Th§p Ni®m Ký S¯ là khi ni®m Ph§t phäi ghi nh¾ rành r¨ t× mµt ðªn m߶i câu, hªt m߶i câu li«n tr· lÕi mµt, cÑ nhß thª xoay v¥n mãi. Nhßng phäi ni®m trong vòng m߶i câu mà thôi, không ðßþc hai ho£c ba mß½i câu, lÕi không nên l¥n chu²i, chï dùng tâm ghi nh¾. Nªu nh¾ ni®m luôn mµt mÕch m߶i câu th¤y khó, thì phân làm hai ðoÕn, t× mµt ðªn nåm, t× sáu ðªn m߶i. Nªu ho£c còn th¤y kém sÑc lÕi chia làm ba h½i, t× mµt ðªn ba, b¯n ðªn sáu, bäy ðªn m߶i. C¥n ð¬ ý: Ni®m, nh¾ và nghe phäi rõ ràng, v÷ng ni®m m¾i không xen vào ðßþc. Dùng phép này lâu, s¨ ðßþc nh¤t tâm. Nên biªt phép Th§p Ni®m Ký S¯ cùng phép Th§p Ni®m cüa ngài T× Vân, v« ph¥n nhiªp v÷ng thì ð°ng, ph¥n døng công lÕi r¤t khác. Phép Th§p Ni®m tùy theo h½i ng߶i dài ng¡n, không lu§n ðßþc bao nhiêu câu Ph§t, cÑ mµt h½i k¬ là mµt ni®m. V« phép này m²i bu±i s¾m mai, chï dùng trong m߶i ni®m mà thôi, nªu quá s¯ ¤y lâu ngày s¨ thành b¸ lao h½i. Phép Th§p Ni®m Ký S¯ thì ni®m mµt câu biªt mµt câu, m߶i câu biªt m߶i câu, t× mµt ðªn m߶i r°i tr· lÕi, dù cho m²i ngày ni®m cho ðªn m¤y muôn câu cûng ghi nh¾ nhß thª. Ni®m nhß v§y không nhæng tr× ðßþc v÷ng, lÕi có th¬ dßÞng th¥n, vì tùy sÑc tùy ý, ho£c ch§m ho£c mau, không chi tr· ngÕi. LÕi, so v¾i cách ni®m l¥n chu²i ghi s¯, phép Th§p Ni®m Ký S¯ lþi ích h½n nhi«u vì l¥n chu²i thân mõi nh÷c, tinh th¥n xao ðµng, còn cách này thì thân nhàn mà tâm an. Chï nhæng khi nào làm vi®c, ho£c khó ký s¯, nên kh¦n thiªt ni®m suông, ðþi lúc xong vi®c lÕi nhiªp tâm ký s¯. Nhß thª thì v÷ng tß·ng không còn tung hoành, tâm cänh an trø vào câu ni®m Ph§t.

ÐÑc ÐÕi Thª Chí B° Tát nói: 'Nhiªp cä sáu cån, t¸nh ni®m n¯i luôn, ðßþc Tam Ma иa, ðây là b§c nhÑt.' L¶i này v¾i hÕng lþi cån thì không c¥n lu§n, nªu kë ðµn cån nhß chúng ta, bö phép Th§p Ni®m Ký S¯ mà mu¯n nhiªp sáu cån, n¯i t¸nh ni®m, th§t khó vô cùng! Cách ni®m Ph§t l¥n chu²i chï nên dùng trong nhæng khi ði ðÑng, còn lúc t¸nh dßÞng th¥n, nªu l¥n chu²i thì do tay ðµng, th¥n cûng không an, lâu ngày có th¬ sanh b¸nh. Khác h½n thª, phép Th§p Ni®m Ký S¯ lúc ði, ðÑng, n¢m, ng°i ð«u dùng ðßþc, nhßng khi n¢m chï nên ni®m th¥m, nªu ra tiªng ðã không cung kính lÕi b¸ lao h½i, nên nh¾ kÛ.

Cß sî tu±i ðã nåm mß½i, nªu mu¯n ðßþc giäi thoát trong hi®n ð¶i, phäi chuyên chú n½i môn T¸nh е. Kinh Kim Cang, Pháp Hoa nên tÕm gác mµt bên, ðþi khi nào lý T¸nh е thông su¯t, ni®m Ph§t ðßþc nhÑt tâm r°i s¨ hay. Nªu bây gi¶ v×a nghiên cÑu v×a tu hành, e cho th¶i gian có hÕn, trí lñc không kham, bên nào chÆng thành bên nào, hai sñ lþi ích cùng b¸ m¤t cä.