T× bu±i tß½ng ngµ ðªn nay, th¤m thoát ðã sáu nåm, không nhæng tuyªt sß½ng thay ð±i, mà v§n nß¾c cûng khác xßa. Cänh ð¶i vô th߶ng, th§t nên thß½ng cäm! Tiªp ðßþc th½, biªt cß sî không xao lãng t¸nh nghi®p, tôi r¤t vui m×ng! Nhßng trong th½ th¤y nói thân tâm không an vì cänh nhà thiªu th¯n, hay ðau yªu dây dßa mà không an chång...?

Nªu cänh nhà thiªu kém, thiªt tß·ng cß sî nên lui mµt bß¾c. Phäi nghî r¢ng: giæa ð¶i, ng߶i h½n ta vçn nhi«u, song kë thua ta cûng không ít; chï c¥u khöi ðói lÕnh, m½ chi ðªn giàu sang? Thäng nhß cß sî biªt vui theo s¯ ph§n, an v¾i cänh duyên, hãy còn có th¬ chuy¬n phi«n não thành B° Ы, lo gì không ð±i ðßþc u bu°n thành vui ð©p? Nªu ðau yªu dây dßa, nên th¯ng ni®m thân là cµi kh±, sanh lòng chán lìa, g¡ng tu t¸nh nghi®p ð¬ c¥u quyªt sanh v« Cñc LÕc. Các ðÑc Nhß Lai ð«u l¤y sñ kh± làm th¥y m¾i thành ðÕo Ph§t, chúng ta cûng phäi l¤y ðau b®nh làm thu¯c ð¬ c¥u giäi thoát khöi nëo luân h°i. Nên biªt phàm phu ðü nghi®p ho£c ràng buµc, nªu không có nhæng n²i kh± c½ cùng t§t b®nh... t¤t s¨ theo ðu±i theo tr߶ng s¡c, thinh, danh, lþi, khó mà buông bö. Trong lúc ð¡c ý nhß thª, ai ch¸u quay ð¥u nhìn lÕi, tß·ng ðªn sñ chìm ð¡m v« sau ß? Th¥y MÕnh TØ nói: 'Ng߶i nào s¡p lãnh mµt tr÷ng trách thiêng liêng, trß¾c tiên phäi nh÷c thân, kh± trí, ho£c ðói khát, kh¯n cùng, vi®c làm th¤t bÕi. Có nhß thª, kë ¤y m¾i rèn luy®n ðßþc ý chí nhçn nÕi, væng b«n, tài nång cao siêu xu¤t chúng.' Thª thì biªt, con ng߶i ðßþc thành l§p, ph¥n nhi«u nh¶ ngh¸ch cänh, và trong tr߶ng hþp ¤y, ta chï nên an lòng thu§n ch¸u mà thôi. Nhßng tr÷ng trách cüa th¥y MÕnh nói, chï là tß¾c v¸ · ð¶i, mà còn phäi kh± nh÷c nhß thª m¾i làm nên; hu¯ng næa kë phàm phu th¤p thöi nhß chúng ta, mu¯n gánh vác công vi®c trên thành ðÕo Ph§t, dß¾i ðµ chúng sanh ðó ß! Nªu nhß không b¸ mµt chút ðiên ðäo vì nghèo b®nh, thì tình tr¥n l×ng lçy, t¸nh nghi®p khó thành, gß½ng lòng s¨ b¸ t¯i m¶, nhi«u kiªp trôi lån trong ác ðÕo, sñ giäi thoát bu±i tß½ng lai chßa biªt ðâu là kÏ hÕn!

Ng߶i xßa ðã bäo: 'Ví chÆng mµt phen sß½ng th¤m lÕnh. Hoa mai chi d­ thoäng mùi hß½ng!' L¶i này là ý tÑ trên ðây v§y.

Cß sî nên b«n chí ni®m Ph§t ð¬ mau tiêu túc nghi®p, ch¾ sanh lòng phi«n não r°i oán tr¶i trách ng߶i, cho nhân quä là hoang ð߶ng, chê Ph§t Pháp không linh nghi®m. Nên biªt chúng ta t× vô thï ðªn nay, gây nghi®p ác vô lßþng vô biên, nhß Kinh Hoa Nghiêm nói: 'Giä sØ nghi®p ác có hình tß¾ng, m߶i phß½ng hß không chÆng th¬ dung chÑa hªt.' Thª thì sñ tu trì l½ là chút ít, ðâu d­ dÑt tr× ho£c chß¾ng hªt ðßþc. ÐÑc Thích Ca, A Di Ðà vì thß½ng xót chúng sanh không ðü sÑc dÑt nghi®p, riêng m· pháp môn 'nß½ng nh¶ Ph§t lñc, ð¾i nghi®p vãng sanh.' Ân ðÑc ¤y th§t vô cùng rµng l¾n, dù tr¶i ð¤t cha m© cûng khó sánh trong muôn mµt. V§y cß sî nên hªt lòng sám h¯i, tñ có th¬ nh¶ Ph§t gia b¸ khiªn cho nghi®p tiêu, thân tâm yên ±n. Nhß b®nh kh± bÑc bách không th¬ nhçn ch¸u, thì hôm s¾m ngoài th¶i ni®m Ph§t, cß sî nên chí thành ni®m danh hi®u ðÑc Quán Thª Âm. Vì v¾i b±n nguy®n t¥m thinh cÑu kh±, B° Tát hi®n thân kh¡p m߶i phß½ng qu¯c ðµ; chúng sanh trong lúc nguy biªn nªu có th¬ trì tøng kính lÕy, Ngài s¨ tùy c½ cäm mà giúp ðÞ, khiªn cho thoát kh± ðßþc vui.

V« môn Ni®m Ph§t, tuy giän d¸ nhßng r¤t rµng sâu. Ði«u c¥n yªu là phäi chí thành tha thiªt, thì ðÕo cäm Ñng m¾i thông nhau, hi®n ð¶i m¾i ðßþc sñ lþi ích chân th§t. Nªu bê tr­ biªng l߶i, không chút chi kính sþ, tuy cûng gieo nhân giäi thoát v« sau, nhßng quä báo cüa tµi khinh l¶n th§t không th¬ tß·ng nghî! Dù có chút ít phß¾c dß khöi ð÷a vào ác ðÕo, ðßþc sanh v« cõi tr¶i, ng߶i, cûng quyªt khó dñ n½i Liên Trì häi hµi.

Ъn nhß tßþng Ph§t, phäi tôn kính nhß Ph§t s¯ng không nên xem là ð¤t, g², gi¤y, ð°ng. Kinh ði¬n là th¥y cüa chß Ph§t ba ð¶i, là pháp thân xá lþi cüa Nhß Lai, cûng phäi kính nhß Ph§t, không nên xem là loÕi gi¤y mñc. Khi ð¯i trß¾c kinh tßþng, phäi nhß tôi trung th¶ chúa thánh, con thäo ð÷c di ngôn. Ðßþc nhß thª tµi nghi®p nào không tiêu, phß¾c hu® nào chÆng ðü? Hi®n nay hàng sî phu h÷c Ph§t vçn nhi«u, song h¥u hªt ð«u ð÷c vån giäi nghîa ð¬ cung c¤p cho ngu°n bi®n lu§n, tö ra mình là mµt nhà thông hi¬u giáo lý; xét v« ch² chí thành cung kính, y giáo tu trì, th§t là ít có ng߶i! Tôi th߶ng cho r¢ng: Mu¯n ðßþc sñ th§t ích cüa Ph§t Pháp, phäi tìm n½i lòng cung kính. Có mµt ph¥n cung kính thì tiêu mµt ph¥n tµi nghi®p, thêm mµt ph¥n phß¾c hu®, hai ba ph¥n cho ðªn m߶i ph¥n cung kính cûng nhß v§y. Trái lÕi, nªu càng khinh th߶ng thì tµi chß¾ng càng thêm, phß¾c hu® càng suy giäm. Nhß thª chÆng ðáng kinh sþ ðau tiªc l¡m ß? Khi g£p bè bÕn, cß sî nên ðem ý này khuyên bäo nhau, ðó là mµt món pháp thí r¤t l¾n. Pháp môn T¸nh е, nhß thông hi¬u ðßþc, vçn là ði«u r¤t quí, b¢ng có ch² chßa rõ, cûng cÑ tin ch¡c l¶i cüa Ph§t, T± ch¾ nghi ng¶, nghi thì cùng v¾i Ph§t cách xa, khi lâm chung quyªt khó ðßþc tiªp dçn. C± ðÑc cho r¢ng: 'Pháp môn T¸nh е chï có Ph§t v¾i Ph§t m¾i rõ cùng t§n, b§c ðång ð¸a B° Tát cûng không th¬ th¤u hi¬u hªt.' Nhß b§c ðång ð¸a ÐÕi Sî còn không th¬ th¤u hi¬u hªt, ta ðâu nên ðem tâm lßþng phàm phu mà Ñc ðoán sai l¥m ß? Nªu mu¯n nghiên cÑu, nên xem T¸nh е Th§p Yªu; quy¬n này do ngài Ngçu Ích ÐÕi Sß rút nhæng tinh hoa trong các kinh sách T¸nh е soÕn ra, r¤t hþp th¶i c½, ðáng li®t vào b§c nh¤t. M· ð¥u quy¬n là t§p Di Ðà Yªu Giäi, t× trß¾c ðªn gi¶ v« Kinh A Di Ðà, chï có nhæng l¶i chú thích này là siêu tuy®t, phäi tuân giæ không nên khinh th߶ng. Ng߶i thông minh ð¶i nay, tuy h÷c Ph§t Pháp nhßng vì chßa g¥n gûi v¾i b§c cø nhãn tri thÑc, nên h¥u hªt ð«u chuyên tr÷ng lý tánh, bác bö sñ tu và nhân quä. H÷ ðâu biªt, nªu sñ tu nhân quä ðã m¤t, lý tánh cûng không còn. LÕi có nhæng kë tài cao, vån t× quï th¥n kinh ðµng mà xét ðªn hành vi thì không khác chi hÕng vô trí thÑc, truy nguyên ð«u do bác bö sñ tu nhân quä mà ra. M¯i t® ¤y khiªn cho nhi«u ng߶i l¥m lÕc noi theo, ðó là dùng thân báng pháp, tµi l²i không ng¢n! B§c thßþng trí th¤y thª càng thêm xót thß½ng ðau ð¾n! Bµ Pháp Uy¬n Châu Lâm nói rõ nhân quä, sñ lý ð«u ð¥y ðü, nhæng tích báo Ñng cûng tinh t߶ng, có th¬ khiªn cho ng߶i xem kinh sþ, dù · n½i nhà t¯i cûng nhß ð¯i trß¾c Ph§t, tr¶i, không dám kh·i ni®m ác. V¾i bµ này, b§c thßþng, trung, hÕ ð«u ðßþc lþi ích, ch¡c không ðªn n²i l¥m ð߶ng, ch¤p lý bö sñ mà theo thói tà vÕy, ngông cu°ng. Ngài Mµng Ðông ðã bäo: 'Ng߶i khéo nói tâm tánh, quyªt không bö nhân quä; kë tin sâu nhân quä t¤t rõ su¯t tâm tánh, ðó là l¨ ðß½ng nhiên.' L¶i cüa Ngài là mµt chí lu§n ngàn ð¶i, cûng là mûi kim ðâm trên ðïnh ð¥u nhæng kë cu°ng hu®.

Bµ Pháp Uy¬n, các n½i lßu thông Ph§t Pháp ð«u có bán. V« sñ lþi ích, khi ð÷c xong s¨ tñ rõ, cß sî nên khuyên t¤t cä bÕn tri giao mua xem. Mùa thu r°i, l®nh ð® lên viªng Ph± Ðà, tôi có ðem nhæng ði«u thành kïnh ð¬ khuyên nhau, nhßng không biªt y có cho l¶i tôi là thiªt thñc chång?

Ðßþc th½, xem qua d­ khiªn cho ng߶i vui ð©p! Thu· xßa C× Bá Ng÷c ðªn nåm mß½i tu±i, nhìn lÕi nåm b¯n mß½i chín, th¤y mình còn sai l¥m. ÐÑc Kh±ng TØ lúc g¥n bäy mß½i, ß¾c ðßþc s¯ng thêm lâu ð¬ h÷c tinh t߶ng bµ Kinh D¸ch, cho khöi ði«u l²i l¾n. Sñ h÷c cüa thánh hi«n th§t ðã ði cùng ðªn ch² kh·i tâm ðµng ni®m! H÷c giä ð¶i nay ßa theo t× chß½ng, ít ai nghî ðªn ði¬m chánh tâm, thành ý. B·i thª, tuy tr÷n ngày ð÷c sách mà không rõ ý chï cüa thánh hi«n, ngôn ngæ hành vi so v¾i ch² h÷c trái r¤t xa, nhß sáng, t¯i, vuông, tròn không th¬ cùng dung hþp. „y là chßa nói ðªn l²i l¥m cüa tâm ni®m, nªu k¬ ra ðßþc thì biªt bao nhiêu!

Kinh Ph§t dÕy ng߶i th߶ng tu phép sám h¯i, ð¬ kÏ cho dÑt hªt vô minh, thành ðÕo B° Ы. Cho nên, ðÑc Di L£c tuy ðªn ngôi ðÆng giác, còn phäi ngày ðêm sáu th¶i l­ m߶i phß½ng Ph§t, ð¬ c¥u vô minh hªt sÕch, tròn chÑng pháp thân, hu¯ng næa là hÕng phàm phu nghi®p lñc sâu n£ng ß? Nªu không biªt h± th©n, sám h¯i, tuy bän tánh ð°ng v¾i chß Ph§t, nhßng b¸ ho£c nghi®p che l¤p, không th¬ hi¬n hi®n, ví nhß t¤m gß½ng báu lâu ð¶i, chÆng nhæng không ánh sáng mà th¬ gß½ng cûng b¸ khu¤t m¤t. Nªu biªt gß½ng sÇn tánh sáng, gia công lau chùi mãi, ánh sáng l¥n phát cho ðªn khi rñc rÞ cùng cñc, thành ra mµt v§t r¤t quí trong ð¶i. Nên biªt ánh sáng ¤y sÇn có, không phäi lau chùi mà ðßþc, nªu ðßþc thì lau ðá gÕch cûng ßng chói sáng. LÕi phäi biªt gß½ng tuy sÇn ðü ánh sáng, nhßng nªu không lau chùi thì cûng không th¬ chói sáng ðßþc. Tâm tánh chúng sanh cûng thª, tuy ð°ng v¾i Ph§t, nhßng nªu chÆng ð±i dæ làm lành, bö tr¥n hi®p giác, thì tánh ðÑc sÇn ðü không th¬ lµ bày. Ðem tâm thÑc sÇn ðü tánh Ph§t tÕo nên nghi®p kh± nhi«u kiªp ð¡m chìm, cûng nhß nhà t¯i có chÑa cüa báu, ðã không dùng ðßþc lÕi b¸ t±n thß½ng, há chÆng ðau tiªc l¡m ß? Pháp môn Ni®m Ph§t chính là phép m¥u bö tr¥n hi®p giác tr· lÕi cµi ngu°n v§y. Ng߶i tÕi gia vì b¸ vi®c ð¶i ràng buµc, khó n²i · trong t¸nh th¤t tham thi«n tøng kinh, v¾i pháp môn này r¤t là ti®n lþi. M²i ng߶i ð«u có th¬ tùy sÑc tùy ph¥n l­ tøng trì ni®m ð¬ h°i hß¾ng vãng sanh. Ngoài gi¶ khóa tøng chánh thÑc, khi ði, ðÑng, n¢m, ng°i, nói, nín, ðµng, t¸nh, ån c½m, m£c áo, t¤t cä th¶i, t¤t cä ch², ð«u nên ni®m Ph§t. Nhßng, · n½i sÕch s¨, khi nghiêm kính, ni®m th¥m hay ra tiªng ð«u ðßþc. Nªu · ch² không sÕch s¨ (nhß n½i ðÕi ti¬u ti®n), ho£c khi không nghiêm kính (nhß lúc ngü nghï, t¡m gµi), chï nên ni®m th¥m. Khi n¢m nghï, nªu ni®m ra tiªng, ðã không cung kính lÕi lao h½i, lâu ngày thành b¸nh. Ni®m th¥m công ðÑc ð°ng nhß ni®m ra tiªng, nhßng c¥n phäi rõ ràng, tha thiªt và ð×ng xao lãng.

Cß sî biªt phát lµ sám h¯i ði«u ¤y r¤t hþp v¾i pháp môn T¸nh е, vì l¨ tâm t¸nh thì cõi Ph§t m¾i thanh t¸nh. Nhßng ðã sám h¯i, t¤t cä phäi sØa l²i làm lành, nªu không thì thành ra nói suông chÆng ðßþc th§t ích. Ъn nhß mu¯n không tham luyªn cänh ngoài, chuyên ni®m Ph§t, ðßþc nh¤t tâm, cûng chÆng có pháp chi kÏ lÕ, chï ðem mµt chæ chªt dán n½i ð¥u, treo n½i lông mày, th߶ng nghî r¢ng: 'Ta t× vô thï ðªn nay, gây nghi®p ác không l߶ng, không ng¢n, giä sØ nghi®p ¤y có hình tß¾ng, m߶i phß½ng hß không, chÆng th¬ dung chÑa. Duyên ðâu may m¡n, nay ðßþc thân ng߶i lÕi nghe Ph§t Pháp, nªu không mµt lòng ni®m Ph§t c¥u sanh Tây Phß½ng, khi h½i th· dÑt r°i, do nghi®p ác cû ch¡c khó khöi sa ð÷a vào ð¸a ngøc. Ch×ng ¤y phäi ch¸u nhæng sñ kh± cùng cñc, nhß vÕc d¥u lò lØa, r×ng kiªm non ðao, không biªt träi bao nhiêu kiªp m¾i xong. Khi ra khöi ð¸a ngøc, b·i nghi®p chßa dÑt, lÕi ð÷a vào loài ngÕ quï, bøng r¤t to l¾n, c± h÷ng nhö nhß cây kim, trong mi®ng th߶ng tuôn ra lØa, nhi«u kiªp ðói khát, không nghe ðßþc tên nß¾c u¯ng, cùng không có lúc tÕm no lòng. Hªt kiªp ngÕ quï, lÕi ð÷a vào nëo súc sanh, ho£c ð¬ cho ng߶i dùng cÞi ch·, ho£c b¸ bán vào lò th¸t. Khi ðßþc làm ng߶i thì ngu si không trí, d­ b« tÕo nghi®p, khó n²i làm lành, chÆng m¤y lúc lÕi b¸ ð÷a næa. Nghi®p cû trä chßa xong ðã tÕo nghi®p m¾i, cÑ mãi luân h°i trong sáu ð߶ng träi qua kiªp s¯ nhi«u nhß bøi nhö, mênh mang bi¬n kh± không biªt ðâu là bªn b¶.' Nªu th߶ng xét nghî nhß thª, sñ tu hành s¨ ðßþc chuyên nh¤t. Thu· xßa Thß½ng Thi®n Hòa, Trß½ng Chung Quì lúc s¡p chªt, tß¾ng ð¸a ngøc hi®n, ni®m Ph§t vài tiªng, li«n th¤y Ph§t ðªn tiªp dçn vãng sanh. Sñ lþi ích nhß thª, tr÷n mµt ð¶i giáo hóa cüa Ph§t, trong tråm ngàn muôn Ñc pháp môn, chï th¤y · môn Ni®m Ph§t. Tôi th߶ng cho r¢ng: 'Chín cõi chúng sanh r¶i pháp n¥y, trên khó n²i viên thành quä giác. M߶i phß½ng chß Ph§t bö pháp môn này, dß¾i không th¬ ðµ kh¡p qu¥n mê.' Nªu cß sî lòng tin th¤u ðáo, tha thiªt vì sñ sanh tØ không móng mµt ni®m nghi ho£c, thì tuy chßa ra khöi ð¶i ác trßþc, ðã chÆng phäi là ng߶i · lâu trong cõi Ta Bà, tuy chßa ðªn Liên bang, nhßng s¨ là khách m¾i cüa mi«n Cñc LÕc. T× ðây, khi th¤y ng߶i hi«n phäi g¡ng làm cho b¢ng, g£p vi®c nh½n ð×ng nên thua nhßþng, ðâu nÞ d¥n dà tr­ näi ð¬ l¥m mµt lúc, lÞ muôn ð¶i hay sao? Ng߶i có huyªt tánh, ch¡c không ch¸u s¯ng làm thây ði th¸t chÕy, chªt ð°ng møc nát v¾i cö cây. V§y cß sî phäi nên c¯ g¡ng.

LÕi, ni®m Ph§t tuy quí · chuyên nh¤t, nhßng cß sî trên còn cha m©, dß¾i có vþ con, ðành r¢ng không nên quá v÷ng c¥u sñ giàu sang, song b±n ph§n trong gia ðình cûng lo sao cho tròn, không phäi tu hành là bö t¤t cä. Nªu bö t¤t cä mà cha m© vþ con không thiªu th¯n thì ðßþc, b¢ng chÆng thª, ðã trái v¾i ð¶i lÕi trái v¾i ðÕo, ði«u ¤y cûng nên biªt qua. Ph§n làm con, phäi ðem sñ tu hành khuyên cha m©, nªu song thân biªt ni®m Ph§t, ðßþc sanh v« Tây Phß½ng thoát nëo luân h°i, thì ðÕo hiªu · ð¶i không sao sánh k¸p. Nhß có kë nào ðem pháp môn T¸nh е khuyên nhi«u ng߶i tu ni®m thì công ðÑc giáo hóa s¨ v« ph¥n mình, sen vàng bu±i tß½ng lai ch¡c · n½i thßþng ph¦m.