Mhtl-4 Ajahn Chah
M£t H° Tînh L£ng
TÏ kheo Khánh-HÖ chuy¬n d¸ch
Nguyên tác: "A still forest pool - The insight meditation of Ajahn Chah",
compiled and edited by Jack Kornfield and Paul Breiter

Thi«n hành
Ai m¡c b®nh ðây?
T§p chú tâm
Kham nhçn và ði«u hòa
Bäy ngày ð¡c ðÕo
H÷c tøng kinh
Quên th¶i gian ði!
Vài gþi ý trong vi®c hành thi«n

Thi«n hành

M²i ngày ð«u phäi t§p kinh hành. ThoÕt tiên hãy ðan tay vào nhau và d£t trß¾c bøng. Bóp ch£t mµt chút ð¬ giæ sñ chú tâm. Bß¾c nhæng bß¾c bình th߶ng t× ð¥u ð߶ng kinh hành cho ðªn cu¯n ð߶ng, phäi biªt mình trong su¯t ðoÕn ð߶ng. Ъn cu¯i ðoÕn ð߶ng, d×ng lÕi r°i quay lui, tiªp tøc ði. Nªu b¸ phóng tâm, hãy d×ng lÕi ð¬ ðßa tâm tr· v«. Nªu vçn còn phóng tâm, hãy chú ý vào h½i th·, tiªp tøc tr· lÕi. Luôn luôn giæ tâm chánh ni®m trong m÷i lúc là mµt ði«u r¤t ích lþi.

Khi c½ th¬ möi m®t hãy thay ð±i tß thª, nhßng không phäi cÑ th¤y mu¯n thay ð±i là thay ð±i ngay. Trß¾c tiên phäi biªt tÕi sao mu¯n ð±i tß thª -- c½ th¬ m®t möi, tâm dao ðµng, b¤t an hay làm biªng? Ghi nh§n sñ ðau kh± cüa c½ th¬. Hãy quan sát mµt cách thoäi mái và th§n tr÷ng. Tinh t¤n thñc hành là mµt yªu t¯ thuµc v« tâm chÑ không phäi thuµc v« thân. Ði«u này có nghîa là hãy luôn luôn giác tïnh trß¾c m÷i di­n biªn cüa tâm, ð×ng ð¬ ý gì ðªn yªu t¯ yêu ghét. D¥u có ng°i hay ði kinh hành su¯t ðêm mà không giác tïnh theo cách này thì cûng chÆng phäi là tinh t¤n chút nào.

Khi ði t× mµt ði¬m này ðªn mµt ði¬m khác mà ta ðã ð¸nh trß¾c, hãy nhìn xu¯ng ð¤t trß¾c m£t bÕn khoäng hai thß¾c và chú tâm vào nhæng cäm giác cüa c½ th¬. BÕn cûng có th¬ ni®m "Buddho" (Bút-thô - Ph§t ðà) trong khi kinh hành. Ð×ng sþ hãi khi th¤y nhæng gì hi®n kh·i trong tâm mình. Hãy ð£t câu höi v¾i chúng và hi¬u chúng. Chân lý là cái gì khác, n¢m ngoài tß tß·ng hay cäm giác. Vì v§y, ð×ng ð£t lòng tin vào tß tß·ng hay cäm giác và ð¬ chúng trói buµc mình. Hãy nhìn vào toàn th¬ tiªn trình sinh và di®t. Có nhß thª trí tu® m¾i phát tri¬n.

Khi ði«u gì hi®n kh·i trong tâm, phäi k¸p th¶i tïnh giác ngay, gi¯ng nhß khi ði®n vào bóng ðèn thì ðèn cháy sáng ngay. Nªu bÕn không ð¬ ý cänh giác, phi«n não s¨ chiªm tâm bÕn. Chï có sñ chú tâm m¾i ð¯n ngä ðßþc nó.

Sñ hi®n di®n cüa nhæng tên trµm khiªn ta c¦n th§n giæ gìn cüa cäi. Cûng v§y, nh¾ ðªn nhæng phi«n não giúp chúng ta siêng nång hành thi«n.
 

Ai m¡c b®nh ðây?

Cu¯i mùa xuân nåm 1979, Ngài Ajahn Chah ðªn thåm Trung Tâm Thi«n Minh Sát · Barre, Massachusetts. Ngài dÕy mµt khóa thi«n m߶i ngày · ðây. M²i bu±i chi«u Ngài th߶ng ði dÕo quanh trung tâm. Nhìn th¤y các thi«n sinh ðang kinh hành ch§m rãi, Ajahn Chah có nh§n xét là trung tâm thi«n này chÆng khác nào mµt b®nh vi®n tâm th¥n ð¬ chæa tr¸ cho nhæng tâm h°n thª tøc. M²i l¥n g£p h÷, Ajahn Chah th߶ng chúc lành, "Mau khöi b®nh. Chúc các bÕn mau khöi b®nh."

Tùy theo ð£c tính cüa t×ng ng߶i mà có mµt phß½ng pháp hành thi«n thích hþp. Ni®m thân ð£c bi®t thích hþp v¾i nhæng ng߶i có nhi«u tham ái hay nhæng nhà sß trong r×ng.

Ni®m thân là nhìn vào c½ th¬, t×ng bµ ph§n cüa thân th¬, nhìn sñ kªt hþp thñc sñ cüa chúng. B¡t ð¥u ni®m v« ð¥u: tóc, lông, móng, rång, da. Tách r¶i chúng ra khöi nhæng ph¥n khác cüa c½ th¬. Hãy dùng tâm lµt l¾p da này ð¬ nhìn vào t§n bên trong. BÕn có thích nó chång khi nhìn nó v¾i t×ng ph¥n riêng r¨? Nhìn vào bän ch¤t thñc sñ cüa thân có th¬ c¡t ðßþc ba sñ trói buµc.

1. Quan ni®m làm chü cái thân: Chúng ta s¨ nh§n ra r¢ng chÆng có cái gì là Ta hay Cüa Ta. Trên thª gian này chÆng có cái gì là cüa ta.

2. Hoài nghi: Khi hi¬u các pháp ðúng theo thñc tß¾ng cüa chúng thì hoài nghi s¨ ch¤m dÑt.

3. Ch¤p ch£t vào hình thÑc l­ nghi: Trong khi còn b¸ nghi ng¶ ngñ tr¸, chúng ta th߶ng ch¤p ch£t vào các hình thÑc l­ nghi, cho r¢ng làm v§y là không ðúng, làm thª kia m¾i ðúng, v. v. Nhßng khi th¤y rõ ràng r¢ng thân ta cûng nhß m÷i v§t khác ð«u vô th߶ng, kh± và vô ngã, lúc ¤y ta s¨ không còn nghi ng¶ và không còn ch¤p vào các hình thÑc l­ nghi næa.

Khi ni®m thân, chúng ta không c¥n ni®m t¤t cä ba mß½i hai th¬ trßþc. Nªu ni®m mµt bµ ph§n mà th¤y ðßþc vô th߶ng, khô, vô ngã, b¤t t¸nh thì cûng th¤y ðßþc toàn thân ta và thân ng߶i khác cûng ð«u nhß thª cä. Giä sØ bÕn có ba mß½i hai cøc nß¾c ðá, bÕn chï c¥n s¶ vào mµt cøc cûng biªt ðßþc ðµ lÕnh cüa t¤t cä.

Khi bÕn có tiªn bµ trong pháp ni®m thân ô trßþc thì bÕn cûng s¨ tiªn bµ v¾i pháp ni®m v« sñ chªt. Thñc v§y, khi chúng ta tiªn bµ v« mµt pháp nào ðó thì s¨ có tiªn bµ trong các pháp khác. Nªu chúng ta hi¬u ðßþc các hi®n tßþng chªt cüa c½ th¬ chúng ta, chúng ta cûng s¨ bén nhÕy trß¾c m÷i cuµc s¯ng thª gian này. Tñ nhiên chúng ta s¨ tránh khöi m÷i hành ðµng sai l¥m và mu¯n s¯ng mµt cuµc s¯ng hi¬u biªt, hòa ði®u và c·i m· v¾i m÷i ng߶i, m÷i chúng sanh.
 

T§p chú tâm

Trong khi hành thi«n bÕn th߶ng nghî r¢ng sñ °n ào, tiªng xe chÕy, tiªng ng߶i nói, hình änh bên ngoài là nhæng chß¾ng ngÕi ðªn qu¤y nhi­u bÕn khiªn bÕn phóng tâm, trong khi bÕn ðang c¥n sñ yên tînh. Khoan ðã! Ai qu¤y nhi­u ai ðây? Th§t ra bÕn là ng߶i qu¤y nhi­u chúng. Xe cµ, âm thanh vçn hoÕt ðµng theo ð߶ng l¯i tñ nhiên cüa chúng. BÕn qu¤y nhi­u m÷i v§t b¢ng nhæng ý tß·ng sai l¥m cüa mình, cho r¢ng chúng · ngoài bÕn. BÕn cûng b¸ dính ch£t vào ý tß·ng mu¯n duy trì sñ yên t¸nh, mu¯n không b¸ qu¤y nhi­u. Phäi h÷c cách ð¬ th¤y r¢ng chÆng có cái gì qu¤y nhi­u ta cä mà chính ta ðã ra ngoài ð¬ qu¤y nhi­u chúng. Hãy nhìn cuµc ð¶i nhß mµt t¤m gß½ng phän chiªu chúng ta. Khi t§p ðßþc cách này thì bÕn tiªn bµ trong t×ng th¶i kh¡c mµt, và m²i kinh nghi®m cüa bÕn ð«u làm hi¬n lµ chân lý và mang lÕi sñ hi¬u biªt.

Mµt cái tâm thiªu hu¤n luy®n th߶ng chÑa ð¥y lo âu, phi«n muµn. B·i thª chï mµt chút yên t¸nh do thi«n ðem lÕi cûng d­ khiªn dính m¡c vào. Ðó là sñ hi¬u biªt sai l¥m v« sñ yên t¸nh trong thi«n. Ðôi lúc có th¬ bÕn nghî r¢ng mình ðã t§n di®t ðßþc tham lam, sân h§n; nhßng sau ðó bÕn lÕi th¤y b¸ tràn ng§p b·i chúng. Thñc v§y, tham ð¡m vào sñ an t¸nh còn t® hÕi h½n là dính m¡c vào sñ dao ðµng. B·i vì khi dao ðµng, ít ra bÕn cûng còn mu¯n thoát khöi chúng, trong khi ðó bÕn r¤t hài lòng lßu giæ sñ an t¸nh và mong mu¯n ðßþc · mãi trong ðó. Ðó là lý do khiªn bÕn không th¬ tiªn xa h½n næa. 

Khi hï lÕc phi th߶ng -- mµt trÕng thái thu¥n t¸nh trong thi«n minh sát -- ðªn v¾i bÕn, bÕn hãy tñ nhiên, ð×ng dính m¡c vào chúng. 

Dù hß½ng v¸ cüa sñ an t¸nh có ng÷t ngào ði næa cûng phäi ðßþc nhìn dß¾i ánh sáng cüa vô th߶ng, kh±, vô ngã. Hành thi«n nhßng ð×ng mong c¥u phäi ðÕt ðßþc tâm ð¸nh hay b¤t cÑ mÑc tiªn bµ nào. Chï c¥n biªt tâm có an t¸nh hay không an t¸nh, và nªu có an t¸nh thì mÑc ðµ cüa nó nhi«u hay ít mà thôi. Làm nhß thª tâm s¨ tñ ðµng phát tri¬n.

D¥u sao thì cûng phäi có sñ chú tâm kiên c¯ ð¬ trí tu® phát sinh. Chú tâm chÆng khác nào b§t ðèn và trí tu® là ánh sáng phát sinh do sñ b§t ðèn ðó. Nªu không b§t ðèn thì ðèn s¨ không sáng, nhßng không nên phí thì gi¶ v¾i cái b§t ðèn. Cûng v§y, ð¸nh tâm chï là cái bát tr¯ng, trí tu® là thñc ph¦m ðñng trong bát ¤y.

Ð×ng dính m¡c vào ð¯i tßþng nhß dính m¡c vào mµt loÕi chú thu§t. Phäi hi¬u møc tiêu cüa nó. Nªu bÕn th¤y ni®m "Ph§t" khiªn bÕn d­ chú tâm thì cÑ tñ nhiên; nhßng ch¾ có ý nghî sai l¥m r¢ng ngßng ni®m Ph§t là l߶i biªng. Chæ "Buddho" (Bút-thô - Ph§t ðà) có nghîa là ng߶i hi¬u biªt thì tÕi sao phäi l§p ði l§p lÕi chæ này làm gì?
 

Kham nhçn và ði«u hòa

Kham nhçn và ði«u hòa là hai ði«u cån bän trong sñ thñc hành cüa chúng ta. B¡t ð¥u vi®c thñc hành, chúng ta chï c¥n theo th¶i khóa ðã ðßþc ta vÕch sÇn ho£c th¶i khóa do thi«n vi®n qui ð¸nh. Mu¯n hu¤n luy®n mµt con thú, ta phäi câu thúc nó. Cûng v§y, mu¯n hu¤n luy®n tâm, ta cûng phäi k«m chª chính mình. G£p con thú khó dÕy, ta phäi cho nó ån ít ði. — ðây nhæng ng߶i hành thi«n giæ hÕnh ð¥u ðà, hÕn chª thÑc ån, y phøc, ch² trú ngø, chï giæ nhæng nhu c¥u cån bän ð¬ c¡t ðÑt tham ái. Ðây là nhæng sñ thñc hành cån bän cüa thi«n.

Luôn luôn duy trì chánh ni®m trong m÷i tß thª, m÷i hoÕt ðµng s¨ làm cho tâm an t¸nh và trong sáng. Nhßng sñ an t¸nh này không phäi là møc tiêu cu¯i cùng cüa thi«n. V¡ng l£ng, an t¸nh chï giúp cho tâm an nghï tÕm th¶i cûng nhß ån u¯ng chï tÕm th¶i giäi quyªt c½n ðói, ch¾ ð¶i s¯ng cüa chúng ta không phäi chï có chuy®n ån. BÕn phäi dùng tâm tînh l£ng cüa mình ð¬ nhìn sñ v§t dß¾i mµt ánh sáng m¾i, ánh sáng trí tu®. Khi tâm ðã væng ch¡c trong trí tu®, bÕn không còn b¸ dính ch£t vào nhæng tiêu chu¦n t¯t x¤u cüa thª tøc và không còn b¸ chi ph¯i b·i nhæng ði«u ki®n bên ngoài. V¾i trí tu® này thì phân tr· thành ch¤t bón -- t¤t cä kinh nghi®m cüa chúng ta tr· thành ngu°n trí tu® sáng su¯t. Bình th߶ng, chúng ta mu¯n ðß÷c khen ngþi và ghét b¸ chï trích, nhßng khi nhìn v¾i mµt tâm h°n sáng su¯t, chúng ta s¨ th¤y khen t£ng và chï trích ð«u tr¯ng r²ng nhß nhau. V§y chúng ta hãy ð¬ m÷i sñ trôi qua mµt cách tñ nhiên ð¬ tìm th¤y an bình, tînh l£ng.

Ð×ng bån khoån th¡c m¡c là phäi bao lâu m¾i ðÕt ðßþc kªt quä mà hãy b¡t tay vào vi®c thñc hành. Kiên trì thñc t§p. Nªu ðau chân, hãy tñ nhü, "Ta không có chân." Nªu nhÑc ð¥u, hãy tñ nhü, "Ta không có ð¥u." Lúc ng°i thi«n ban ðêm, nªu bu°n ngü, hãy nghî, "Ðây là ban ngày." Su¯t th¶i gian hành thi«n phäi tïnh giác, chánh ni®m vào h½i th·. Nªu bÕn có cäm giác khó ch¸u · ngñc, hãy ð¬ ra vài phút th· th§t sâu. Nªu b¸ phóng tâm chï c¥n giæ h½i th· và ð¬ cho tâm mu¯n ði ðâu thì ði -- nó s¨ không ði quá xa ðâu!

BÕn có th¬ thay ð±i tß thª sau mµt th¶i gian hành thi«n, nhßng ð×ng ð¬ sñ b¤t an hay khó ch¸u chi ph¯i tâm mình. Nhi«u lúc sñ kiên trì ch¸u ðñng ðem lÕi kªt quä t¯t. ChÆng hÕn, khi cäm th¤y nóng, chân ðau, không th¬ ð¸nh tâm, hãy xem nhß t¤t cä ð«u chªt, ng°i yên ð×ng nhúc nhích. Cäm giác ðau ð¾n s¨ lên ðªn ði¬m cao nh¤t, sau ðó s¨ tînh l£ng và mát më. Nhßng ngày kª tiªp bÕn s¨ không mu¯n làm thª næa. Tñ luy®n t§p ðòi höi phäi có nhi«u kiên trì, n² lñc. Thñc t§p mµt th¶i gian, bÕn s¨ biªt lúc nào c¥n phäi thúc ð¦y, lúc nào c¥n phäi nghï ng½i thoäi mái, phân bi®t ðßþc thª nào là m®t möi, thª nào là l߶i biªng.

Ð×ng b§n tâm v« chuy®n giäi thoát. Khi tr°ng cây bÕn chï c¥n tr°ng cây xu¯ng, tß¾i nß¾c, bón phân, b¡t sâu. Nªu m÷i chuy®n này ð«u thñc hi®n ð¥y ðü, cây s¨ l¾n lên tñ nhiên. Bao lâu cây s¨ lên, ðó là ði«u vßþt ra khöi t¥m ki¬m soát cüa bÕn.

Lúc ð¥u kham nhçn kiên trì là hai yªu t¯ c¥n thiªt, nhßng mµt th¶i gian sau ðÑc tin và quyªt tâm s¨ kh·i sinh. Lúc b¤y gi¶ bÕn s¨ th¤y giá tr¸ cüa sñ thñc hành và bÕn s¨ say mê hành thi«n. BÕn không còn thích qu¥n tø mà chï mu¯n · n½i yên t¸nh mµt mình, bÕn s¨ dành thêm thì gi¶ ð¬ thñc t§p, tñ h÷c höi.

Hãy b¡t ð¥u thñc t§p v¾i nhæng bß¾c cån bän. Thành th§t, trong sÕch và tïnh giác trong m÷i vi®c bÕn ðang làm, bình an, tînh l£ng s¨ theo sau.
 

Bäy ngày ð¡c ðÕo

Ajahn Chah k¬ lÕi r¢ng ÐÑc Ph§t ðã khích l® Chß Tång khi Ngài xác quyªt: Ng߶i nào kiên trì n² lñc hành thi«n thì s¨ ð¡c quä trong vòng bäy ngày. Nªu bäy ngày không thành thì s¨ thành ðÕo trong vòng bäy tháng hay bäy nåm. Mµt nhà sß trë tu±i Hoa kÏ nghe v§y höi Ajahn Chah ði«u ðó có th§t hay không? Ajahn Chah nói ch¡c r¢ng nªu th¥y chánh ni®m liên tøc trong vòng bäy ngày thì th¥y s¨ thành ðÕo.

Ð¥y hÑng kh·i, nhà sß trë b¡t ð¥u bäy ngày cüa mình. Nhßng chï trong vòng m߶i phút sau th¥y ðã b¸ phóng tâm. Th¥y b¡t ð¥u bäy ngày tr· lÕi, l¥n này cûng b¸ th¤t ni®m vì suy nghî -- có l¨ là suy nghî ðªn chuy®n phäi làm gì sau khi ð¡c ðÕo! Th¥y lÕi tiªp tøc b¡t ð¥u bäy ngày khác, nhßng chánh ni®m lÕi b¸ gián ðoÕn næa. Mµt tu¥n sau, m£c d¥u chßa ð¡c ðÕo nhßng th¥y ðã có mµt mÑc tïnh giác r¤t cao, ðã chª ngñ ðßþc ph¥n nào con tâm quái d¸ có khuynh hß¾ng hay phóng ði n½i khác này. Ðây là mµt phß½ng cách hi®u nghi®m ð¬ kh·i ð¥u vi®c hu¤n luy®n tâm mình trên ð߶ng ði ðªn giác ngµ.

Ð×ng kÏ v÷ng phäi ðÕt ðßþc kªt quä th§t nhanh. Thi«n sinh v¾i ðÑc tin r¡n ch¡c phäi có ý chí cß½ng quyªt và lòng kiên trì cûng nhß ng߶i bán hàng phäi luôn mi®ng rao hàng mà không làm biªng!
 

H÷c tøng kinh

Chü yªu trong vi®c dÕy thi«n cüa Ajahn Chah là giúp thi«n sinh làm m÷i vi®c c¥n thiªt ð¬ duy trì sñ quân bình tâm trí h¥u thoát khöi m÷i dính m¡c. Mµt nhà tâm lý Tây phß½ng, xu¤t gia làm mµt nhà sß ðã h÷c ðßþc bài h÷c này. Nhà tâm lý h÷c xin · lÕi Wat Pah Pong trong ba tháng hÕ v¾i kÏ v÷ng ðßþc · g¥n thi«n sß ðü khä nång giúp mình hành thi«n chóng ðÕt kªt quä t¯t. Vài hôm sau, Ajahn Chah thông báo cho t¤t cä chß tång biªt chß½ng trình tøng kinh hàng ngày là t× 3 gi¶ 30 ðªn 4 gi¶ 40 sáng, và t× 5 gi¶ ðªn 6 gi¶ chi«u.

Ðó là chß½ng trình mà thi«n sinh phäi tuân theo trong kÏ hÕ này. Nhà sß m¾i xu¤t gia gi½ tay xin phát bi¬u ý kiªn và b¡t ð¥u tranh lu§n l¾n tiªng r¢ng ông ta ðªn ðây là ð¬ hành thi«n, không phäi ð¬ phí thì gi¶ tøng kinh. Vi®c tranh cãi v¾i th¥y giæa ðám ðông theo l¯i Tây phß½ng này làm nhi«u ng߶i b¤t bình. Ajahn Chah t× t¯n giäi thích r¢ng hành thi«n thñc sñ là phäi giác tïnh trong m÷i hoÕt ðµng cüa mình ch¾ không phäi chï tìm sñ bình an tînh l£ng trong lúc ng°i tÕi s½n am. Ajahn Chah ði ðªn ch² khÆng ð¸nh nhà tâm lý h÷c phäi ch¤p hành ðúng ð¡n tøng kinh hàng ngày nªu ông ta mu¯n · lÕi Wat Pah Pong. Nhà tâm lý h÷c ðã · lÕi và h÷c tøng kinh t¯t ð©p, ðàng hoàng.
 

Quên th¶i gian ði!

Chúng ta th߶ng có khuynh hß¾ng làm cho vi®c hành thi«n tr· nên phÑc tÕp và r¯i r¡m. ChÆng hÕn, khi ng°i xu¯ng chúng ta quyªt ð¸nh, "L¥n này phäi thành công m¾i ðßþc." Ðó không phäi là mµt vi®c làm ðúng, vì không gì có th¬ hoàn t¤t mµt cách vµi vã ðßþc. Ðó là mµt dính m¡c mà các thi«n sinh m¾i th߶ng g£p phäi.

Nhi«u ðêm khi b¡t ð¥u ng°i thi«n ta th߶ng có ý nghî, "T¯i nay nh¤t ð¸nh không ngü trß¾c mµt gi¶ sáng." Nhßng chÆng bao lâu sau ðó, tâm ta b¡t ð¥u phän kháng và d¤y loÕn cho ðªn lúc ta có cäm tß·ng r¢ng mình s¡p chªt ðªn n½i.

Khi ng°i thi«n ðúng thì không c¥n ðo l߶ng hay thúc buµc gì cä. Không có ðích, không có møc tiêu ð¬ ðÕt t¾i. D¥u bÕn có ng°i t× sáng s¾m ðªn bäy tám gi¶ t¯i cûng không thành v¤n ð«. Chï c¥n ng°i mà không ð¬ ý ðªn th¶i gian. Ð×ng tñ thúc bách mình. Ð×ng ép buµc mình. Ð×ng ðòi höi tâm mình phäi làm mµt ði«u gì có tính cách ch¡c ch¡n c¯ ð¸nh. Hãy ð¬ tâm thoäi mái, ð¬ h½i th· tñ nhiên bình th߶ng, ð×ng ép h½i th· dài hay ng¡n theo ý mình. Hãy ð¬ c½ th¬ thoäi mái. Thñc t§p ð«u ð£n liên tøc, lòng tham mu¯n s¨ höi bÕn, "Ta s¨ ng°i ðªn lúc nào ðây? Ta s¨ ng°i bao lâu ðây?" Hãy quát lÕi nó (th¥m thôi nhé!), "Này, ð×ng qu¤y r¥y ta!" Phäi ðàn áp nó vì nó là phi«n não ðªn qu¤y r¥y bÕn. Hãy nói, "Ta mu¯n ng°i bao lâu thì ta ng°i; ta mu¯n ngßng ng°i thi«n lúc nào thì ngßng, chÆng có gì sai l¥m cä. Nªu ta ng°i su¯t ðêm, ta làm hÕi ai ðây? TÕi sao ngß½i ðªn qu¤y r¥y ta?" Hãy c¡t ðÑt lòng ham mu¯n và tiªp tøc ng°i theo ý bÕn. Ь tâm thoäi mái tñ nhiên bÕn s¨ ðÕt ðßþc bình an tînh l£ng, thoát khöi sÑc mÕnh cüa tham ái.

Có mµt thi«n sinh ng°i trß¾c lß hß½ng và nguy®n ðªn lúc cây nhang tàn m¾i ðÑng d§y. Thª là anh ta cÑ nh¤p nhöm theo dõi xem hß½ng ðã tàn ðªn ðâu. "Tàn hªt chßa? M¾i có nØa cây à?" anh ta nghî. Có khi anh ta nguy®n s¨ ng°i cho ðªn lúc hß½ng tàn d¥u có chªt cûng không ðÑng d§y. Anh ta s¨ cäm th¤y tµi l²i khüng khiªp nªu phäi ðÑng d§y khi chßa hªt gi¶ qui ð¸nh. Ng°i thi«n nhß thª là ðã b¸ tham ái ki¬m soát. 

Ð×ng ð¬ ý ðªn th¶i gian. Hãy duy trì vi®c thñc hành cüa mình mµt cách ð«u ð£n và ð¬ sñ tiªn bµ ðªn d¥n v¾i bÕn. Khöi c¥n phäi nguy®n hay th« gì cä, chï c¥n kiên trì c¯ g¡ng thñc hành, ð¬ tâm tñ nó bình an tînh l£ng l¤y. Cu¯i cùng bÕn s¨ th¤y mình có th¬ ng°i lâu mµt cách thoäi mái, ðó là bÕn ðã hành thi«n ðúng cách. Lúc ðau n½i chân, bÕn chï c¥n quan sát và biªt sñ ðau. BÕn s¨ th¤y c½n ðau tñ biªn m¤t mà không c¥n ðªn sñ giúp ðÞ cüa bÕn.

Thñc hành theo cách này, bÕn s¨ th¤y có nhi«u thay ð±i di­n ra trong bÕn. Khi ði ngü bÕn có th¬ t§p cho tâm mình tînh l£ng trß¾c khi ngü. Nªu trß¾c ðây bÕn hay ngáy, hay m½, nghiªn rång, trån tr·, v. v., mµt khi tâm ðßþc hu¤n luy®n thì m÷i t§t x¤u trên s¨ biªn m¤t. D¥u cho bÕn có ngü say ðªn ðâu, lúc thÑc gi¤c bÕn cûng tïnh táo, không b¥n th¥n u¬ oäi. C½ th¬ an nghï nhßng tâm tïnh thÑc su¯t ngày ðêm, ðó là Ph§t, là kë hi¬u biªt, tïnh thÑc, hÕnh phúc sáng su¯t. Ph§t không bao gi¶ ngü, nhßng không bao gi¶ cäm th¤y u¬ oäi, thçn th¶. Nªu bÕn làm cho tâm trí mình kiên ð¸nh nhß thª trong lúc hành thi«n, bÕn có th¬ thÑc li«n hai ba hôm, và khi bu°n ngü vçn có th¬ nh§p ð¸nh trong vòng nåm m߶i phút là tïnh d§y mµt cách tß½i t¡n nhß ng߶i ðã ngü tr÷n ðêm. — mÑc ðµ này, bÕn không c¥n phäi nghî ðªn thân th¬ mình næa, m£c d¥u v¾i tình thß½ng và sñ hi¬u biªt, bÕn vçn còn th¤y thân th¬ này c¥n thiªt.
 

Vài gþi ý trong vi®c hành thi«n

Trong khi thñc hành có th¬ có nhi«u hình änh và äo tß·ng s¨ hi®n ra trong tâm bÕn. BÕn s¨ th¤y nhæng hình änh h¤p dçn, s¨ nghe nhæng âm thanh khu¤y ðµng -- nhæng loÕi nhß thª ð«u phäi quan sát. LoÕi hình änh trong thi«n minh sát này có th¬ có nhi«u nång lñc h½n nhæng hình änh trong thi«n ð¸nh ð½n thu¥n. Nhæng gì hi®n lên ð«u phäi quan sát và chï quan sát thôi. G¥n ð¥y có mµt s¯ ng߶i höi tôi, "Lúc tôi ðang ng°i thi«n có nhi«u hình änh hi®n ra trong tâm tôi, tôi phäi ði«u tra nghiên cÑu chúng hay chï ghi nh§n sñ ðªn ði cüa chúng?" Tôi ðã trä l¶i, "Khi bÕn th¤y mµt vài ng߶i nào ðó ði ngang qua, nªu h÷ là ng߶i lÕ, bÕn s¨ tñ höi, 'Ai ð¤y? H÷ ði ðâu? H÷ ðang làm gì?' Nªu h÷ là ng߶i quen thì bÕn chï c¥n ghi nh§n r°i ð¬ h÷ ði qua."

Tham mu¯n, ao ß¾c trong thñc hành có th¬ là bÕn hay kë thù. ThoÕt ð¥u, sñ tham mu¯n, ao ß¾c thúc ð¦y hay khích l® vi®c hành thi«n. Chúng ta mu¯n thay ð±i sñ v§t, mu¯n hi¬u biªt, mu¯n ch¤m dÑt ðau kh±. Nhßng nªu luôn luôn ao ß¾c chuy®n chßa xäy ra, mu¯n sñ v§t di­n ra hay có ð£c tính mà chúng không th¬ có thì chï gây thêm ðau kh± thôi.

Mµt vài ng߶i höi, "Chúng tôi chï nên ån khi ðói, chï nghï m®t nhß các thi«n sß Zen ð« ngh¸ hay chúng tôi nên thí nghi®m b¢ng cách làm ngßþc lÕi, nghîa là ép mình trong khuôn kh±, gi¶ gi¤c ð¸nh sÇn? Và nªu nhß v§y thì phäi ¤n ð¸nh gi¶ gi¤c ngü, nghï và s¯ lßþng thñc ph¦m nhß thª nào m¾i thích hþp?" Dî nhiên phäi thí nghi®m, nhßng không th¬ nào ¤n ð¸nh s¯ lßþng nhi«u ít ðßþc. Phäi tñ mình ¤n ð¸nh và tìm hi¬u l¤y. Lúc m¾i thñc hành, chúng ta chÆng khác nào ðÑa trë m¾i h÷c viªt nhæng chæ cái, chæ viªt lên xu¯ng, nghiêng ngØa. D¥n d¥n ta s¨ viªt ngay ng¡n ðàng hoàng. Cuµc s¯ng cüa chúng ta cûng nhß v§y, nªu chúng ta không s¯ng nhß thª, chúng ta phäi s¯ng thª nào ðây?

Thñc hành t¯t ð©p là tñ höi mình mµt cách thành th§t, "TÕi sao ta sinh ra?" Tñ höi mình nhß thª ngày ba l¥n -- sáng, trßa, t¯i. Ngày nào cûng tñ höi nhß v§y.

ÐÑc Ph§t dÕy ÐÕi ðÑc Ananda phäi nhìn th¤y sñ vô th߶ng và sñ chªt trong m²i h½i th·. Chúng ta phäi biªt cái chªt; chúng ta phäi chªt ð¬ s¯ng. Ði«u này có nghîa nhß thª nào? Chªt là ch¤m dÑt t¤t cä m÷i hoài nghi, m÷i câu höi, và chï s¯ng v¾i thñc tª hi®n tÕi. Không phäi ngày mai bÕn m¾i chªt, bÕn phäi "chªt" ngay trong hi®n tÕi. BÕn có th¬ làm ðßþc ði«u ðó không? A! Tînh l£ng làm sao, sñ bình an tînh l£ng cüa ch¤m dÑt hoài nghi. 

Tinh t¤n th§t sñ là trÕng thái cüa tâm chÑ không phäi cüa thân. Có nhi«u phß½ng pháp ð¸nh tâm khác nhau cûng nhß có nhi«u cách s¯ng trên cõi ð¶i này. Ði«u quan tr÷ng là bÕn phäi tñ ån l¤y, chÑ không phäi cách thÑc tìm kiªm thÑc ån. Thñc ra, khi tâm thoát khöi tham ái, tâm ð¸nh s¨ kh·i lên mµt cách tñ nhiên, chÑ chÆng c¥n mµt ði«u ki®n nào næa.

Ma túy có th¬ mang lÕi nhæng cäm giác ðáng lßu ý, nhßng ng߶i dùng ma túy không tÕo ra nguyên nhân cüa hi®u quä này. H÷ chï tÕm th¶i biªn ð±i bän ch¤t, chÆng khác nào tiêm cho khï mµt ch¤t thu¯c khiªn chúng v÷t lên cây d×a ð¬ hái trái. Nhæng kinh nghi®m này có th¬ ðúng nhßng không t¯t, ho£c là t¯t nhßng không ðúng, trong khi ðó Giáo Pháp luôn luôn mang hai ð£c tính t¯t và ðúng.

Ðôi lúc chúng ta mu¯n ép tâm mình phäi an t¸nh, sñ c¯ g¡ng nhß thª càng làm qu¤y nhi­u thêm. Trong tr߶ng hþp này, ta hãy ngßng ngay sñ thúc ép, kªt quä là tâm ð¸nh s¨ xu¤t hi®n. Nhßng trong trÕng thái bình an tînh l£ng này, chúng ta b¡t ð¥u bån khoån, "S¨ có chuy®n gì næa ðây? Ði«u gì ðang xäy ra?" và chúng ta lÕi dao ðµng tr· lÕi.

Mµt ngày trß¾c kÏ kªt t§p tam tÕng l¥n thÑ nh¤t, mµt v¸ sß ðªn nói v¾i Ngài Ananda, "Ngày mai là ngày kªt t§p tam tÕng. Nhæng v¸ tham dñ ð«u hoàn toàn ð¡c ðÕo." Lúc b¤y gi¶ Ananda chï m¾i ðÕt quä thánh ð¥u tiên, nên Ngài quyªt ð¸nh d¯c toàn lñc hành thi«n su¯t ðêm ð¬ ðÕt thành quä cu¯i cùng. Nhßng sñ c¯ g¡ng quá sÑc này ðã làm Ananda m®t möi. Không ðÕt ðßþc chút tiªn bµ nào do n² lñc cüa mình, Ananda quyªt ð¸nh ði nghï mµt lát. Nhßng trong khi ð£t mình xu¯ng nghï, ð¥u chßa chÕm g¯i, Ananda ðã ð¡c ðÕo. Tóm lÕi, chúng ta phäi h÷c cách loÕi bö tham ái, d¥u ðó là ý mu¯n ð¡c ðÕo, m¾i giäi thoát ðßþc.
.

.
[Møc Løc][Gi¾i Thi®u][Mhtl-1][Mhtl-2][Mhtl-3[Mhtl-4][Mhtl-5][Mhtl-6][Mhtl-7][Mhtl-8]
.