Mhtl-5 Ajahn Chah
M£t H° Tînh L£ng
TÏ kheo Khánh-HÖ chuy¬n d¸ch
Nguyên tác: "A still forest pool - The insight meditation of Ajahn Chah",
compiled and edited by Jack Kornfield and Paul Breiter

Quán chiªu m÷i v§t
Lá røng
жi s¯ng mµt nhà sß
Thu thúc
Gi¾i là døng cø
Sang trái, sang phäi
ChØa tr¸ b¤t an
Ý nghîa sâu xa cüa vi®c tøng kinh
Chân lý n¢m trong nhæng công vi®c hèn m÷n
S¯ng hòa thu§n, hài hòa v¾i ng߶i khác
Tiªt chª l¶i nói

Quán chiªu m÷i v§t

Khi bÕn tiªp tøc hành thi«n, bÕn phäi quan sát c¦n th§n m÷i kinh nghi®m, m÷i giác quan cüa mình. ChÆng hÕn khi quan sát ð¯i tßþng giác quan nhß tiªng ðµng, sñ nghe. Sñ nghe cüa bÕn là mµt chuy®n, và âm thanh là mµt chuy®n khác. BÕn chï c¥n tïnh thÑc là ðü. Ngoài ra chÆng có ai hay v§t gì cä. Hãy h÷c cách chú ý mµt cách th§n tr÷ng. Quan sát ð¬ tìm ra chân lý mµt cách tñ nhiên nhß v§y, bÕn s¨ th¤y rõ cách thÑc sñ v§t phân ly. Khi tâm không bám víu hay n¡m giæ sñ v§t mµt cách b¤t di b¤t d¸ch theo ý riêng cüa mình, không nhi­m mµt cái gì, sñ v§t s¨ tr· nên trong sáng rõ ràng.

Khi tai nghe, hãy quan sát tâm xem thØ tâm ðã b¡t theo, ðã nh§n ra câu chuy®n liên quan ðªn âm thanh mà tai nghe chßa? BÕn có th¬ ghi nh§n, s¯ng v¾i nó và giác tïnh trß¾c nó. Có lúc bÕn mu¯n thoát khöi sñ chi ph¯i cüa âm thanh. Nhßng ðó không phäi là phß½ng thÑc ð¬ tránh thoát. BÕn phäi dùng sñ tïnh thÑc ð¬ thoát khöi sñ chi ph¯i cüa âm thanh.

Chúng ta không th¬ kÏ v÷ng ðÕt ðßþc bình an tînh l£ng tÑc kh¡c ngay khi hành thi«n. Hãy ð¬ cho tâm yên nghï, ð¬ tâm làm theo ý nó mu¯n, chï c¥n quan sát mà ð×ng phän Ñng gì cä. Ъn khi sñ v§t tiªp xúc v¾i giác quan chúng ta hãy thñc t§p tâm xä. Hãy xem m÷i cäm giác nhß nhau. Xem chúng ðªn và ði nhß thª nào. Giæ tâm · yên trong hi®n tÕi. Ð×ng nghî ðªn chuy®n ðã qua, ð×ng bao gi¶ nghî, "Ngày mai ta s¨ làm chuy®n ðó." Nªu lúc nào chúng ta cûng th¤y nhæng ð£c tính thñc sñ cüa m÷i v§t trong giây phút hi®n tÕi này, b¤t cÑ cái gì tñ nó cûng th¬ hi®n Giáo Pháp cä.

Hu¤n luy®n tâm cho ðªn khi tâm ±n c¯, t×ng träi, kinh nghi®m. Lúc b¤y gi¶, khi sñ v§t di­n biªn bÕn s¨ nh§n chân ðßþc chúng mµt cách rõ ràng mà không b¸ dính m¡c vào chúng. BÕn ð×ng ép buµc tâm tách r¶i khöi ð¯i tßþng giác quan. Khi bÕn thñc hành, chúng s¨ tñ tách r¶i l¤y và hi®n bày ra nhæng yªu t¯ ð½n giän là Thân, Tâm.

Khi ý thÑc ðßþc hình s¡c, âm thanh, mùi v¸ ðúng theo chân lý, bÕn s¨ th¤y t¤t cä ð«u có mµt ð£c tính chung -- vô th߶ng, kh± và vô ngã. M²i khi nghe mµt âm thanh, âm thanh s¨ ghi vào tâm bÕn ð£c tính chung ¤y. Nghe cûng nhß không nghe ð«u nhß nhau. Chánh ni®m luôn luôn · v¾i bÕn, bäo v® cho sñ nghe. Nªu lúc nào tâm bÕn cûng ðÕt ðßþc trình ðµ này, sñ hi¬u biªt s¨ näy n· trong bÕn. Ðó là TrÕch Pháp Giác Chi, mµt trong bäy yªu t¯ ðßa ðªn giác ngµ. Yªu t¯ trÕch pháp này suy ði xét lÕi, quay tròn, tñ ðäo lµn, tách r¶i khöi cäm giác, tri giác, tß tß·ng, ý thÑc. Không có gì có th¬ ðªn g¥n nó. Nó có công vi®c riêng ð¬ làm. Sñ tïnh giác này là mµt yªu t¯ tñ ðµng có sÇn cüa tâm, bÕn có th¬ khám phá ra nó · giai ðoÕn ð¥u tiên cüa sñ thñc hành.

BÕn th¤y gì, bÕn làm gì ð«u phäi ghi nh§n. Ð×ng bao gi¶ r¶i khöi thi«n. Nhi«u ng߶i nghî r¢ng h÷ có th¬ xä thi«n vào cu¯i gi¶ ng°i thi«n. Hªt gi¶ hành thi«n h÷ cûng ch¤m dÑt luôn vi®c theo dõi, quan sát thân tâm. Không nên làm nhß thª. Th¤y b¤t cÑ cái gì, bÕn cûng phäi quan sát. Th¤y ng߶i t¯t kë x¤u, ng߶i giàu kë nghèo, phäi quan sát theo dõi. Th¤y ng߶i già ng߶i trë, ng߶i l¾n ng߶i nhö, ð«u phäi quan sát. Ðó là c¯t tüy cüa vi®c hành thi«n.

Trong khi quan sát ð¬ tìm kiªm Giáo Pháp, bÕn phäi quan sát ð£c tính, nhân quä và vai trò cüa các ð¯i tßþng giác quan, l¾n nhö, tr¡ng ðen, t¯t x¤u. Nªu ðó là sñ suy nghî thì chï ð½n thu¥n biªt ðó là sñ suy nghî. T¤t cä nhæng ð¯i tßþng này ð«u là vô th߶ng, kh± và vô ngã. Không nên dính m¡c vào chúng. Tïnh thÑc là nghîa trang cüa chúng, hãy v¤t t¤t cä chúng vào ð¤y. Làm ðßþc nhß thª bÕn s¨ th¤y ðßþc ð£c tính vô th߶ng r²ng không cüa m÷i v§t và ch¤m dÑt kh± ðau. Hãy tiªp tøc quan sát, th¦m nguy®n cuµc s¯ng này. Khi g£p mµt ði«u t¯t ð©p, hãy ghi nh§n xem tâm bÕn lúc ¤y thª nào? BÕn vui chång? Nên quan sát sñ vui này. Dùng v§t gì ðµ mµt th¶i gian bÕn b¡t ð¥u th¤y chán, mu¯n cho hay bán ði. Nªu không ai mua bÕn s¨ v¤t bö. TÕi sao v§y? Cuµc s¯ng cüa chúng ta luôn luôn biªn ð±i không ng×ng. BÕn hãy nhìn vào chân lý này. Mµt khi bÕn ðã hi¬u c£n k¨ mµt trong nhæng biªn c¯ này, bÕn s¨ hi¬u t¤t cä. T¤t cä ð«u có cùng mµt bän ch¤t.

Có th¬ bÕn không thích mµt loÕi hình änh hay âm thanh nào ðó. Hãy ghi nh§n ði«u này. V« sau có th¬ bÕn lÕi thích ði«u mà trß¾c ðây bÕn t×ng ghét bö. Nhi«u chuy®n tß½ng tñ nhß thª xäy ra. Khi bÕn nh§n chân ra r¢ng m÷i chuy®n trên thª gian ð«u vô th߶ng, kh± và vô ngã, bÕn s¨ v¤t bö t¤t cä, và m÷i luyªn ái s¨ không còn kh·i d§y næa. Khi bÕn th¤y m÷i v§t, m÷i chuy®n ðªn v¾i bÕn ð«u nhß nhau, lúc b¤y gi¶ bÕn s¨ thän nhiên trß¾c m÷i sñ, và m÷i chuy®n chï là các pháp kh·i sinh mà chÆng có gì ð£c bi®t khiªn bÕn phäi b§n lòng. Khi ðó Giáo Pháp s¨ xu¤t hi®n.

Mµt khi bÕn ðã bß¾c vào dòng su¯i này và nªm ðßþc hß½ng v¸ giäi thoát, bÕn s¨ không còn phäi tr· lÕi næa, không còn nh§n thÑc và hành ðµng sai l¥m næa. Tâm trí bÕn s¨ biªn ð±i, chuy¬n hß¾ng nh§p lßu. BÕn không còn r½i vào ðau kh± næa. Lúc b¤y gi¶ bÕn s¨ vÑt bö m÷i tác ðµng sai l¥m, b·i vì bÕn th¤y rõ m÷i hi¬m nguy trong các tác ðµng sai l¥m này. BÕn không nói hay làm nhæng ði«u l¥m lÕc næa. BÕn s¨ hoàn toàn ði vào ÐÕo. BÕn s¨ hi¬u rõ b±n ph§n, sñ v§n hành, l¯i ði, và bän ch¤t tñ nhiên cüa con ð߶ng này. BÕn s¨ buông xä m÷i chuy®n c¥n buông xä và tiªp tøc buông xä m÷i chuy®n, không chút ßu tß th¡c m¡c.

Nhæng ði«u tôi nói nãy gi¶ chï ð½n thu¥n là nhæng l¶i nói. Ai ðªn g£p tôi, tôi s¨ có chuy®n ð¬ nói v¾i h÷. Nhßng t¯t nh¤t là chÆng nên nói nhi«u v« nhæng ði«u này. Vi®c thñc hành quan tr÷ng h½n. Hãy b¡t tay vào vi®c thñc hành. Ð×ng ch¥n ch¶ gì næa. Tôi chÆng khác nào mµt ng߶i bÕn t¯t m¶i bÕn ði ðªn mµt n½i nào ðó. Ð×ng do dñ næa, hãy lên ð߶ng. BÕn s¨ không bao gi¶ ân h§n ðâu.
 

Lá røng

Vào mùa lá røng, cÑ vài hôm chß tång trong thi«n vi®n lÕi chia nhau quét lá · l¯i ði và sân chùa. Trên nhæng khoäng sân rµng, mµt hai v¸ sß quét không xu¬, phäi nhi«u sß hþp lÕi, dùng nhæng cây ch±i cán dài, cùng nhau quét. Nhæng cây ch±i dài chuy¬n ðµng chÆng khác nào nhæng tr§n cu°ng phong th±i ðám là vàng tung bay nhß ðàn bß¾m. Nhßng mµt lát sau, r×ng cây lÕi tiªp tøc dÕy ta bài h÷c m¾i. Lá lÕi røng, các nhà sß lÕi tiªp tøc quét. Quét xong ðàng này, ðàng kia lá ðã tràn ng§p; quét ðªn cu¯i l¯i mòn, ð¥u l¯i mòn ðã vàng rñc màu lá.

Cuµc s¯ng cüa chúng ta khác nào h½i th· ra vào, gi¯ng nhß lá sinh ra r°i røng xu¯ng. Khi hi¬u ðßþc bài h÷c lá røng, chúng ta có th¬ quét sÕch l¯i ði hàng ngày và g£t hái hÕnh phúc l¾n lao trong cuµc s¯ng phù du biªn ð±i này.
 

жi s¯ng mµt nhà sß

Mµt nhà sß trë s¨ s¯ng an lÕc hÕnh phúc trong r×ng sâu khi biªt chiêm nghi®m bän ch¤t thiên nhiên cüa sñ v§t. Khi nhìn quanh th¥y ý thÑc ðßþc sñ biªn hoÕi cüa t¤t cä m÷i hình thái và t¤t cä ð«u ði ðªn n½i hüy di®t.

ChÆng có gì tr߶ng cØu trên thª gian. Ý thÑc ðßþc ði«u này, nhà sß b¡t ð¥u an nhiên tînh l£ng.

Nhà sß t§p b¢ng lòng v¾i sñ thiªu th¯n: chï ån nhæng gì th¤y c¥n, chï ngü khi c¥n thiªt, thöa thích v¾i t¤t cä nhæng gì mình có. Ðó là cån bän cüa thi«n Ph§t Giáo. Nhà sß Ph§t Giáo không hành thi«n v¾i lý do v¸ kÖ. Trái lÕi, các th¥y hành thi«n ð¬ tñ hi¬u biªt chính mình, ð°ng th¶i ð¬ có th¬ chï dÕy kë khác s¯ng trong bình an hi¬u biªt.

Thi«n không phäi chï là s¯ng an lành trong cuµc ð¶i này. Ngßþc lÕi, phäi ðß½ng ð¥u v¾i chính mình chÆng khác nào d¤n thân vào phong ba bão táp. Lúc b¡t ð¥u hành thi«n tích cñc, chúng ta th߶ng cäm th¤y chán nän, th¤t v÷ng ðªn n²i mu¯n tñ sát næa là khác. Mµt s¯ ng߶i nghî r¢ng ð¶i s¯ng cüa sß sãi th§t ränh r²i và d­ dàng. CÑ ð¬ h÷ thØ ði và xem h÷ ch¸u ðñng ðßþc bao lâu. Nghi®p vø cüa các nhà sß th§t khó khån. Các v¸ phäi tích cñc trong công tác tñ giäi toä tâm mình ð¬ lòng t× ái bao trùm m÷i v§t. Trong khi nhìn th¤y sñ sinh di®t cüa ð¶i s¯ng, nhà sß ý thÑc ðßþc r¢ng chÆng có gì tùy thuµc vào th¥y cä, nh¶ thª th¥y d°n ðau kh± ðªn ð߶ng cùng.

Nªu hành thi«n mµt cách nghiêm chïnh, chúng ta s¨ g£t hái ðßþc thành quä ngay. BÕn cÑ thØ ði s¨ th¤y, tôi chÆng c¥n quäng cáo làm chi.
 

Thu thúc

L¯i s¯ng thª tøc có tính cách hß¾ng ngoÕi, buông lung. L¯i s¯ng cüa nhà tu bình d¸ và tiªt chª. Nhà sß có l¯i s¯ng khác hÆn kë thª tøc, t× bö thói quen, ån ngü và nói ít lÕi. Nªu làm biªng, phäi tinh t¤n thêm; nªu cäm th¤y khó ch¸u ðñng, phäi kiên nhçn thêm; nªu cäm th¤y yêu chuµng và dính m¡c vào thân xác, phäi nhìn nhæng khía cÕnh b¤t t¸nh cüa c½ th¬ mình.

Nhi«u ng߶i cho r¢ng, "Яi kháng lÕi døc v÷ng, tham ái, là mµt ði«u khó khån, chúng ta hãy nß½ng theo nó và bö d¥n, ðây là mµt phß½ng pháp ch§m chÕp nhßng có hi®u quä." Tôi không ð°ng ý nhß thª, vì dung túng cho tham ái, døc v÷ng bÕn s¨ không bao gi¶ ðªn ðích ðßþc.

Gi¾i lu§t và thi«n ð¸nh h² trþ tích cñc cho vi®c luy®n tâm, giúp cho tâm an ð¸nh và thu thúc. Nhßng b« ngoài thu thúc chï là mµt sñ chª ð¸nh, mµt døng cø giúp tâm an t¸nh. B·i vì dù bÕn có cuí ð¥u nhìn xu¯ng ð¤t ði næa, tâm bÕn vçn có th¬ b¸ chi ph¯i b·i nhæng v§t · trong t¥m m¡t bÕn.

Có th¬ bÕn cäm th¤y cuµc s¯ng khó khån và bÕn không th¬ làm gì ðßþc. Nhßng càng hi¬u rõ chân lý cüa sñ v§t, bÕn càng ðßþc khích l® h½n. Giä sØ trên ð߶ng v« nhà, bÕn dçm phäi gai. Gai ðâm sâu vào chân bÕn. Quá ðau ð¾n bÕn cäm th¤y không th¬ nào ði n±i. Thª r°i, thình lình mµt con c÷p xu¤t hi®n. BÕn quên hªt cái ðau, nhöm d§y chÕy v« nhà.

Phäi luôn luôn tñ höi, "TÕi sao ta xu¤t gia?" Hãy xem câu này nhß mµt khích l® giúp ta tiªn bß¾c. Không phäi xu¤t gia ð¬ ðßþc thoäi mái và hoan lÕc. S¯ng · ð¶i còn d­ dàng h½n nhi«u. Trong lúc ði kh¤t thñc, phäi luôn luôn tñ höi, "TÕi sao ta phäi làm nhß v¥y? Ta không nên bö thói quen này." Khi nghe pháp, bÕn nghe l¶i dÕy hay chï nghe âm thanh? Có th¬ l¶i nói ði vào tai, nhßng bÕn ðang suy nghî, "Khoai lang ði¬m tâm sáng nay th§t tuy®t."

Phäi giæ tâm chánh ni®m th§t s¡c bén. Trong khi làm các công vi®c trong tu vi®n phäi làm v¾i sñ chú ý. Phäi biªt mình ðang làm gì, ðang có cäm giác gì trong khi làm. Phäi biªt r¢ng khi tâm quá dính m¡c vào ý ni®m thi®n ác cüa nghi®p là tñ mang vào mình gánh n£ng nghi ng¶ và b¤t an vì luôn luôn e sþ không biªt hành ðµng cüa mình có sai l¥m, có tÕo nên nghi®p ác không. Ðó là mµt sñ dính m¡c c¥n tránh. Quá dính m¡c vào ði«u này làm bÕn tr· nên e dè sþ hãi m²i khi làm công vi®c gì. ChÆng hÕn lúc quét nhà, bÕn lo sþ s¨ làm kiªn chªt. Trong khi ði, bÕn lo sþ s¨ làm hÕi cây cö. Càng giæ gi¾i trong sÕch, nhæng nghi ng¶ lo sþ càng ðªn v¾i bÕn nªu bÕn dính m¡c vào gi¾i. Nªu tiªp tøc bån khoån lo l¡ng, bÕn chï ðÕt ðßþc sñ bình an tÕm th¶i. BÕn phäi hi¬u rõ tiªn trình cüa hoài nghi ð¬ ch¤m dÑt nó.

Trong lúc tøng kinh chúng ta th߶ng nói r¢ng chúng ta là nhæng kë phøng sñ ÐÑc Ph§t. Phøng sñ có nghîa là hoàn toàn ð£t mình dß¾i quy«n ði«u khi¬n và sØ døng cüa ông chü, và ông chü s¨ ban cho ta m÷i nhu c¥u: thÑc ån, qu¥n áo, ch² ·, l¶i hß¾ng dçn, v. v.

Chúng ta, nhæng kë m£c áo th×a kª cüa ÐÑc Ph§t, phäi hi¬u r¢ng m÷i nhu yªu chúng ta nh§n ðßþc t× thi®n tín nh¶ ðÑc hÕnh cüa ÐÑc Ph§t ch¾ không phäi · phß¾c báu riêng cüa chúng ta. Chúng ta phäi biªt tri túc trong v§t døng (thÑc ån, y phøc, ch² ·, thu¯c men). ChÆng c¥n phäi m£c y th§t t¯t; y chï c¯t ðü che thân. ChÆng c¥n phäi có thÑc ån ngon; thñc ph¦m chï ð¬ nuôi mÕng s¯ng. Ði trên ð߶ng ÐÕo là ð¯i kháng lÕi m÷i phi«n não và ham mu¯n thông th߶ng.

Mµt nhà sß lúc ði kh¤t thñc, nªu th¤y lòng tham mu¯n nói, "Cho tôi nhi«u", ngài s¨ nói, "Cho tôi ít". Nªu phi«n não nói, "Cho tôi mau mau", hÕnh thu thúc s¨ nói, "Cho tôi ch§m ch§m". Nªu tham ái mu¯n thÑc ån nóng và m«m, hÕnh thu thúc s¨ yêu c¥u nó lÕnh và cÑng.

Trong m÷i hành ðµng cüa chúng ta -- m£c y, ði bát, ð«u phäi làm trong chánh ni®m. Giáo pháp và gi¾i lu§t ÐÑc Ph§t ban cho ta chÆng khác nào mµt v߶n cây trái ngon ng÷t. Chúng ta khöi b§n tâm v« vi®c gieo tr°ng và sån sóc. Chúng ta cûng khöi phäi lo sþ g£p phäi trái cây ðµc hay không thích hþp. T¤t cä ð«u có lþi ích và t¯t ð©p cho ta.

Mµt khi ðÕt ðßþc sñ mát më bên trong, bÕn không nên v¤t bö nªp s¯ng tu vi®n này. BÕn hãy làm khuôn mçu cho nhæng kë ðªn sau, ðó là thái ðµ cüa nhæng nhà sß giác ngµ.
 

Gi¾i là døng cø

Nhi«u ng߶i sþ mình hành ðµng sai l¥m, tµi l²i, lo l¡ng quá ðáng ðªn ðµ m¤t ngü. Lúc còn dính m¡c vào gi¾i lu§t thì gi¾i lu§t là gánh n£ng, d¥n d¥n bÕn s¨ giæ gi¾i mµt cách nh© nhàng và thoäi mái h½n. Nhßng thoÕt ð¥u bÕn phäi träi qua th¶i kÏ n£ng n« cûng nhß trß¾c khi vßþt qua ðau kh±, bÕn phäi ðau kh± trß¾c. Mµt ng߶i t§n tâm, chu ðáo trong vi®c tu hành, trß¾c tiên phäi ch¸u nhi«u khó khån, chÆng khác nào cá nß¾c ng÷t phäi s¯ng trong nß¾c m£n. C¯ g¡ng giæ gi¾i lu§t khiªn m¡t bÕn nóng böng, x¯n xang.

Mµt ng߶i th¶ ½ và c¦u thä trong vi®c gi× gìn gi¾i lu§t thì s¨ chÆng cäm th¤y b¸ phi«n løy chút nào, nhßng h÷ cûng chÆng bao gi¶ có d¸p h÷c höi ð¬ th¤y chân lý. 

Giæ hai tråm hai mu½i bäy (227) gi¾i là ði«u thiªt yªu mà mµt nhà sß phäi hành trì. Chúng ta phäi giæ gìn gi¾i lu§t trong sÕch. Nhßng không phäi chï giæ gi¾i là ðü. Hãy nh¾ r¢ng gi¾i chï là sñ chª ð¸nh hay døng cø mà thôi. Không c¥n phäi nghiên cÑu hªt m÷i ý nghîa lý cüa giáo pháp hay thông hi¬u hªt t¤t cä lu§t l®. Cûng nhß khi làm mµt con ð߶ng bång qua r×ng, bÕn chÆng c¥n phäi ð¯n hªt cây r×ng.

M÷i phß½ng pháp thñc hành ð«u dçn ðªn giäi thoát, tr· thành ng߶i th¤y rõ ánh sáng trong m÷i th¶i gian. Con ð߶ng duy nh¤t giúp gi¾i t¸nh là làm cho tâm trong sÕch.
 

Sang trái, sang phäi

Mµt nhà sß Tây phß½ng lßu ngø · Wat Pah Pong ðã l¤y làm th¤t v÷ng vì phäi thñc hành khó khån và phäi giæ nhi«u gi¾i lu§t phÑc tÕp và có vë phi lý. Th¥y b¡t ð¥u chï trích nhæng v¸ sß khác là hành thi«n tùy ti®n không ðªn n½i ðªn ch¯n. Th¥y nghi ng¶ nhæng l¶i dÕy cüa Ajahn Chah. Mµt d¸p n÷ th¥y ðªn g£p ngài Ajahn Chah than phi«n, cho r¢ng ngay chính ngài Ajahn Chah cûng mâu thuçn và d߶ng nhß nhi«u lúc ði ngßþc lÕi ð߶ng l¯i giäi thoát. 

Ajahn Chah c߶i và cho biªt nhi«u nhà sß ðã tñ gánh l¤y ðau kh± khi chú ý phán ðoán nhæng ng߶i chung quanh. Sau ðó Ajahn Chah giäi thích cho nhà sß Tây phß½ng rõ ð߶ng l¯i giäng dÕy ð½n giän cüa ngài: Cûng gi¯ng nhß tr߶ng hþp tôi th¤y mµt ng߶i ðang ði trên con ð߶ng mà tôi quen thuµc. Tôi theo dõi và biªt ng߶i ¤y s¡p r½i vào h¯ bên phäi cüa con ð߶ng. Tôi bèn g÷i ng߶i ¤y, "Hãy ði sang trái, sang trái". Cûng thª, khi th¤y mµt ng߶i s¡p r½i vào h¯ bên trái, tôi lÕi l¾n tiªng, "Sang phäi, sang phäi". Ðó là phÕm vi chï dçn cüa tôi. B¤t kÏ th¥y dính m¡c vào cñc ðoan nào, dính m¡c vào cái gì tôi ð«u bäo, "Hãy buông bö chúng ði. Hãy ði sang phäi, hãy ði sang trái, r°i tr· v« trung tâm". Làm nhß thª th¥y s¨ ðªn g£p Chân pháp.
 

ChØa tr¸ b¤t an

Ðây là phß½ng pháp ð¯i tr¸ b¤t an và phóng tâm:

-- Ån th§t ít. Ð×ng nói chuy®n v¾i ai.

Sau bæa c½m, tr· v« liêu c¯c cüa mình, ðóng cØa l¾n và cØa s±, m£c nhi«u áo vào, ng°i xu¯ng, cäm th¤y thª nào cûng m£c k®.

B¢ng cách này bÕn s¨ trñc tiªp ð¯i di®n v¾i b¤t an. Khi cäm giác kh·i d§y, hãy ð£t câu höi v¾i chúng. BÕn s¨ th¤y chúng chï là cäm giác mà thôi.

Khi bÕn c¥n ði sâu vào vi®c thñc hành, s¨ có lúc nhæng cång thÆng l¾n lao trong tâm h°n bÕn trôi theo nhæng gi÷t m° hôi và nß¾c m¡t. Nªu bÕn chßa träi qua vài l¥n nhß thª, bÕn chßa hành thi«n th§t sñ.
 

Ý nghîa sâu xa cüa vi®c tøng kinh

M²i bu±i sáng, sau khi ði kh¤t thñc v«, các nhà sß vào trai phòng ng°i thành hai dãy dài. H÷ ch¡p tay cung kíng ð÷c kinh trß¾c khi vào bæa ån. Ðây là nhæng bài kinh chúc lành b¢ng tiªng Pali, nh¡c lÕi nhæng l¶i dÕy cüa ÐÑc Ph§t, tr· v« v¾i th¶i kÏ Ph§t còn hi®n ti«n. Thi®n nam tín næ thu¥n thành ðem thñc ph¦m ðªn dâng cúng cho chß tång ng°i yên l£ng thành kh¦n khi các nhà sß tøng kinh. Sau ðó chß tång dùng c½m trong yên l£ng chánh ni®m.

Mµt v¸ khách Tây phß½ng, còn m¾i më v¾i nªp s¯ng và truy«n th¯ng trong tu vi®n, höi Ngài Ajahn Chah ý nghîa vi®c tøng kinh:

-- Phäi chång nhæng nghi l­ này có mµt ý nghîa sâu xa bên trong?

Ajahn Chah trä l¶i:

-- Vâng, r¤t có ý nghîa. Уc bi®t là ð¯i v¾i nhæng nhà sß ðang ðói bøng mà phäi tøng kinh nhß thª này trß¾c khi ðßþc ån bæa c½m ðµc nh¤t trong ngày. Bài kinh b¢ng tiªng Pali có nghîa là "Cám ½n." H÷ nói, "R¤t cám ½n!"
 

Chân lý n¢m trong nhæng công vi®c hèn m÷n

Vi®c hành thi«n · ðây th§t ra chÆng có gì khó khån, thª nhßng vçn có nhi«u ng߶i không mu¯n làm. Chùa Wat Pah Pong trong nhæng ngày ð¥u tiên r¤t thiªu th¯n, không có ði®n, không có giäng ð߶ng hay phòng ån l¾n. Bây gi¶ chúng ta ðã ð¥y ðü và chúng ta phäi chåm nom sån sóc chúng. Ti®n nghi luôn luôn phát sinh ra nhæng phÑc tÕp, r¡c r¯i. 

Chúng ta, m÷i ng߶i ð«u có nhi«u b±n ph§n v¾i ngôi tu vi®n này. Chåm sóc c¯c liêu và nhà v® sinh là môt vi®c làm quan tr÷ng. Nhæng vi®c ð½n giän khác cûng quan tr÷ng không kém, chÆng hÕn nhß lau quét giäng ð߶ng, rØa bát cho các v¸ sß l¾n tu±i, giæ sÕch s¨ c¯c liêu và nhà v® sinh. Nhæng cái d½ dáy nh¤t -- chúng ta phäi th×a nh§n trß¾c tiên là c½ th¬ chúng ta, chúng ta cûng phäi giæ sÕch s¨.

Ðây không phäi là vi®c làm khiªm nhã hay hèn m÷n. Chúng ta phäi hi¬u biªt mµt cách xa h½n, ðây là vi®c làm tinh sÕch nh¤t. M÷i công vi®c ð«u làm tr÷n v©n, chánh ni®m thì v×a ðem lÕi lþi ích cho ta, v×a th¬ hi®n vi®c hành thi«n có kªt quä t¯t ð©p.
 

S¯ng hòa thu§n, hài hòa v¾i ng߶i khác

Mµt trong nhæng møc ðích luân lý và ðÕo ðÑc là s¯ng hòa thu§n, hài hòa v¾i nhæng ng߶i bÕn tinh th¥n. Møc ðích cüa chúng ta là v§y chÑ không phäi chï nh¢m thöa mãn nhæng ham mu¯n ích kÖ cüa mình. Hi¬u biªt v¸ thª và tôn tr÷ng các b§c tru·ng thßþng là mµt ph¥n quan tr÷ng cüa gi¾i lu§t mà chúng ta hành trì.

Mu¯n s¯ng hài hòa v¾i m÷i ng߶i, chúng ta phäi loÕi bö tính kiêu cång tñ phø, cho mình là quan tr÷ng h½n cä, ð°ng th¶i cûng không dính m¡c vào nhæng lÕc thú phù du. Nªu không v¤t bö yêu ghét, thñc ra bÕn chßa có ðßþc chút n² lñc tinh t¤n nào. Không vÑt bö có nghîa là ði tìm an bình n½i không bình an. Hãy tñ khám phá chân lý này. ChÆng c¥n phäi l® thuµc vào mµt ðÕo sß bên ngoài -- thân và tâm không ng×ng dÕy ta. Hãy l¡ng nghe bài thuyªt giäng cüa chúng ð¬ không còn hoài nghi næa.

Con ng߶i luôn luôn b¸ dính m¡c vào ý nghî cho mình là lãnh tø, ng߶i lãnh ðÕo. Cûng có kë dính m¡c vào chuy®n mình là mµt h÷c trò, mµt môn ð®. Có ai tñ hào r¢ng mình không phäi là h÷c trò khi mình có th¬ h÷c höi · t¤t cä m÷i v§t? Ai có th¬ dÕy d² t¤t cä m÷i ði«u mà không phäi là th¥y?

Hãy l¤y vi®c vái lÕy làm phß½ng cách bäo v® thª gi¾i quanh bÕn. Hãy vái lÕy mµt cách tôn kính và ð¥y tình thß½ng. Khi tr· v« c¯c liêu mµt mình, hãy ð¬ m÷i thÑ xu¯ng và vi®c trß¾c tiên là n¢m dài ra lÕy. Mu¯n ði ra ngoài ð¬ quét d÷n, hãy n¢m dài ra lÕy trß¾c. Lúc quét d÷n xong tr· vào, lÕi tiªp tøc lÕy næa. Vào nhà v® sinh, phäi vái lÕy trß¾c. Và vái lÕy trß¾c khi tr· v« phòng. Hãy nhü th¥m, "M÷i l²i l¥m do thân, kh¦u, ý tôi gây ra, c¥u mong ðuþc tha thÑ." Luôn luôn giæ mình chánh ni®m.

Tu sî chúng ta là nhæng kë ðÕi may m¡n. Chúng ta có ch² ·, có bÕn lành, có cß sî h² trþ và có Giáo Pháp. Chï còn vi®c thñc hành næa thôi.
 

Tiªt chª l¶i nói

Mu¯n nói ít thì chï nói khi có ai höi, chï nói khi c¥n. Khi có ai höi, "Sß ði ðâu?" chï c¥n trä l¶i, "Ði l¤y g² mít." Nªu h÷ höi tiªp, "L¤y g² mít ð¬ làm gì?" chï trä l¶i, "Ь nhuµm y." Thay vì trä l¶i dài dòng, "Tôi v×a t× Bangkok ðªn. Tôi nghe nói quanh ðây có nhi«u g² mít t¯t. Vì v§y tôi ðªn kiªm mµt ít ðem v« nhuµm y. T°i v×a m¾i may xong chiªc y tu¥n r°i. Còn anh thì sao, tu¥n này thª nào?"

Kë xu¤t gia không nên nói nhi«u và thích qu¥n tø. Ði«u này không có nghîa là phäi hoàn toàn t¸nh kh¦u. Nhßng nhà sß chï nói khi c¥n thiªt và hæu ích. Trong tu vi®n cüa ngài Ajahn Chah, bu±i chi«u sau khi các nhà sß ðã kéo nß¾c, quét d÷n, t¡m rØa, không còn nghe mµt âm thanh nào ngoài tiªng dép ði kinh hành cüa các nhà sß. Th߶ng thì m²i tu¥n mµt l¥n, các nhà sß vào giäng ð߶ng ð¬ nghe chï dçn ho£c h÷c höi giáo lý. Xong xuôi, các v¸ lÕi tr· v« c¯c liêu ð¬ ng°i thi«n hay ði kinh hành. Các ð߶ng ði lÕi trong thi«n vi®n ðã khá mòn trß¾c ðây, nhßng ngày nay vì các nhà sß ít ði lÕi nên ng߶i ta chï th¤y d¤u chân nhæng con chó trong làng.

Càng ngày càng khó tìm ra nhæng thi«n vi®n t¯t ð©p. B·i thª mµt s¯ nhà sß cho r¢ng Ph§t Giáo chï chú tr÷ng vào vi®c nghiên cÑu h÷c höi giáo lý mà không th§t sñ thñc hành. Kh¡p n½i ng߶i ta chï lo ð¯n cây khai r×ng ð¬ tÕo nên nhæng ngôi chùa m¾i mà chÆng lßu tâm gì ðªn vi®c luy®n tâm. Ngày xßa trái lÕi, các thi«n sß chï s¯ng v¾i thiên nhiên mà không kiªn tÕo gì cä. Ngày nay các tín ð° xem vi®c xây dñng chùa chi«n là hoÕt ðµng chính cüa tôn giáo và ðó là lãnh vñc mà nhi«u ng߶i ßa thích. Nhß v§y cûng ðúng. Nhßng chúng ta phäi hi¬u møc ðích cüa vi®c xây dñng chùa chi«n. Vi®c thñc hành giáo pháp cüa nhà sß chiªm khoäng 80 ðªn 90% thì gi¶, th¶i gian còn lÕi dành ð¬ giúp ðÞ m÷i ng߶i. LÕi næa, mu¯n dÕy ng߶i khác, tñ mình phäi ki¬m soát ðßþc mình; có ki¬m soát ðßþc chính mình m¾i có ðü khä nång giúp ðÞ ng߶i. Ð×ng mang gánh n£ng cüa kë khác. Nhæng bu±i nghe Pháp là c½ hµi ð¬ ki¬m ði¬m lÕi tâm mình, ki¬m ði¬m lÕi sñ thñc hành cüa mình. Ði«u quan yªu là phäi thñc hành nhæng ði«u ðã h÷c höi. BÕn có th¬ tìm th¤y nhæng l¶i dÕy d² này trong chính bän thân bÕn không? BÕn ðã thñc hành ðúng hay g£p mµt vài khuyªt ði¬m? BÕn có t¥m nhìn ðúng không? Không ai có th¬ thay bÕn làm nhæng ði«u này. BÕn không th¬ di®t hoài nghi nh¶ nghe ng߶i khác. BÕn có th¬ tÕm th¶i xoa d¸u m÷i nghi nan cüa bÕn, nhßng chuy®n r°i ðâu lÕi vào ð¤y, và nhi«u câu höi lÕi phát sinh ra. Cách duy nh¤t ð¬ ch¤m dÑt hoài nghi là chính bÕn phäi tñ mình di®t chúng.

Chúng ta phäi dùng phß½ng pháp ðµc cß trong r×ng ð¬ thanh l÷c tâm chÑ không phäi ð¬ tách r¶i v¾i m÷i ng߶i hay ð¬ ðào thoát. Làm thª nào có th¬ ðào thoát khöi tâm chúng ta; làm thª nào có th¬ tr¯n khöi vô th߶ng, kh± và vô ngã, khi chúng nó có m£t kh¡p n½i? Chúng chÆng khác nào mùi hôi th¯i cüa phân. D¥u dính ít hay nhi«u vçn hôi nhß nhau.

..
[Møc Løc][Gi¾i Thi®u][Mhtl-1][Mhtl-2][Mhtl-3[Mhtl-4][Mhtl-5][Mhtl-6][Mhtl-7][Mhtl-8]
.