Vô
Minh T× Ðâu Ra?
Nhß Thüy
22
Chú
R¬ Ða Sñ
Ngày xØa,
ngày xßa ... có mµt chàng trai n÷,
chúng ta cÑ tÕm g÷i là An cho ti®n.
An ðßþc
cha m© hÑa hôn v¾i mµt cô gái
ð°ng trang lÑa. Hai ðàng chßa h«
giáp m£t nhau. An chï nghe phong thanh r¢ng v¸
hôn thê cüa mình là mµt thiªu
næ khá dim l®, tam tòng tÑ ðÑc
ð«u ð¥y ðü. Và các bÕn
chàng vçn thß¶ng kín ðáo tö
bày ni«m ao ß¾c ðßþc mµt
ngß¶i bÕn ðß¶ng t¯t ð©p
nhß chàng.
Ь chÑng
tö cho cô dâu, và m÷i ngß¶i biªt
r¢ng ðàng gái ðã không l¥m
khi ch÷n mình làm r¬ ðông sàng,
An cß½ng quyªt s¨ không bao gi¶ rß¾c
vþ nªu chßa l§p công danh v¾i ð¶i.
T× ðó,
ngß¶i ta th¤y An ðêm ngày sôi
kinh n¤u sØ, luy®n võ ôn vån.
Ngày tháng
d¥n qua ... Biªt bao l¥n ðàng gái b¡n
tin cho An biªt r¢ng h÷ không ðòi höi
n½i chàng gì hªt, r¢ng tân nß½ng
s¨ ðßþc ðßa ðªn vô ði«u
ki®n, nhß l¶i giao ß¾c nåm xßa
... Nhßng lòng tñ tôn cüa An ðã
không cho phép chàng hành ðµng nhß
bao nhiêu con ngß¶i t¥m thß¶ng khác
... Chàng vçn thß¶ng hình dung ðªn
nhan s¡c dim l® cüa nàng ð¬ tñ
an üi và sách t¤n mình trong nhæng
lúc th¤t chí, sa c½ ... T¤t cä
nhæng gian truân kh± nh÷c mà chàng
ðã vßþt qua, há chÆng phäi là
vì nàng ðó sao? Ngß¶i thiªu næ
mà dung nhan còn m½ h° ðó d¥n d¥n
tr· thành mµt ði¬m tña, mµt lý
tß·ng, mµt häi ðång ð¸nh hß¾ng
cho ð¶i chàng.
Mß¶i nåm
trôi qua ... An tÕm hài lòng v¾i con
ðß¶ng công danh cüa ð¶i mình.
Và mµt hôm, hôn l ðßþc cØ
hành r¤t tßng b×ng. Cô dâu ðßþc
ðßa v« nhà ch°ng v¾i vô s¯
ð° trang sÑc, và, mµt t¤m khån
voan che kín m£t.
Và trß¾c
m£t r¤t ðông quan khách, An ðßa
tay gi· t¤m khån che m£t tân nß½ng
... B²ng nhiên, ngß¶i ta nghe tiªng kêu
thäng th¯t cüa An:
- Chèn ½i!
Tß·ng ai ðâu xa lÕ, té ra nàng
chính là ngß¶i vçn thß¶ng c¡t
chu¯i cho heo ån, và v¾t bèo nuôi
v¸t mà tôi vçn thß¶ng th¤y
h¢ng ngày qua song cØa ð¤y ß?
L¶i bàn:
Ngß¶i ta không ð°ng ý
v¾i nhau v« ðoÕn kªt cüa câu chuy®n.
Có ngß¶i cho r¢ng sau ðó An bö nhà
ra ði bi«n bi®t vì tân nß½ng ðã
làm cho chàng quá th¤t v÷ng. Nàng
ðã không ch¸u ån hoa, u¯ng sß½ng
và thêu vàng gi¡t ng÷c nhß chàng
h¢ng m½ tß·ng mà lÕi là mµt
thiªu næ hoàn toàn bình thß¶ng
và ðäm ðang nhß bao nhi«u ngß¶i
vþ khác.
Nhßng có kë quä quyªt
r¢ng, sau ngày hôn l An ðã tuyên
b¯ r¢ng tân nß½ng tuy không gi¯ng
ngß¶i trong mµng cüa chàng nhßng nàng
cûng không ðªn n²i x¤u xí ... và
chàng kªt lu§n r¢ng chï vì tính
khí cao ngÕo ngông cu°ng mà chàng
ðã phí m¤t 10 nåm dài lao kh±
trong khi nàng lúc nào cûng · bên
cÕnh chàng, v.v... và v.v...
Nhßng n½i ðây ngß¶i
k¬ không c¯t ý trình bày mµt
câu chuy®n tình có h§u cüa thª gian
gi¾i mà chï th×a hÑng nghî lan man
v« tu hành gi¾i, v« chuy®n hÕ thü
công phu cüa nhà thi«n. Cûng nhß nhæng
lao tâm kh± trí, nhæng ni«m s¥u, n±i
chán trên ðß¶ng t¥m ðÕo ...
Chân lý là mµt cái gì khi ¦n,
khi hi®n, nhß thñc, nhß hß ... Hành
giä thß¶ng không phân bi®t biªt mình
ðang làm gì và · ðâu trên
ðß¶ng tìm kiªm, ðang ði hay s¡p
ðªn.
ÐÕo · n½i ðâu,
ra sao mà thi«n sß Nam Tuy«n lÕi khÆng
ð¸nh r¢ng: "Tâm bình thß¶ng là
ðÕo". Và T± B° Ы ÐÕt
Ma lÕi dÕy: "Càng c¯ tâm tìm càng
chÆng biªt"; nh¤t là câu nói sau
ðây cüa C± ÐÑc:
"Ðáo xÑ phùng nhân
mÕch di®n khi".
Có nghîa nôm na r¢ng:
Sau khi lµi su¯i trèo non, m¤t bao nhiêu
nåm c¥u tìm kiªm, r¯t cuµc ta s¨ g£p
lÕi ngß¶i mà ta vçn thß¶ng khinh
d m²i khi g£p m£t hàng ngày ... Gi¯ng
h®t nhß anh chàng An trên ðây. Sau 10
nåm kh± nh÷c tìm sính l, ðã
rß¾c v« mµt v¸ tân nß½ng
khác xa ngß¶i trong mµng cüa chàng
là ngß¶i mà chàng h¢ng th¤y
th¤p thoáng qua song cØa m²i ngày, khi
x¡t chu¯i cho heo, lúc v¾t bèo nuôi
v¸t!