Vô
Minh T× Ðâu Ra?
Nhß Thüy
48
Ng߶i
Mù R¶ Voi
Thu· xßa, có
mµt ðám ng߶i mù t× thu·
s½ sinh, nghe nói ðªn con voi nhßng chßa
t×ng biªt nó ra sao cä. Mµt hôm nghe
ð°n có con voi ði ngang qua làng. Ðám
ng߶i mù bèn nh¶ ng߶i dçn
ð߶ng ðªn ... "xem" voi. Anh nài d
dãi cho phép h÷ ðßþc r¶ rçm
con voi tùy thích.
Lúc tr· v«,
ðoàn ng߶i mù kháo chuy®n v¾i
nhau r¢ng:
- Bác Õ! LÕ
quá ... nªu không phäi chính tay tôi
s¶, thì tôi không th¬ nào tin ðßþc.
Con voi h®t nhß cái cµt nhà, kinh th§t!
(Anh chàng này s¶ nh¢m chân voi.)
- Bác bäo sao?
Con voi còn lâu m¾i gi¯ng cây cµt
nhà (anh mù s¶ nh¢m cái ðuôi
quä quyªt) - nó gi¯ng cây ch±i chÑ
lÕi!
Anh s¶ trúng
tai voi vµi cãi:
- Tôi th¤y
nó gi¯ng cây quÕt mo.
Anh s¶ nh¢m bøng
voi bäo:
- Tôi cho là
nó gi¯ng cái chum tß½ng.
- H×m! M¡t v¾i
mûi các anh ra sao ð¤y! ... Tôi thì
th¤y nó gi¯ng nhß cái ¯ng ðiªu
(anh chøp nh¢m cái vòi voi quát lên)
Anh sau cùng r¶
nh¢m cái ngà voi, c߶i kh¦y:
- Th§t là ð°
ðui, v×a ðui v×a ng¯c ... con voi chÆng
khác chi cái s×ng trâu mà lÕi khéo
tß·ng tßþng!
TÑc thì cä
b÷n ð«u nhao nhao lên:
- Sao? Mày dám
bäo ông ðui à? ... HØ th¢ng kia ...
- V×a ðui, v×a
ng¯c m¾i ån nói ¤m ¾ nhß thª
...
- Này ... ngu này
... ngu này ...
Ðoàn ng߶i
mù li«n lån xä vào nhau, ðánh
thøi, cào, c¤u ... Ai cûng cho là mình
ðúng, còn ng߶i khác ð«u
sai cä, nên kªt quä là anh nào cûng
b¸ n®n mµt tr§n ðích ðáng.
Em thân
mªn!
Chúng ta ðã
t×ng nghe k¬ chuy®n ng߶i mù s¶ voi
này t× thu· còn th½ bé ... nhßng
em có nh§n th¤y r¢ng mình cûng gi¯ng
h®t nhß các anh chàng mù kia không?
Cái tâm hß
v÷ng, sinh di®t liên miên cüa chúng
ta cûng gi¯ng nhß con voi n÷, và chúng
ta là nhæng anh chàng mù kh¯n kh±.
Vì không quan
sát th¤u ðáo ðßþc hành
tung cùng hình tß¾ng cüa tâm thÑc,
nên chúng ta hay khoác cho bän ngã cüa
mình nhæng nhân dáng riêng, tùy
theo hình tß¾ng cüa v÷ng ni®m, mà
chúng ta b¡t g£p ðßþc. ChÆng hÕn
nhß v×a th¤y loáng thoáng các v÷ng
ni®m có vë "t× bi hÖ xä ..." chúng
ta li«n hãnh di®n nhü th¥m: "Ta ðây
là mµt nhân v§t t× bi hÖ xä cùng
mình" ... chÑ không phäi nhß anh kia, ch¸
n÷ ... G£p mµt ng߶i bÕn ðang
nóng gi§n, ta li«n hÕ mµt t× ngæ
"Th§t là mµt anh chàng cµc c¢n ðê
ti®n." Nhæng ý tß·ng tñ tôn
và tñ ty ð«u ðßþc thành
hình theo cách ðó.
Th¤y ðßþc
rõ vóc dáng toàn th¬ cüa con voi ð¬
phá vÞ nhæng kiªn ch¤p thiên l®ch
cüa mình là chæa ðßþc t§t
... cãi lµn cüa b÷n ng߶i mù.
Th¤y rõ ðßþc toàn th¬ quá
trình sanh di®t, ð߶ng ði l¯i v«
cüa các v÷ng ni®m ... là chuy®n c¥n
thiªt c¤p bách cüa ng߶i tu Ph§t.
Mu¯n th¤y cho rõ ràng, chúng ta phäi
bình tïnh quan sát, không thiên v¸,
lo sþ, h¯t hoäng hay muµn phi«n, trß¾c
nhæng vóc dáng, ð£c tính nào
cüa v÷ng tâm hªt. "Tham, sân, phçn,
h§n, phú, não, t§t, xan ..." là nhæng
món phø tùng mà cái bän ngã
nào cüa nhân loÕi cûng có. Gi¯ng
nhß mµt chú voi thì phäi có ð¥y
ðü cä ð¥u, ðuôi, bøng, lßng,
ngà, tai v§y. Nªu chúng ta còn ngÕc
nhiên khi b¡t g£p mµt tánh x¤u cüa
mình, khó ch¸u khi th¤y mµt hành
vi cüa ng߶i khác, là chúng ta chßa
hi¬u rõ t߶ng t§n v« chú voi cüa
mình. Các chú voi ð«u gi¯ng nhau ·
hình vóc ðÕi cß½ng kia mà.
Chính vì ch² này mµt thi«n sß
ðã bäo: "Nhß nhau d÷c müi ngang mày."
Th¤y rõ hình
tß¾ng cüa con voi, theo dõi nhæng biªn
chuy¬n ða dÕng cüa v÷ng tâm quä là
mµt kÏ công lý thú ... Nhßng chuy¬n
hóa mµt con voi ngang tàng bß¾ng bïnh
thành mµt chú voi ngoan ngoãn t¯t nªt
lÕi là mµt chuy®n ðòi höi quá
nhi«u th¶i gian và nhân lñc. Cûng
nhß biªn ð±i mµt cái tâm h²n
tÕp r¡c r¯i ða sñ thành mµt cái
tâm Ph§t thì không phäi là chuy®n
d. Không d, nhßng không phäi là
b¤t khä, vì các kinh ði¬n th߶ng
th߶ng nh¡n nhü chúng ta r¢ng: "Phi«n
não tÑc b° ð«!" Tâm chúng sanh
tÑc là tâm Ph§t
v§y!