Vô
Minh T× Ðâu Ra?
Nhß Thüy
58
Th¢ng
Cu Tr¡ng
Thu· xßa, có
mµt thiªu næ da ðen kªt hôn v¾i
mµt ngß¶i da tr¡ng. Cuµc hôn nhân
d¸ chüng này gây sñ b¤t bình
cho cä hai dân tµc da ðen lçn da tr¡ng.
Ngß¶i vþ b¸ gia ðình cô t×
bö trong khi xã hµi da tr¡ng cûng không
ch¤p nh§n cô. T¤t cä ð«u khinh
rë và ð¯i xØ v¾i cô r¤t
ðen bÕc.
ÐÑa con ð¥u
lòng cüa ngß¶i thiªu phø ðáng
thß½ng này chào ð¶i nhß mµt
ân süng cüa thßþng ðª. Chú
bé tr¡ng trëo khôi ngô khiªn ai trông
th¤y cûng phäi nßng niu. Chúng ta g÷i
nó là th¢ng cu Tr¡ng cho ti®n. Cu Tr¡ng
ðßþc nh§n vào l¾p h÷c dành
riêng cho dân da tr¡ng lúc nó lên
nåm tu±i.
Sñ thông minh
ðînh ngµ cüa th¢ng bé khiªn cho m÷i
ngß¶i ph¾t l¶i ði ngu°n g¯c da ðen
cüa m© nó. Cu Tr¡ng ði h÷c ðßþc
ít lâu thì ngß¶i m© hÕ sanh
thêm mµt ðÑa em. L¥n này, Thßþng
ðª không thiên v¸ næa, mµt th¢ng
cu ðen thüi ðen thui chào ð¶i. Chúng
ta g÷i nó là th¢ng cu Ðen cho ti®n.
Cu Tr¡ng mang lÕi
cho b¯ m© bao nhiêu ni«m vui thì cu Ðen
ðem ðªn cho h÷ b¤y nhiêu kh± s¥u.
Cu Ðen biªt thân mình nên chï l¦n
qu¦n · bên m©, không dám, và
không ðßþc ði ch½i v¾i b¯
cùng anh.
Lên nåm tu±i,
cu Ðen cûng ðßþc b¯ m© chÕy
ch÷t cho vào h÷c chung trß¶ng v¾i
cu Tr¡ng. Nó b¸ bè bÕn da tr¡ng
trêu ch÷c, hành hÕ dæ dµi. Cu Tr¡ng
cûng kh± s· vì sñ hi®n di®n cüa
th¢ng em không ít. Cu¯i cùng, cä hai
anh em ð«u b¸ chüng tµc da tr¡ng ðu±i
ra khöi trß¶ng.
Túng thª, b¯
m© cüa chúng phäi s¡p xªp nhß thª
này: cu Tr¡ng ðßþc g·i ðªn
mµt trß¶ng nµi trú cüa dân da
tr¡ng th§t xa, ð¬ không ai biªt ðªn
ngu°n g¯c da màu cüa m© và em nó.
Còn cu Ðen ðßþc g·i v« quê
ngoÕi, theo h÷c tÕi mµt trß¶ng nô
l® dành riêng cho dân da màu, ông b¯
tiªp tøc ði làm, bà m© thì thui
thüi mµt mình · nhà mà lòng
nh¾ con khôn tä.
Sñ hþp chüng
kÏ di®u cüa hai dòng máu b¤t ch¤p
sñ kÏ th¸ cüa loài ngß¶i, ðã
khiªn cu Tr¡ng thành mµt chú bé thông
minh vßþt bñc. Ði«u này là ngu°n
an üi cho ngß¶i m©. Và nàng thiªu
phø ðáng thß½ng này ð£t
hªt ni«m tin cùng hy v÷ng vào ðÑa
con ð¥u lòng. Riêng th¢ng cu Ðen, màu
da ðen ðúa ðã xác ð¸nh sÇn
s¯ ph§n h¦m hiu cüa nó.
— trß¶ng h÷c
dành riêng cho dân da tr¡ng, th¢ng cu Tr¡ng
ðßþc th¥y cô yêu mªn, bÕn bè
kính n¬, không mµt ai mäy may ng¶ vñc
v« ngu°n g¯c da màu cüa nó. Riêng
cu Tr¡ng lúc nào cûng n½m n¾p lo
sþ m÷i ngß¶i biªt ðßþc sñ
th§t v« m© và em mình, s¨ t¯ng c±
nó ra khöi trß¶ng h÷c. Vì thª,
cu Tr¡ng r¤t l¤y làm kh± s· khi
phäi tiªp xúc v¾i m© và em. Nhæng
ngày nghï h÷c, cu Tr¡ng thß¶ng la cà
· nhà bÕn bè ð¬ cho bà m©
· nhà möi mòn trông ðþi. Và
bà m© ðã chªt trong n²i bu°n thß½ng
ðó, b¯ chúng cûng không s¯ng ðßþc
bao lâu.
Sau khi b¯ m©
qua ð¶i, cu Tr¡ng li«n c¡t ðÑt liên
lÕc v¾i em.
V« sau, cu Tr¡ng
tr· thành mµt chàng trai h÷c thÑc,
ð©p trai ... Nó vào lính làm ðªn
ðÕi úy r°i giäi ngû v« làm
bi®n lý tÕi mµt thành ph¯ l¾n,
s¯ng mµt cuµc ð¶i giàu sang danh v÷ng
nhß bao nhiêu ngß¶i Âu khác, có
khác chång là lòng lúc nào cûng
h°i hµp lo sþ ngß¶i ta khám phá
ra dòng máu lai ðen cüa mình, dù cu
Tr¡ng ðã thay tên ð±i h÷.
Riêng th¢ng cu
Ðen thì không ðßþc may m¡n nhß
anh, màu da cüa nó ðã xác ð¸nh
sÇn ð¸a v¸ cüa cu Ðen trong xã hµi.
Biªt anh không thích mình nên cu Ðen
chï làm bÕn v¾i sách v·, và
nhæng ngß¶i bÕn cùng màu da. Hai
anh em cùng khôi ngô thông minh nhß nhau.
Có khác chång là hai màu da và
cu Ðen s¯ng hoàn toàn thoäi mái, không
b¸ n²i lo sþ b¸ lµ tông tích
ám änh ngày ðêm nhß cu Tr¡ng.
Sau mß¶i m¤y
nåm tr¶i cách bi®t, mµt hôm cu Ðen
tình c¶ ðªn g¥n anh. Ðßþc cu Tr¡ng
ch¤p thu§n, cu Ðen ðªn thåm anh. Vì
cuµc g£p gÞ này mµt tai nÕn ðã
xäy ra. M÷i ngß¶i ð«u biªt chàng
cu Tr¡ng là dân da màu. T¤t cä nhæng
gì mà cu Tr¡ng d¥y công xây dñng
nhß danh v÷ng, tình yêu, sñ nghi®p
ð«u nh¤t loÕt søp ð±.
Em thân
mªn!
Câu chuy®n trên
ðây ðßþc rút ra t× quy¬n "Hãy
ð¬ ngày ¤y løi tàn" cüa mµt
vån sî ngß¶i Anh. — ðây, tôi không
c¯t ý k¬ cho em nghe v« mµt chuy®n tình
bi thäm cüa thª gian gi¾i. Tôi chï mu¯n
höi em v« tâm trÕng cüa anh chàng cu
Tr¡ng · trong m²i mµt con ngß¶i cüa
chúng ta: tôi và em.
Có phäi dù
chúng ta có c¯ g¡ng gìn giæ, t§p
luy®n, tu hành ð¬ tÕo cho mình dáng
d¤p ðàng hoàng, thu¥n h§u, thánh
thi®n ðªn ðâu ði næa ... thì trong
t§n cùng thâm tâm, tôi và em ð«u
phäi ðau kh± mà ghi nh§n r¢ng cái
lý l¸ch ðen tÑc ph¥n ác x¤u,
b¤t thi®n ... vçn còn ngü ng¥m ·
ðó. Và y h®t nhß anh chàng cu Tr¡ng,
nªu màu da bên ngoài cüa chàng ta
ðßþc xã hµi ßu ðãi mªn
chuµng bao nhiêu, thì dòng máu lai ðen,
n¢m trong thân th¬, tÕo thành mµt n²i
m£c cäm dày vò bÑt rÑt b¤y
nhiêu.
Có bao gi¶ em
th¤y ði«u ðó không? Sau nhæng ðÑc
tính t× bi, hï xä, tª nh¸, d¸u
dàng, ð¡c nhân tâm ... nhæng ði«u
ki®n ¡t có và ðü ð¬ tÕo
thành mµt con ngß¶i hþp th¶i trang,
l¸ch sñ r¤t mñc ðó, có phäi
em ðã t×ng xót xa ghi nh§n r¢ng nhæng
n«n móng tham sân, ganh ghét, ðµc ác,
ích kÖ ... vçn còn n¢m s¶ ra ðó?
... Có lÕ chång là loài ngß¶i
chßa nh§n th¤y ... và vì thª ngß¶i
chung quanh càng thß½ng mªn ái mµ
bao nhiêu thì em càng th¤y mình l¯
b¸ch, giä d¯i b¤y nhiêu.
Trong câu chuy®n,
khi nào cu Ðen g£p gÞ hay liên h® v¾i
cu Tr¡ng thì cái thª gi¾i hß danh
äo v÷ng cüa chàng cu Tr¡ng li«n b¸
ðe d÷a s¨ søp ð±. Chúng ta cûng
thª, sau biªt bao là công khó t§p luy®n
ð¬ có mµt phong thái tu hành r¤t
mñc, thì chï c¥n mµt c½n gi§n,
mµt nø cß¶i mïa mai, mµt cái
nhìn ganh t¸ ðªn viªng thåm ... là
t¤t cä cái b« ngoài s½n son thªp
vàng ðó li«n søp ð± tan tành.
Bi k¸ch cüa câu
chuy®n n¢m · ch² chàng cu Tr¡ng ch¯i
bö dòng máu lai ðen cüa mình, c¯
g¡ng khöa l¤p ð¬ mÕo nh§n mình
là da tr¡ng 100% ... nên lúc nào chàng
ta cûng phäi n½m n¾p lo sþ b¸ lµ
tung tích.
TÕi sao chàng
trai lÕi cam ch¸u s¯ng mµt cuµc ð¶i
ð¥y sþ hãi, giä d¯i và b¤p
bênh nhß thª? Chính cái thª gi¾i
phù hoa, nhæng ð£c quy«n ßu tiên
dành cho dân da tr¡ng ðã khiªn chàng
thèm thu°ng và ao ß¾c ao ðßþc
hß·ng nhß h÷.
Tr· lÕi câu
chuy®n cüa chúng ta, ngay t× thu· bé,
chúng mình ðã ðßþc cha m©
và th¥y cô giäng dÕy r¢ng phäi c¯
g¡ng làm sao ð¬ ðßþc tr· thành
mµt ðÑa bé ngoan ngoãn, tØ tª,
d thß½ng ... Lúc d¥n d¥n l¾n lên,
xã hµi lÕi cho ta mµt cái khuôn
thª nào là mµt ngß¶i l¸ch sñ,
ð¡c nhân tâm, ðßþc m÷i ngß¶i
yêu mªn.
Và khi em bß¾c
chân vào chùa, ngß¶i xung quanh li«n
khen em, là ðÕi trßþng phu, là sa
môn, là th¥y cüa m÷i ngß¶i v.v...
H½n lúc nào hªt, ðây là lúc
em ch¯i bö cái bän ngã th§t sñ
cüa mình ð¬ c¯ g¡ng r§p khuôn
theo mµt hình bóng, mµt nhân dáng
nào ðó mà ngß¶i chung quanh em ch¶
ðþi và ca tøng. Ðó là lúc
mà th¢ng cu Tr¡ng ðang c¯ g¡ng chÑng
tö mình là dân da tr¡ng 100%.
Em thân mªn,
Nªu em ðã
thành công nghîa là em ðã tr·
thành mµt b§c chân tu thánh thi®n, tr¡ng
bÕch nhß vö ¯c, không ai có th¬
tìm ra mµt chút ít tì vªt nào.
Và nh¤t là em r¤t b¢ng lòng v«
con ngß¶i cüa em, v« nhæng ðÑc tính
mà em ðã dày công t§p luy®n, cùng
nhæng quy«n lþi phø tùng mà thª
nhân cung kính dành cho cái vö khä
kính ¤y, thì câu chuy®n xin d×ng lÕi
n½i ðây.
Nhßng nªu em
ðã thoáng th¤y có mµt cái
gì trøc tr£c b¤t ±n, giä d¯i
... trong con ngß¶i ð¥y mâu thu¦n cüa
mình thì ðâu hãy thØ mµt l¥n,
l¤y hªt can ðäm, nhìn kÛ mình,
nó ra sao thì nh§n nhß thª ðó.
Hãy thØ ð×ng n² lñc, ð×ng
c¯ g¡ng biªn cái thành bän ngã
khác mà em cho là t¯t ð©p h½n.
Chàng cu Tr¡ng mà dám nhìn nh§n
mình là dân da màu thì h½i ðau
th§t ð¤y, có nghîa là chàng
s¨ m¤t t¤t cä nhæng uy danh và quy«n
lþi mà xã hµi ðã dành cho t§p
th¬ da tr¡ng. Cûng thª, khi em ch¸u nh§n
mình là mµt tôn giä chúng sanh ð¥y
ðü tham, sân, si nhß tråm nghìn chúng
sanh t¥m thß¶ng khác thì em s¨ ðánh
m¤t hªt lòng ái mµ, tôn kính
cüa ngß¶i chung quanh ðã dành cho em.
Nhßng bù lÕi th¢ng cu Tr¡ng ðßþc
s¯ng h°n nhiên thoäi mái không còn
ph§p ph°ng lo sþ b¸ lµ t¦y ... Em s¨
th¤y có mµt khung tr¶i kÏ di®u m·
ra trß¾c m¡t. Ðau ð¾n biªt bao khi
ta phäi chÑng kiªn ngày lâm chung cüa
cái huyn ngã mà ta ðã kh± công
che ch· t§p luy®n ... nhßng bù lÕi
ta s¨ không còn sþ hãi, lo ngÕi ...
nghîa là "vô hæu khüng b¯, vô
quái ngÕi ..." (không còn sþ hãi
... không còn ngÕi cái quái gì
hªt).
Ch¤p nh§n mình
có nhæng tánh x¤u, không có nghîa
là em s¯ng si mê, buông mình theo vô
minh, døc v÷ng, mà ch¤p nh§n có
nghîa là bình tînh quan sát, theo dõi
ð¬ th¤u ðáo toàn th¬ cái c½
c¤u ðßþc m®nh danh tà TA, là BÄN
NGÃ CœA TA. Ðây cûng chính là ch²
mà ngài Huy«n Giác quä quyªt khÆng
ð¸nh: "Vô minh th§t tánh tÑc Ph§t
tánh" ðó em.