Hành Thi«n
Mµt nªp s¯ng lành mÕnh trong sáng, 
Mµt phß½ng pháp giáo døc hß¾ng thßþng

Hòa thßþng Thích Minh Châu
Tïnh hµi Ph§t giáo Th×a Thiên, 1993

-oOo-

Ph¥n II. Phß½ng pháp Hành Trì

A. Vài ði«u nên tránh

1. Trß¾c khi hành Thi«n, hãy tìm hi¬u rõ ràng phß½ng pháp hành trì ð¬ khöi nhæng hi¬u l¥m và sai lÕc.

2. Ð×ng xen lçn pháp môn Thi«n này v¾i pháp môn Thi«n khác, vì nhß v§y là t¯i kÜ và khó thành tñu ðßþc kªt quä.

3. Ðã hành Thi«n th¶i phäi kiên trì, ngày nào cûng ng°i, và t¯t h½n là ng°i ðúng th¶i ði¬m ðã ch÷n. D¥u ðau ¯m s½ s½ cûng phäi ng°i Thi«n. Chï có kiên trì ng°i Thi«n, ngày nào cûng v§y, ðúng gi¶ ðúng gi¤c, ngày này qua ngày khác, cho ðªn tr÷n ð¶i, d¥u ng°i chï nØa gi¶ hay mµt gi¶, c¥n nh¤t là kiên trì. Kiên trì · ðây là m© cüa thành công.

4. Ng°i Thi«n lâu có th¬ kh·i lên mµt s¯ hi®n tßþng kÏ lÕ, nhßng ðó chï là nhæng hi®n tßþng do sÑc mÕnh cüa Thi«n ðßa ðªn, có ðó r°i m¤t ðó, không phäi là nhæng hi®n tßþng giäi thoát, nhi«u khi m¤t ði r°i không còn tr· lÕi. Chúng ta chï nên xem là nhæng hi®n tßþng bình thß¶ng, chï nhß v§y thôi r°i tiªp tøc hành Thi«n nhß thß¶ng.

ÐÑc Ph§t dÕy pháp cüa Ngài là thiªt thñc hi®n tÕi, có hi®u quä tÑc th¶i ðªn ð¬ mà th¤y, có khä nång hß¾ng thßþng. Hành Thi«n cûng v§y, nhæng kªt quä t¯t ð©p cüa Thi«n s¨ ch¶ ðþi chúng ta, mµt khi chúng ta hành trì ðúng phß½ng pháp và kiên trì hành trì, không có th¯i th¤t.

B. Phß½ng pháp Hành trì

Sau khi ðã hi¬u rõ møc ðích, ý nghîa và các lþi ích cüa hành Thi«n nay xin gi¾i thi®u phß½ng pháp hành trì, g°m có 3 giai ðoÕn: Ði«u hoà thân, Ði«u hòa h½i th· và Ði«u hòa tâm.

(1) Ði«u hoà thân:

Ðây thuµc v« t÷a thi«n, nên cách ng°i r¤t quan tr÷ng, ng°i nhß thª nào ð¬ có th¬ ng°i lâu, không tê, không ðau, không möi và không có giao ðµng, giæ lßng cho thÆng.

Cách ng°i: Ng°i g°m có nåm ðµng tác.

a. Ng°i kiªt già: C¥m ð¥u chân trái ð£t trên vª chân m£t, r°i c¥m ð¥u chân m£t ð£t trên vª chân trái, kéo cä hai ð¥u chân sát vào bøng. Nhß v§y g÷i là ng°i kiªt già. Có th¬ ð¬ ð¥u chân m£t ð£t trên vª chân trái, r°i c¥m ð¥u chân trái ð£t trên vª chân m£t cûng ðßþc. Ðây là cách ng°i t¯t nh¤t, giúp lßng thÆng, ng°i lâu không möi không tê. Ban ð¥u ng°i không quen có ðau, nhßng t§p d¥n ng°i lâu thành quen, chï c¥n t§p d¥n là ðßþc. Nªu ðau quá ng°i không ðßþc, th¶i ng°i bán già, chï c¥n ð¬ mµt chân lên mµt b¡p vª là ðü.

b. Lßng thÆng: Luôn luôn giæ lßng thÆng, ð×ng ð¬ lñng søn xu¯ng, ng°i lâu có hÕi cho lßng. Ng°i lâu lßng có th¬ søn xu¯ng, th¶i giæ lßng lÕi cho thÆng.

c. Giæ ð¥u s¯ng mûi, c± và l² rún thÆng mµt ðß¶ng, không nghiêng v« bên m£t hay trái, giæ sao cho ðßþc ð¥u và lßng thÆng mµt ðß¶ng. 

d. R°i ð¬ tay m£t trên tay trái, hai ð¥u ngón tay cái ðøng sát nhau, r°i ép hai khuÖu tay vào bên hông, ép h½i mÕnh ð¬ giæ lßng cho thÆng. 

e. Xong h½i cúi ð¥u xu¯ng, không quá cao, không cúi quá th¤p. 

f. Cu¯i cùng, nh¡m m¡t lÕi, nh¢m v×a phäi ð×ng quá mÕnh sinh möi. Ng°i nhß v§y không giao ðµng trong 10, 15 phút cho ðªn 30 phút. Ð×ng ng°i quá 1 gi¶ nªu không có sñ hß¾ng dçn. 

Nên ng°i trên mµt n®m nhö, ng°i mµt nØa ð®m, ð¬ hai ð¥u g¯i sát v¾i sàn nhà. Lña ch² ng°i thoáng mát, ít ru°i mu²i và kiªn, có th¬ ng°i trong mùng cûng ðßþc. Th¶i ði¬m bu±i sáng là t¯t nh¤t ho£c bu±i t¯i trß¾c khi ði ngü, hay bu±i chi«u cûng ðßþc, ng°i nhß thª nào thân th¬ không có giao ðµng. Khi ng°i giæ thân tâm sÕch s¨ an t¸nh, không ån no, không u¯ng rßþu, không làm ðµng tác mÕnh trß¾c khi ng°i.

(2). Ði«u hòa h½i th·:

Sau khi ði«u hòa thân xong, tiªp ðªn ði«u hòa h½i th·. Ь ni®m trß¾c m£t, chánh ni®m th· vô, chánh ni®m th· ra, không th· quá g¤p, không th· khò khè, th· ð«u ð«u, nh© nhàng và l¤y ni®m theo dõi h½i th·, ð×ng ð¬ ni®m r¶i khöi h½i th·. Th· vô xong, th· ra ðªm 1, cûng nhß v§y ðªm 2, cûng nhß v§y ðªm 3, cho ðªn ðªm 5. Ъm 5 xong, tr· lÕi ðªm t× 1 cho ðªn 6. Ъm 6 xong, tr· lÕi ðªm t× 1 cho ðªn 7. Ъm 7 xong, tr· lÕi ðªm t× 1 cho ðªn 8. Ъm 8 xong, tr· lÕi ðªm t× 1 cho ðªn 9. Ъm 9 xong, tr· lÕi ðªm t× 1 cho ðªn 10. Ъm ðªn 10, th¶i nhß v§y ði«u hòa h½i th· ðßþc hoàn thành. 

Chú ý dùng ni®m theo dõi h½i th·, th· vô th· ra ð«u ð£n, ðªm h½i th· tu¥n tñ cho ðúng, ð×ng ðªm sai, ð×ng nghï ðªm, trái lÕi c¥n th· vô th· ra tiªp tøc, luôn luôn ni®m theo dõi h½i th·, nªu ðªm sai, th¶i b¡t ð¥u ðªm lÕi cho ðªn khi nào th§t thông su¯t. Ði«u hòa h½i th·, ðªm t× 1 cho ðªn 5 và tiªp tøc t× 1 cho ðªn 10 vào khoäng 5, 6 phút là v×a.

(3) Ði«u hòa tâm:

Khi ði«u hòa h½i th·, ð¯i tßþng cüa ni®m là h½i th· ra, h½i th· vào, qua ði«u hòa tâm, th¶i ð¯i tßþng là 16 ð« tài: b¯n ð« tài v« thân, b¯n ð« tài v« cäm th÷, b¯n ð« tài v« tâm, b¯n ð« tài v« pháp.

B¯n ð« tài v« Thân:

1. Th· vô dài, tôi rõ biªt tôi th· vô dài. Th· ra dài, tôi rõ biªt tôi th· ra dài.

2. Th· vô ng¡n, tôi rõ biªt tôi th· vô ng¡n. Th· ra ng¡n, tôi rõ biªt tôi th· ra ng¡n.

3. Cäm giác toàn thân tôi s¨ th· vô .Cäm giác toàn thân tôi s¨ th· ra.

4. An t¸nh thân hành, tôi s¨ th· vô. An t¸nh thân hành, tôi s¨ th· ra.

B¯n ð« tài v« Th÷:

5. Cäm giác hÖ th÷, tôi s¨ th· vô. Cäm giác hÖ th÷, tôi s¨ th· ra.

6. Cäm giác lÕc th÷, tôi s¨ th· vô. Cäm giác lÕc th÷, tôi s¨ th· ra.

7. Cäm giác tâm hành, tôi s¨ th· vô. Cäm giác tâm hành, tôi s¨ th· ra.

8. An t¸nh tâm hành, tôi s¨ th· vô. An t¸nh tâm hành, tôi s¨ th· ra.

B¯n ð« tài v« Tâm:

9. Cäm giác v« tâm, tôi s¨ th· vô. Cäm giác v« tâm, tôi s¨ th· ra.

10. V¾i tâm hân hoan, tôi s¨ th· vô. V¾i tâm hân hoan, tôi s¨ th· ra.

11. V¾i tâm ð¸nh tính, tôi s¨ th· vô. V¾i tâm ð¸nh tînh, tôi s¨ th· ra.

12. V¾i tâm giäi thoát, tôi s¨ th· vô. V¾i tâm giäi thoát, tôi s¨ th· ra.

B¯n ð« tài v« Pháp:

13. Quán vô thß¶ng, tôi s¨ th· vô. Quán vô thß¶ng, tôi s¨ th· ra.

14. Quán ly tham, tôi s¨ th· vô. Quán ly tham, tôi s¨ th· ra.

15. Quán ðoÕn tuy®t, tôi s¨ th· vô. Quán ðoÕn tuy®t, tôi s¨ th· ra.

16. Quán t× bö, tôi s¨ th· vô. Quán t× bö, tôi s¨ th· ra.

Nay có hai ð¯i tßþng c¥n phäi hß¾ng tâm, cµt ni®m: tÑc là h½i th· vô h½i th· ra và 16 ð« tài.

Ví dø, khi ni®m câu ð¥u tiên: th· vô dài, tôi rõ biªt tôi th· vô dài, khi ¤y ni®m v×a theo dõi h½i th· vô, v×a theo dõi câu "th· vô dài, tôi rõ biªt tôi th· vô dài". Nhß v§y ni®m hai công vi®c, v×a ni®m h½i th· dài, v×a ni®m câu "th· vô dài, tôi rõ biªt tôi th· vô dài". Chính ni®m hay nói cho ðúng h½n chính t¥m và tÑ làm hai công vi®c này.

CÑ m²i ð« tài, chúng ta th· vô th· ra mµt l¥n và chúng ta l§p lÕi ba l¥n cho m²i ð« tài. Nhß v§y nªu thành thi«n cho ðü cä 16 ð« tài, chúng ta th· vô 48 l¥n, th· ra 48 l¥n, th· v×a phäi, chúng ta t¯n khoäng 7, 8 phút. Nªu th· ch§m th¶i khoäng 10 phút.

Hai ð« tài ð¥u, chúng ta c¥n phäi rõ biªt khi th· vô, khi th· ra. Nhßng 14 ð« tài còn lÕi, chúng ta phäi tu t§p t×ng ð« tài mµt. Ví dø v¾i ð« tài: "An t¸nh thân hành, tôi s¨ th· vô". V¸ ¤y v×a dùng ni®m theo dõi h½i th· vô v×a t§p làm sao khi ðang th· vô, thân cüa mình th§t sñ an t¸nh, không có giao ðµng. Các ð« tài khác, ð«u ðßþc tu t§p tß½ng tñ. Nhß v§y, cÑ m²i h½i th· vô, h½i th· ra chúng ta dùng ni®m theo dõi h½i th· vô, h½i th· ra, tÑc là chúng ta tu nhi®m

-oOo-

Møc Løc
Ph¥n I. Gi¾i thi®u pháp Thi«n Nguyên thüy cüa ÐÑc Ph§t 
Ph¥n II. Phß½ng pháp Hành trì 
Ph¥n III. Lþi ích cüa hành Thi«n và trích dçn kinh ði¬n 
.[Index][Kinh Ði¬n] [Ngæ Løc] [Ph§t H÷c].