Thi«n T§p Trong Ph§t Giáo

Hòa Thßþng Piyadassi
(PhÕm Kim Khánh d¸ch)

Ph¥n 5 (Các Phø Bän)

1. Chánh Tinh T¤n
2. Nåm Pháp Tri«n Cái
3. ÐÕi ÐÑc Sona - V¸ Hành Giä Quá Ép SÑc
4. LoÕi tr× nhæng tß tß·ng b¤t thi®n

Phø Bän S¯ 1

Chánh Tinh T¤n

Chánh Tinh T¤n có b¯n tác døng là: ngån ng×a (samvara), dÑt bö (pahana), phát tri¬n (bhavana) và cüng c¯ (anurakkhana).

1. Cái gì là tinh t¤n ngån ng×a?

"N½i ðây (tÑc trong tr߶ng hþp này), v¸ tÏ khßu ð£t hªt ý chí mình vào công trình ngån ng×a, không cho pháp b¤t thi®n phát kh·i; gìn giæ, không ð¬ cho nhæng tß tß·ng b¤t thi®n chßa phát sanh có th¬ phát sanh. V¸ này cüng c¯ phát tri¬n nång lñc và dûng mãnh cüng c¯ tâm cüa mình (ð¬ ngån ng×a).

"N½i ðây, khi v¸ tÏ khßu th¤y mµt hình th¬, nghe mµt âm thanh, hß·i mµt mùi, nªm mµt v¸, xúc chÕm mµt v§t, ho£c hay biªt mµt ý tß·ng, v¸ này không b¸ nhæng ð¯i tßþng ¤y -- xem nhß mµt toàn th¬ hay trong nhæng chi tiªt -- làm xúc ðµng. V¸ tÏ khßu chåm chú ki¬m soát, c¦n m§t giæ gìn và ði«u phøc løc cån, không ð¬ cho nhæng xúc cäm nhß ßa thích hay ghét bö, nhæng tß tß·ng tµi l²i và b¤t thi®n xâm nh§p vào, nhß ng߶i không thu thúc løc cån (b¸ nó xâm nh§p). Ðó là tinh t¤n ngån ng×a".

2. Cái gì là tinh t¤n dÑt bö?

"N½i ðây, v¸ tÏ khßu ð£t hªt ý chí mình vào công trình dÑt bö pháp b¤t thi®n, nhæng tß tß·ng b¤t thi®n ðã phát sanh. V¸ này c¯ g¡ng phát tri¬n nång lñc và dûng mãnh cüng c¯ tâm mình (ð¬ dÑt bö).

"N½i ðây, v¸ tÏ khßu không ch¤p nh§n nhæng døc v÷ng ðã phát sanh mà dÑt bö, tránh xa và xua ðu±i, làm cho nó ch¤m dÑt và tan biªn. Cùng thª ¤y ð¯i v¾i nhæng tß tß·ng sân h§n và hung bÕo ðã phát sanh. Ðó là tinh t¤n dÑt bö".

3. Cái gì là tinh t¤n phát tri¬n

"N½i ðây, v¸ tÏ khßu ð£t hªt ý chí mình vào công trình tÕo nên và phát tri¬n nhæng tß tß·ng thi®n chßa phát sanh. V¸ này c¯ g¡ng phát tri¬n nång lñc và dûng mãnh cüng c¯ tâm cüa mình (ð¬ phát tri¬n).

"N½i ðây, v¸ tÏ khßu phát tri¬n nhæng yªu t¯ cüa sñ giác ngµ (Th¤t Giác Chi), cån cÑ trên sñ ¦n d§t, trên sñ dÑt khoát t× bö, trên sñ ch¤m dÑt cu¯i cùng, ðßa ðªn giäi thoát. Nhæng yªu t¯ ¤y là: ni®m, trÕch pháp, t¤n, phï, an, ð¸nh, xä. Ðó là tinh t¤n phát tri¬n".

4. Cái gì là tinh t¤n cüng c¯?

"N½i ðây, v¸ tÏ khßu cüng c¯ ð« møc thi«n thu§n lþi ... Ðó là tinh t¤n cüng c¯".

Trên ðây là b¯n tinh t¤n (TÑ Chánh C¥n hay Chánh Tinh T¤n).

Nhæng tß tß·ng b¤t thi®n (ác pháp) ðßþc ð« c§p. — ðây là ba cån cµi cüa b¤t thi®n nghi®p. Ðó là: nhæng tß tß·ng tham ái, sân h§n và si mê (lobha, dosa, moha). T¤t cä nhæng khát v÷ng khác ð«u kªt hþp quây qu¥n chung quanh ba cån cµi này. Nhæng tß tß·ng thi®n (thi®n pháp) là ð¯i ngh¸ch.

B¯n chuyên c¥n tinh t¤n này nh¢m thành công trong công trình hành thi«n. TÑ Chánh c¥n, hay Chánh Tinh T¤n, là ði«u ki®n t¤t phäi có ð¬ ði ðªn tâm ð¸nh. Chánh Tinh T¤n n¢m trong nhóm "иnh", và nhß v§y, liên quan m§t thiªt và tùy thuµc lçn nhau v¾i hai chi kia (cüa nhóm иnh) là Chánh Ni®m và Chánh иnh. Ba chi này sinh hoÕt chung và cùng mµt lúc. Nªu không có Chánh Tinh T¤n ¡t không th¬ kh¡c phøc ðßþc nåm pháp tri«n cái. Chánh Tinh T¤n gµi rØa nhæng tß tß·ng không lành mÕnh làm tr· ngÕi sñ l¡ng tâm và ðàng khác, phát huy và cüng c¯ nhæng yªu t¯ tâm lành mÕnh, nh¢m ðßa ðªn tâm ð¸nh.
 
 

Phø Bän S¯ 2

Nåm Pháp Tri«n Cái

"Này chß TÏ Khßu, có nåm chß¾ng ngÕi làm cho ta mù quáng, m¤t kiªn thÑc, không tri t߶ng, và cß¾p m¤t ði trí tu® cüa ta. Nåm chß¾ng ngÕi ¤y kªt hþp v¾i ðau kh± và không dçn ðªn Niªt Bàn".(TÕp A Hàm, Samyutta Nikaya, 97)

Nivaranani, tri«n cái, có nghîa là nhæng gì làm tr· ngÕi và ngån ch§n sñ phát tri¬n tinh th¥n. Ðßþc g÷i là tri«n cái, hay chß¾ng ngÕi tinh th¥n, b·i vì nó hoàn toàn ðóng ch¡c, c¡t ðÑt và ngån ch§n. Nó khóa hÆn cánh cØa m· vào giäi thoát. Nåm ¤y là gì?

1. Tham døc (kamacchanda),
2. Oán ghét (vyapada),
3. Hôn tr¥m, dä dßþi (thina-middha),
4. Phóng d§t, lo âu (uddhacca-kukucca), và
5. Hoài nghi (vicikiccha). 1. Tham døc: ðây là tham mu¯n duyên theo nhøc døc ngû tr¥n. Nhæng tß tß·ng tham døc ch¡c ch¡n làm ch§m tr¬ sñ phát tri¬n tinh th¥n. Nó làm tâm chao ðµng và tr· ngÕi sñ gom tâm an trø. S· dî có tham døc phát sanh là vì løc cån không thu thúc. Vì không c¦n m§t gìn giæ sáu cØa (nhãn, nhî, tÖ, thi®t, thân, ý) nên nhæng tß tß·ng tham ái có th¬ xâm nh§p vào và làm nh½ ua tâm thÑc. Do dó, ng߶i hành thi«n c¥n phäi th§n tr÷ng thu thúc løc cån, không d¬ duôi ð¬ cho tr· ngÕi tham ái ngån ch§n, khóa ðóng con ð߶ng giäi thoát cüa mình.

2. Oán ghét: hay ác ý, sân h§n, là chß¾ng ngÕi thÑ nhì. Cûng nhß tr߶ng hþp cüa tham døc, sñ chú tâm sai l¥m, kém khôn ngoan, không sáng su¯t, dçn ðªn ác ý, oán ghét, hay sân h§n. Và nªu không k¸p th¶i d§p t¡t, nhæng tß tß·ng b¤t thi®n này s¨ th¤m nhu¥n vào tâm và che l¤p kiªn thÑc , làm cho ta mù quáng, không th¤y rõ sñ th§t. Nó làm móp méo toàn th¬ tâm thÑc và các tâm s· liên h® và nhß v§y, gây tr· ngÕi cho Ánh Sáng Chân Lý và ðóng kín con ð߶ng ðßa ðªn Tñ Do. Tham døc và oán ghét, hay sân h§n, ð£t n«n täng trên si mê, chÆng nhæng làm ch§m tr¬ sñ trß·ng thành cüa tâm trí mà còn tác døng nhß nguyên nhân cüa nhæng cuµc chia r¨, tranh ch¤p và xung ðµt giæa ng߶i và ng߶i, giæa qu¯c gia này v¾i qu¯c gia khác.

3. Hôm tr¥m, dä dßþi: chß¾ng ngÕi thÑ ba, là trÕng thái tâm u¬ oäi, không mu¯n hoÕt ðµng. Ðó không phäi là trÕng thái u¬ oäi cüa th¬ xác nhß có ng߶i l¥m tß·ng, b·i vì chí ðªn các v¸ A La Hán và chß Ph§t là nhæng b§c ðã hoàn toàn kh¡c phøc các pháp tri«n cái, ðôi khi vçn còn cäm nghe c½ th¬ m®t möi. Gi¯ng nhß miªng b½ quá ð£c, dính cøc lÕi, làm cho ta khó trét ra trên bánh mì, trÕng thái hôn tr¥m, dä dßþi làm cho tâm nhu¬ nhoÕi, biªng hoÕt ðµng và nhß v§y, làm cho ng߶i hành thi«n m¤t nhi®t thành, kém quyªt tâm, và tr· nên ß½ng yªu tinh th¥n và l߶i biªng. Sñ hôn tr¥m càng làm tâm th¥n thêm dä dßþi và cu¯i cùng ðßa ðªn trÕng thái tâm b¤t ðµng.

4. Phóng d§t, lo âu: chß¾ng ngÕi thÑ tß, là mµt tr· ngÕi khác làm ch§m tr¬ bß¾c tiªn tinh th¥n. Khi mà tâm tr· nên phóng d§t thì nó gi¯ng nhß mµt b¥y ong b¸ vÞ ±, cÑ vo vo bay quanh qu¦n không ng×ng và nhß v§y, khó ðßþc an trø. Mµt cái tâm b¸ chao ðµng tÑc nhiên không th¬ v¡ng l£ng. Chính sñ chao ðµng là mµt tr· ngÕi cho con ð߶ng ði ðªn v¡ng l£ng, con ð߶ng hß¾ng thßþng. TrÕng thái lo âu cûng t® hÕi nhß phóng d§t. Khi mà ng߶i kia mãi mãi lo âu, hªt chuy®n này ðªn chuy®n khác, hªt vi®c n÷ ðªn vi®c kia, nhæng vi®c ðã làm xong, và nhæng vi®c chßa làm ðßþc, và luôn luôn tñ lo âu v« nhæng chuy®n rüi may cüa ð¶i s¯ng, thì ch¡c ch¡n là tâm cüa ng߶i ¤y không bao gi¶ an lÕc. T¤t cä nhæng tình trÕng qu¤y r¥y, bñc d÷c, phi«n phÑc, lo âu, không yên ¤y là nhæng tr· ngÕi cän ngån, không ð¬ cho tâm an trø. Do ðó, phóng d§t và lo âu là mµt pháp tri«n cái.

5. Hoài nghi: là chß¾ng ngÕi thÑ nåm, cûng là chß¾ng ngÕi cu¯i cùng. Danh t× Pali vicikiccha, theo ðúng nghîa t×ng chæ, là không (vi = vigata) thu¯c (cikiccha). Ðúng v§y, ng߶i mà m¡c phäi tâm trÕng hoài nghi, b¤t ð¸nh, không nh¤t quyªt v« ði«u mình ðang làm, thì rõ th§t là mµt chÑng b®nh vô cùng tai hÕi, và ngoÕi tr× khi nào dÑt bö tâm trÕng ¤y ng߶i kia s¨ còn tiªp tøc lo âu, sþ s®t và không th¬ bình phøc. Ngày gi¶ nào mà con ng߶i còn b¸ tâm trÕng hoài nghi làm lung lÕc tinh th¥n, cûng nhß ng°i trên mµt cái hàng rào, thì không th¬ có ðßþc mµt quan kiªn nh¤t ð¸nh v« sñ v§t, và ðó là mµt t® hÕi tinh th¥n r¤t tr¥m tr÷ng cho công trình trau gi°i tâm trí. Các nhà Chú Giäi giäi thích r¢ng chß¾ng ngÕi hoài nghi là tình trÕng thiªu khä nång quyªt ð¸nh v« b¤t lu§n ði«u gì và cûng xem hoài nghi là không tin tß·ng r¢ng có ai có th¬ ð¡c thi«n.

Trên ðây là nåm chß¾ng ngÕi tinh th¥n, g÷i là nåm pháp tri«n cái, k¬ v« chung cûng nhß k¬ riêng t×ng chß¾ng ngÕi mµt, làm tr· ngÕi sñ gom tâm an trø.

Mµt cái tâm mà b¸ nhæng tr· lñc tai hÕi trên th¤m nhu¥n s¨ không th¬ an trø mµt cách t¯t ð©p vào b¤t cÑ ð« møc nào có bän ch¤t trong sÕch. Ðúng r¢ng ng߶i kia có th¬ gom tâm vào mµt ð¯i tßþng v¾i nhæng tß tß·ng b¤t thi®n nhß tham ái, sân h§n v.v... nhßng ðó là tà ð¸nh (miccha- samadhi).

L¨ dî nhiên là ngày gi¶ nào mà các bþn nh½ tinh th¥n, hay khát v÷ng (kilesa), còn t°n tÕi n½i ng߶i nào thì tß tß·ng cüa ng߶i ¤y s¨ còn tiªp tøc nh½ b¦n, b¤t thi®n, tµi l²i. Tuy nhiên, ng߶i hành thi«n ðã gia công thñc hành tâm ð¸nh, ðã ki¬m soát các pháp tri«n cái, thì không th¬ l¥m lÕc phÕm ði«u b¤t thi®n.

Ь ði«u phøc các chß¾ng ngÕi tinh th¥n hành giä phäi trau gi°i và phát tri¬n nåm yªu t¯ tâm lý g÷i là chi thi«n (jhananga). Ðó là: t¥m, sát, phï, lÕc, trø (vitakka, vicara, piti, sukha và ekaggata), ð¯i ngh¸ch v¾i nåm pháp tri«n cái. Chính nåm yªu t¯ tâm lý ¤y, hay chi thi«n, nâng ðÞ, ðem tâm trÕng trong sÕch cüa hành giä t× th¤p lên cao. LoÕi tâm kªt hþp v¾i nhæng yªu t¯ ¤y ðßþc g÷i là "thi«n" (jhana). Nåm chi thi«n, k¬ theo thÑ tñ và t×ng bß¾c mµt, ði«u phøc nhæng chß¾ng ngÕi ngån ch§n con ð߶ng ðßa ðªn tâm ð¸nh.

Thí dø nhß chi thi«n trø (ekaggata, nh¤t ði¬m tâm, hay tâm an trø vào mµt ði¬m) chª ngñ chß¾ng ngÕi tham døc; chi thi«n phï (piti) chª ngñ chß¾ng ngÕi oán ghét; t¥m (vitakka) chª ngñ hôn tr¥m, dä dßþi; lÕc (sukha) chª ngñ phóng d§t, lo âu; sát (vicara) chª ngñ hoài nghi. Nªu s¡p xªp ngang nhau thì s¨ nhß sau:

Tham døc -- Trø 
Oán ghét -- Phï 
Hôn tr¥m, dä dßþi -- T¥m 
Phóng d§t, lo âu -- LÕc 
Hoài nghi -- Sát
 
  Phø Bän S¯ 3

ÐÕi ÐÑc Sona - V¸ Hành Giä Quá Ép SÑc

Vào th¶i ÐÑc Ph§t có ÐÕi ÐÑc Sona-kolivisa r¤t là tinh t¤n. Ngài ép mình quá sÑc trong khi hành thi«n -- cä thân lçn tâm -- nhßng r°i vçn th¤t bÕi. Ngày kia Ngài có ý nghî sau ðây: "Trong s¯ các v¸ ð® tØ cüa ÐÑc B±n Sß mà ðã hªt sÑc c¯ g¡ng hành thi«n thì ta ðây là mµt. M£c d¥u v§y tâm cüa ta vçn chßa ðßþc gµi kªt bþn nh½. Gia ðình ta khá giä. Ta có th¬ th÷ hß·ng ti«n cüa và làm vi®c lành. Hay là ta hãy lìa bö vi®c tu t§p, tr· v« v¾i nªp s¯ng th¤p kém ð¬ th÷ hß·ng ti«n cüa và làm vi®c lành, tÕo thi®n nghi®p".

ÐÑc Thª Tôn ð÷c ðßþc tß tß·ng cüa ÐÕi ÐÑc Sona. Ngài ðªn g¥n và höi:

-- Này Sona, có phäi không, con ðang nghî r¢ng: "Trong s¯ các v¸ ð® tØ cüa ÐÑc B±n Sß mà ðã hªt sÑc ... (nhß trên) ... ð¬ th÷ hß·ng ti«n cüa và làm vi®c lành, tÕo thi®n nghi®p"
-- BÕch Hóa ÐÑc Thª Tôn, ðúng nhß v§y.
-- Và con nghî thª nào, này Sona, khi còn tÕi gia cß sî có phäi con r¤t có tài v« môn khäy ð¶n không?
-- BÕch Hóa ÐÑc Thª Tôn, phäi.
-- Và con nghî thª nào, này Sona, khi cây ð¶n cüa con lên dây cao quá mÑc, con có th¬ ð¶n ðúng gi÷ng không?
-- BÕch Hóa ÐÑc Thª Tôn, nªu ð¶n lên dây thÆng quá, không th¬ ðßþc.
--- Và con nghî thª nào, này Sona, khi cây ð¶n cüa con lên dây th¤p quá, con có th¬ ð¶n ðúng gi÷ng không?
-- BÕch Hóa ÐÑc Thª Tôn, nªu ð¶n dùng quá cûng không th¬ ð¶n ðßþc.
-- Nhßng, này Sona, khi cây ð¶n cüa con ðßþc lên dây v×a ðúng, không quá thÆng cûng không quá dùng, con có th¬ ð¶n ðúng gi÷ng không?
-- BÕch Hóa ÐÑc Thª Tôn, ch¡c ch¡n là con ð¶n ðßþc.
-- Cùng thª ¤y, này Sona, c¯ g¡ng quá mÑc làm cho con ng߶i (hành thi«n) quá cång thÆng, và không ðü c¯ g¡ng s¨ sanh ra l߶i biªng. Nhß v§y, này Sona, con hãy quyªt tâm dûng mãnh nhß thª này: "Th¤u hi¬u sñ quân bình cüa các cån (ngû cån: tín cån, t¤n cån, ni®m cån, ð¸nh cån và tu® cån), ta s¨ quyªt chí thành ðÕt møc tiêu b¢ng cách kiên trì và ð«u ð£n tinh t¤n."

ÐÕi ÐÑc Sona-kolivisa vâng theo l¶i chï dÕy cüa ÐÑc Thª Tôn và v« sau Ngài là mµt trong các v¸ ð® tØ A La Hán cüa ÐÑc Ph§t. (Vinaya Text II, Anguttara, 55)

(L¶i ng߶i d¸ch: Ngû Cån, Indriya, là nåm yªu t¯ có khä nång ki¬m soát tâm. Nåm yªu t¯ ¤y là: tín cån, t¤n cån, ni®m cån, ð¸nh cån và tu® cån. Ngû Cån th߶ng ði chung v¾i Ngû Lñc, Bala. Ngû Lñc là nåm nång lñc tinh th¥n "có nång lñc chª ngñc tâm s· ð¯i ngh¸ch", ho£c næa, theo Bän Chú Giäi, "nåm nång lñc hùng mÕnh, trong ý nghîa không b¸ nhæng tâm s· ð¯i ngh¸ch lay chuy¬n." Ðó là: tín lñc, t¤n lñc, ni®m lñc, ð¸nh lñc, tu® lñc. Ngû Cån nhß nåm ng߶i giæ thành, c¦n m§t trông ch×ng quân ngh¸ch, có th¬ xâm nh§p vào. Ngû Lñc nhß nåm ông tß¾ng, xông pha càn quét ð¬ tiêu di®t các qu¯c vß½ng ð¯i ngh¸ch. Các qu¯c vß½ng thù ngh¸ch ¤y là:

1. Ái døc (tanha), là cån nguyên chánh yªu tÕo ðau kh± và ð¦y ðßa chúng sinh tri«n miên sanh tØ luân h°i và Thiªu Ni«m Tin (Assaddhiya). Tín cån và tín lñc ð¯i tr¸ ái døc và b¤t tín.
2. L߶i biªng (kosajja), là kë thù b¸ t¤n cån và t¤n lñc ð¯i tr¸.
3. Lãng tánh (mutthasacca, tánh ßa quên), b¸ ni®m cån và ni®m lñc ð¯i tr¸.
4. Phóng tâm (vikkhepa, không chú tâm), b¸ ð¸nh cån và ð¸nh lñc ð¯i tr¸.
5. Si mê (sammoha), b¸ tu® cån và tu® lñc ð¯i tr¸.)
 
  Phø Bän S¯ 4

LoÕi tr× nhæng tß tß·ng b¤t thi®n

Bài kinh s¯ 20 cüa bµ Trung A Hàm, Majjhima Nikaya, tña ð« Vitakkasandhana Sutta có ghi lÕi nhæng ði«u chï dÕy v« phß½ng cách loÕi tr× nhæng tß tß·ng b¤t thi®n, r¤t c¥n thiªt cho ng߶i hành thi«n. Sau ðây là ph¥n chánh yªu cüa bài kinh. ÐÑc Ph§t dÕy:

Này chß TÏ Khßu, ng߶i hành thi«n gia công tiªn ðÕt ðªn tâm trí cao siêu phäi th߶ng nh¾ suy tß nåm ði«u: Nåm ði«u ¤y là gì?

1. Nªu, khi suy ni®m v« mµt ð« møc mà nhæng tß tß·ng b¤t thi®n, không trong sÕch, kªt hþp v¾i tham, sân, si, phát sanh ðªn hành giä, v¸ này (ð¬ loÕi tr× nhæng tß tß·ng b¤t thi®n ¤y) hãy hß¾ng tâm suy ni®m v« mµt ð« møc khác, có tánh cách trong sÕch. Ch×ng ¤y, tâm b¤t thi®n ðßþc loÕi tr×, biªn tan. Do sñ loÕi tr× này tâm tr· lÕi væng vàng an trø và tr· nên v¡ng l£ng, ð°ng nh¤t và ð¸nh vào ð« møc.

Gi¯ng nhß ng߶i thþ mµc rành ngh«, hay ng߶i t§p sñ làm thþ mµc, ðëo mµt cái ch¯t v×a v£n, t¯t ð©p, r°i ðóng vào l± ð¬ ð¦y ra mµt cái ch¯t thô k¸ch, x¤u xí, cùng thª ¤y, hành giä loÕi tr×, ð¦y lui ð¯i tßþng b¤t thi®n b¢ng cách hß¾ng tâm suy ni®m v« ð¯i tßþng khác có tánh cách trong sÕch. Ch×ng ¤y, nhæng tß tß·ng không trong sÕch, kªt hþp v¾i tham, sân, si b¸ loÕi tr× và tan biªn. Do sñ loÕi tr× này ... và ð¸nh vào ð« møc.

2. Nªu, khi ðã hß¾ng tâm v« mµt ð« møc khác có tánh cách trong sÕch, mà nhæng tß tß·ng b¤t thi®n vçn còn phát sanh, hành giä hãy suy xét v« hi¬m h÷a cüa nó nhß sau: "Quä th§t v§y, nhæng tß tß·ng này cüa ta rõ ràng là không trong sÕch, ðáng b¸ khi¬n trách và s¨ ðem lÕi h§u quä ðau kh±", ch×ng ¤y tâm b¤t thi®n ðßþc loÕi tr×, biªn tan. Do sñ loÕi tr× này ... và ð¸nh vào ð« møc.

3. Nªu, khi ðã suy xét v« hi¬m h÷a cüa nhæng tß tß·ng b¤t thi®n mà nó vçn còn phát sanh hành giä hãy không ð¬ ý ðªn, không lßu tâm suy ni®m v« các pháp b¤t thi®n ¤y næa. Ch×ng ¤y tâm b¤t thi®n ðßþc loÕi tr×, biªn tan. Do sñ loÕi tr× này ... và ð¸nh vào ð« møc.

4. Nªu khi ðã không ð¬ ý ðªn, không lßu tâm suy ni®m v« các pháp b¤t thi®n ¤y næa mà nó vçn phát sanh hành giä hãy suy ni®m v« vi®c loÕi tr× ngu°n g¯c cüa nhæng tß tß·ng không trong sÕch ¤y. Ch×ng ¤y, nhæng tß tß·ng b¤t thi®n ðßþc loÕi tr×, biªn tan. Do sñ loÕi tr× này ... và ð¸nh vào ð« møc.

5. Nªu, khi ðã suy ni®m v« vi®c loÕi tr× ngu°n g¯c cüa nhæng tß tß·ng không trong sÕch ¤y mà nó vçn phát sanh hành giä hãy c¡n ch£t rång lÕi và ép lßÞi sát vào n¤p v÷ng, thu thúc, kh¡c phøc và chª ngñ tâm (b¤t thi®n) b¢ng tâm (thi®n). Ch×ng ¤y tâm b¤t thi®n ðßþc loÕi tr×, biªn tan. Do sñ loÕi tr× này ... và ð¸nh vào ð« møc.

Nªu, do sñ suy ni®m v« mµt ð« møc trong sÕch, suy xét v« hi¬m h÷a cüa tâm b¤t thi®n, không ð¬ ý ðªn, không lßu tâm suy ni®m v« b¤t thi®n pháp, suy ni®m v« vi®c loÕi tr× ngu°n g¯c cüa nhæng tß tß·ng không trong sÕch, c¡n ch£t rång lÕi và ép lßÞi sát vào n¤p v÷ng và thu thúc, kh¡c phøc và chª ngñ tâm (b¤t thi®n) b¢ng tâm (thi®n) mà hành giä loÕi tr× ðßþc nhæng tß tß·ng b¤t thi®n, tâm tr· lÕi an trø væng vàng và v¡ng l£ng, ð°ng nh¤t và ð¸nh vào ð« møc, v¸ hành giä ¤y ðßþc g÷i là ng߶i hành ðã væng ch¡c làm chü con ð߶ng và cuµc hành trình cüa tß tß·ng mình. V¸ ¤y có nhæng ý nghî mà v¸ ¤y mu¯n có, không phäi có nhæng ý nghî mà v¸ ¤y không mu¯n có. V¸ ¤y ðã c¡t dÑt lìa tham ái và tr÷n v©n t§n di®t th¢ng thúc (phát sanh do tham ái). V¸ ¤y ðã kh¡c phøc ngã mÕn và ch¤m dÑt ðau kh±.

--- [Hªt Ph¥n Phø Bän] ---

[Index][Thi«n T§p -01][Thi«n T§p -02][Thi«n T§p -03][Thi«n T§p -04][Thi«n T§p 05]
.