Chï vì mµt s¯ Ph§t tØ chßa hi¬u rõ giáo lý, cÑ ch¤p ch£t mµt vài hi¬u l¥m, thành ra ði chùa hoài mà lþi ích không ðßþc bao nhiêø Chß T± ðã dÕy: Ðó là n¤u cát mu¯n thành c½m, muôn nåm chÆng ðßþc. Chúng tôi xin mÕn phép nêu ra sau ðây mµt vài hi¬u l¥m cån bän mà thôi

1) Hi¬u l¥m v« Ph§t: Mµt s¯ Ph§t tØ kính Ph§t, th¶ Ph§t, lÕy Ph§t, coi ngài nhß mµt th¥n linh có quy«n ban phß¾c, giáng h÷a, t¾i chùa l­ Ph§t ð¬ c¥u xin ðü thÑ: Tài lµc, tình duyên, con cháu ð² ðÕt, hªt b®nh, s¯ng lâø.. Cúng Ph§t chút hß½ng hoa cho là ðü r°¸ Nªu l¶i c¥u xin ðßþc thành tñu thì cho là Ph§t chÑng, chùa thiêng và mang thêm l­ v§t t¾i tÕ ½n. Nªu l¶i c¥u xin không thành thì cho r¢ng chùa không thiêng, thôi không t¾i næÕ Th§t là oan cho Ph§t, tµi cho chùÕ Ph§t là ng߶i ðã giác ngµ và giäi thoát hoàn toàn, toàn trí nhßng không toàn nång. Ngài th¤u hi¬u m÷i vi®c, nhßng chính ngài không làm trái lu§t thiên nhiên ðßþc. Nªu ngài toàn nång thì ai xin gì ngài cûng cho hªt, ngài dùng th¥n thông ðßa t¤t cä chúng sinh v« Niªt Bàn, khöi c¥n tu hành chi cho m®t. ÐÑc Ph§t t× bi thß½ng xót, mu¯n cÑu ðµ chúng sinh, nhßng ngài chï là mµt bñc ðÕo sß, mµt ng߶i dçn ð߶ng chï l¯i cho m÷i chúng sinh tñ c¤t bß¾c mà ð¸ Ph§t tØ t¾i chùa l­ Ph§t ð¬ tö lòng thành kính, ngßÞng mµ, th« nguy®n s¨ theo gß½ng Ph§t mà tu sØa thân tâm, theo gót ngài v« nëo giác. Nhæng l¶i c¥u nguy®n hþp v¾i lý vô th߶ng, lu§t nghi®p báo nhân quä thì s¨ thành tñu, còn nhæng l¶i c¥u xin ích kÖ, trái lu§t thì s¨ không ðßþc nhß ý. Nªu Ph§t có ðü nång lñc làm toÕi nguy®n t¤t cä m÷i l¶i thïnh c¥u thì thª gi¾i này ðã biªn thành cõi Cñc LÕc, ðâu còn g÷i là Ta Bà ðau kh± næÕ

2) Hi¬u l¥m v« Pháp: Pháp ðây, nói thu h©p là Giáo Pháp, là l¶i Ph§t dÕy, là nhæng ð¸nh lu§t thiên nhiên mà ðÑc Ph§t ðã chÑng ngµ nhß: Vô th߶ng, vô ngã, nhân duyên, nghi®p báo v.v... Mµt s¯ Ph§t tØ chï hi¬u Pháp là nhæng bµ kinh in sÇn ð¬ ð÷c tøng, ho£c nhæng l¶i thuyªt Pháp; ðªn chùa ð÷c kinh, nghe pháp cho là ðã ðü mà chÆng hi¬u nhæng nghîa lý ¦n tàng trong kinh, nghe pháp r°i chÆng mang ra áp døng. Tøng kinh là ð¬ hi¬u rõ cái lý Ph§t dÕy trong kinh, trì chú là ð¬ nh¤t tâm tr× nghi®p chß¾ng, chÑ không phäi chï ð¬ ð÷c nhß cái máÜ Hi¬u nghîa r°i còn phäi mang ra thñc hành, nªu chï ð÷c mà không áp døng ð¬ sØa cho ð¶i t¯t thêm thì chÆng khác nào ng߶i ðªm bÕc cho ngân hàng, chÆng có lþi chút gì. Ph§t dÕy: S¯ng thu§n theo Pháp, nghîa là thu§n v¾i nhæng lu§t thiên nhiên, không ích kÖ, không tham, sân, si, không làm vi®c ác, chï làm vi®c lành, giæ tâm trong sÕch chÑ không phäi chï tøng kinh là ðü. Ph§t còn dÕy thêm: Ch¾ có ch¤p Pháp, Chánh Pháp còn phäi bö, hu¯ng chi là Tà Pháp. Qua sông hãy còn bè, ði væng hãy bö g§Ü Pháp chï là phß½ng ti®n, không phäi là cÑu cánh, mà phß½ng ti®n thì chï dùng trong khoäng th¶i gian c¥n thiªt thô¸ CÑu cánh m¾i là chü yªø

3) Hi¬u l¥m v« Tång: Chß Tång là ð® tØ xu¤t gia theo Ph§t , giæ các gi¾i lu§t, tuân theo Løc Hòa, có nªp s¯ng thanh t¸nh, cao thßþng, thay m£t Ph§t mà dÕy d² và làm gß½ng cho nhæng Ph§t tØ tÕi gia noi the÷ Hãy bö ra ngoài các v¸ Tång phÕm gi¾i, không xÑng ðáng làm Trß·ng tØ Nhß Lai, không tròn ph¦m hÕnh Chúng Trung Tôn. Nhæng v¸ Tång Ni tu hành chân chính, giæ tr÷n gi¾i lu§t, vçn chï là ng߶i chßa phäi các v¸ Thánh. Các ngài cûng ðang ði trên ð߶ng Ph§t dÕy, ch¡c ch¡n là ði xa h½n các Ph§t tØ tÕi gia r¤t nhi«u, nhßng các ngài chßa chÑng ð¡c, chßa hoàn toàn giäi thoát. Các ngài cûng nhß chúng ta, ðang dò dçm trên con ð߶ng tñ tu, tñ sØa; nhßng ð߶ng ð¶i l¡m chông gai và cÕm bçy, nªu lÞ có søp h¥m, sa h¯ thì phäi thành tâm sám h¯i, l¤y kinh nghi®m ðó mà sØa mình. Các ngài ðang tu, t¤t nhiên còn s½ sót, l²i l¥m. Ph§t tØ không nên quá chú tr÷ng ðªn nhæng l²i nhö nh£t r°i chï trích, chê bai, xa lánh chùÕ Lu§t Nhân quä ðã ð¸nh: Ai tu, n¤y chÑng; ai tµi, n¤y mang, không bao gi¶ sai trḠMµt ði«u hi¬u l¥m v« Tång næa là mµt s¯ ng߶i quá Ö lÕi vào nhæng Tång Ni, ðªn chùa cúng d߶ng nh¶ Th¥y chú nguy®n cho là ðü r°i, tñ mình chÆng ch¸u làm gì næÕ Ð¯i v¾i các b§c Tång Ni tu hành ðÕo cao, ðÑc cä, nhæng l¶i chú nguy®n cüa các ngài t¤t nhiên có sÑc mÕnh nhßng chßa ðü; phäi c¥n thêm tñ lñc cüa Ph§t tØ ði song song v¾i l¶i chú nguy®n cüa chß Tång, cµng v¾i tha lñc cüa Ph§t gia hµ thì m¾i mong ðem lÕi kªt quä t¯t. Ngài Møc Ki«n Liên s¡m sØa ph¦m v§t cúng d߶ng chß tång ð¬ xin chú nguy®n cho m© là bà Thanh Ы ðang ð÷a ð¸a ngøc. Nhßng chính bà Thanh Ы cûng phäi thÑc tïnh, sám h¯i, ni®m Ph§t; tñ lñc cµng v¾i tha lñc ð¥y ðü, m¾i thoát cänh kh±.

4) Hi¬u l¥m v« chính mình: Ch¾ nghî r¢ng mình quá tµi l²i, x¤u xa, nghi®p chß¾ng n£ng n« r°i chán nän không tu hành gì næÕ C¥n hi¬u rõ l¶i Ph§t dÕy: T¤t cä chúng sinh ð«u có Ph§t tánh, ð«u là mµt v¸ Ph§t s¨ thành. V§y dù · trong tình trÕng ðen t¯i nào, chúng ta không nên th¤t v÷ng. Chï c¥n bö lòng ích kÖ (Ch¤p Ngã) r°i thành tâm sám h¯i, quy y Tam Bäo, giæ gi¾i, làm lành lánh dæ, tinh t¤n sØa 𱸠Nªu ngã thì ðÑng d§y, nªu søp h¯ thì leo lên. Mµt lòng tin tß·ng vào l¶i Ph§t dÕy, g¥n gûi nhæng b§c tu hành chân chánh. V¾i th¶i gian, chúng ta s¨ b¾t kh±, thêm vui và có ngày ðßþc giäi thoát. Ði«u quan tr÷ng nh¤t là tránh sñ Ö lÕi, mong c¥u, mà c¥n hªt sÑc tu h÷c. Ai u¯ng nß¾c biªt nóng lÕnh, ai u¯ng thu¯c thì khöi b®nh, ai tu n¤y chÑng. Ph§t chï là ðÕo sß, không cÑu n±i nhæng ai không thñc hành l¶i ngài dÕÜ Pháp chï là phß½ng ti®n dùng xong thì bö ð¸ Tång chï là nhæng b§c Thi®n tri thÑc r¤t ðáng quý tr÷ng nhßng cûng chï dÕy d² mà không cÑu n±i chúng tÕ Chính chúng ta phäi tñ cÑu l¤y mình, tñ ðµ l¤y mình. Tha lñc chß Ph§t và ðÑc ðµ chß Tång phäi cµng v¾i Tñ lñc cüa chúng sinh m¾i ðßa ðªn Niªt Bàn, giäi thoát. Chúng ta ði chùa, l­ Ph§t, tøng kinh, cúng d߶ng chß Tång nhßng ð×ng quên tñ lñc phát nguy®n tu hành, sØa ð±i nªp s¯ng, h°i hß¾ng công ðÑc, thì vi®c ði chùa, l­ Ph§t m¾i giæ tr÷n ý nghîa cao siêu, m¥u nhi®m. Chính mình có tinh t¤n tu hành thì ðÕo Ph§t m¾i phát tri¬n theo ðúng ý Ph§t, v¾i chân lý mà Ph§t ðã tìm ra và chï dÕÜ Có nhß thª thì ng߶i ði chùa m¾i cäm th¤y hÑng thú, thoäi mái vì càng hi¬u Ph§t lÕi càng tôn kính chß Ph§t; càng tôn kính chß Ph§t lÕi càng hi¬u Ph§t h½n. Có nhß thª thì chùa chi«n Ph§t giáo · häi ngoÕi m¾i hy v÷ng lâu b«n trong khi ch¶ ðþi ngày v« xây dñng lÕi quê hß½ng.