Kinh Kim Cang cûng có ng߶i ð÷c là Kim Cß½ng. Kinh này do ðÑc Ph§t nói, nguyên vån b¢ng chæ PhÕn, sau truy«n sang Trung Qu¯c ðßþc d¸ch ra chæ Hán.

A- Nhæng nhà phiên d¸ch PhÕn-Hán:

1. Ngài Cßu-ma-la-th§p (Kumãrajiva) · chùa Thäo Ð߶ng tÕi Tr߶ng An. Vào niên hi®u Ho¢ng Thüy nåm thÑ tß, tÑc là nåm 402 Tây l¸ch, thuµc ð¶i Dao T¥n, Ngài d¸ch tên kinh là "Kim Cang Bát-nhã Ba-la-m§t". Ðây là bän có giá tr¸ nh¤t, ðßþc g÷i là ð¸nh bän, vì bän d¸ch này ðßþc m÷i ng߶i dùng ð¬ trì tøng. Bän này n¢m trong bµ Tam Bäo tøng h¢ng ngày ( Kinh nh§t tøng).

2. Ngài B°-ð«-lßu-chi (Bodhiruci) ð¶i Ngøy d¸ch tên kinh cûng ð°ng v¾i bän trên tÑc là "Kim Cang Bát-nhã ba-la-m§t" vào khoäng 508 Tây l¸ch.

3. Ngài Ba-la-m§t-ðà (Paramàrtha) -Trung Hoa d¸ch là Chân Ъ- d¸ch vào ð¶i Tr¥n, khoäng giæa thª kÖ thÑ VI, ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã Ba-la-m§t".

4. Ngài ÐÕt-ma-c¤p-ða (Dharmagupta) ð¶i Tùy, khoäng ð¥u thª kÖ thÑ VII d¸ch tên cûng ð°ng là "Kim Cang Bát-nhã Ba-la-m§t".

5. Ngài Huy«n Trang ð¶i Ð߶ng, khoäng giæa thª kÖ thÑ VII, d¸ch chung trong bµ ÐÕi Bát-nhã, 600 quy¬n, g°m 16 hµi, "Kim Cang" là hµi thÑ 9, quy¬n 577 trong bµ ÐÕi Bát-nhã.

6. Ngài Nghîa T¸nh, ð¶i Ð߶ng ð¥u thª kÖ thÑ VIII, d¸ch tên kinh là "Ph§t thuyªt nång ðoÕn Bát-nhã ba-la-m§t-ða kinh". Ngài có ði „n е mang bän chæ PhÕn v«.

Sáu nhà d¸ch ð°ng mµt bän kinh, nhßng v« sau ðßþc chú ý nh¤t là bän cüa các ngài Cßu-ma-la-th§p, ngài Huy«n Trang và ngài Nghîa T¸nh.

B- Nhæng nhà s¾ giäi:

Kinh Kim Cang r¤t ðßþc các thi«n sß và giäng sß Trung Hoa chú ý s¾ giäi, có cä thäy ðµ m߶i nhà.

1. Ngài Trí Khäi ð¶i Tùy ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã kinh s¾" g°m mµt quy¬n.

2. Ngài Kiªt TÕng ð¶i Tùy ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã s¾", g°m b¯n quy¬n.

3. Ngài Khuy C½ ð¶i Ð߶ng ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã kinh tán thu§t" g°m hai quy¬n.

4. Ngài Tông M§t tÑc ngài Khuê Phong cûng · ð¶i Ð߶ng, ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã kinh s¾ lu§n toát yªu" g°m hai quy¬n.

5. Ngài Trí Nghiêm cûng thuµc ð¶i Ð߶ng, ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã ba-la-m§t kinh lßþc s¾" g°m hai quy¬n.

6. Ngài TØ C× ð¶i T¯ng, ð¬ tên là "Kim Cang kinh toát yªu san ð¸nh ký" g°m bäy quy¬n.

7. Ngài Tông L£c và Nhß Kh·i vào ð¶i Minh, ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã Ba-la-m§t chú giäi" g°m mµt quy¬n.

8. "Kim Cang chß gia" trích l¶i giäng cüa các thi«n sß .

9. G¥n ðây có ngài Thái Hß, ð¬ tên là "Kim Cang giäng løc".

10. G¥n ðây nh¤t là cß sî Giang V¸ Nông, ð¬ tên là "Kim Cang Bát-nhã Ba-la-m§t kinh giäng nghîa".

C - Nhæng nhà phiên d¸ch Hán Vi®t:

1. Hòa thßþng Thích Trí T¸nh d¸ch trong bµ Tam Bäo tøng h¢ng ngày.

2. Hòa thßþng Thi®n Hoa d¸ch trong bµ Ph§t H÷c Ph± Thông (tÑc là trong m߶i hai n¤c thang giáo lý).

3. Thßþng t÷a Hu® Hßng d¸ch quy¬n Kim Cang Giäng Løc cüa ngài Thái Hß.

4. Cß sî а Nam d¸ch bän cüa ông Giang V¸ Nông.

5. Quy¬n Kim Cang chß gia cûng ðßþc d¸ch.

D - Sñ liên h® giæa kinh Kim Cang và Thi«n tông.

Dî nhiên ai cûng biªt ðÑc Løc t± khi gánh cüi vào khách ðiªm bán, th¤y có ng߶i ðang tøng kinh Kim Cang, ðÑc Løc t± nghe qua, tâm li«n khai ngµ, m¾i höi thåm và ðßþc biªt là Ngû t± HuÏnh Mai dÕy ð° ð® trì tøng "Kim Cang", do ðó Ngài tìm ðªn h÷c ðÕo.

Trong Thi«n tông lúc T± B°-ð«-ðÕt-ma (Bodhidharma) truy«n tâm ¤n cho ngài Hu® Khä, T± trao b¯n quy¬n kinh Lång-già (Lankà) ð¬ làm tâm ¤n. Ъn ð¶i Ngû t±, th¤y Kim Cang là quy¬n kinh t¯i yªu trong nhà Thi«n, Ngài dÕy: ChÆng nhæng tång ni mà cä cß sî ð«u nên trì tøng kinh Kim Cang. Ngû t± chü trß½ng dùng kinh Kim Cang 𬠤n tâm, thª nên khi Løc t± ðªn h÷c, vào trß¾c gi¶ truy«n y bát, Ngài ðem kinh Kim Cang ra giäng. Khi giäng ðªn câu ¿ng vô s· trø nhi sanh kÏ tâm, Løc t± hoàn toàn li­u ngµ. Nhß v§y Løc t± ngµ ðÕo và ðßþc truy«n y bát làm T± cûng nhân n½i kinh Kim Cang. Do ðó chúng ta th¤y rõ t¥m quan tr÷ng cüa kinh này ð¯i v¾i Thi«n tông. Sau này kinh Kim Cang ðßþc xem nhß tâm ¤n trong nhà Thi«n. Trong các chùa, các thi«n vi®n bµ kinh này ðßþc xem nhß kinh Nh§t Tøng.

Ngài Khuê Phong cûng bäo: Kim Cang là bµ kinh quí ðáng 𬠤n tâm.

H÷c kinh Kim Cang là h÷c thÆng vào phß½ng pháp tu Thi«n.