Kinh vån:
Th¶i Trß·ng Lão Tu B° Ы, tÕi ðÕi chúng trung, tÑc tùng tòa kh·i, thiên ðän hæu kiên, hæu t¤t trß¾c ð¸a, hi®p chß·ng cung kính nhi bÕch Ph§t ngôn: Hy hæu Thª Tôn! Nhß Lai thi®n hµ ni®m chß B° Tát, thi®n phó chúc chß B° Tát. Thª Tôn, Thi®n nam tØ thi®n næ nhân, phát A n§u ða la tam mi®u tam b° ð« tâm, ßng vân hà trø, vân hà hàng phøc kÏ tâm? Ph§t ngôn: Thi®n tai! Thi®n tai! Tu B° Ы! Nhß nhæ s· thuyªt, Nhß Lai thi®n hµ ni®m chß B° Tát, thi®n phó chúc chß B° Tát. Nhæ kim ðª thính, ðß½ng v¸ nhæ thuyªt. Thi®n nam tØ, thi®n næ nhân, phát A n§u ða la tam mi®u tam b° ð« tâm, ßng nhß th¸ trø, nhß th¸ hàng phøc kÏ tâm. Duy nhiên, Thª Tôn! Nguy®n nhÕo døc vån.

B¤y gi¶, trß·ng lão Tu-b°-ð«, · trong ðÕi chúng, li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y, tr¸ch vai áo bên m£t, ð¥u g¯i bên m£t quÏ xu¯ng ð¤t, ch¤p tay cung kính bÕch Ph§t r¢ng:

Hiªm có thay ÐÑc Thª-tôn! ÐÑc Nhß-lai khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát.

BÕch ÐÑc Thª-tôn! Ng߶i thi®n nam, ng߶i thi®n næ, phát tâm A-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð«, nên làm sao trø, làm sao hàng phøc ðßþc tâm?

ÐÑc Ph§t nói: Lành thay! Lành thay! Tu-b°-ð«! Ðúng nhß l¶i ông nói, Nhß-lai khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát. Nay ông hãy l¡ng nghe cho kÛ, ta s¨ vì ông mà nói. Ng߶i thi®n nam, ng߶i thi®n næ, phát tâm a-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð«, nên nhß thª mà trø, nhß thª mà hàng phøc tâm.

DÕ! BÕch Thª-tôn! Con nguy®n vui lòng l¡ng nghe.

Lßþc giäi:

B¤y gi¶, trß·ng lão Tu-b°-ð«, · trong ðÕi chúng, li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y, tr§t vai áo bên m£t, ð¥u g¯i bên m£t quÏ xu¯ng ð¤t, ch¡p tay cung kính bÕch Ph§t r¢ng:

Sau khi ÐÑc Ph§t thâu y bát, rØa chân, r°i lên tòa ng°i, thì có mµt v¸ trß·ng lão ðÑng lên thßa höi.

" Trß·ng lão" Danh xßng trß·ng lão có th¬ mµt là chï các trß·ng lão cao niên hay nhi«u tu±i hÕ, hai là trß·ng lão v« pháp tánh, ba là trß·ng lão v« phß¾c ðÑc. Nªu tu±i l¾n, cµng thêm v¾i nhi«u tu±i hÕ, tÑc là th÷ gi¾i ðã lâu, thì g÷i là trß·ng lão. Nªu chï l¾n tu±i mà tu±i hÕ ít thì không ðßþc k¬ trong s¯ này. ÐÕi ð¬ nhß tr߶ng hþp Tôn-giä Ma-ha Ca-diªp, ông là ng߶i l¾n tu±i nh¤t, th¶i gian th÷ gi¾i cûng lâu nh¤t, nên g÷i là trß·ng lão.

Trß·ng lão v« pháp tánh thì không c¥n có niên cao hay tu±i hÕ nhi«u. V¸ này có th¬ ít tu±i nhßng trí hu® vßþt hÆn lên, có khä nång giäng kinh thuyªt pháp, giáo hóa chúng sanh, hi¬u rõ Ph§t-pháp, thông ðÕt di®u nghîa cûng nhß có bi®n tài vô ngÕi. Trß·ng lão v« phß¾c ðÑc thì có phß¾c báo và cûng là ng߶i ðü ðÑc hÕnh.

Danh xßng trß·ng lão là do m÷i ng߶i cung kính mà xßng hô v¾i mình, ch¾ không phäi do mình mu¯n làm trß·ng lão, hay tñ ý phong mình nhß v§y, phäi là do m÷i ng߶i ð°ng lòng công nh§n mà thành danh xßng, cûng không th¬ do mình mu¯n tranh ðoÕt mà ðßþc. Trß·ng lão v« tu±i tác hay nhi«u nåm hÕ cûng chia thành thÑ b§c. Nhß th÷ gi¾i 10 nåm thì kêu là hÕ t÷a, 20 nåm g÷i là trung t÷a, 30 nåm g÷i là thßþng t÷a.

Pháp tánh trß·ng lão thì không k¬ v« tu±i tác. Nhß Ngài Xá-lþi-ph¤t m¾i có tám tu±i mà ðã thành trß·ng lão. Vì lý do gì v§y? S¯ là khi lên tám tu±i, Tôn-giä ðã lên tòa thuyªt pháp, khu¤t phøc hàng loÕt các lu§n sß, khiªn h÷ líu lßÞi, ¤p úng không còn tranh cãi ðßþc ði«u gì, ðành phäi gieo cä nåm vóc xu¯ng ð¤t, cam tâm d§p ð¥u trß¾c c§u bé lên tám, mà tuyên b¯ thua cuµc. Có nhß thª, Ngài Xá-lþi-ph¤t m¾i ðßþc tôn là mµt pháp tánh trß·ng lão ngay khi m¾i lên tám. Sanh ra m¾i ðßþc bäy ngày, Ngài Xá-lþi-ph¤t ðã thông ðÕt hªt các kinh tÕng. Chúng ta hãy tß·ng tßþng chï có bäy ngày mà thông su¯t Ph§t-pháp, thì ngài ðã ðü tß cách làm trß·ng lão chßa? Th§t là siêu vi®t có th×a, b·i v§y trong các s¯ ð® tØ hàng Thanh-vån cüa Ph§t, Ngài là b§c bi®n tài vô ngÕi, trí hu® hàng ð¥u.

Bi®n tài có b¯n loÕi, g÷i là "tÑ vô ngÕi bi®n." ThÑ nh¤t là vô ngÕi bi®n v« l¶i, tÑc ngôn t×. B¤t cÑ ai có v¤n ð« gì, ngài ð«u bi®n giäi ðßþc mµt cách trôi chäy. L¶i l¨ mà ngài xØ døng nghe r¤t hay, v×a tinh luy®n lÕi v×a chính xác, dùng r¤t ðúng ch². Яi phß½ng lý lu§n cách nào, cûng không sao th¡ng n±i. Vô ngÕi bi®n thÑ hai là v« nghîa. Không riêng ngôn t× mÛ l®, nghîa lý cûng vô cùng mÕch lÕc. ThÑ ba là vô ngÕi bi®n v« pháp. L¶i ngài nói ra, ch² nào cûng là ðÕo, l¶i nào cûng quy v« g¯c; t¤t cä ð«u là Ph§t-pháp, không có gì bª t¡c tr· ngÕi. ThÑ tß là vô ngÕi bi®n v« vui thích thuyªt pháp. Là mµt loÕi tam muµi nhÕo thuyªt, vui thích thuyªt pháp cho m÷i ng߶i, tr× phi ng߶i ta không mu¯n nghe, nªu mu¯n nghe, thì l¶i pháp s¨ nhß nß¾c ngu°n tuôn chäy, không lúc nào ng×ng.

V¸ trß·ng lão ðßþc nói ðªn trong Pháp-hµi Kim Cang này là Tôn-giä Tu-b°-ð«. ThÑ b§c trß·ng lão cüa Tôn-giä thuµc v« tu±i tác và nhi«u nåm hÕ. Ngoài ra ngài còn ðßþc coi là mµt pháp tánh trß·ng lão, mà cûng là phß¾c ðÑc trß·ng lão næa, tÑc kiêm cä ba loÕi. Tu-b°-ð« có ba nghîa là: Thi®n Cát, Thi®n Hi®n và Không Sinh. Khi Tôn-giä ra ð¶i, kho chÑa cüa báu cüa gia ðình h¯t nhiên tr¯ng không. Ng߶i cha sþ l¡m, m¾i bói mµt quë, nhßng quë ðó lÕi v×a t¯t, v×a lành, nên ð£t tên Tôn-giä là "Thi®n Cát." Bäy ngày sau, cüa báu lÕi hi®n ra, nên ð£t mµt tên næa là "Thi®n Hi®n." TÕi làm sao cüa báu lÕi biªn thành không v§y? Nguyên do vì Tôn-giä Tu-b°-ð« ðã tu pháp môn "quán không" t× nhi«u kiªp trß¾c. Ngài ðã chÑng ð¡c lý không, và trong hàng ð® tØ cüa Ph§t, ngài là v¸ giäi không ð® nh¤t. Có v§y nên khi sinh ra ð¶i, trong nhà có t¤t cä 108 kho châu báu, tñ nhiên biªn thành tr¯ng không. Ðó là ý nghîa "Không Sinh" (sinh t× không) cüa danh hi®u Tôn-giä Tu-b°-ð«.

"— trong ðÕi chúng" Tôn-giä Tu-b°-ð« t× trong ðÕi chúng cüa pháp hµi bát-nhã, g°m có cä tråm ngàn vÕn Ñc tr¶i và ng߶i.

"Li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y" Tôn-giä trông th¤y ÐÑc Ph§t Thích Ca Mâu Ni ng°i ngay ng¡n trong tß thª kiªt-già, nhß nhß b¤t ðµng mà luôn sáng su¯t (nhß nhß b¤t ðµng, li­u li­u th߶ng minh), ông hi¬u ðßþc ý nghîa cüa sñ bi¬u hi®n này. Bi¬u hi®n ði«u gì v§y? Chính là bi¬u hi®n trí hu® bát nhã. ÐÑc Ph§t th߶ng ngày, trong m÷i oai nghi, ði, ðÑng, n¢m, ng°i, ð«u bi¬u hi®n di­n thuyªt thñc tß¾ng bát nhã, quán chiªu bát nhã, và vån tñ bát nhã, ðü các loÕi di®u pháp bát nhã. Pháp bát nhã m¥u nhi®m này, chï duy kë có trí hu® m¾i thâm nh§p ðßþc. Ngài Tu-b°-ð«, v×a ðü trí hu®, v×a ðü phß¾c ðÑc, nên m¾i nh§n ra và hi¬u ý Ph§t mu¯n thuyªt di®u pháp thñc tß¾ng bát nhã. Ông li«n t× ch² ng°i ðÑng d§y.

"Tr¸ch vai áo bên m£t" Theo l­ nghi cüa ng߶i „n е, thì tr¸ch vai áo bên tay phäi là bi¬u th¸ sñ tôn kính. V« ði¬m này, ta th¤y áo cüa ng߶i xu¤t gia ð¬ lµ bên vai tay m£t, ðó là ki¬u áo mà xßa Ph§t ðã chª ra. Tuy nhiên, tÕi „n е, Thái Lan, Miªn Ði®n, và Tích Lan, áo cà-sa cüa ng߶i xu¤t gia ð«u có m¥u vàng ð§m, không có khoen móc, hoàn toàn giæ ðúng cách thÑc cüa th¶i Ph§t tÕi thª. TÕi sao · Trung Hoa, áo cà-sa lÕi có khoen móc? ChÆng qua ðây là mµt sñ canh cäi linh ðµng, có tính cách quy«n biªn, vì khí h§u · Trung Hoa tß½ng ð¯i lÕnh h½n, nên trong áo cà-sa còn có áo lót. Nhß áo cà-sa mà khoác · ngoài áo lót thì ta khó có cäm giác áo ð¡p lên thân mình, áo có r¾t xu¯ng ta cûng không hay. Cûng vì l¨ này, các th¥y ðã thông minh nghî ra cái khoen ð¬ móc, giæ cho áo không b¸ tuµt ra; nên v×a giæ ðßþc cách thÑc do Ph§t chª, v×a thích Ñng v¾i hoàn cänh. Ðó là ngu°n g¯c cüa cái khoen trên áo cà-sa cüa ng߶i Hoa.

"Ð¥u g¯i bên m£t quÏ xu¯ng ð¤t, ch¡p tay cung kính bÕch Ph§t" Tr¸ch vai áo bên m£t, ð¥u g¯i bên m£t quÏ xu¯ng ð¤t, có nghîa là thân nghi®p thanh t¸nh, ch¡p tay cung kính là ý nghi®p thanh t¸nh, bÕch Ph§t là kh¦u nghi®p thanh t¸nh. Các ði«u này bi¬u th¸ ba nghi®p thanh t¸nh. L¤y thân, tâm, kh¦u, cä ba thanh t¸nh mà thïnh Ph§t thuyªt pháp.

Hiªm có thay ÐÑc Thª-tôn! ÐÑc Nhß-lai khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát.

"Hiªm có thay ÐÑc Thª-tôn!" là nghîa thª nào? Nghîa là Ph§t r¤t hiªm có.

Ph§t Thích Ca ðß½ng ng°i trên pháp tòa, mµt l¶i cûng chÆng th¯t ra. Trß·ng lão Tu-b°-ð« sao mà l¡m chuy®n v§y? Gió chÆng ðµng mà sóng lÕi d§y lên, ðß½ng vô sñ mà sñ lÕi sanh, có ð¥u lÕi ðµi thêm ð¥u, có tß¾ng lÕi thêm tß¾ng, nhß v§y chÆng phäi là ðß½ng yên ±n mà tñ nhiên kiªm chuy®n cho r¡c r¯i hay sao? Ph§t Thích Ca không nói gì, sao trß·ng giä lÕi nói là "hiªm có." Thän nhß ðÑc Thích Ca, có nói gì, ho£c có bi¬u hi®n gì, thì câu "ÐÑc Thª-tôn hiªm có" có th¬ ch¤p i¬u nh§n ðßþc. Ðàng này Ph§t không làm gì, Ngài chï bày t÷a cø ð¬ ng°i xu¯ng mà lÕi nói "hiªm có!" Các v¸ nên chú ý nhìn nh§n cho th§t kÛ: tÕi ch² này, toàn bµ ý nghîa Kinh Kim Cang n¢m tÕi ch² này ðây!

Thích Ca Mâu Ni Ph§t "träi t÷a cø ra, ng°i xu¯ng (phu tòa nhi t÷a)" là ðã thuyªt pháp r°i ðó, cho nên ông Tu-b°-ð« m¾i nói: "ÐÑc Thª-tôn hiªm có! ÐÑc Nhß-lai khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát." Ph§t thuyªt bát-nhã chính là ð¬ hµ ni®m các B° tát, chính là vì phó chúc các B° tát. Ngài lìa các tß¾ng ngôn ngæ, các tß¾ng vån tñ, các tß¾ng tâm duyên, ly m÷i tß¾ng ð¬ tuyên thuyªt cái thñc tß¾ng bát-nhã. Chï ng߶i nào chÑng ðßþc quä thánh m¾i hi¬u n±i thñc tß¾ng bát nhã, còn nhß phàm phu thì không vào ðßþc, không hµi ðßþc pháp m¥u bát nhã này. Tôn-giä Tu-b°-ð« m¾i nghî ra bi®n pháp ð¬ ÐÑc Ph§t dùng phß½ng ti®n khéo léo, l¤y vån tñ bát nhã di­n pháp lÕi mµt l¥n næa, do ðó ông m¾i th¸ hi®n quy«n biªn chúng sinh thïnh pháp, và t× trong ðÕi chúng ðÑng lên, tr¸ch vai bên m£t, ch¡p tay cung kính bÕch Ph§t, nói r¢ng ÐÑc Thª-tôn th§t là hiªm có, các pháp mà Ngài nói th§t là khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát, các pháp này thñc là m¥u nhi®m vô cùng!

BÕch Thª-tôn! Ng߶i thi®n nam, ng߶i thi®n næ, phát tâm A-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð«, nên làm sao trø, làm sao hàng phøc ðßþc tâm?

Trß·ng lão Tu-b°-ð«, vì chúng sanh mà thïnh pháp, Ngài bÕch Ph§t r¢ng: "BÕch Thª-tôn! Ngài ðã giäng thñc tß¾ng bát-nhã xong, nhßng mµt s¯ chúng sanh vçn chßa hi¬u rõ, v§y xin Ngài hãy vì các chúng sanh ð¶i mÕt pháp sau mà giäng thuyªt lÕi. Nhß quä có ng߶i thi®n nam, có ng߶i thi®n næ, phát tâm A-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð« . . ."

"Phát tâm A-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð«" là tiªng PhÕn (Anuttara-Samya-Sambohi), nghîa là phát tâm vô thßþng chánh ðÆng chánh giác. TÕi sao trong bän kinh Hán-tÕng không phiên d¸ch chæ này? Vì nó là mµt danh t× chï quä v¸ Ph§t, nên tôn kính mà không d¸ch, giæ nguyên âm PhÕn.

A-n§u-ða-la là vô thßþng, tam-mi®u là chánh ðÆng, tam-b°-ð« là chánh giác.

Là chánh giác thì khác v¾i phàm phu; Ph§t ðã giác ngµ chân chánh nên không gi¯ng kë phàm phu là nhæng ng߶i không giác ngµ. Là chánh ðÆng thì khác v¾i kë nh¸ th×a, vì nh¸ th×a chï là chánh giác mà không phäi chánh ðÆng. G÷i là giác ngµ chánh ðÆng chánh giác tÑc là sñ giác ngµ này "chân chánh ngang b¢ng" v¾i sñ giác ngµ cüa Ph§t (ðÆng là ngang hàng). Vô thßþng tÑc là có sñ khác bi®t v¾i hàng B°-tát, vì B°-tát chï ðßþc chánh ðÆng mà chßa ðÕt t¾i hàng vô thßþng. B° tát còn ðßþc g÷i là "Hæu Thßþng Sî," Ph§t m¾i có hi®u là "Vô Thßþng Sî," tÑc là không có thÑ b§c nào · trên Ph§t, Ph§t là quä v¸ tµt cùng.

Tôn-giä Tu-b°-ð« thßa v¾i Ph§t r¢ng: "Nhß có ng߶i mu¯n phát tâm vô thßþng chánh ðÆng chánh giác thì h÷ phäi làm sao ð¬ an trø chân tâm? Phäi làm sao ð¬ hàng phøc tâm v÷ng tß·ng, tâm phan duyên, tâm phóng túng, tâm hß v÷ng, tâm c¯ng cao ngã mÕn, tâm tham, tâm sân, tâm si?"

"Hàng phøc ðßþc tâm," ý mu¯n nói · ðây là nhæng loÕi tâm không hay. V§y hàng phøc cách nào? Nhß chúng ta nói hàng phøc quân ð¸ch trong cuµc giao tranh cüa hai bên ð¸ch quân, hàng phøc chính là chiªn th¡ng ð¯i phß½ng v§y.

Con ng߶i ta làm thª nào ð¬ chª phøc ðßþc tham, sân, si? Phäi vun tr°ng gi¾i, ð¸nh, hu®. Có m£t cüa gi¾i, ð¸nh, hu® thì không có m£t cüa tham, sân, si. Tham, sân, si tÑc là gi¾i, ð¸nh, hu®; gi¾i, ð¸nh, hu® tÑc là tham, sân, si, chï xem mình có biªt dùng hay không. Cûng là mµt s¯ ti«n, ta có th¬ dùng nó mua thu¯c phi®n v« hút, mà cûng có th¬ dùng nó giúp ðÞ kë khác qua ðßþc c½n kh¯n cùng. Tùy cách thÑc ta dùng ti«n ðó. Ðó cûng là ý nghîa cüa tham, sân, si là gi¾i, ð¸nh, hu®. Biªt cách dùng thì có gi¾i, ð¸nh, hu®; không biªt cách dùng thì có tham, sân, si. Яi v¾i ng߶i ngu si thì gi¾i, ð¸nh, hu® s¨ biªn thành tham, sân, si. Nß¾c v¾i bång cûng v§y, nß¾c chÆng khác bång, bång chÆng khác nß¾c, nß¾c tÑc là bång, bång tÑc là nß¾c. Cùng mµt nghîa lý này, ta th¤y phi«n não tÑc b°-ð«, b°-ð« tÑc phi«n não, phi«n não và b°-ð« chÆng phäi là hai thÑ. Nªu không biªt cách dùng thì phi«n não là phi«n não; ngßþc lÕi, nªu biªt, thì phi«n não s¨ tr· thành b°-ð«.

L¶i nói là pháp, thñc hành là ðÕo. Nói cho t¯t, nói cho hay, mà chÆng thñc hành thì chÆng phäi là ðÕo. Siêng nång tu gi¾i, ð¸nh, hu®, s¨ di®t tham, sân, si, nhß v§y chính là hàng phøc tâm. Nªu chúng ta hàng phøc ðßþc v÷ng tâm, thì chân tâm s¨ th߶ng trø, cho nên có câu "th߶ng trø chân tâm, tánh t¸nh minh th¬."

ÐÑc Ph§t nói: Lành thay! Lành thay! Tu-b°-ð«! Ðúng nhß l¶i ông nói, Nhß-lai khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát. Nay ông hãy l¡ng nghe cho kÛ, ta s¨ vì ông mà nói. Ng߶i thi®n nam, ng߶i thi®n næ phát tâm A-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð«, nên nhß thª mà trø, nhß thª mà hàng phøc tâm.

DÕ! Thª-tôn. Con nguy®n vui lòng l¡ng nghe.

ÐÑc Ph§t Thích Ca th¤y ông Tu-b°-ð« vì chúng sanh mà thïnh pháp, Ngài hoan hÖ nên m¾i khen r¢ng: "Ông Tu-b°-ð«, ông thñc là t¯t." Kª ðó Ph§t nói: "Ðúng l¡m! Nhß-lai khéo hµ ni®m các v¸ B°-tát, khéo phó chúc các v¸ B°-tát, nên m¾i nói pháp bát-nhã. Bây gi¶, ông phäi hªt sÑc chú ý, ta nay giäng di®u pháp bát nhã cho ông, nhßng ông không ðßþc nghe nhß gió thoäng qua tai, mà phäi ð£c bi®t chú tâm, nªu ð¬ ph¾t qua thì th§t u±ng phí công sÑc cüa Nhß-lai."

"Ng߶i thi®n nam, ng߶i thi®n næ, phát tâm A-n§u-ða-la tam-mi®u tam-b°-ð«, nên nhß thª mà trø, nhß thª mà hàng phøc tâm." Câu này nghîa là nên theo nhß thª này mà an trø chân tâm, nhß thª này mà hàng phøc v÷ng tâm.

Trong Kinh Kim Cang, t¾i ðoÕn nào kh¦n yªu, ta cûng th¤y m¤y chæ nhß thª (nhß th¸). ÐÑc Ph§t có mµt cách bi¬u th¸, mà không di­n tä ra b¢ng vån tñ. "Nhß thª," tÑc không có giäng gì hªt, ðó là ch² "hªt ð߶ng ngôn ngæ, di®t m÷i tâm ý," cho nên có câu:

"Kh¦u døc ngôn nhi t× táng,
Tâm døc duyên nhi lñ vong."

Mi®ng mu¯n nói mà l¶i tan biªn,
Tâm mu¯n duyên mà ý chÆng còn.

Trß·ng lão Tu-b°-ð«, khi trông th¤y nhß v§y . . . mà nhß v§y là cái gì ðó? ChÆng có cái gì cä. Vô tß¾ng bát-nhã thì không có hình tß¾ng gì hªt. Lúc ðó Ngài Tu-b°-ð« ðã hi¬u minh bÕch, và cûng mu¯n cho chúng sanh ð¶i sau ðßþc hi¬u th¤u nên ông ðáp Ñng: "DÕ!"

Nói t¾i ðoÕn này, chúng ta liên tß·ng t¾i mµt l¥n n÷, ðÑc Kh±ng-tØ nói v¾i Tång-tØ, có sñ hi®n di®n cüa mµt s¯ ð® tØ.

ÐÑc Kh±ng-tØ nói r¢ng: "ÐÕo cüa ta là chï có mµt chân lý xuyên su¯t." Th¥y Tång-tØ m¾i ðáp: "DÕ!" Khi ðÑc Kh±ng ði r°i, các môn ð° không hi¬u th¥y Tång-tØ ðáp "dÕ" là ý nghîa gì. Tång-tØ thì hi¬u, nhßng các ð® tØ khác không hi¬u, m¾i höi: "Câu th¥y v×a nói ðó có nghîa gì? Làm sao mà chúng tôi chÆng hi¬u gì hªt?" Tång-tØ ðáp: "ÐÕo cüa Phu-tØ chï là trung thÑ mà thôi."

Trung, nghîa là hªt lòng mình (t§n kÖ); thÑ, nghîa là xä mình (thôi kÖ). Trung thÑ tÑc là hªt lòng vì ng߶i, hoàn toàn xä thân vì ng߶i.

Trß·ng lão Tu-b°-ð« bÕch Ph§t: "Thª-tôn! Con nguy®n vui lòng l¡ng nghe," l¶i thuyªt pháp cüa Ph§t.

Xem Tiªp ÐÕi Th×a Chánh Tông