Ðêm ¤y là mµt ðêm trång tròn ngày l­ Tñ TÑ kªt thúc mùa An Cß. ÐÑc Giác Ngµ ng°i · ngoài tr¶i và xung quanh ng߶i, chúng ð® tØ kh¤t sî quy tø. Sau khi ðßa m¡t l£ng l¨ nhìn ðÕi chúng, Bøt lên tiªng: "Quý v¸ kh¤t sî, tôi r¤t hài lòng v« nhæng thành quä mà quý v¸ ðã ðÕt ðßþc trong sñ tu h÷c. Quý v¸ hãy tinh tiªn lên næÕ Nhæng gì chßa ðÕt ðßþc, hãy ðÕt cho ðßþc, và nhæng gì chßa thñc hi®n, hÕy thñc hi®n cho xong. Tôi s¨ · ðây, và ðþi tÕi thành Xá V® này cho ðªn ngày trång tròn ch¤m dÑt tháng an cß thÑ tß" Nghe tin ðÑc Thª Tôn bäo Ng߶i s¨ lßu lÕi Xá V® cho ðªn ngày trång tròn cüa tháng thÑ tß, các v¸ kh¤t sî lúc b¤y gi¶ hành ðÕo räi rác · nhæng mi«n quê li«n lên ð߶ng tìm ðªn Xá V® thåm Ng߶¸ Vào d¸p này, các v¸ trß·ng thßþng lÕi càng chåm chú chï dÕy các v¸ tân h÷c, v¸ thì chï dÕy m߶i ng߶i, v¸ thì hai mß½i ng߶i, v¸ thì ba mß½i ng߶i, v¸ thì b¯n mß½i ng߶¸.. Các v¸ kh¤t sî tân h÷c nh¶ ðó l¥n lßþt ðÕt ðßþc nhi«u tiªn bµ ðáng k¬.

Bây gi¶ ðây, ðã ðªn ngày trång tròn tháng tß và Bøt cûng ðang ng°i ngoài tr¶i v¾i các v¸ kh¤t sî. Ng߶i ðßa m¡t l£ng l¨ quán sát ðÕi chúng mµt h°i r°i lên tiªng:

"Quý v¸ kh¤t sî! C÷ng ð°ng chúng ta ðây, quä là thanh t¸nh và có thñc ch¤t tu h÷c, không mang tính ch¤t phù phiªm và ba hoa, xÑng ðáng ðßþc cúng d߶ng, xÑng ðáng ðßþc g÷i là phß¾c ði«n, xÑng ðáng ðßþc kính n¬. Cúng d߶ng cho mµt ðÕi chúng nhß thª ch¡c ch¡n s¨ có công ðÑc. Mµt c÷ng ð°ng nhß thª này th§t là hiªm có và dù xa xôi m¤y ai cûng phát tâm tìm t¾i ð¬ quy kính. Này quý v¸, trong ðÕi chúng ðây có nhæng v¸ kh¤t sî ðã chÑng quä La Hán, ðã tr× hªt m÷i phi«n não, ðã trút bö ðßþc m÷i gánh n£ng, ðã thành tñu ðßþc trí tu® và giäi thoát. LÕi có nhæng v¸ ðã c¡t ðßþc nåm sþi dây ràng buµc ð¥u, chÑng ðßþc quä B¤t Hoàn, s¨ không còn tr· lÕi luân h°i; có nhæng v¸ ðã c¡t bö ðßþc ba sþi dây ràng buµc ð¥u chÑng quä Nh¤t Hoàn, hàng phøc ðßþc ph¥n thô cüa các phi«n não tham, sân và si, và chï c¥n tr· lÕi mµt l¥n; có nhæng v¸ ðã c¡t bö ðßþc ba sþi dây ràng buµc ð¥u, chÑng quä Dñ Lßu, ðang væng chãi ði v« quä v¸ giác ngµ; có v¸ ðang thñc t§p tÑ ni®m xÑ, có v¸ ðang thñc t§p tÑ chánh c¥n, có v¸ ðang thñc t§p tÑ nhß ý túc, có v¸ ðang thñc t§p ngû cån, có v¸ ðang thñc t§p ngû lñc, có v¸ ðang thñc t§p th¤t b° ð« ph¥n, có v¸ ðang thñc t§p bát chánh ðÕo, có v¸ ðang thñc t§p t×, có v¸ ðang thñc t§p bi, có v¸ ðang thñc t§p hÖ, có v¸ ðang thñc t§p xä, có v¸ ðang thñc t§p cØu tß·ng quán, có v¸ ðang thñc t§p vô th߶ng quán. LÕi có nhæng v¸ khác ðang thñc t§p quán ni®m h½i th·.

Quý v¸ kh¤t sî! Phép quán ni®m h½i th·, nªu ðßþc phát tri¬n và thñc hi®n liên tøc, s¨ ðem lÕi nhæng thành quä và lþi lÕc l¾n, có th¬ làm thành tñu b¯n lînh vñc quán ni®m; b¯n lînh vñc quán ni®m nªu ðßþc phát tri¬n và thñc t§p liên tøc, s¨ làm thành tñu bäy yªu t¯ giác ngµ; bäy yªu t¯ giác ngµ nªu ðßþc phát tri¬n và thñc hi®n liên tøc s¨ ðßa t¾i trí tu® và giäi thoát.

Làm thª nào ð¬ phát tri¬n và thñc t§p liên tøc phép quán ni®m h½i th·, ð¬ phép này mang lÕi nhæng thành quä và lþi lÕc l¾n?

Này ðây, quý v¸ kh¤t sî! Ng߶i hành giä ði vào r×ng ho£c t¾i mµt g¯c cây, n½i v¡ng vë, ng°i xu¯ng trong tß thª hoa sen, giæ thân cho thÆng, và ð£t væng chánh ni®m trß¾c m£t mình.
Th· vào, ng߶i ¤y biªt r¢ng mình th· vào; th· ra, ng߶i ¤y biªt r¢ng mình ðang th· rÕ
(01) Th· vào mµt h½i dài, ng߶i ¤y biªt: Ta ðang th· vào mµt h½i dภTh· ra mµt h½i dài, ng߶i ¤y biªt: Ta ðang th· ra mµt h½i dà¸
(02) Th· vào mµt h½i ng¡n, ng߶i ¤y biªt: Ta ðang th· vào mµt h½i ng¡n. Th· ra mµt h½i ng¡n, ng߶i ¤y biªt: Ta ðang th· ra mµt h½i ng¡n.
(03) Ta ðang th· vào và có ý thÑc v« toàn thân th¬ tÕ Ta ðang th· ra và có ý thÑc v« toàn thân th¬ tÕ Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(04) Ta ðang th· vào và làm cho toàn thân an t¸nh. Ta ðang th· ra và làm cho toàn thân an t¸nh. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(05) Ta ðang th· vào và cäm th¤y m×ng vu¸ Ta ðang th· ra và cäm th¤y m×ng vu¸ Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(06) Ta ðang th· vào và cäm th¤y an lÕc. Ta ðang th· ra và cäm th¤y an lÕc. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(07) Ta ðang th· vào và có ý thÑc v« nhæng hoÕt ðµng tâm ý trong tÕ Ta ðang th· ra và có ý thÑc nhæng hoÕt ðµng tâm ý trong tÕ Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(08) Ta ðang th· vào và làm cho nhæng hoÕt ðµng tâm ý trong ta ðßþc an t¸nh. Ta ðang th· ra và làm cho nhæng hoÕt ðµng tâm ý trong ta ðßþc an t¸nh. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(09) Ta ðang th· vào và có ý thÑc v« tâm ý tÕ Ta ðang th· ra và có ý thÑc v« tâm ý tÕ Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(10) Ta ðang th· vào và làm cho tâm ý ta hoan lÕc. Ta ðang th· ra và làm cho tâm ý ta hoan lÕc. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(11) Ta ðang th· vào và thu nhiªp tâm ý ta vào ð¸nh. Ta ðang th· ra và thu nhiªp tâm ý ta vào ð¸nh. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(12) Ta ðang th· vào và c·i m· cho tâm ý ta ðßþc giäi thoát tñ d÷ Ta ðang th· ra và c·i m· cho tâm ý ta ðßþc tñ d÷ Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(13) Ta ðang th· vào và quán chiªu tính vô th߶ng cüa vÕn pháp. Ta ðang th· ra và quán chiªu tính vô th߶ng cüa vÕn pháp. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(14) Ta ðang th· vào và quán chiªu v« tính tàn hoÕi cüa vÕn pháp. Ta ðang th· ra và quán chiªu v« tính tàn hoÕi cüa vÕn pháp. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(15) Ta ðang th· vào và quán chiªu v« giäi thoát. Ta ðang th· ra và quán chiªu v« giäi thoát. Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª.
(16) Ta ðang th· vào và quán chiªu v« sñ buông bö. Ta ðang th· ra và quán chiªu v« sñ buông bö.

Ng߶i ¤y thñc t§p nhß thª. Phép quán ni®m h½i th·, theo nhæng chï dçn trên, nªu ðßþc phát tri¬n và thñc t§p liên tøc, s¨ ðem ðªn nhæng thành quä và lþi lÕc l¾n. Phát tri¬n và thñc t§p liên tøc nhß thª nào ð¬ phép quán ni®m h½i th· có th¬ thành tñu ðßþc b¯n lînh vñc quán ni®m?

Khi hành giä th· vào ho£c th· ra mµt h½i dài hay mµt h½i ng¡n mà có ý thÑc v« h½i th· và v« toàn thân mình, ho£c có ý thñc là ðang làm cho toàn thân mình an t¸nh, thì khi ¤y hành giä ðang an trú trong pháp quán thân trong thân, tinh tiªn, tïnh thÑc, biªt rõ tình trÕng, vßþt khöi m÷i tham ð¡m cûng nhß m÷i chán ghét ð¯i v¾i cuµc 𶸠H½i th· vào và h½i th· ra có ý thÑc · ðây thuµc lînh vñc quán ni®m thÑ nh¤t là thân th¬.

Khi hành giä th· vào ho£c th· ra mà có ý thÑc v« sñ vui thích ho£c v« sñ an lÕc, v« nhæng hoÕt ðµng cüa tâm ý, ho£c ð¬ làm cho nhæng hoÕt ðµng cüa tâm ý an t¸nh thì khi ¤y hành giä ðang an trú trong phép quán cäm th÷ trong cäm th÷, tinh tiªn, tïnh thÑc, biªt rõ tình trÕng, vßþt thoát m÷i tham ð¡m cûng nhß m÷i chán ghét ð¯i v¾i cuµc 𶸠Nhæng cäm th÷ ðßþc chÑng nghi®m trong h½i th· có ý thÑc ¤y thuµc v« lînh vñc quán ni®m thÑ hai là cäm th÷.

Khi hành giä th· vào ho£c th· ra mà có ý thÑc v« tâm ý, làm cho tâm ý an t¸nh, thu nhiªp tâm ý vào ð¸nh ho£c c·i m· cho tâm ý ðßþc giäi thoát tñ do, thì khi ¤y hành giä ðang an trú trong phép quán ni®m tâm ý trong tâm ý, tinh tiªn, tïnh thÑc, biªt rõ tình trÕng, vßþt thoát m÷i tham ð¡m cûng nhß m÷i chán ghét ð¯i v¾i cuµc 𶸠Không có quán ni®m v« h½i th· thì s¨ không phát tri¬n ðßþc chánh ni®m và sñ hi¬u biªt.

Khi hành giä th· vào ho£c th· ra mà quán chiªu v« tính cách vô th߶ng ho£c v« tính cách phäi tàn hoÕi cüa vÕn pháp, v« giäi thoát và v« sñ buông bö, thì khi ¤y hành giä ðang an trú trong phép quán ni®m ð¯i tßþng tâm ý trong ð¯i tßþng tâm ý, tinh tiªn, tïnh thÑc, biªt rõ tình trÕng, vßþt thoát m÷i tham ð¡m cûng nhß chán ghét ð¯i v¾i cuµc 𶸠Pháp quán ni®m h½i th· nªu ðßþc phát tri¬n và thñc t§p liên tøc, s¨ ðßa b¯n lînh vñc quán ni®m ðªn ch² thành tñu viên mãn. Nhßng nªu ðßþc phát tri¬n và thñc t§p liên tøc b¯n lînh vñc quán ni®m s¨ ðßa bäy yªu t¯ giác ngµ ðªn ch² thành tñu viên mãn.

B¢ng cách nàö Khi hành giä an trú trong phép quán thân trong thân, quán cäm th÷ trong cäm th÷, quán tâm ý trong tâm ý, quán ð¯i tßþng tâm ý trong ð¯i tßþng tâm ý, tinh tiªn, tïnh thÑc, biªt rõ tình trÕng, vßþt thoát m÷i tham ð¡m cûng nhß m÷i chán ghét ð¯i v¾i cuµc ð¶i, thì lúc ¤y chánh ni®m cüa hành giä ðßþc duy trì væng chãi và b«n bï; và hành giä ðÕt ðßþc yªu t¯ giác ngµ thÑ nh¤t là ni®m. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn.

Khi hành giä an trú trong chánh ni®m ð¬ quán chiªu và quyªt trÕch v« các pháp, ð¯i tßþng cüa tâm ý, thì yªu t¯ giác ngµ thÑ hai ðßþc sinh kh·i và phát tri¬n, ðó là yªu t¯ trÕch pháp. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn.

Khi hành giä an trú trong quán chiªu và quyªt trÕch v« các pháp mµt cách b«n bï, tinh c¥n, væng chãi thì yªu t¯ giác ngµ thÑ ba ðßþc sinh kh·i và phát tri¬n, ðó là yªu t¯ tinh t¤n. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn.

Khi hành giä ðã an trú væng chãi và b«n bï trong sñ hành trì tinh tiªn thì yªu t¯ giäi thoát thÑ tß ðßþc sinh kh·i và phát tri¬n, ðó là yªu t¯ hÖ lÕc xu¤t thª. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn.

Khi hành giä ðßþc an trú trong trÕng thái hÖ lÕc r°i thì hành giä cäm th¤y thân và tâm cüa mình nh© nhàng và an t¸nh, ðó là yªu t¯ giäi thoát thÑ nåm ðßþc sinh kh·i và phát tri¬n, ðó là yªu t¯ khinh an. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn. Khi thân và tâm mình ðã nh© nhàng và thanh t¸nh, hành giä có th¬ ði vào ð¸nh mµt cách d­ dàng. Lúc ðó yªu t¯ giäi thoát thÑ sáu ðßþc sinh kh·i và phát tri¬n. Ðó là yªu t¯ ð¸nh. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn. Khi ðã thñc sñ an trú trong ð¸nh, hành giä không còn duy trì sñ phân bi®t và so ðo næÕ Khi ðó yªu t¯ giäi thoát thÑ bäy là buông thä ðßþc sinh kh·i và phát tri¬n. Ðó là yªu t¯ hành xä. Yªu t¯ này s¨ tiªn d¥n ðªn sñ thành tñu viên mãn.