Nåm
Th¶i KÏ Thuyªt Pháp cüa ðÑc Ph§t
Nhß chúng ta biªt,
sau khi thành ðÕo dß¾i g¯c cµi
B° ð«, Ph§t li«n giäng v« lý
chân nhß b¤t biªn trong su¯t 21 ngày,
nhßng không mµt ai trong chúng hµi hi¬u
n±i nên ngài hÕ th¤p xu¯ng, giäng
ròng v« nhân sinh quan, v« TÑ di®u
ðª, v« Th§p nh¸ nhân duyên, mà
v« sau ðßþc g÷i là th¶i
A Hàm, th¶i kÏ này kéo dài
12 nåm và h÷c thuyªt là
vÕn hæu ð«u có nhß th§t.
Sau m߶i hai nåm
thuyªt giäng, Ph§t th¤y trình ðµ
hi¬u biªt cüa ðÕi chúng ðã khá
væng nên ðÑc Ph§t m¾i b¡t ð¥u
ðä phá quan ni®m ch¤p có b¢ng cách
phü ð¸nh h÷c thuyªt mà Ph§t ðã
giäng · th¶i A Hàm, th¶i kÏ này
kéo dài tám nåm và h÷c
thuyªt là vÕn hæu ð«u không có
th§t, g÷i là th¶i
Phß½ng ÐÆng.
Kª ðªn Ph§t phá
luôn cái ch¤p vÕn hæu ð«u không
có th§t, vì cái không này vçn
còn trong phÕm trù nh¸ nguyên, vçn
còn trong vòng sai bi®t, ð¬ ðßa ðªn
cái không r¯t ráo, cái chân không
di®u hæu. Th¶i kÏ này kéo dài
hai mß½i hai nåm và ðßþc g÷i
là th¶i Bát nhã.
Sau cùng, ÐÑc
Ph§t tóm g÷n t¤t cä các giáo
lý mà ngài ðã giäng t× trß¾c
ðªn nay ð¬ ðä phá hªt h¥u ðßa
ðªn mµt cái siêu vi®t, ðó là
Nh¤t
th×a pháp, chï cho chúng sinh th¤y
hi¬u biªt và ðÕt ðßþc tri kiªn
cüa Ph§t. Th¶i kÏ này kéo dài
ðßþc tám nåm và ðßþc
g÷i là th¶i Pháp Hoa,
và ðªn ðêm cu¯i cùng trß¾c
khi nh§p di®t, ngài lÕi mµt l¥n chót
ðä phá luôn t¤t cä nhæng cái
ch¤p cüa chúng sinh v« nhæng l¶i dÕy
cüa ngài. "Trong 49 nåm ta không
có nói mµt l¶i." chính
là nh¡c cho chúng ta nh¾ nhæng l¶i
ðÑc Ph§t dÕy chï là phß½ng
ti®n chï dçn cho chúng ta th¤y chân
lý chÑ nhæng l¶i dÕy ¤y không
phäi là chân lý.
Vô Th߶ng,
Vô Ngã Và không
Có
ba ð¸nh lu§t r¤t hi¬n nhiên và quan
tr÷ng mà ÐÑc Ph§t ðã giäng
dÕy t× h½n hai nghìn nåm tråm nåm
trß¾c ðây:
ThÑ
nh¤t: Không có gì
là vînh cØu trên thª gian này. Ði«u
này r¤t rõ ràng vì ngày nay khoa
h÷c ðã chÑng minh r¢ng m÷i v§t
ðßþc c¤u thành b·i nhi«u phân
tØ và chính mµt phân tØ cûng
không phäi là mµt bän th¬ ch¡c ch¡n
mà là do sñ biªn hoá cüa mµt
tiªn trình biªn ð±i nång lßþng.
M÷i v§t ð«u biªn thành v§t khác.
HÕt cát trên bãi bi¬n có th¬
là sñ soi mòn cüa mµt ng÷n núi
cao. Nhæng tª bào c¤u thành thân
th¬ chúng ta do t× nhi«u ngu°n g¯c khác
nhau luôn luôn · trÕng thái biªn
ð±i, chªt ði và ðßþc thay thª,
và trong vòng nhi«u nåm thân th¬ hoàn
toàn ð±i khác, và s¨ phân tán
ra khi thân th¬ này chªt ði và tan rã.
Trên thª gian này, không có v§t nào
là không biªn chuy¬n, t¤t cä ð«u
biªn ð±i không ng×ng trong t×ng sát
na mµt. Con ng߶i chúng ta cûng v§y,
t×ng tª bào, t×ng tâm ni®m thay ð±i
theo t×ng giây phút.
ThÑ
hai: Cûng nhß ð¸nh lu§t
trên, ð¸nh lu§t thÑ hai này d nh§n
th¤y, nó liên quan ðªn sñ nh§n
biªt cüa con ng߶i, ðó là
không
có gì là ðµc l§p riêng bi®t,
không có gì có tñ th¬ (everything
is no-self). B·i vì không có gì là
vînh cØu, không có gì là b«n
væng mãi mãi, nên cái g÷i là
tñ ngã (self) cûng không thñc t°n
tÕi. Cái mà chúng ta g÷i là "ta"
thñc ra chï là mµt hþp th¬ v§t
ch¤t và tinh th¥n, mµt ð¯ng th¸t
b¥y nh¥y và mµt m¾ ý tß·ng
cäm xúc lång xång, luôn luôn biªn
d¸ch. T¤t cä m÷i sñ m÷i v§t
trên thª gian này ð«u · trÕng
thái chuy¬n d¸ch và không th¬ bi®t
l§p mà t°n tÕi. ThØ ð¬ ý ðªn
nhæng gì xung quanh chúng ta d߶ng nhß
không có liên h® v¾i nhau nhß núi
non, bi¬n cä sông ngòi, và nhæng ðám
mây bay l¶ læng trên tr¶i cao. Thª nhßng
nªu chúng ta quán sát cho kÛ và
tñ höi mây bay t× ðâu ðªn?tÕi
sao nß¾c bi¬n m£n và trái ð¤t
chúng ta ðang s¯ng nhß thª nào? thì
chúng ta s¨ hi¬u r¢ng sñ liên h® giæa
chúng r¤t g¥n g£n. Mây ðßþc
kªt thành do nß¾c b¯c h½i t×
bi¬n cä sông ngòi và nß¾c có
ðßþc do n½i mây g£p khí lÕnh
biªn thành nß¾c, thành tuyªt r½i
xu¯ng và nß¾c bi¬n m£n nh¶ ch¤t
mu¯i chÑa trong ð¤t do nß¾c sông
hòa tan ðem ra bi¬n.
ThÑ
ba: Nhß hai ð¸nh lu§t
trên ðã khÆng ð¸nh v« tính
cách vô th߶ng cüa th¶i gian và
tính cách vô ngã cüa không gian.
T¤t cä vÕn pháp ð«u luôn luôn
chuy¬n biªn và nß½ng vào nhau mà
có m£t làm ði«u ki®n phát sinh
và t°n tÕi cho nhau. Ði«u ki®n ·
ðây là nhân duyên. Nhân là ði«u
ki®n chính sinh ra vÕn pháp còn duyên
là ði«u ki®n phø h² trþ cho vi®c
tång trß·ng vÕn pháp. Nhân duyên
hòa hþp, vÕn pháp phát sanh và
t°n tÕi. Nhân duyên ly tán, vÕn pháp
theo ðó tàn hoÕi. B·i
t¤t cä sñ v§t trên thª gian này
ð«u do nhân duyên sanh kh·i hay hoÕi
di®t nên không có tñ tánh. Vì
không có tñ tánh nên g÷i là
không
và cûng vì không nên vÕn pháp
m¾i có th¬ sanh kh·i. "Không"
không có nghîa là không ð¯i v¾i
có, là không có gì hªt, không
có thª gi¾i này, không có ta có
ng߶i, có v§t, có thi®n ác nghi®p
quä...., mà "không" có nghîa là "không
có th§t", là duyên kh·i tánh không,
là nhân duyên, là cái không siêu
vi®t trên cä có lçn không. cái
không giä huyn, nhß là bóng trong gß½ng,
nhß trång dß¾i nß¾c.... Thân
con ng߶i chúng ta cûng v§y, là do
b¯n ðÕi, ð¤t nß¾c gió lØa
hþp thành, khi b¯n ðÕi ly tán, thân
th¬ không còn t°n tÕi, ðó là
không. Th§t ra không phäi cho ðªn khi nhân
duyên ly tán, thân th¬ tàn hoÕi m¾i
g÷i là không mà ngay khi hþp thành
cûng là th¬ không vì bän ch¤t
cüa b¯n ðÕi là không, và th¶i
gian cûng là không.
Cä ba
ð¸nh lu§t v×a trình bày nêu trên:
Vô
th߶ng, Vô ngã, và Không là
ba yªu lý cån bän cüa ðÕo Ph§t.
Nó r¤t hi¬n nhiên và th¤y rõ
ràng trong ð¶i s¯ng hàng ngày. T¤t
cä m÷i sñ m÷i v§t, t¤t cä ý
tß·ng khái ni®m ð«u chuy¬n d¸ch
không ng×ng và không th¬ ðµc l§p
mà t°n tÕi. T¤t cä ð«u chuy¬n
hoá, ð«u nß½ng dña vào nhau
mà hþp thành và chính ngay m²i hþp
th¬ v×a hþp thành cûng là không
b·i tñ tánh cüa chúng là không.
Ng߶i
thñc hành ðÕo Ph§t c¥n phäi hi¬u
rõ, vì chï khi biªt th§t rõ r¢ng
t¤t cä ð«u vô th߶ng, t¤t
cä ð«u vô ngã, và t¤t cä
ð«u hß huyn thì m¾i không sinh
tâm quyªn luyªn, không sinh tâm ràng
buµc dính m¡c, và nhß thª m¾i
vßþt ra khöi các chß¾ng ngÕi,
s¯ng ung dung tñ tÕi. Chï khi ðó vi®c
tu hành m¾i có kªt quä.
*
[Ph§t
H÷c 1][Ph§t H÷c 2][Ph§t
H÷c 3][Next]