8

Höi:- Chúng sanh t× vô thï ðªn gi¶ tÕo vô lßþng tµi; ð¶i nay lúc bé ðªn già, do không g£p thi®n tri thÑc, lÕi gây thêm nhi«u nghi®p ác. Nhß thª làm sao lÕi bäo: 'Khi lâm chung m߶i ni®m thành tñu li«n ðßþc vãng sanh?' Và cái lý 'vßþt qua kiªt nghi®p ba cõi' làm sao giäi thích cho thông?

 Ðáp:- Nhæng nghi®p chüng lành dæ cüa chúng sanh t× kiªp vô thï ðªn nay, ho£c ít ho£c nhi«u, ho£c yªu ho£c mÕnh th§t ra vçn khó biªt. Nhßng nªu ng߶i nào khi lâm chung g£p thi®n tri thÑc và thành tñu m߶i ni®m, t¤t kë ¤y ðã có túc thi®n nghi®p. Nªu chÆng thª thì thi®n tri thÑc còn không ðßþc g£p, hu¯ng chi là thành tñu m߶i ni®m? Nhß ông cho r¢ng ác nghi®p t× vô thï là n£ng, m߶i ni®m khi lâm chung là nh©; tôi xin ðem ba ðÕo lý ð¬ giäi thích sñ vãng sanh ¤y không thuµc v« tr߶ng hþp khinh tr÷ng, không phäi tÕi công hÕnh nhi«u ít hay th¶i gian lâu mau. Ba ðÕo ¤y là: Do b·i tâm, do b·i duyên, và do b·i quyªt ð¸nh.

Do b·i tâm, là loài hæu tình khi tÕo tµi ð«u t× n½i v÷ng ni®m ðiên ðäo mà sanh, còn lúc ni®m Ph§t lÕi t× n½i nghe danh hi®u công ðÑc chân th§t cüa Ph§t A Di Ðà mà kh·i; mµt bên hß mµt bên th§t ðâu th¬ sánh nhau! Ví nhß mµt gian thÕch th¤t ðóng kín ð¬ t¯i muôn nåm, nªu ðßþc ng߶i m· ra cho ánh sáng m£t tr¶i soi vào, sñ t¯i ¤y li«n m¤t; ðâu phäi vì do t¯i tåm ðã lâu mà không ðßþc sáng ß? Ng߶i tÕo ra tµi nhi«u kiªp, khi lâm chung thành tñu m߶i ni®m ðßþc vãng sanh cûng lÕi nhß v§y.

Do b·i duyên, là loài hæu tình khi tÕo tµi ð«u t× n½i v÷ng ni®m t¯i tåm ðiên ðäo, duyên theo cänh gi¾i hß huy­n mà sanh; lúc ni®m Ph§t lÕi t× n½i nghe danh hi®u công ðÑc chân th§t thanh t¸nh cüa Ph§t Di Ðà duyên theo B° Ы tâm mà kh·i. Nhß thª, mµt bên chân mµt bên ngøy, ðâu th¬ sánh nhau! Ví nhß có ng߶i b¸ trúng tên ðµc, tên ghim sâu sÑc ðµc mÕnh, xß½ng th¸t nhi­m tr÷ng thß½ng, nªu ðßþc nghe ðßþc tiªng tr¯ng th¥n dßþc, thì tên tñ b¡n ra, ðµc tiêu tan hªt; ðâu phäi vì do tên sâu ðµc n£ng, mà không ðßþc an lành ß? Ng߶i tÕo tµi nhi«u kiªp, khi lâm chung thành tñu m߶i ni®m mà ðßþc vãng sanh cûng lÕi nhß v§y.

Do b·i quyªt ð¸nh, là loài hæu tình khi tÕo tµi ð«u t× n½i gián tâm ho£c h§u tâm; lúc lâm chung ni®m Ph§t lÕi không có hai tâm ðó, mà t× n½i mµt ni®m mãnh li®t trì danh r°i xä mÕng, nên ðßþc siêu thoát. Ví nhß sþi dây cñc to, cä ngàn ng߶i bÑt không ðÑt, nªu có ðÑa bé c¥m gß½m Thái A mà chém, dây li«n ðÑt ðoÕn. LÕi nhß ð¯ng cüi r¤t l¾n chÑa góp t× cä ngàn nåm, nªu có ng߶i dùng mµt ð¯m lØa mà ð¯t, cüi li«n cháy hªt. Và nhß có ng߶i tr÷n ð¶i tu m߶i nghi®p lành ßng ðßþc sanh v« cõi tr¶i, nhßng khi lâm chung kë ¤y kh·i mµt ni®m tà kiªn mÕnh m¨, li«n v¸ ð÷a vào A TÏ ð¸a ngøc. Nghi®p ác vçn hß v÷ng, mà do b·i tâm ni®m quyªt li®t, còn có th¬ l¤n lß¾t nghi®p lành mµt ð¶i, khiªn cho chúng sanh b¸ ð÷a vào ác ðÕo; hu¯ng chi sñ ni®m Ph§t là nghi®p lành chân th§t, có ng߶i khi lâm chung dùng tâm mãnh li®t trì danh, lÕi không th¬ l¤n áp ác nghi®p t× vô thï ß? Cho nên ng߶i tÕo tµi nhi«u kiªp, khi lâm chung dùng tâm mãnh li®t thành tñu m߶i ni®m mà không ðßþc vãng sanh, quyªt không có lý ðó!

Kinh nói: 'Chí tâm ni®m mµt câu A Di Ðà, s¨ tiêu di®t ðßþc tµi n£ng n½i ð߶ng sanh tØ trong tám mß½i Ñc kiªp.' SÞ dî có sñ ki®n ðó, vì hành giä ni®m Ph§t dùng tâm mãnh li®t nên m¾i phøc di®t ðßþc ác nghi®p; nªu khi lâm chung dùng tâm ¤y ni®m Ph§t, quyªt ð¸nh s¨ vãng sanh, không còn nghi ng¶ chi næa! C± truy«n phán ð¸nh m߶i ni®m khi lâm chung hoàn toàn thuµc v« bi®t th¶i ý ( ý nói túc nhân). Lý ¤y không ðúng. TÕi sao thª? -Vì trong Nhiªp Lu§n nói: 'Nªu chï là bi®t th¶i, thì duy phát nguy®n, toàn không có hÕnh.' TÕp T§p Lu§n nói: 'Nªu nguy®n vãng sanh v« Cñc LÕc li«n ðßþc vãng sanh, nªu nghe danh hi®u Ph§t Vô C¤u li«n chÑng ðßþc quä Vô Thßþng chánh giác, ðó m¾i là bi®t th¶i nhân.' Riêng v« ng߶i khi lâm chung thành tñu m߶i ni®m, là do duyên lành nên ð߶c g£p thi®n tri thÑc dÕy bäo, lÕi cûng do tñ mình chí tâm th§t hành pháp ni®m Ph§t, m¾i có kªt quä; nªu chï ð¸nh cho hoàn toàn thuµc v« túc nhân, th§t ðã sai l¥m! Nguy®n các hành giä nghî sâu lý n¥y tñ sanh lòng kiên c¯ ð×ng tin theo d¸ kiªn ma ð¬ lÕc l¯i mê.

9

Höi:- Thª gi¾i Cñc LÕc cách ðây m߶i muôn Ñc cõi Ph§t, hÕng phàm phu yªu kém làm sao có th¬ ði ðªn? LÕi, trong lu§n Vãng Sanh nói: 'Ng߶i næ, kë cån thiªu. Nh¸ th×a chüng không sanh.' Ðã có l¶i ¤y thì ng߶i næ và kë sáu cån không toàn v©n ch¡c là không ðßþc vãng sanh?

Ðáp:- Thª gi¾i Cñc LÕc cách ðây m߶i muôn Ñc cõi Ph§t, là ð¯i v¾i tâm lßþng cüa hÕng nhøc nhãn phàm phu · trong nëo luân h°i mà nói v§y thôi. Nªu ð¯i v¾i chúng sanh t¸nh nghi®p thành tñu, thì tâm · trong ð¸nh khi lâm chung, chính là tâm th÷ sanh v« T¸nh е, v×a ðµng ni®m li«n ðßþc vãng sanh. Vì thª trong Quán Kinh nói: 'Cõi nß¾c cüa Ph§t A Di Ðà cách ðây không xa!' LÕi nghi®p lñc không th¬ nghî bàn, trong mµt ni®m li«n ðßþc sanh v« cõi Ph§t, không c¥n phäi lo ð߶ng l¯i xa xuôi. Ví nhß ng߶i n¢m m½, thân tuy · n½i gi߶ng, mà tâm ði kh¡p các n½i xa lÕ nhß lúc còn thÑc. Sñ sanh v« T¸nh е ðÕi ð¬ cûng nhß v§y.

Còn câu: 'Ng߶i næ, kë cån thiªu. Nh¸ th×a chüng không sanh' là ý nói ng߶i næ khi sanh v« Cñc LÕc s¨ chuy¬n thành nam, kë cån thiªu lúc v« ðó các cån s¨ ð¥y ðü, và t¤t cä ð«u ðßþc ba mß½i hai tß¾ng t¯t; ch¾ không phäi bäo ng߶i næ cùng kë cån thiªu, không ðßþc vãng sanh. Nªu quä nhß thª thì bà Vi Ы Hy và nåm tråm th¸ næ ðâu ðßþc Ph§t th÷ ký cho sanh v« Cñc LÕc? Thª nên, ng߶i næ cùng kë ðui ðiªc câm ng÷ng · cõi n¥y, nªu ni®m Ph§t A Di Ðà, t¤t ð«u ð߶c vãng sanh. Ъn nhß hàng nh¸ th×a, nªu ch¸u hß¾ng v« ÐÕi Th×a tin môn T¸nh е, nguy®n v« Cñc LÕc, ni®m Ph§t A Di Ðà, quyªt ð¸nh ð«u ðßþc vãng sanh, và khi ðã v« cõi ¤y không còn ch¤p theo tâm lßþng h©p hòi cüa nh¸ th×a næa. Trong Kinh Vô Lßþng Th÷, Pháp TÕng TÏ Khßu, ti«n thân cüa Ph§t A Di Ðà ðã phát nguy®n r¢ng: 'Nhß tôi ð¡c quä Vô Thßþng Giác, t¤t cä ng߶i næ trong m߶i phß½ng thª gi¾i nhàm chán thân næ, xßng danh hi®u tôi, nguy®n kiªp sau không còn th÷ næ nhân, quyªt ð«u s¨ ðßþc toÕi ý. Nªu chÆng nhß thª, tôi th« không thành Ph§t.' Ng߶i næ chï vì mu¯n chuy¬n næ thành nam, ni®m Ph§t A Di Ðà, còn ðßþc toÕi nguy®n, hu¯ng chi nhæng v¸ ðã sanh v« Cñc LÕc? Cho ðªn kë cån thiªu cûng lÕi nhß thª.

Tóm lÕi, hai câu trên ðÕi ý chï lu§n · cõi Cñc LÕc không có ng߶i næ, kë cån thiªu, cùng hÕng chüng tØ nh¸ th×a mà thôi.

10

Höi:- Nay tôi quyªt ð¸nh c¥u sanh Tây Phß½ng, nhßng chßa biªt phäi làm nhæng nghi®p gì, và l¤y chi làm chüng tØ ð¬ ðßþc sanh v« Cñc LÕc? LÕi hÕng phàm phu · thª tøc ð«u có gia ðình, chßa biªt không ðoÕn dâm døc có ðßþc sanh v« cõi kia chång?

Ðáp:- Mu¯n quyªt ð¸nh ðßþc sanh v« Tây Phß½ng phäi có ðü hai hÕnh: y­m ly và hân nguy®n.

  Nói y­m ly, là hàng phàm phu t× vô thï ðªn nay b¸ ngû døc buµc ràng nên luân h°i trong sáu ðÕo, ch¸u không biªt bao nhiêu n²i kh±! Trong vòng l¦n qu¦n ¤y, nªu không chán lìa ngû døc thì làm sao có th¬ thoát ly? Cho nên ng߶)i tu T¸nh е phäi th߶ng xét thân n¥y là mµt kh¯i th¸t xß½ng máu mü, chÑa ðñng ðàm dãi, ðÕi ti¬u ti®n và các thÑ nh½ nh¾p hôi tanh. Kinh Niªt Bàn nói: 'Vòng thành thân kiªn nhß thª, duy loài La Sát ngu si m¾i ch¸u · trong ðó; nªu ng߶i có trí ai lÕi ð¡m nhi­m thân n¥y! LÕi trong Kinh cûng nói: 'Thân n¥y là n½i t§p hþp cüa các thÑ kh±, là cänh tù ngøc, là mµt kh¯i ung sanh t¤t cä ð«u b¤t t¸nh. Nên xét cho cùng, nó không có nghîa lý lþi ích chi khi ta ch¤p l¤y nó, dù là thân cüa chß thiên.' Vì thª, hành giä · trong các oai nghi ho£c khi n¢m nghï, lúc thÑc gi¤c, nên th߶ng quán sát thân n¥y chï có kh± không chi vui, mà thâm tâm sanh ni®m chán lìa. Nhß thª, dù cho không dÑt li«n ðßþc vi®c nam næ, cûng có th¬ l¥n l¥n kh·i tâm nhàm chán.

LÕi hành giä cûng c¥n nên quán bäy pháp b¤t t¸nh. Bäy pháp ¤y là:

1- Chüng tØ b¤t t¸nh: Thân n¥y do n½i nghi®p dâm døc, t× hÕt gi¯ng tham ái mà sanh.

2- Th÷ sanh b¤t t¸nh: M¥m sanh kh·i cüa bän thân lÕi do mµt ði¬m tinh huyªt cha m© hòa hþp trong khi g¥n gûi.

3- Trø xÑ b¤t t¸nh: Thai thân · trong tØ cung nh½ nh¾p, n¢m dß¾i ruµt non, trên là ruµt già.

4- Thñc ðÕm b¤t t¸nh: Khi còn · trong thai, huy­n thân lÕi th÷ døng huyªt ph¥n cüa ng߶i m©.

5- S½ sanh b¤t t¸nh: Khi ðã ðü tháng ngày, thai thân ð¥u hß¾ng v« sän môn, ra khöi mình ng߶i m© cùng mµt lúc v¾i máu mü, sñ hôi nh½ dçy ð¥y.

6- CØ th¬ b¤t t¸nh: Trong l¾p da ngoài che ð§y, thân n¥y là t¤t cä sñ hôi nh½ cüa các ch¤t: th¸t, xß½ng máu, ðàm ðÕi ti¬u.

7- CÑu cánh b¤t t¸nh: Ъn khi chªt r°i, thân n¥y là mµt ð¯ng th¸t sình thúi rã r¶i, m£c cho vòi tüa bò lan ho£c quÕ di«u tha m±.

  Thân cüa mình ðã thª, thân ng߶i khác cûng nhß v§y. Nªu th߶ng quán sát bäy ði«u ¤y, ð¯i v¾i các thân nam næ mà ng߶i ð¶i cho r¢ng xinh ð©p, cûng sanh ni®m y­m ly và lØa ái døc cûng l¥n l¥n tiêu giäm. Nhß th§t hành ðßþc môn cØu tß·ng quán, càng thêm t¯t:

 1- Tß·ng thân m¾i chªt.

2- Tß·ng thây chªt ð±i s¡c b¥m xanh tím.

3- Tß·ng thây chªt sình lên dçy ð¥y máu mü và s¡p rã.

4- Tß·ng thây sình b¤y nÑc rã, nß¾c hôi chäy ra.

5- Tß·ng thây sình rã, vòi tØa bò lúc nhúc.

6- Tß·ng thây sình th¸t tiêu hªt chï còn gân và xß½ng.

7- Tß·ng gân cûng tiêu hoÕi chï còn xß½ng n¢m ng±n ngang.

8- Tß·ng thây b¸ thiêu chï còn bµ xß½ng co rút, hay thây rã chï còn nhæng khúc xß½ng thúi.

9- Tß·ng n¡ng chan mßa gµi, xß½ng hóa thành khô tr¡ng.

  LÕi nên phát nguy®n c¥u cho mình vînh vi­n thoát ly thân nam næ mê nhi­m, tÕp thñc, không sÕch cüa ba cõi, mà ðßþc thân pháp tánh T¸nh е. Trên ðây là ðÕi lßþc v« y­m ly môn.

  V« hÕnh hân nguy®n, ðÕi khái có hai ði«u ki®n.

1. Phäi nh§n rõ møc ðích c¥u sanh: SÞ dî chúng ta c¥u v« T¸nh е, là vì mu¯n thoát sñ kh± cho mình và t¤t cä chúng sanh. Hành giä phäi nghî r¢ng: SÑc mình yªu kém, còn b¸ nghi®p ràng buµc, mà · cõi ð¶i ác trßþc n¥y cänh duyên não phi«n quá mÕnh. Ta cùng chúng sanh b¸ chìm ð¡m n½i dòng mê, xoay v¥n trong sáu nëo, träi qua tr¥n kiªp t× vô thï ðªn nay, cûng vì l¨ ¤y. Bánh xe s¯ng chªt quay mãi không ng×ng, ta làm thª nào ð¬ tìm con ð߶ng ðµ mình ðµ ng߶i mµt cách yên ±n ch¡c ch¡n? Mu¯n ðßþc nhß thª, duy có c¥u sanh T¸nh е, g¥n gûi Ph§t, B° Tát, nh¶ cänh duyên th¡ng di®u bên cõi ¤y tu hành chÑng Vô Sanh Nhçn, m¾i có th¬ vào n½i ð¶i ác cÑu kh± cho hæu tình. Lu§n Vãng Sanh ðã nói: 'Phát tâm B° Ы chính là phát tâm c¥u thành Ph§t, tâm c¥u thành Ph§t là tâm ðµ chúng sanh, tâm ðµ chúng sanh là tâm nhiªp chúng sanh sanh v« cõi Ph§t.'

LÕi mu¯n sanh v« T¸nh е, phäi có ðü hai phß½ng di®n: xa lìa ba pháp chß¾ng B° Ы và y theo ba pháp thu§n B° Ы. Ba pháp chß¾ng B° Ы là thª nào? Mµt là tâm c¥u sñ an vui riêng cho mình, ch¤p ngã và tham trß¾c bän thân. Hành giä phäi y theo trí hu® môn mà xa lìa tâm ni®m ¤y. Hai là tâm r¶i bö không ch¸u cÑu v¾t chúng sanh kh±. Hành giä phäi y theo t× bi môn mà xa lìa tâm ni®m ¤y. Ba là tâm chï c¥u sñ cung kính cúng d߶ng, không tìm phß½ng pháp làm cho chúng sanh ðßþc lþi ích an vui. Hành giä phäi y theo phß½ng ti®n môn mà xa lìa tâm ni®m ¤y. Nªu lìa ba pháp chß¾ng B° Ы, thì s¨ ðßþc ba pháp thu§n B° Ы. Xin k¬ rõ ra ðây ba pháp tùy thu§n ¤y: Mµt là Vô Nhi­m Thanh T¸nh tâm, không vì tñ thân mà c¥u các sñ vui. B·i B° Ы là th¬ trong sÕch lìa nhi­m trß¾c, nªu c¥u sñ vui riêng cho mình tÑc thân tâm có nhi­m, làm chß¾ng B° Ы môn; nên tâm thanh t¸nh không nhi­m g÷i là tùy thu§n B° Ы. Hai là An Thanh T¸nh tâm, vì cÑu ðµ t¤t cä kh± cho chúng sanh. B·i B° Ы là tâm trong sÕch làm cho chúng sanh ðß(r)c an ±n, nªu không cÑu ðµ loài hæu tình khiªn h÷ ðß(r)c lìa sñ kh± sanh tØ, tÑc là trái v¾i B° Ы môn; nên tâm cÑu kh± ðem lÕi an ±n cho chúng sanh g÷i là tùy thu§n B° Ы. Ba là LÕc Thanh T¸nh tâm, mu¯n khiªn cho chúng sanh ðßþc ðÕi niªt bàn. B·i ðÕi niªt bàn là ch² cÑu cánh th߶ng vui, nªu không khiªn cho loài hæu tình ðßþc ni«m vui cÑu cánh tÑc là ngån che B° Ы môn; nên tâm mu¯n cho chúng sanh ðßþc hß·ng cänh th߶ng lÕc g÷i là tùy thu§n B° Ы. Làm thª nào ð¬ thành tñu sñ xa lìa và tùy thu§n trên ðây? -„y là phäi c¥u sanh T¸nh е ð¬ ðßþc th߶ng g¥n Ph§t, tu hành cho ðªn khi chÑng Vô Sanh Nhçn. Ch×ng ðó m£c ý cÞi thuy«n ðÕi nguy®n vào bi¬n luân h°i, v§n tâm bi trí cÑu v¾t chúng sanh, tùy duyên mà b¤t biªn, không còn chi tr· ngÕi næa. T¤t cä m¤y ði¬m trên ðây là thuyªt minh v« møc ðích c¥u sanh.

2. Nên quán tß·ng y chánh cõi Cñc LÕc: Hành giä nên quán tß·ng báo thân cüa Ph§t A Di Ðà s¡c vàng rñc rÞ, có tám muôn b¯n ngàn tß¾ng, m²i tß¾ng có tám muôn b¯n ngàn vë ð©p, m²i vë ð©p có tám muôn b¯n ngàn tia sáng, soi kh¡p pháp gi¾i, nhiªp l¤y chúng sanh ni®m Ph§t. LÕi nên quán cõi Cñc LÕc bäy báu trang nghiêm nhß các Kinh T¸nh е ðã nói. Ngoài ra, ng߶i ni®m Ph§t khi b¯ thí, trì gi¾i, cùng làm t¤t cä hÕnh lành, ð«u phäi h°i hß¾ng c¥u cho mình và chúng sanh ð°ng sanh Cñc LÕc.

Nªu th§t hành hai ði«u trên, hành giä s¨ phát tâm khát ngßÞng Tây Phß½ng, quyªt ð¸nh s¨ ðßþc vãng sanh. Và ðây là hân nguy®n môn.

Trí Giä ÐÕi Sß
Hªt