Tham Thi«n
Ph± Thuyªt
Lai Quä
Thi«n Sß
Thích
Duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån
T× Ân
Thi«n Ð߶ng Hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm
1993 Ph§t l¸ch 2536
I. Phát
Tâm H÷c ÐÕo
Chß Tång cä
thª gi¾i có th¬ th÷ gi¾i, có
th¬ hành hß½ng n½i các thánh
tích, xong riêng ð¯i v¾i vi®c tu hành
h÷c ðÕo thì lÕi không có th¬.
TÕi sao kÏ quái nhß thª ? Vì t×
khi sanh ra ðªn nay, ch¸u t§p quán cüa
gia ðình trói buµc chÆng nghî xa lìa,
lÕi thêm sñ bÑc bách cüa các
vi®c thu§n ngh¸ch, sñ l¤n hiªp cüa
các cänh kh± vui, thi®n cån phát kh·i
là nh¶ nhân lành cüa nhæng kiªp
trß¾c ðã chín mùi nên có
tâm xu¤t tøc, làm ng߶i xu¤t
gia. V×a vào ðÕo g£p Th¥y truy«n
cho Ñng phó Kinh Sám, lÕi thêm Ph§t
sñ rµn ràng, ngày ðêm ð÷c
tøng bö ngü quên ån vì mu¯n tinh
thông vi®c này, nghî mu¯n h½n ng߶i,
m×ng có ngh« nghi®p nuôi s¯ng tr÷n
ð¶i. Bu°n thay ! Kh± thay, ai dè ðã
vào l¥m cØa, lÞ theo b÷n ¤y, su¯t
ngày lång xång phí th¶i gi¶ mµt
cách vô ích. LÕi chÆng biªt còn
có con ð߶ng rµng l¾n khang trang, Tòng
Lâm thênh thang, mà cam ch¸u nhim theo thói
quen cüa m¤y ông Th¥y ðám · nhæng
chùa tß. Khi g£p ngh¸ch cänh khó khån,
quyªt chí tìm th¥y h÷c ðÕo, mµt
khi g£p Th¥y, xin dÕy ni®m Ph§t, trì chú,
giáo môn ho£c tham thi«n, tùy theo môn
phái cüa Th¥y. Ъn nay ng߶i xu¤t
gia kh± hÕnh · các am th¤t, chùa
tß ph¥n ðông ð«u g£p cänh này.
2. Nguy®n Trø
Tùng Lâm
Trø Tòng Lâm
là ði«u thÑ nh¤t trong 12 ði«u
cüa hÕnh Ð¥u ðà. Tòng Lâm,
tiªng PhÕn g÷i là A Lan Nhã, d¸ch
là ch² yên t¸ch; còn g÷i là
Tång Già Lam là ch² thánh hi«n m߶i
phß½ng tu t§p. Ng߶i th÷ gi¾i,
ð¥u tiên do b±n sß khai th¸ dçn
d¡t nhi«u cách, kª nghe b§c ti«n b¯i
ca ngþi sñ trø Thi«n ð߶ng, r°i
phát tâm sØa soÕn y áo, mua s¡m
giày dép, suy nghî höi thåm toan tính
tråm thÑ ð«u không ±n. Mu¯n h÷c
kinh giáo song không ðü trình ðµ,
toan ði hành hß½ng các thánh tích
lÕi thiªu ti«n ði ð߶ng. V×a
nghe cái t¯t cüa chùa Thiên Ninh, lÕi
nghî cái lÕ cüa núi Thiên Møc,
th߶ng nghe chùa Kim S½n vi®c ng°i thi«n
ðau chân khó ch¸u, ðã biªt t×
lâu, gi¶ t÷a thi«n · chùa Cao Mân
nén hß½ng dài th§t khó ng°i.
Tòng Lâm r¤t t¯t mu¯n trø song quy
cü quá khó khån, tiªn thoái lßÞng
nan, do dñ su¯t ngày. Chþt g£p v¸
tång lân c§n chï cho con ð߶ng chân
chánh và chï cho hß¾ng ði, m¾i
dám bÕo gan c¤t bß¾c. V×a ðªn
s½n môn tim ð§p chân run, bß¾c
vào khách ð߶ng ðö m£t ng½
ngác. V¸ chÑc sñ g£p th¤y, quát
lên mµt tiªng : "S½ tham", lÕi quát
lên mµt tiªng næa : "Th¢ng kh¯n nÕn,
bµ chßa nghe nói quy cü nghiêm kh¡c,
ði®n ð߶ng nghiêm t¸nh, qua lÕi
không nghe tiªng ðµng, ng°i n¢m phäi
tuân l¶i dÕy hay sao ?"
Ng߶i có
chí vì ðÕo d¥n d¥n ð¸nh tâm,
kª bö kiªn ch¤p, thÑ l¾p cüa quy
cü d¥n d¥n rõ biªt, lòng gan dÕ
mà tâm khoan dung, vi®c làm thu¥n thøc
mà chí kiên c¯. Nªu ng߶i không
có tâm vì ðÕo thì nhß chim
b¸ nh¯t vào l°ng, thân khó ·
yên, ch² th¤y ð«u chÆng v×a ý,
ch² nghe ð«u là giñt mình sþ
hãi, tránh ch² này ðøng ch² kia,
tr¶i ð¤t ðen t¯i, mu¯n tìm cách
chÕy tr¯n, lÕi càng th¤y r¤t khó.
Lúc ng°i xªp b¢ng, lòng r²ng rang nhß
cái n°i không, thân thÆng ðÑng
nhß cái bàn. Lúc bào hß½ng
ði nhß nhäy múa. Lúc s¯ng bình
th߶ng nhß phòng gi£c. Theo chúng
qua ngày ch¸u kh± ch¸u cñc, ði ðªn
ch² v¡ng khóc lén không cho ng߶i
biªt. M²i khi nghe tiªng quát cüa v¸ chÑc
sñ, ðÑng thÆng ng½ ngác, b²ng
ðßþc bÕn ðÕo khuyên nh¡c,
m£t mày vui vë. Nhæng ng߶i ð¶i
trß¾c có gieo nhân cüa ðÕo nay
g£p duyên này, quä s¡p chín mùi,
nåm ba mß½i nåm s¯ng nhß mµt
ngày, hÕt gi¯ng Bát Nhã, g¯c r
thành Ph§t càng thêm sâu d¥y. Còn
ng߶i ð¶i trß¾c không có
gieo nhân cüa ðÕo, nay g£p ðßþc
trþ duyên · Tòng Lâm này cûng
giúp cho h÷ có cái nhân t¯t ð¬
ðßþc quä chín mùi, huân tu rèn
luy®n ¡t s¨ ðßþc thành tñu
pháp khí l¾n. Nay tu th¡ng nhân, v¸
lai ch¡c ch¡n ðßþc th¡ng quä, con
ð߶ng sanh tØ phäi tu, con ð߶ng
Niªt Bàn m¾i rõ.
Nhß v§y chÆng
trø Tòng Lâm thì chÆng th¬ vun tr°ng
Ph§t nhân, chÆng trø Tòng Lâm thì
chÆng th¬ thành tñu Ph§t quä. B¢ng
không, nhân ð¸a chÆng chân, g£p
quä cong queo. Phäi biªt Tòng Lâm là
chü th¬ cüa Tam Bäo, cûng là n«n
täng hành ðÕo. Tòng Lâm suy, chánh
pháp không làm sao trø · ð¶i
lâu dài ðßþc. Tòng Lâm hßng
thÕnh thì Tam Bäo là phß¾c ði«n
cüa thª gian. Ng߶i xßa nói : "Ng߶i
phát tâm trø Tòng Lâm, nåm ba mß½i
nåm chÆng phÕm quy cü, ng߶i này
ðü phß¾c báu l¾n, có chánh
nhân l¾n". LÕi nói :"Nªu · núi
sâu mµt mình hành ðÕo chÆng
b¢ng · Tòng Lâm ngü khò". Th§t
ðúng thay l¶i này.
ÐÕi khái,
ng߶i ðã trø qua Tòng Lâm, xu¤t
ngoÕi hành cß¾c n½i xóm làng
thành th¸, oai nghi tª hÕnh cØ chï
nói nín cüa ng߶i ¤y khác h½n
ng߶i th߶ng khiªn m÷i ng߶i
sanh lòng kính mªn tin c§y, ðáng làm
mô phÕm cho t¤t cä thi®n nam tín næ
vun b°i phß¾c ðÑc, gieo tr°ng thi®n
cån vô lßþng.
Mong nhæng b§c
trß·ng giä tin Ph§t t§n sÑc hµ
trì chÆng chút kÏ th¸, công ðÑc
r¤t l¾n. Ng߶i nào s¯ng ðßþc
trø Tòng Lâm, chªt ðßþc nh§p
tháp vi®n, chÆng nhæng cha m© quá khÑ
siêu thång T¸nh е, cha m© hi®n tÕi
tång phß¾c s¯ng lâu và chính
mình cûng tiªn sâu vào ðÕo, s·
nguy®n ð¥y ðü.
3. L§p HÕnh
Quyªt ð¸nh
Ðã vì
ðÕo ðªn ðây, ð¥u tiên ¡t
phäi l§p hÕnh. HÕnh l§p, ðÕo ¤y
tuy hành mà tâm vçn loÕn. Sao v§y?
Vì t× vô thüy ðªn nay t§p khí
sâu d¥y, cuµc s¯ng hi®n ð¶i khiªn
thêm thu¥n thøc, su¯t ngày b¸ cu¯n
theo dòng thª tøc lÕi cäm th¤y thu§n
tâm thích ý, nay ðã xu¤t gia, thói
quen thu¥n thøc trß¾c kia ðã b¸
kích thích, lÕi thêm l§p hÕnh, hÕnh
này v¾i thói quen cû trái ngh¸ch.
Trái ngh¸ch nhß thª nào ? Nhß xßa
thích ån m£n, nay buµc phäi ån chay,
rau cäi thiªu d¥u lÕi c½m ån chÆng
no. M÷i vi®c trái ý bÑc ng£t n½i
tâm, m¾i biªt hÕnh l§p, tâm tñ
r¯i loÕn là l¨ t¤t nhiên, t¤t
cä vi®c khác theo ðó có th¬ suy ra
mà biªt.
l. Ng߶i l§p
hÕnh, biªt trß¾c kia nhæng ði«u
l¾n nhö mình làm ð«u không có
ý nghîa, nay có ý l§p hÕnh c¥n
phäi soi xét lÕi các vi®c, cái không
có lý thì ki¬m ði¬m mà sØa
lÕi, cái có lý r°i thì canh tân
cho hþp v¾i hÕnh m¾i l§p. Vi®c làm
so v¾i trß¾c có phß½ng hß¾ng,
ðµng ni®m so v¾i trß¾c có chü
trß½ng, cho ðªn ðµng t¸nh, r²i
ränh, b§n rµn ð«u thu§n theo hÕnh
ðã l§p. Nªu th÷ døng ðßþc
cái hÕnh ðã l§p thì tâm tñ
chÆng r¯i loÕn, thân tñ chÆng làm
càn, vi®c tñ chÆng l¥m lçn. Nhß
thª, hÕnh hay ki«m chª ðßþc vi®c
làm.
2. Thêm mµt
bß¾c næa là hÕnh quyªt ð¸nh.
HÕnh ðã quyªt ð¸nh thì s¯ng
chªt cûng chÆng d¶i ð±i. Tr¶i ð¤t
có th¬ lay ðµng, chÑ hÕnh cüa ta
chÆng lay ðµng, hß không có th¬
không, chÑ hÕnh ta chÆng th¬ không,
ðây g÷i là hÕnh quyªt ð¸nh.
B¤t cÑ vi®c làm nào cùng v¾i
hÕnh ðã l§p ð«u không ngÕi
nhau. Tâm càng loÕn hÕnh càng ch¡c,
thân càng nguy hÕnh càng thiªt, vi®c
càng höng hÕnh càng cao. HÕnh chuy¬n
ðßþc tâm ác thành ni®m thi®n.
HÕnh chuy¬n ðßþc thân b®nh thành
khöe mÕnh. HÕnh chuy¬n ðßþc hung
hi¬m thành an ninh. Ðây g÷i là hÕnh
quyªt ð¸nh ki«m chª ðßþc thân.
3. HÕnh quyªt
ð¸nh, tuy nói hÕnh ki«m chª ðßþc
vi®c khiªn cho chÆng r¯i loÕn, hÕnh ki«m
chª ðßþc thân khiªn cho an ±n, hÕnh
ki«m chª ðßþc tâm · mµt ch²,
ðâu b¢ng không có vi®c ð¬ loÕn,
không có thân ð¬ an, không có tâm
ð¬ ki«m chª.
T× ch² quyªt
ð¸nh này buông tay ði thÆng, chþt
ðªn ch² s½n cùng thüy t§n, ng߶i
và pháp cä hai ð«u quên, xoay mình
lÕi (ngµ) m¾i biªt ba ði«u cüa
hÕnh quyªt ð¸nh này làm cho thân,
tâm, thª gi¾i ð«u quét sÕch (ðÕt
ðªn ch² tñ do tñ tÕi). Phäi biªt
cái hay cüa hÕnh quyªt ð¸nh là
· Tòng Lâm nåm ba mß½i nåm
kh± tâm vì ðÕo, tôi dám bäo
ðäm kiªn tánh.
4. ÐÁNH HÉT
KHÓ CH˜U
Ng߶i tu hành
có chí thì trß¾c tiên höi
kÛ hß¾ng ði, kª ðó nghiên
cÑu ch² ·, r°i lÕi xét kÛ gia
phong, sau ðó m¾i theo ðÕo. Nên nghî
cái h÷c cüa thª gian chÆng ra ngoài
l¶i dÕy bao quát cüa ðÑc Kh±ng
TØ và Bách Gia Chß TØ. Cái h÷c
cüa xu¤t thª gian phäi lìa tình thÑc,
quét thánh phàm, nên trß¾c tiên
phäi rõ phß½ng pháp lìa tình
tuy®t thÑc. Phäi biªt tình b·i ái
mà có, thÑc do v÷ng mà sanh. Hai chæ
tình thÑc là ch² phân bi®t cüa
thánh phàm. Th§t ra vì tình chÆng
th¬ không nên løc phàm luân chuy¬n,
thÑc chÆng th¬ liu nên tÑ thánh
rõ ràng. Nay ðem hai chæ tình thÑc
này nói ra cho thª gian biªt ð¬ cho b§c
anh tài, cao minh giäi thích nghîa lý,
thiªt l§p mµt phß½ng pháp dÑt
tr× ð¬ làm thØ. Nªu có th¬
tr× ðßþc, liu ðßþc thì
tôi vui vë theo h÷c pháp ¤y.
Kh¡p thª gian
ðã không ai có cách nào ð¬
quét sÕch ðßþc tình thÑc, thì
¡t phäi y theo ðÕo ðánh hét cüa
ng߶i xßa mà làm m¾i chÆng
phø cái chí tu hành. Nhß v§y quyªt
tâm trø tÕi Tòng Lâm, l¤y ngµ
làm kÏ hÕn.
Mu¯n c¥u cái
h÷c khØ tr× tình thÑc, ¡t phäi
ch¸u cái ðÕo ðánh hét (ån
g§y). Phäi biªt tình liên quan ðªn
gi§n h¶n, yêu mªn, thÑc trói buµc
ngµ mê. Ng߶i kh¡p thª gian d yêu
d gi§n ð«u vì tình che l¤p, ch¤p
mê ch¤p ngµ cûng do thÑc buµc ràng.
Nhß v§y, ðánh ðau mµt tr§n, tình
bay ra ngoài hß không, gi§n h¶n, yêu
mªn ðâu còn, hét to mµt tiªng,
bóng thÑc toàn tiêu, ngµ mê ðâu
có !
Th߶ng th߶ng
ng߶i m¾i h÷c ðÕo chÆng rõ
pháp trþ ðÕo nên nói : "Có
ðÕo ð¬ h÷c, có tâm ð¬ døng,
vi®c l¾n mµt ð¶i ¡t xong, ðâu
c¥n hß½ng bän ðánh nhß trë
con, hét to nhß d÷a con nít. Quy cü khó
là cái chß¾ng cüa døng tâm,
khai th¸ nhi«u làm m¤t công ng°i nghe".
Nhæng ng߶i có kiªn giäi này chï
nên · núi hay · chùa tß ho£c
am th¤t. Ng߶i hi¬u l¥m nhß thª, chß
Ph§t nghe qua r½i l®, T± Sß nghe ðªn
ðau lòng, Long Thiên biªt r°i d§m chân,
QuÖ Th¥n biªt xong ð¤m ngñc. Ng߶i
h÷c ðÕo c¥n phäi nghî kÛ, ðÑc
Thª Tôn tu ðÕo · Tuyªt S½n, m²i
ngày ån mµt hÕt thóc hÕt mè,
träi qua sáu nåm tinh t¤n, cñc kh±
còn h½n cái ðau cüa ðánh hét,
cái khó cüa quy cü, cái nhi«u cüa
khai th¸, ðâu chï ngàn muôn l¥n ?
Nh¸ T± c¥u pháp ðÑng su¯t ðêm
dß¾i tuyªt, tuyªt lên ðªn lßng
còn b¸ qu· là tâm khinh mÕn, ðâu
ðßþc nghe ðÕo. Ngài bèn ch£t
tay dâng lên m¾i ðßþc nghe S½
T± thuyªt pháp, há chÆng h½n sñ
kh± cñc cüa thi«n ð߶ng ngàn
l¥n ß ?
— thª gian, g£p
ng߶i tiªp v§t thu§n theo tình cäm,
xßng hô l phép, ¤y là tình.
L¶i nói v¤n ðáp, kiªn giäi hi¬u
biªt, ¤y là thÑc. Chính tình thÑc
làm cho thi«n ð߶ng suy t®. Dçu
cho có khä nång ð§p vÞ hß không
cûng chÆng b¢ng mµt g§y cüa thi«n
ð߶ng, mµt g§y có th¬ phá tình
này. Dçu cho có sÑc ðÕp chìm
quä ð¤t cûng chÆng b¢ng mµt tiªng
hét cüa thi«n ð߶ng, mµt tiªng
hét có th¬ lìa thÑc này. Cho nên
nói : "Cây g§y bäy thß¾c khai chánh
nhãn, dß¾i mµt tiªng hét ngßng
cu°ng tâm". LÕi nói : "Trên ð¥u hß½ng
bän sanh T± Sß, trong tiªng hét l¾n
ra B° Tát". Ng߶i có sñ nh§n thÑc
ðúng v« Ph§t pháp c¥u Thi®n Tri ThÑc
ðánh, thïnh Thi®n Tri ThÑc hét. Mµt
g§y mµt hét có th¬ tr× sÕch tình
thÑc trong nhi«u kiªp. Mu¯n trø thi«n
ð߶ng nªu sþ ðánh hét thì
khó trø lâu. Nªu có thi«n ð߶ng
nào tÕm bö ðánh hét thì thi«n
ð߶ng ¤y chÆng th¬ t°n tÕi.
Thi«n ð߶ng là ghe thuy«n cüa thª
gian và xu¤t thª gian. Ðánh hét là
lþi khí ð¬ liu thoát sanh tØ. Mu¯n
thành Ph§t ðÕo phäi · thi«n ð߶ng.
Mu¯n thoát sanh tØ phäi ch¸u ðánh
hét. Ðánh hét cüa thi«n ð߶ng
là m©, kiªn tánh thành Ph§t là
con. Cho nên chß Ph§t chï quy v« thi«n
ð߶ng, chß T± ð«u sanh ra t×
Tông này. Há chÆng tin sao ?
5. QUY Cœ KHÓ
HšC
Quy cü là pháp
cß½ng l¾n nh¤t cüa thª gian và
xu¤t thª gian. Quy là sþi dây mñc.
Cü là cây thß¾c thþ (ê ke).
Mu¯n ð߶ng cßa ngay thÆng chÆng dùng
dây mñc thì không có tiêu chu¦n.
Vuông tròn chÆng dùng thß¾c thþ
thì không có khuôn phép. Cho nên,
ng߶i xßa nói : "ChÆng y theo quy cü
chÆng thành vuông tròn". LÕi nhß
xë cây mu¯n ðßþc ngay thÆng trß¾c
tiên phäi dùng dây mñc r°i m¾i
cßa, cây ðßþc ngay thÆng hæu døng
là nh¶ công cüa dây mñc. LÕi
nhß cái thùng mu¯n làm cho nó tròn,
trß¾c hªt dùng thß¾c thþ làm
vuông b¯n góc, r°i tám góc, cái
thùng tñ tròn, cái thùng tròn
hæu døng là nh¶ sÑc cüa cây
thß¾c thþ. Phäi biªt hß không
cao biªt bao, dây mñc treo nó thÆng, quä
ð¤t rµng biªt bao, thß¾c thþ ðo
nó tròn. Mµt hß không, mµt quä
ð¤t chßa ra khöi quy cü mµt bß¾c.
LÕi nhß thÆng thì d÷c su¯t tam thª,
quá khÑ, hi®n tÕi, v¸ lai, tròn thì
kh¡p giáp m߶i phß½ng, phÕm
vi cüa quy cü l¾n không gì so sánh
ðßþc.
Ng߶i mu¯n
trø Tòng Lâm chÆng y theo quy cü thì
chÆng biªt ðªn ðây là vì vi®c
gì ? Phäi biªt thân tâm cüa chúng
ta là do nghi®p chß¾ng tÕo thành,
t§p khí huân thành, nên trôi lån
trong løc ðÕo, cái tên ©quy cüª
còn chÆng ðßþc nghe hu¯ng là biªt
có quy cü th§t. Vì không biªt quy cü
nên tùy tâm phóng túng, m£c ý
mu¯n làm, trß¾c không có ngån
c¤m, sau không có cän tr·, tham døc
hoành hành, theo nghi®p th÷ báo, tr°i
lên høp xu¯ng trong bi¬n kh± không biªt
ðªn lúc nào m¾i thôi.
Hôm nay may m¡n
xu¤t gia, lÕi g£p quy cü. Quy cü là
n«n täng cüa Tòng Lâm, là ch²
nß½ng tña cüa tång chúng, là
bß¾c ð¥u cüa h÷c ðÕo, là
th«m b§c cüa thánh hi«n, là th¥y
lành cüa xu¤t thª, là ng߶i dçn
ð߶ng cüa sñ thành Ph§t, là
bè quý báu cüa bi¬n kh±, là
ðèn sáng cüa ðêm t¯i, là cüa
báu cho ng߶i nghèo, là thu¯c hay
cho ng߶i b®nh, là cÑu tinh cüa loài
ng߶i, là khuôn mçu cüa ng߶i
h÷c. D¥u cho mi®ng Ph§t ngþi khen cûng
không hªt ðßþc.
H÷c ðÕo
· thi«n ð߶ng, quy cü l¾n, phép
t¡c nhö ð«u phäi y theo ðó mà
làm. Kë phÕm là theo nghi®p chuy¬n. Kë
không phÕm là không b¸ nghi®p lôi.
Nhß v§y quy cü dçu nhi«u, phép t¡c
vi tª dù r¤t khó h÷c song phäi g¡ng
h÷c. Sau khi h÷c thuµc, mµt ngày h÷c,
ngàn ngày dùng. N½i này ch¯n khác
ð«u tôn là Thßþng T÷a.
Nên biªt quy
cü cùng nghi®p chß¾ng nhß bång
tuyªt v¾i than lØa chÆng ð°ng mµt
lò, phép t¡c cùng t§p khí nhß
nß¾c v¾i lØa chÆng ðñng chung
mµt bình. Nghi®p chß¾ng hi®n thì
quy cü m¤t. T§p khí kh·i thì phép
t¡c ¦n. Nghi®p chß¾ng và t§p
khí kh·i lên thì phäi luân h°i
trong løc ðÕo. ThØ höi ng߶i h÷c
ðÕo giæ quy cü là phäi hay theo nghi®p
chß¾ng là phäi ? Cho nên Hòa Thßþng,
Ban Thü, Duy Na, ChÑc Sñ ð«u t§n tâm
lñc giæ quy cü nghiêm minh ð¬ cho ng߶i
h÷c m²i ngày thêm t¯t, chÆng k©t
vào lß¾i tr¥n tøc. Lòng t×
bi thiªt tha rµng l¾n, cä thª gian không
gì h½n v§y. May thay !
6. THÂN TÂM
B„T AN
Thân tâm b¤t
an chính là thÑ l¾p vào ðÕo.
Sao v§y ? Thân nªu ränh rang, hi®n nghi®p
d tÕo, tâm nªu an nhàn, t§t x¤u
li«n sanh. Nên biªt, tâm nß½ng thân
mà trø, dù tâm b¤t an cûng ðâu
th¬ lìa thân mµt kh¡c, thân nß½ng
ð¤t mà trø, dù thân b¤t an
cûng ðâu th¬ lìa ð¤t mµt bß¾c.
Nªu hi¬u nhß thª thì ðâu còn
b¤t an.Giä sØ thân tâm an · ch²
tham nhim, ch² này tÑc là nhân kh±,
ch² này tuy an nhßng thuµc v« cái
an trong ch¯c lát, vì ác nhân ðã
gieo thì ác quä phäi ðªn, thân tâm
sau này s¨ b¸ an · ch² ð¸a ngøc,
¤y tÑc là ác quä v§y.
— thi«n ð߶ng
tuy khó an mà s¨ làm cho ðÕt ðªn
cái an vînh cØu. Trø · thi«n ð߶ng
lâu ngày, thân tâm b¤t an tñ an.
Phäi biªt thân tâm ch¸u sñ ràng
buµc cüa thª gian, ràng buµc lâu ngày
cûng có th¬ tñ an. Nay ðem thân tâm
· lâu ngày n½i thi«n ð߶ng,
· lâu cûng an, gi¯ng nhß · nhà
an ±n, b²ng phÕm pháp lu§t b¸ b¡t
bö tù thì trong khoänh kh¡c cûng khó
an, nhßng s¯ng trong tù lâu ngày quen r°i
lÕi cäm th¤y an, chÆng nhæng không
th¤y khó ch¸u mà th§m chí còn
mu¯n chÆng ra khöi tù, chÆng nhæng thân
an mà tâm cûng an. Cái t® cüa thân
tâm, không lu§n là · ch² nào,
ban ð¥u th§t b¤t an, d¥n d¥n h½i an,
kª ðªn có th¬ an, lâu ngày an luôn,
ðây là cái b®nh chung cüa løc ðÕo.
Than ôi ! Thân
tâm cüa ng߶i tham thi«n trø t¤t
cä ch² ð«u chÆng th¬ an là lý
ðß½ng nhiên. Vì t¤t cä ch²
ð«u là ch² tr¥n lao nên chÆng th¬
an ±n lâu dài ðßþc. Nay · thi«n
ð߶ng là hÕnh chánh cüa ng߶i
con Ph§t, là ch² · chánh cüa ng߶i
hành ðÕo, nªu chÆng th¬ an thì
nh¤t ð¸nh là không th¬ ðßþc.
Sao v§y? Vì ng߶i tham thi«n mang cái
thân hành ðÕo mà · ch² chÆng
hành ðÕo thì ðÕo làm sao hành
ðßþc, cho ðªn ng߶i có tâm
ðÕo m߶i ph¥n · n½i ðÕo
tràng hành ðÕo, ðÕo còn khó
hành hu¯ng là · ch² chÆng phäi
ðÕo tràng mà có th¬ hành ðÕo
ðßþc ß ! Gi¯ng nhß · ngã
tß ð߶ng n½i thành th¸ mà
mu¯n lìa sñ huyên náo , dÑt sñ
nhiu loÕn cüa thª tøc có th¬ ðßþc
ß !
Ði«u thiªt
yªu nh¤t là ðem thân tâm trø
· thi«n ð߶ng lâu dài, thà
b¤t an mà chªt chÑ chÆng ch¸u r¶i
thi«n ð߶ng tÕm an mà s¯ng. Ng߶i
h÷c ðÕo nên xem xét kÛ¡ !.
7. THIŽT THÒI
KHÓ CH˜U
L¶i này là
cüa ng߶i không biªt m¾i nói,
chÑ ng߶i có chút trình ðµ
ch¡c không nói nhß thª. Sao v§y ? Vì
t× dß¾i chúng sanh lên ðªn chß
Ph§t, hai chæ ©thi®t thòiª này không
ai tránh khöi. TÕi sao thª ? ÐÑc Thª
Tôn mµt hôm kh¤t thñc xong, träi tòa
thuyªt pháp, ðang ng°i trang nghiêm trß¾c
tråm muôn ðÕi chúng, b²ng có
mµt cô gái ôm bøng bß¾c vào
ðÑng trß¾c m£t ðÑc Ph§t nói
: "Ông nay thuyªt pháp, thân tôi chÆng
an, chÆng bao lâu s¨ sanh, sao ông chÆng màng
ðªn!". Lúc ¤y ðÕi chúng ng½
ngác hoang mang. Thß½ng thay ! ÐÑc Ph§t
cüa chúng ta ðang ch¸u thi®t thòi n£ng
n«. Khi ¤y các v¸ vua tr¶i PhÕm Thiên
sai mµt thiên nhân hóa làm mµt con
chim ßng bay ðªn bên cÕnh cô gái,
m± ðÑt sþi dây, trái b¥u r½i
xu¯ng ð¤t, ðÕi chúng tiêu hªt
nghi ng¶. Sñ thi®t thòi l¾n lao có
gì h½n ði«u này.
LÕi næa, mµt
hôm ðÑc Ph§t dçn chúng vào thành
theo thông l® kh¤t thñc. Lúc ¤y có
vua A Xà Thª cùng Ði«u ÐÕt hai
ng߶i mu¯n hÕi Ph§t và các ðÕi
chúng, ra l®nh cä thành c¤m cúng d߶ng
thÑc ån, nhß v§y liên tiªp bäy
ngày, Ph§t và ðÕi chúng kh¤t
thñc chßa ðßþc mµt hÕt c½m.
V« sau hai ng߶i h¯i cäi, dân chúng
cúng d߶ng tr· lÕi. Ðây là
cái thi®t thòi b¸ bö ðói, thª
gian ðâu th¬ ch¸u n±i.
LÕi næa, mµt
hôm các v¸ ðÕi A La Hán an cß
· n½i khác, chï có vài tråm
ng߶i cùng Ph§t an cß kiªt hÕ
n½i chân núi. Ði«u ÐÕt sai nhi«u
lñc sî lén lån ðá to tuôn ð±
xu¯ng chân núi, làm Ph§t b¸ thß½ng
chân.
Thß½ng thay
! ÐÑc Ph§t là ðÕi sß cüa ba
cõi, là cha lành cüa b¯n loài, phäi
ch¸u sñ thi®t thòi l¾n nhß: b¸
làm nhøc, b¸ bö ðói, b¸ hãm
hÕi. Ph§t còn nhß thª, ta là ng߶i
thª nào ? LÕi nhß ngài T× Minh ðªn
thïnh pháp n½i Ph¥n Dß½ng, mùa
ðông lÕnh l¨o mu¯n ðßþc thân
c§n, Ph¥n Dß½ng tÕt nß¾c ðu±i
ði. T× Minh ðÑng · góc ði®n
su¯t mµt ðêm. Sáng s¾m hôm sau,
Ph¥n Dß½ng trông th¤y lÕi tÕt
nß¾c næa, nhß v§y hai ba l¥n. Thß½ng
thay cho T× Minh vçn vui v¨ nh§n l¤y, vè
sau khai ngµ, hi®u là Sß TØ Tây Hà.
LÕi næa, nhß ông già Kính S½n
(tÑc ngài ÐÕi Hu® Tông Cäo) vì
b¯n câu k® mà b¸ vua ðày ði
biên thùy. V« sau ho¢ng hóa rµng l¾n,
xa g¥n ð«u khâm mµ sùng kính. Ðây
là sñ thi®t thòi l¾n không có
gì sánh b¢ng.
T× xßa chß
Ph§t chß T± còn nhß v§y, nay ta ðã
· Tòng Lâm, an trø thi«n ð߶ng
m£c cho thi®t thòi ðü thÑ, ngh¸ch
ðªn thì dùng thu§n th÷ nh§n, ðánh
ð§p cûng th÷ nh§n, gi§n ghét cûng
th÷ nh§n. Phäi biªt ch¸u ðßþc
mµt ph¥n thi®t thòi, tiêu ðßþc
mµt ph¥n nghi®p chß¾ng, m· ðßþc
mµt ph¥n trí hu®. Dù cho ng߶i ch£t
ð¥u ta, c¡t c½m ta, cûng chÆng màng
ðªn, chï c¥n có thi«n ð߶ng
ð¬ trø, có quy cü ð¬ giæ, có
ðÕo ð¬ hành là ðü r°i. Ngoài
ra, trong thân ngoài thân ð«u thuµc
v« vi®c không quan trong. Dçu cho sñ thi®t
thòi to nhß núi cao, nªu có th¬ ch¸u
n±i thì m¾i ðáng g÷i là b§c
ðÕi trßþng phu v§y.
8.T‡P KHÍ KHÓ
TR»
Chï có mµt
mình Ph§t là tr× sÕch ðßþc
t§p khí, ngoài ra B° Tát, Thanh Vån
ð«u chßa tr× sÕch, hu¯ng là phàm
phu chúng ta ß ! Chü th¬ cüa t§p khí
là ba thÑ thân, tâm và thª gi¾i.
Tham nhim, xä bö là t§p khí, m£c
áo, ån c½m, ði ïa, ði ðái là
t§p khí, nói nín ðµng t¸nh, ra
vào t¾i lui là t§p khí, kh·i tâm
ðµng ni®m
.
