Tham Thi«n Ph± Thuyªt 

Lai Quä Thi«n Sß

Thích Duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån

T× Ân Thi«n Ð߶ng Hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536

---

106. Hi¬u L¥m

Ng߶i tham thi«n ho£c do trong ð¶i quá khÑ tÕo nghi®p ác n£ng, nghi®p thi®n nh© ho£c chßa gieo duyên v¾i Ph§t ho£c chßa tu t§p Bát Nhã, dù ðßþc xu¤t gia, nhßng khó nh§p ðÕo, mµt phen g£p nghi®p duyên ð¶i trß¾c, chÆng phäi tâm cu°ng thí thân cûng loÕn. Nhß ng߶i ði lÕc ð߶ng b²ng g£p ð¯ng vàng, hoang mang không biªt phäi làm sao, lßþm thì chÆng ðßþc, bö thì th¤y tiªc. Lßþm thì sþ b¸ phÕm pháp, bö thì sþ ng߶i khác l¤y. suy nghî tråm mßu ngàn kª cûng chßa biªt phäi làm sao, lâu ngày kªt n½i tâm d¥n d¥n thành ra b®nh n£ng. Vi®c khác cûng l¤y ðây suy ra mà biªt. Do ðó, thân ðiên cu°ng, tâm r¯i loÕn, ng߶i có ý bài xích Thi«n Tông, th¤y ng߶i ðó d߶ng nhß nh§p ma, d߶ng nhß b®nh tâm th¥n, vµi gán tµi cho Thi«n Tông, do tham thi«n mà có chÑng b®nh này. KÏ th§t là do h÷ không có tri kiªn chân chánh v« Ph§t pháp, mù quáng tÕo nghi®p ð¸a ngøc A TÏ mà chÆng tñ biªt. Có b÷n ng߶i tu ðÕi th×a. Cho nên ChÑng-ÐÕo-Ca nói : "Vån thuyªt Nhß Lai ð¯n giáo môn, h§n b¤t di®t tr× nhß ngõa toái" nghîa là : "Nghe ng߶i nói môn ð¯n giáo cüa Nhß Lai (tÑc là T± Sß Thi«n), h§n thù mu¯n ð§p tan nát nhß ngói b¬". V×a nghe có ng߶i mu¯n tham thi«n, vµi nói : "Tham thi«n e sþ nh§ap ma", ch§n ð¥u ð¯n mµt nhát, khiªn ng߶i nghe li«n ð±i pháp tu, nhß v§y cÑ bài xích cái pháp khác mình. Cái tµi phá pháp không có cái tµi nào l¾n h½n tµi phï báng Thi«n Tông.

Nhßng b®nh này do hai nhân duyên phát kh·i :

l. Trong ti«n kiªp, tâm nhi­m yêu ghét quá sâu, tu hành tà ðÕo ho£c ng² ngh¸ch v¾i cha m©, ho£c phï báng Thánh Hi«n, ho£c làm nh½ uª già lam, ho£c phá gi¾i lu§t, xÑng ý thì vui nhß ðiên, ngh¸ch ý thì gi§n phát cu°ng, khiªn cho thân tâm thác loÕn, ð«u do thÑc hôn mê thân vô chü lÕc m¤t chánh ni®m, ðu±i theo ác cänh làm nhæng hành vi trai lý, tøc g÷i là b®nh tâm th¥n, Tång g÷i là nh§p ma. Nhæng vi®c này v¾i vi®c tham thi«n th§t chÆng có mäy may dính dáng.

Th߶ng th߶ng, có ng߶i sþ nói : "Tham thgi«n dù t¯t, nhßng sþ nh§p ma". L¶i này th¯t ra khöi mi®ng, nh¤t ð¸nh b¸ ð÷a ð¸a ngøc không cÑu ðßþc. Sao v§y ? Tñ mình lìa ðÕi pháp tham thi«n lÕi dÕy ng߶i lïa ðÕi pháp tham thi«n nhß th¤y ng߶i té xu¯ng nß¾c, tñ mình chÆng ch¸u cÑu, còn bäo ng߶i khác ð×ng cÑu. Tµi ¤y thª nào ? Hãy nghî xem !

LÕi nhß tñ mình chÆng hành Ph§t ðÕo, nói Ph§t ðÕo sai, cûng khuyên ng߶i khác ð×ng hành Ph§t ðÕo, nghi®p ác này cäm hai thÑ báo :

a)- Tñ phï báng chánh pháp, b¸ ð÷a ð¸a ngøc A TÏ mµt ðÕi kiªp m¾i ra, còn phäi ch¸u · ð¸a ngøc hàn bång.

b)- ÐoÕn hÕt giông thi®n cüa ng߶i khác khiªn cho ng߶i sanh phï báng, phäi ð÷a ð¸a ngøc A TÏ b¯n ðÕi kiªp, ra khöi ð¸a ngøc này r°i còn phäi ch¸u các ð¸a ngøc khác næa. Sao chÆng nghî ðªn ði«u ðó !

Ch߶ng n£ng ð¶i trß¾c ch¤t chÑa t¾i ð¶i này ðªn n²i thân tâm lúc nào cûng cu°ng loÕn, lÕc m¤t chánh ni®m, gánh ch¸u kh± s·.Nªu biªt phäi tñ trách l¤y mình, ðâu dám phï báng chánh pháp. Cái b®nh n£ng này chï có thamn thi«n m¾i có th¬ tr¸, không có pháp nào khác ð¬ cÑu, sao lÕi ð£t ði«u vu kh¯ng là tham thi«n sanh ra cái b®nh n£ng này ? Ðây dù là l¶i nói không có cån cÑ mà ðã tÕo tµi l¾n. Vì sao ? Ng߶i thª tøc dù không tham thi«n cûng có b®nh tâm th¥n, có b®nh ðiên cu°ng, nên các n½i ð«u có nhà thß½ng ðiên ð¬ tr¸ li®u, sao lÕi gán tµi cho tham thi«n. Ng߶i phï báng tham thi«n không có nhà thß½ng nào tr¸ ðßþc.

2. C¥n phäi biªt r¢ng th߶ng th߶ng ng߶i m¡c chÑng b®nh này, vì trong ð¶i trß¾c tÕo nghi®p quá thu¥n thøc chßa k¸p ch¸u cái quä báo kh± k¸ch li®t. Do nhân cäm quä, nay b²ng g£p nhau khiªn cho thân tâm ð«u t¯i, m¶ m¸t chÆng tñ biªt. Vì tÕo nhân này nên cäm báo này, nhß sÑt môi là do phï báng Tam Bäo, phï báng Thi®n tri thÑc, lÕi nhß lúc còn · thª tøc lén làm t±n thß½ng ng߶i vô tµi, trµm v§t cüa chúng tång, dâm v¾i ng߶i có ðÕo, l×a gÕt v§t quý, phÕm các thánh gi¾i cån bän cüa Ph§t, nh© thì th± huyªt mà chªt, n£ng thì nh§p ma mà chªt, có ng߶i b¸ mù m¡t, có ng߶i b¸ chªt b¤t ð¡c kÏ tØ. PhÕm tµi thì phäi ch¸u l¤y quä báo, theo lý thì th÷ báo ð¶i sau, nhßng vì nghi®p ác quá n£ng nên hi®n ð¶i b¸ giäm th÷. Có ng߶i nghi®p ác n£ng h½n nên ngay n½i thân ðang s¯ng này b¸ ð÷a ð¸a ngøc.

Ng߶i ta th߶ng nói : "Nh§p ma là ma nh§p tâm khiªn cho tâm cu°ng loa÷n". Ði«u ðó chÆng ðúng.

Trong kinh ÐÕi Bát Nhã có ðoÕn Xá Lþi Ph§t höi Ngài Vån Thù : - SÑc ma r¤t l¾n hay nh§p vào tâm phü cüa ng߶i ð£ng làm chü phäi chång ? Ngài Vån Thù ðáp : - ChÆng phäi v§y. Này Xá Lþi Ph¤t ! Ph§t, B° Tát có th¬ nh§p vào tâm cüa ma, ma chÆng th¬ nh§p vào tâm cüa Ph§t, B° Tát và ng߶i tham thi«n.

Lúc ¤y, ma tình nh§p vào tâm TÏ Kheo mà không nh§p ðßþc. B° Tát Vån Thù nh§p vào trong tâm ma, li«n hi®n ra ba mß½i hai tß¾ng, tám mß½i vë ð©p, thuyªt pháp Bat Nhã, Tr¶i, ng߶i nghe pháp ngµ ðÕo r¤t ðông. Sau khi ra khöi tâm ma, mà ma chÆng biªt v×a r°i là B° Tát Vån Thù khiªn ma làm Ph§t thuyªt pháp, Tr¶i ng߶i khai ngµ cûng có, tÏ kheo ð¡c quä cûng có. Ngài Vån Thù lÕi nh§p vào tâm cüa Xá Lþi Ph¤t làm Ph§t thuyªt pháp nhß trß¾c. Thª nên biªt rõ ràng ma chÆng th¬ nh§p vào tâm ng߶i. T¤t cä Thánh hi«n có th¬ nh§p vào tâm ma khiªn ma cu°ng loÕn, khiªn ma già nua cûng có.

¿¾c mong m÷i ng߶i ho£c ni®m ác ho£c ni®m thi®n sau khi th÷ quä báo thi®n ho£c ác r°i ð«u có hy v÷ng li­u thoát sanh tØ luân h°i. Nªu mi®ng nói mµt chæ MA, tâm nghî mµt ni®m MA, là lìa giòng gi¯ng Ph§t, d¥n d¥n thành quyªn thuµc Ma vß½ng. Ph§t tØ chÆng làm vi®c ma, làm thì thành con cüa ma. Tôi th¯ng thiªt khuyên quý v¸ Tång tñc là phäi làm Ph§t tØ chân chánh.

Thª nào là ng߶i Ph§t tØ chân chánh ? Trì c¤m gi¾i cüa Ph§t, hành chánh hÕnh cüa Ph§t, nói l¶i cüa Ph§t, ån thÑc ån cüa Ph§t, m£c y cüa Ph§t, làm hÕnh cüa Ph§t, · ch² cüa Ph§t, ng°i tòa cüa Ph§t, n¢m gi߶ng cüa Ph§t, ðây là vi®c løc ðµ vån hÕnh cüa ng߶i Ph§t tØ chân chánh v§y.

Pháp tham thi«n ðßþc coi là trên hªt, t¤t cä pháp phàm phu ngoÕi ðÕo thì mê tâm, pháp tham thi«n thì ngµ tâm. M£c cho thân b®nh, tâm b®nh, b®nh ðiên, mµt phen tr¸ li«n lành, khôi phøc lÕi ngu°n tâm,

thu¯c ðªn b®nh tr×,
hi¬u l¥m ð±i thành li­u ngµ.

Ng߶i phï báng tham thi«n, gán tµi cho tham thi«n là nh§p ma, ðâu biªt b®nh ma · thª gian chï có tham thi«n m¾i tr¸ ðßþc. Kë phï báng tham thi«n chÆng phäi là ma, là cái gì ? Nhßng cái b®nh phï báng tham thi«n, dù phß½ng pháp nào cûng chÆng tr¸ ðßþc, r¯t cuµc thành ra b¸ ð÷a ð¸a ngøc. 107. CÔNG PHU CHNG B˜ THŠ GIAN CHUYŒN

Ng߶i tham thi«n døng công phu ðªn ch² chÆng b¸ t¤t cä chuy¬n, chÆng b¸ thª gian chuy¬n, chÆng l¨ không ån c½m thª gian, không u¯ng trà thª gian ? Thñc chÆng phäi v§y.

Ðã biªt thª gi¾i vô th߶ng, các hành chÆng phäi tr߶ng cØu, dù · thª gian mà th߶ng lìa thª gian, chï · ð¤t thª gian mà chÆng nhi­m tình thª gian. Vì sao nói chï · ð¤t thª gian ? Phäi biªt, ð¤t là ch² sanh là ð° dinh dßÞng con ng߶i, ð¤t là ch² chúng sanh tÕo nghi®p, ð¤t là ch² chß Ph§t thñc hành vi®c giáo hóa, ð¤t là ch² B° Tát hành ðÕo, ð¤t là ch² nhân gian tÕo ra v§t døng, ð¤t là ch² loài ng߶i và chúng sanh ðÑng chân. Ba tai nÕn l¾n ðªn thì quä ð¤t b¸ hüy di®t. Ng߶i tu hành chí ðÕo, cho ð¤t là nhà lØa, cho ð¤t là bi¬n kh±. Cái hÕi cüa ð¤t r¤t l¾n mà cái lþi cüa ð¤t cûng r¤t l¾n. Ng߶i có sanh lão b®nh tØ, ð¤t có thành trø hoÕi di®t. ÐÕi tØ cüa ng߶i, ðÕi không cüa ð¤t, ð¤t cùng ng߶i ð°ng mµt bän tánh, ð¤t cùng ng߶i chung mµt thÑ sanh. Ng߶i tham thi«n · nh¶ n½i ð¤t, vì ð¤t cho ng߶i · là trong b±n ph§n, chÆng phäi là ngoài b±n ph§n, nên dù · mà không có l²i.

Tình thª gian là t¤t cä sñ th¤y nghe, thü xä, cäm tình yêu ghét, nhân ngã th¸ phi, phi«n não vô minh, quä báo thi®n ác, thiên ð߶ng, ð¸a ngøc, ngÕ quÖ, súc sanh, tham sân, th§p ác, ng² ngh¸ch, b¤t thi®n, cho ðªn t¤t cä hành vi trong cuµc s¯ng hàng ngày.... Nay chúng ta døng công phu tham thi«n có ngày ð§p vÞ Lao Quan thì chÆng nhæng tình thª gian không mà ð¤t thª gian cûng không, v§t ngoài b±n ph§n chÆng trø mà v§t trong b±n ph§n cûng chÆng trø.

Hôm nay công phu chÆng b¸ thª gian chuy¬n là vì luôn luôn chuyên tâm nh¤t trí døng công phu, không có mäy may dính m¡c ngoÕi cänh, nên ngß¾c lên chÆng th¤y b¥u tr¶i, chÆng nhæng chÆng th¤y mà cái ni®m ngß¾c lên còn b¤t khä ð¡c thì ðâu có b¥u tr¶i ð¬ th¤y, cúi xu¯ng không th¤y m£t ð¤t, chÆng nhæng không th¤y mà cái k¨ h· ð¬ cúi xu¯ng cûng b¤t khä ð¡c thì ðâu có m£t ð¤t ð¬ th¤y. Th§m chí ði chÆng biªt mình ði, ng°i chÆng biªt mình ng°i, ðÑng chÆng biªt mình ðÑng, n¢m chÆng biªt mình n¢m, ð«u là quên thª gian. Các thÑ cüa thª gian ðã quên ðßþc sÕch hªt, ¤y là công phu tham thi«n ðã lìa thª gian. Nay còn · thª gian là vì nuôi dßÞng tham thi«n, thân dù trø · thª gian b¤t quá là do nghi®p báo cüa thân tÕo t× ð¶i trß¾c. Nghi®p báo còn mµt ngày thì thân trø mµt ngày, lúc nghi®p báo hªt thì thân tr· v« ð¤t. Фt nuôi dßÞng thân ta, thân ta trø · trên ð¤t. Cäm cái ½n cüa ð¤t và nß¾c vun b°i ðÕo ni®m cho ta. Cäm cái ðÑc cüa thª gian làm cho ta ngµ pháp thân. M¤y mß½i nåm công phu chï lo tham thi«n, ån cüa thª gian, u¯ng cüa thª gian mà chßa làm vi®c cho thª gian, nay mßþn hß½ng hoa thª gian ð¬ vun b°i phß¾c hu® cho mình. Mµt mai công phu làm ðªn n½i ðªn ch¯n thì chuy¬n ðßþc thª gian. Ðó là : Tß½ng thØ thân tâm phøng tr¥n sát Th¸ t¡c danh vi báo Ph§t ân cûng g÷i là t±ng báo tÑ ân (ân Ph§t, ân sß trß·ng, ân cha m©, ân chúng sanh) v§y.

108. CÔNG PHU CHNG B˜ THÂN CHUYŒN

Ng߶i tham thi«n làm ðßþc ðªn ch² chÆng b¸ thª gian chuy¬n là công phu có tiªn bµ r°i.

Thª nào là chÆng b¸ thª gian chuy¬n ? Nhß ngay lúc tham thi«n, bên ngoài có s¡c tß¾ng ð©p, không có tâm ngó ngàng t¾i, ðây g÷i là chÆng b¸ thª gian chuy¬n.

ChÆng b¸ thân chuy¬n : Thân là g¯c cüa các kh±, thân là kë ð¥y t¾ cüa thª gi¾i, thân là nhang ðèn cüa thiên ð߶ng, thân là hòn s¡t nóng cüa ð¸a ngøc, thân là rßþu ngon cüa Tu La, thân là yªt h¥u cüa ngÕ quÖ, thân là lông v¦y cüa súc sanh, thân là túi ph¦n cüa loài ng߶i, thân là thi«n ð¸nh cüa nh¸ th×a, thân là hóa thân cüa B° Tát, thân là sñ nghi®p cüa chß Ph§t, thân là tâm can cüa T± sß. Mµt chæ THÂN kh± phi th߶ng mà vui cûng phi th߶ng. Thân là døng cø cüa vi®c ác cûng là døng cø cüa vi®c thi®n. Phäi biªt thân v¯n vô tình, b¸ hæu tình sai khiªn tÕo nên thª gi¾i, tÕo nên nhân gian, cho nên chÆng có thân thì không tÕo ðßþc. Ngày nay, tham thi«n chính là c¥n phäi ð§p vÞ cái døng cø tÕo nghi®p này. Sao nói là døng cø ? Thân dù vô tình, nªu b¸ ng߶i ác chi ph¯i thì ng߶i ác làm chü thân này, ng߶i ác mu¯n ån c½m, sai khiªn cái thân mau mau ði làm c½m, mu¯n tà dâm, sai cái thân mau mau làm vi®c x¤u. Do ðó, thân là ng߶i g², ng߶i g² cho nên là døng cø cüa ng߶i ác. Ng߶i tham thi«n ngay lúc døng tâm nªu tùy thân (døng cø) chuy¬n ðµng thì lúc ðó công phu tham thi«n d­ dàng b¸ thân chuy¬n. Há chÆng th©n ß ? Nªu th¤y s¡c ð©p thì xä con m¡t, nghe tiªng hay thì xä l² tai, ngØi mùi th½m thì xä l² mûi, nªm v¸ ngon thì xä cái lßÞi, xúc giác êm ái thì xä thân cån, biªt pháp hay thì xä ý cån. Thân døng cø tÕo nghi®p này hoàn toàn xä ðßþc hªt tÑc là chÆng b¸ thân chuy¬n. Nªu không có sÑc ð¬ xä hoàn toàn, chï xä mµt hai ch², r¯t cuµc cûng b¸ toàn thân chuy¬n. S¡c thân này r¤t là lþi hÕi, nhß ng߶i b¸ con m¡t chuy¬n thì công phu tham thi«n b¸ ðánh ð±, tham cái vui ch¯c lát cüa thª gian, mu¯n quày ð¥u døng công lÕi thì tâm vçn b¸ chi ph¯i, dù døng công thª nào ð«u chÆng nh§p tâm nhß cách l¾p giày gãi ngÑa. T× ðây v« sau u±ng ch¸u kh± mµt ðÕi kiªp, thân b¸ lØa ð¯t thành ð¯ng lØa, vào ð¤t không cØa, kêu tr¶i chÆng th¤u. Lúc này phäi ch¸u ðau kh± dài lâu, chï vì lúc trß¾c thích vui ch¯c lát, bây gi¶ ch¸u kh± tâm nào nh¾ dªn công phu. Vì thª, ng߶i tham thi«n h§n cái thân này ðªn th¤u xß½ng, vµi lo tham thi«n, chÆng cho có mµt ni®m nhö duyên · trên thân. mµt phen b¸ chuy¬n ði r°i khó mà tr· lÕi, dù cho có tr· lÕi cûng chï là mµt bµ m£t giä. Sao v§y ? Sau khi b¸ thân chuy¬n thì thân li«n th÷ quä báo hi®n tÕi, v¸ lai · nhân gian. Vì thª, dù thân có ngÑa, có ðau , có nh½, có sÕch cûng ð×ng màng ðªn nó là t¯t nh¤t. V×a ð¬ ý ðªn thân là b¸ thân chuy¬n. Ngay lúc b¸ thân chuy¬n, phäi mau qu· l¤y mình, m¾i có th¬ cÑu ðßþc.

109. CÔNG PHU CHNG B˜ TÂM CHUYŒN

Ng߶i tham thi«n døng tâm, trên tâm là thi«n, trên thi«n có tham. Có cä ba : tâm, thi«n, tham, m¾i là chánh tham. Ng߶i chÆng chánh tham, chÆng biªt tâm là v§t gì, chÆng biªt thi«n là v§t gì, cûng chÆng biªt tham là v§t gì. Nªu biªt ðßþc tâm là g¯c vô minh, v÷ng là g¯c cüa biªn ð±i, nªu tâm vô s· trø thì v÷ng chÆng có ch² dña, do ðó phàm có tâm chï là mµt l¶i nói, phàm có v÷ng chï là th¬ hß vô. Nªu · n½i tâm chÆng biªt v÷ng, n½i v÷ng chÆng biªt tâm, tâm và v÷ng ð«u chÆng biªt g÷i là nghi tình, dùng nghi tình này mà tham thi«n ¡t s¨ thành Ph§t. Sao v§y ? Chß Ph§t ngµ tâm này thành Ph§t, chúng sanh mê tâm này thành chúng sanh, ng߶i tham thi«n · giæa cØa mê ngµ cüa tâm này gi¯ng nhß tay trái n¡m quy«n chúng sanh, tay phäi n¢m quy«n chß Ph§t. Ng߶i tham thi«n, tâm là thi«n, thi«n là tâm, có thi«n tÑc tâm, có tâm tÑc tham. Ba chæ thi«n, tâm, tham, v¯n là mµt, vì phß½ng ti®n m¾i phân thành ba. Tâm dø cho tµi cüa ng߶i huy­n. Thi«n dø cho v§t cüa ng߶i huy­n. Tham dø cho tay cüa ng߶i huy­n. Dùng tay ng߶i huy­n c¥m v§t huy­n ð¬ phá hoÕi thân huy­n, th§t là l¤y huy­n tr× huy­n. Phäi biªt, tµi cüa ng߶i huy­n l¾n h½n hß không, tµi cüa ng߶i huy­n l¾n h½n ðÕi ð¸a, tµi cüa ng߶i huy­n l¾n h½n nghi®p chúng sanh, tµi cüa ng߶i huy­n l¾n h½n phß¾c chß Ph§t. Ng߶i tµi huy­n này ban ð¥u chÆng tin mình có tµi, tñ höi : "Tôi có tµi gì ?". Sau này s¯ng lâu trong thª gian, ch¸u sñ bÑc bách cüa hoàn cänh, r°i ðßþc ng߶i chï dÕy m¾i biªt th¤y mµt chæ TH„Y là g¯c tµi l¾n, nghe mµt chæ NGHE là g¯c tµi l¾n, giác mµt chæ GIÁC (cäm giác ðau ngÑa) là g¯c tµi l¾n, biªt mµt chæ BIŠT là g¯c tµi l¾n. Tµi trÕng cüa tâm, s½ lßþc có b¯n ði«u là TH„Y NGHE GIÁC BIŠT, rµng thì vô cùng vô t§n. Mu¯n tránh nhæng tµi l¾n k¬ trên thì phäi an trø n½i tâm. Sinh s¯ng n½i tâm thì không gì sánh b¢ng, vì : "ChÆng vinh nhøc, chÆng thân s½, chÆng có ngày ðêm và sáng t¯i

Ð¥u ðµi Ph§t, chân ðÕp Ph§t, m²i tiªng trong mi®ng ð«u là Ph§t
Ngoài Ph§t ra, chÆng gì khác, tâm là cõi Ph§t Th߶ng T¸ch Quang
Thi«n tâm chÆng vÞ kh¦n thiªt tham
Tham th¤u thi«n tâm ngµ bän lai
Bän lai v¯n tñ không tu chÑng
Tu chÑng ðâu ngÕi gì bän lai
Chính ng߶i này, là thñc chân, không ð¥u không chân không løc cån
Không nh¶ siêng nång kh± tham thi«n
Khó tránh l¥m l²i nh§n khía cân
D£n dò ng߶i chßa phá Thi«n quan
ChÆng nên nh§n gi£c cho là con
Ðã quyªt tham thi«n phá Thi«n quan
Chßa ðªn Thi«n quan c¥n kh± tham
Kh± tham quên l¶i lÕi quên thân
Cái ðÕo quên thân chßa phäi chân
Phäi mau nh§n rõ cái ng߶i quên
Mµt tay ð¤m ngã ng߶i døng tâm
Tâm tÑc ng߶i, ng߶i tÑc tâm, sau khi quên tâm chÆng s½ thân ThÆng ðªn cõi Ph§t Th߶ng T¸ch Quang".

110. CÔNG PHU CHNG B˜ HÔN TR…M CHUYŒN

Ng߶i tham thi«n dñng thÆng xß½ng s¯ng, ð¬ tay trên ðùi, c± dña bâu áo, chÆng chút l½i löng. Công phu ð« kh·i câu thoÕi ð¥u m²i chæ rõ ràng, ni®m ni®m sáng süa, chÆng g¤p chÆng huÞn, buông cûng chÆng xu¯ng, ð« cûng chÆng lên. Nói buông chÆng xu¯ng là vì công phu thu¥n thøc nhß v÷ng tß·ng, v÷ng tß·ng không ð« kh·i mà tñ kh·i, thoÕi ð¥u mu¯n buông mà chÆng th¬ buông gi¯ng nhß dòng nß¾c sông Dß½ng TØ ngày ðêm chäy mãi mu¯n ngßng nghï chÆng th¬ ðßþc. Nói ð« chÆng kh·i là công phu miên m§t, sÑc tham dûng mãnh không mµt chút gián ðoÕn. Không có gián ð÷an thì công phu liên tiªp chÆng ng×ng, nªu ng×ng tÑc là buông xu¯ng. Buông xu¯ng r°i ð« kh·i lÕi thì công phu không kh¦n thiªt. Tóm lÕi, không thôi nghï thì không buông xu¯ng, không buông xu¯ng thì không ð« kh·i, vì công phu chßa b¸ ðánh m¤t thì ð« kh·i cái gì ? Nên nói ð« chÆng kh·i là v§y.

Nói hôn tr¥m là h­ hôn li«n ðen t¯i khiªn cho ðánh m¤t công phu, h­ tr¥m thì li«n chìm m¤t khiªn cho ngü g§t không hay. Hôn tr¥m có hai nghîa :

Thân hôn tr¥m, là · trong thª gi¾i này ngày ðêm hß¾ng ra ngoài tìm c¥u, tùy dòng thª tøc sâu vào dòng thª tøc không chút hay biªt. ChÆng biªt thân ta t°n tÕi không lâu, chÆng nhæng không biªt t°n tÕi không lâu luôn cái chÆng tÕm có cûng không biªt, gi¯ng nhß m· m¡t chiêm bao thì lâu hay ch§m, biªt hay không biªt ð«u chÆng th§t.

Tâm hôn tr¥m : Bän th¬ cüa tâm cùng kh¡p không gian và th¶i gian, con ng߶i Ñng døng hàng ngày mà chÆng tñ biªt. Dçu cho biªt nó lÕi l¥m cho thân là s· hæu cüa tâm, và chÆng có ng߶i nào không màng ðªn thân. Cho vi®c làm cüa tâm là chü cüa thân, thân hôn b¤t ðµng thì li«n chìm n½i gi߶ng chõng, cûng là do tâm hôn làm nên. Than ôi ! ÐÕi ð¸a hôn hôn, nhân tâm hôn hôn, nghi®p thÑc hôn hôn, ðþi ðªn lúc nào m¾i tïnh. Ðau ð¾n thay !
 

Chúng ta là ng߶i tham thi«n biªt rõ tâm là huy­n hóa, thân là bóng b÷t, ð«u b¸ hôn tr¥m ràng buµc. Tñ ta tham thi«n ð¡c lñc, thân chÆng b¸ hôn tr¥m chuy¬n, tâm cûng chÆng b¸ hôn tr¥m chuy¬n. ThÆng ðªn ch² sâu kín cüa Thi«n, chÆng nhæng thân tâm chÆng trø hôn tr¥m mà dçu cho ch² thanh t¸nh sáng süa cûng chÆng thèm trø. Lñc lßþng cüa công phu này chÆng b¸ hôn tr¥m chuy¬n. Dçu cho chuy¬n dªn ch² nào thì ngay ch² ðó tiªp tøc công phu. Lâu ngày, · trong công phu, chÆng biªt có hôn tr¥m, trong hôn tr¥m có công phu ð¡c lñc. Công phu cùng hôn tr¥m l§p thành mµt kh¯i, m¾i cho là công phu chÆng b¸ hôn tr¥m chuy¬n, chuy¬n ði cûng có công phu.

.