Tham Thi«n Ph± Thuyªt 

Lai Quä Thi«n Sß

Thích Duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån

T× Ân Thi«n Ð߶ng Hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536

---

Tóm lÕi, nªu ni®m hß¾ng ngoÕi cho là t¯t, lâu ngày tâm ¡t cûng hß¾ng ngoÕi thì cái ni®m th߶ng trø Tòng Lâm cûng tñ quên. Nªu có th¬ ðem cái vi®c hß¾ng ngoÕi cho là x¤u, là r¤t ðµc, là h¥m c¥u, là ð¸a ngøc, là tÕo tµi, là phá gi¾i, là hÕi mình ð¬ ð¯i tr¸ thì cái tâm hß¾ng ngoÕi tñ dÑt, cái ni®m th߶ng trø tñ móng kh·i.

Xin nhæng ng߶i v÷ng ðµng hãy nghî t¤t cä Ph§t sñ cüa thi«n ð߶ng có r¤t nhi«u ði«u t¯t. Nói : "Ðánh tôi là tr× nghi®p chß¾ng cho tôi. NÕt tôi là d©p t§p khí cho tôi. Dçu cho ch¸u kh¯n kh± nhi«u h½n næa cûng ð«u là trþ giúp ðÕo ni®m cho tôi." Dù ði«u t¯t hay không t¯t cûng ð«u cho là t¯t thì tâm tñ an nhiên chÆng còn v÷ng ðµng. Cách ð¯i tr¸ này r¤t là tr÷ng yªu.

17. D� PH€M QUY Cœ

Nhß ng߶i xßa v¨ vòng tròn dß¾i ð¤t làm ngøc tù, nghîa là ng߶i phÕm pháp b¸ quan b¡t ðßþc, b¡t phäi ðÑng mµt ch², v¨ mµt vòng tròn xung quanh ng߶i ¤y, chÆng cho ng߶i ¤y ra ngoài mµt bß¾c. Tòng Lâm l¤y quy cü làm vòng tròn, nåm ba mß½i nåm chÆng ra ngoài vòng tròn mµt bß¾c, cûng là h÷c cách cüa ng߶i xßa. Nªu phÕm quy cü s¨ có cái l²i phÕm pháp. Vì sao ? Vua Thu§n Tr¸ nói : "Ra vào n½i cØa sang, qua lÕi trong Bäo ði®n, chuông ðánh thßþng ði®n, bän gõ quä ð߶ng, chÆng cày c¤y mà có c½m ån, chÆng d®t väi mà có áo m£c, m÷i thÑ sÇn sàng, các ði«u nhß ý". LÕi nói : "Tråm nåm ba vÕn sáu ngàn ngày, chÆng b¢ng ông tång nØa ngày nhàn". Ðúng thay l¶i này ! Nhß v§y thân · ch² lìa tr¥n, tâm phan duyên ðÕi pháp. Ng߶i ð¶i b§n rµn chï vì mµt ð¶i này, chúng ta thanh nhàn ð«u vì mãi v« sau. Ng߶i ð¶i cä ð¶i b§n rµn là vì ng߶i khác, còn chúng ta cä ð¶i b§n rµn là chính mình, há chÆng sß¾ng thay ! Th÷ døng nhß thª lÕi phÕm quy cü, cho nên nói ©có l²i". M¾i trø thi«n ð߶ng thân tâm chßa quen, quy cü chÆng hi¬u, phÕm thì có th¬ rån dÕy. Nªu trø lâu nåm, ho£c là hàng lão tham, ho£c ðã t×ng trø Tòng Lâm · n½i khác mà còn phÕm quy cü, th§t là ng߶i x¤u cüa pháp môn. Ng߶i trø Tòng Lâm giæ quy cü theo chúng hành ðÕo, nªu phÕm quy cü thì chÆng cho nh§p vào tång chúng. Ng߶i giæ quy cü thì tâm ð¸a khoan nhàn, t¤t cä tñ tÕi, kë phÕm quy cü thì thân tâm b¤t an, g£p vi®c sanh phi«n. Ng߶i giæ quy cü, ai th¤y cûng hoan hÖ tán thán, làm phép t¡c cho Tòng Lâm, làm gß½ng mçu cho Tr¶i ng߶i. Kë phÕm quy cü ai th¤y cûng chán ghét, xa lìa, ch¡c ch¡n khó trø lâu, ði ðâu cûng b¤t an. Ng߶i giæ quy cü Ph§t, T± vui m×ng. Kë phÕm quy cü quÖ th¥n tÑc gi§n. Ng߶i giæ quy cü là pháp khí làm hßng thÕnh Tòng Lâm. Kë phÕm quy cü là ng߶i x¤u phá hoÕi Tòng Lâm. Phäi nghî : Ng߶i phÕm qu¯c pháp n£ng thì b¸ tØ hình, phÕm gia pháp n£ng thì b¸ phÕt thân, phÕm pháp Tòng Lâm n£ng thì b¸ trøc xu¤t, ðó là lý ðß½ng nhiên, không chút sai chÕy. Phäi biªt chính mình nghi®p n£ng, thª nào cûng có cái l²i trái pháp, cho nên th߶ng l§p th® r¢ng : "Thà b¸ ng߶i ch£t ð¥u móc m¡t tôi ði, chÑ tôi chÆng ch¸u phÕm pháp Tòng Lâm". Nªu quä th§t y theo th® nguy®n này, chÆng nhæng thân mÕng ðßþc cÑu mà hu® mÕng cûng ðßþc cÑu, cha m© sanh vào ác ðÕo cûng ðßþc cÑu. V§y thì d­ phÕm ð±i lÕi thành d­ giæ.

18. H XÄ T„T CÄ

Hai chæ H XÄ là vi®c cüa B° Tát. Ng߶i trø Tòng Lâm ð¯i v¾i chæ XÄ e r¢ng thái quá. Sao v§y ? t× khi sanh ra cho ðªn ngày nay có ruµng v߶n ð¥y ðü, có công danh phú quý, có quan tß¾c ph¦m v¸, có vþ, có con, t¤t cä ð«u ðã xa lìa không còn nghî ðªn, m£c ð° tu sî th÷ gi¾i cø túc, xä bö tøc gia, · trong tång chúng an trø chùa chi«n ho£c · hang núi, nhæng s· tr߶ng ð£c bi®t, h÷c thu§t hay ho trß¾c kia ð«u chÆng màng ðªn, chÆng nhæng ðÕi xä tøc gia cho ðªn tång tøc ð«u xä. Tång tøc ð«u xä m¾i ðßþc g÷i là xä hªt t¤t cä. Nay nói H XÄ th§t là khó hi¬u. Ng߶i xßa nói : "ChÆng cùng muôn pháp làm bÕn là ng߶i gì ?". ChÆng hi¬u ng߶i n¥y (phát nghi) li«n gánh lên ði (giæ nghi tình). Ng߶i tham thi«n nhß thª nªu ðßþc lãnh hµi (ngo) m¾i th§t phù hþp v¾i sñ ðÕi xä cüa Thi«n tông. Ng߶i chÆng ðßþc cái xä này thì trong h¢ng ngày, thßþng ði®n thì xä chân, quä ð߶ng thì xä tay, m£c áo thì xä thân, ån c½m thì xä mi®ng, b¸ mµt g§y ðánh thì xä tâm gi§n, b¸ mµt tiªng hét thì xä ni®m sþ, nghe tiªng khen thì xä vui m×ng, nghe ng߶i chê thì xä bñc tÑc, ð«u g÷i là ðÕi xä. LÕi, tham thoÕi ð¥u thì xä công phu, bö tr¯ng qua thì xä th¶i gian, · chúng ðông thì xä nhi«u ng߶i, trø Tòng Lâm thì xä xÑ s·, giæ quy cü thì xä ng߶i khác, phÕm quy cü thì xä chính mình, cûng g÷i là ðÕi xä. LÕi næa, nói hÖ xä là khi chßa vào thi«n ð߶ng, ð¯i v¾i các thÑ mão, nón t¯t, các thÑ y áo, ng÷a cø, khån lau t¯t, các thÑ giày dép t¯t, v¾ b¢ng t½ løa, các thÑ ð° trang sÑc nhß cà rá vàng, ð°ng h° ðeo tay, bình trà, bàn chäi rång b¢ng xß½ng, kem ðánh rång loÕi t¯t, kem thoa da, ¯ng ðiªu hút thu¯c, k¸ch bän, ti¬u thuyªt, bÕn ðánh bài, bÕn ån nh§u ð«u xä sÕch tr½n, chï lßu lÕi mµt nhân cách thanh t¸nh, mµt bµ m£t không l² mûi, ðªn trø thi«n ð߶ng m¾i ðúng là H XÄ.

19. PHÁT TÂM D�NG MÃNH

Vi®c phát tâm này là ng߶i dçn ð߶ng cho thª gian và xu¤t thª gian. B¢ng không, chÆng nhæng Ph§t ðÕo khó thành mà ð¸a ngøc cûng d­ ð÷a. Sao v§y ? Ng߶i ð¶i tr°ng bông väi, trß¾c tiên phäi gieo gi¯ng, nh± cö, tß¾i nß¾c, sau m¾i thu hoÕch ðßþc bông väi, r°i kéo thành chï sþi, siêng nång d®t mãi m¾i thành ra väi. T× mµt hÕt gi¯ng cho ðªn khi thành mµt chiªc áo biªt bao là khó khån, qua ðó có ba ði«u quý báu mà ng߶i ð¶i không d­ gì biªt :

l. HÕt gi¯ng l¤y ruµng làm quý báu.

2. Väi l¤y chï sþi làm quý báu.

3. Con ng߶i l¤y qu¥n áo làm quý báu.

Do ba ði«u quý báu này làm cho ng߶i ð¶i phäi dûng mãnh phát tâm. B¢ng không thì bö d· nØa ch×ng, mµt ði«u quý báu còn khó ðßþc hu¯ng là mu¯n ðßþc cä ba. V§y không phát tâm thì ð¬ thân th¬ lõa l° sao ? Cûng v§y, ng߶i xu¤t gia th÷ gi¾i cø túc, c¥u th¥y höi ðÕo, · Tòng Lâm, giæ quy cü, tuân l¶i dÕy, b¸ ðánh hß½ng bän, ch¸u cay ð¡ng, ch¸u nhçn nhøc, l§p ðÕo ni®m, thïnh pháp yªu, døng công phu, ðßþc chân nghi, khai ðÕi ngµ. T× mµt phàm phu thành mµt thánh nhân, trong ðó träi qua muôn ph¥n rèn luy®n khó khån, may m¡n ðßþc ba ði«u quý báu cûng không d­ gì biªt :

l. Con ng߶i l¤y tång làm quý báu.

2. Tòng Lâm l¤y quy cü làm quý báu.

3. Tri®t ngµ l¤y døng công tham thi«n làm quý báu.

Cûng do có ba ði«u quý báu này mà không th¬ chÆng dûng mãnh phát tâm. B¢ng không thì thành kë phàm ngu. Mµt ði«u quý báu chÆng ðßþc thì chß tång làm sao t°n tÕi ch¯n Tòng Lâm ! LÕi, ng߶i hành ðÕo t¤t cä ð«u phäi tinh t¤n. Ng߶i bào hß½ng có v÷ng tß·ng, ta bào hß½ng có công phu. Ng߶i t÷a hß½ng có hôn tr¥m, ta t÷a hß½ng không tÕp ni®m. Ng߶i qua lÕi có nói thì th¥m, ta qua lÕi không có mình ng߶i. Ng߶i n¢m ngü có mµng tß·ng, ta n¢m ngü không có gi߶ng n®m. Ng߶i bö th¶i gi¶ qua suông mà không hay biªt, ta bö th¶i gi¶ qua suông thì th¤y h± th©n. Ng߶i døng công phu có gián ðoÕn, ta døng công không có thân tâm. Ng߶i døng công có biªt ðông hÕ, ta døng công quên cä tháng ngày. Ng߶i døng công ch¤p tinh t¤n, ta døng công không biªng nhác. Làm ðßþc nhß thª là ðÕi tinh t¤n, là th§t phát tâm dûng mãnh, thì làm sao ng߶i này chÆng ðÕt ðÕo !

20. THÂN TÂM QUEN THU“C

Thân tâm v¯n không có lÕ quen. LÕ quen là do vi®c cüa thân làm, cänh cüa tâm duyên. Thân lÕ là vi®c làm cüa thân chßa ðßþc làm nhi«u, lâu lâu m¾i làm thì khó ðßþc quen, cho nên g÷i là lÕ. T× lÕ t§p lâu ngày, mài giûa mãi hoài, nhi«u cách lña l÷c, nói làm li«n làm, tay tñ nhiên làm, trß¾c sau nh¤t nhß chÆng còn do dñ, ðây g÷i là thân quen. Tâm lÕ là cänh s· duyên cüa thÑc chßa th¤m vào tâm, b²ng mu¯n nh¾ lÕi mà m¶ m¸t không biªt, cûng g÷i là lÕ. T× lÕ huân t§p lâu ngày, nghî nh¾ sâu xa, lÕi thêm xét nét, h­ tß·ng ðªn li«n hi®n, nói ðªn li«n biªt, ðây g÷i là tâm quen. Thân tâm tuy quen, nhßng cûng còn có khi quên, t§p cho thêm quen thuµc, tr· thành thói quen, träi qua vÕn kiªp cûng chÆng quên, · ch² muôn ngàn sai bi®t cûng chÆng ðµng, n¡m ðßþc li«n dùng, nß¾c ðªn thì thành dòng. Thân làm ði làm lÕi không còn sai l¥m. Tâm tß lñ muôn ngàn không còn s½ sót. Ðây g÷i là thân tâm quen thuµc. Nhß ng߶i ðªn Tòng Lâm tham h÷c, m¾i vào Thi«n ð߶ng m¶ m¸t không hi¬u quy cü, vi®c phäi làm cüa thân t× trß¾c ðªn nay chßa t×ng th¤y qua, b²ng b¸ ép buµc phäi làm thì khó làm ðßþc quen. Nªu có th¬ kh± tâm kh± chí, c¦n th§n ð¬ tâm tìm hi¬u kÛ càng m÷i vi®c, h÷c t§p ghi nh¾ càng ngày càng tinh thông, thì d¥n d¥n t× lÕ tr· thành quen. Chính ngay lúc h÷c quy cü, phäi ðem toàn thân 𬠷 trên vi®c làm, chÆng nên sáng siêng nång chi«u l߶i biªng, l§p chí quyªt ð¸nh thà chªt chÑ chÆng lìa pháp này. Ng߶i có chí này, chÆng nhæng vi®c quen mà thân cûng quen. LÕi, nhß ng߶i m¾i h÷c tu thi«n, t× trß¾c ðªn nay chßa t×ng døng công phu, mµt khi ð« kh·i thoÕi ð¥u, không biªt làm sao hÕ thü. Nªu có th¬ ð¯i v¾i pháp này l§p chí thà chªt chÑ chÆng lìa, ðem hªt thân tâm t§n lñc xông vào, chï biªt có pháp, chÆng biªt có tâm. Nhß v§y lâu ngày chÆng nhæng pháp quen mà tâm cûng quen.

21. CHNG TIN THAM THI‹N

ChÆng tin có hai :

l. Th߶ng nghe ng߶i ta nói Thi«n tông quá cao, ng߶i trung hÕ cån không th¬ nào tu ðßþc. Dçu cho tu ðßþc, cûng khó khöi ð«n trä nghi®p ð¶i trß¾c ðã vay, vçn phäi biªn trâu biªn ngña. Ôi ! Th§t ngu làm sao ! Ng߶i cån c½ cÕn b¸ c½n gió phï báng này th±i r½i xu¯ng bi¬n, hai chæ Thi«n tông còn không dám nói thì vi®c tham thi«n ðâu còn ai dám tin.

2. Tñ ðã quyªt chí li­u thoát sanh tØ mà ðªn cØa Thi«n tông. Lúc ðªn thì l£n su¯i trèo non, d¥m sß½ng dãi gió, cay ð¡ng vô vàn cûng cam nh§n ch¸u. Nay trø Thi«n ð߶ng, tâm nguy®n thöa mãn, dù trong h¢ng ngày quy cü chßa quen, thân tâm bÑt rÑt, lÕi còn phäi ch¸u la hét, ån g§y cüa các chÑc sñ r¤t là ðau ð¾n. T× khi trø Tòng Lâm ðªn nay không ð¬ ngày gi¶ trôi qua vô ích, tñ nghî chuyên vì hành ðÕo mà rán bö các duyên ngoài. Ðã vì sanh tØ, nhçn ch¸u kh± ðau, dù ðªn ch² chªt cûng không t× nan. Яi v¾i vi®c hÕ thü công phu, th߶ng nghe Thi®n Tri ThÑc nhi«u cách chï dçn tham cÑu thoÕi ð¥u, kh¦n thiªt khuyªn khích ð¬ ði ðªn ðÕi ngµ. Døng tâm nhß v§y cûng khó d¤y kh·i nghi tình, dù là mµt câu cûng khó ðÑng væng, nghi®p chß¾ng quá sâu, phäi làm thª nào ? Nhß trong túi áo m£c trên thân có cüa báu mà chÆng ch¸u tin, ng߶i chÆng tin tham thi«n cûng gi¯ng nhß v§y. Nªu tin n½i thân mình có cüa báu thì dçu cho chªt cûng quyªt phäi tìm cho ra, m¾i là xong vi®c. Ng߶i xßa nói : Minh châu trong áo tñ chÆng tin, ðâu c¥n hß¾ng ngoÕi kh± công tìm" là v§y.

22. NGHI PHÁP

Ng߶i tu hành chân th§t, vì ðÕo ch¸u kh± ch¸u ðau ð«u chÆng màng ðªn. Яi v¾i pháp môn tham thi«n là pháp phäi làm su¯t ngày, không ng¶ mµt câu thoÕi ð¥u mµt th¶i gian dài chÆng ð« kh·i thì d߶ng nhß cäm th¤y khinh an. V×a ð« kh·i lên mµt chút thì phi«n não li«n n±i d§y, thân tâm khoänh kh¡c cûng chÆng yên, khi t¸nh thì nhß ng°i trên ð¯ng lØa, mu¯n ði ra ngoài giäi bu°n. Thêm vào ðó các v¸ chÑc sñ th¤y cØ chï oai nghi cüa ta khiªm khuyªt bèn chïnh lÕi khiªn cho tâm ta nhß lØa ð± thêm d¥u, l§p tÑc phçn nµ tràn hông. Xét kÛ trß¾c sau ð«u do ð« kh·i câu thoÕi ð¥u mà ra, nên chÆng ngÕi gì dùng pháp khác ð¬ thØ. Ngày trß¾c ðã tin ni®m Ph§t ho£c tin trì chú bèn ðem ra dùng lÕi thØ. Mµt khi ni®m danh hi®u Ph§t, ho£c trì chú thì nhß nß¾c tß¾i vào lØa th§t là mát më. Do ðây ð¯i v¾i pháp tham thi«n này lÕi càng cäm th¤y nghi ng¶ khó tin : "Ðã hªt sÑc tham mà chÆng th¬ ðßþc nh§p, ðây ðúng là l²i cüa pháp v§y !". ThØ höi : Ông th¥y giáo h¢ng ngày thanh nhàn, thân tâm khöe kho¡n, b²ng phäi gánh ð° n£ng kh± s· muôn ph¥n. Có ng߶i höi ông ta : "SÑc gánh ð° cüa ông nhß thª nào ?" Ông ðáp : "DÕy h÷c không ðü ån nên phäi gánh ð° n£ng ð¬ s¯ng mà gánh chÆng mu¯n n±i". Chính ðang lúc trù tr×, bö gánh n£ng xu¯ng, r°i lÕi c¥m quy¬n sách nhß cû, so v¾i lúc trß¾c cäm th¤y khoan khoái g¤p bµi. Ng߶i có tri thÑc m¾i höi : "Mu¯n có ån, không gánh không ðßþc, sao chÆng t× t× ðun ð¦y lâu ngày cái khó tñ hªt". Ng߶i nghi pháp hãy suy nghî ði«u này. Nay ð£c bi®t giäi thích mµt chæ NGHI, b¢ng không ¡t sanh l¥m lçn. Cûng nhß tham câu "Khi chßa có tr¶i ð¤t ta là cái gì ?", chÆng biªt mình là cái gì, mu¯n rõ b±n lai di®n møc cüa mình mà không hi¬u ðßþc thì phäi sanh kh·i th¡c m¡c tÕi sao mu¯n hi¬u mà hi¬u không ðßþc. Lúc ¤y trong tâm tñ nhiên móng kh·i nghi tình. Có nghi tình tÑc là tham thi«n v§y. Nhæng ðoÕn vån sau nói hai chæ công phu tÑc là nghi tình, chÆng c¥n l§p lÕi næa. Thª nên biªt, nghi ng߶i, nghi pháp là h° nghi, còn cái nghi này tÑc là công phu tham thi«n cûng g÷i là chánh nghi v§y.

23. NGHI NG¿–I

Ng߶i døng tâm · Thi«n ð߶ng, ban ð¥u y theo l¶i dÕy cüa ng߶i, nh§n sñ chï dçn, nghe ng߶i khai th¸ hi¬u ðßþc phß½ng pháp, y theo ðó mà làm, chÆng dám thiªu sót mµt chæ, chÆng dám khinh th߶ng mµt l¶i, xem ðó nhß pháp bäo, kính ðó nhß Ph§t s¯ng. Sáng l­ bái chi«u nghe dÕy, su¯t ngày không chút l߶i möi. Sñ ân c¥n kính ng߶i, tr÷ng pháp th§t khiªn cho ng߶i tin. Ъn khi thñc hành lâu ngày pháp ðã ðßþc trao, tñ cäm th¤y sñ chï dÕy cüa ng߶i này r¤t ðích xác còn l¶i giäng cüa ng߶i kia d߶ng nhß chÆng ðúng. Vì th¤y có ðúng có sai nên trong tâm sanh ra nghi ng¶ chÆng biªt ng߶i nào ðúng ng߶i nào sai. LÕi næa, ho£c l¶i giäng trß¾c kia, lúc m¾i døng công thì ðúng, døng công lâu thành sai. Ho£c pháp cüa mình døng công thì phù hþp v¾i kinh Ph§t, l¶i T±, nghe l¶i ng߶i giäng chÆng nhæng không ðúng v¾i ch² døng công cüa mình mà còn r¤t khác xa v¾i l¶i Ph§t T±. Do ðó, cái ni®m nghi ng߶i càng sâu, cái tâm tin mình càng l¾n. LÕi nghe ng߶i ngoài nói ng߶i kia khai ðÕi ngµ r°i, ho£c ðã phá b±n tham, ho£c khai ti¬u ngµ, ðích thân nghe thì trái lÕi chÆng b¢ng mình. Ho£c th¤y m¤y ng߶i ¤y trong cuµc s¯ng h¢ng ngày ð«u không có hành vi khai ngµ mà d߶ng nhß còn t§p khí nhi«u. Do ðó, ðªn lúc ng߶i ¤y khai th¸, chÆng phäi ho hen ngån tr· thì ð± th×a b§n vi®c chÆng ðªn nghe. Ho£c nghi ng߶i ¤y không xÑng ðáng làm th¥y mình, ðªn gi¶ ng߶i ¤y giäng thì tr¯n tránh ra ngoài chÆng v«. Ho£c sþ ng߶i ¤y khi¬n trách mà giä b®nh tÕ t×. Cái l²i nghi ng߶i th§t chÆng phäi ít. ThØ höi : Ông mu¯n ðªn nhà ¡t phäi tìm ð߶ng v«. Sñ sai bi®t · giæa ð߶ng phäi höi ng߶i ðã ði qua. Ðã chï ð߶ng r°i, ði phäi do mình. Thi®n Tri ThÑc chï có th¬ chï ð߶ng chÑ chÆng ði giùm mình ðßþc. Nay ð߶ng chánh chÆng ði mà lÕi nghi ng߶i chï ð߶ng t¥m b§y. Ðâu nên nhß v§y !

24. TOAN TÍNH TH�I LUI

Ng߶i tu hành b¸ có cái nghi ng߶i, nghi pháp, th߶ng th¥m gi§n tÑc r¢ng tuy nhi«u nåm phát nguy®n, nhi«u nåm lßu tâm mà vçn chßa dám quyªt ð¸nh ðªn · Tòng Lâm, lÕi còn nghi mình không ðü sÑc t÷a hß½ng nên · nhà t§p thØ trß¾c. T÷a hß½ng dài thì ðau chân cäm th¤y sþ, toÕ hß½ng ng¡n m¾i cäm th¤y vui. Khi t§p thØ xong, d©p y phøc ngày th߶ng, thay áo tay rµng, sØa soÕn hành lý, y bát và nhæng v§t c¥n dùng, ch÷n ngày kh·i hành. B²ng nghe quy cü cüa Kim S½n khó, sþ ðªn ðö m£t. LÕi nghe Cao Mân t÷a hß½ng lâu, trong tim ð§p mÕnh. Tiªn thoái hoang mang , th§t khó quyªt ð¸nh phäi ði n½i nào. Nay may m¡n ðã ðªn ðÕo tràng, tu pháp li­u thoát sanh tØ, ðã h÷c ðßþc pháp r°i mà không tr÷ng pháp, lÕi xem ng߶i c¤p trên, ng߶i khó v×a ý. Nghe pháp thì tâm phi«n, nghe tiªng thì ni®m ðµng, chÆng nhæng duyên pháp chßa kªt mà duyên ng߶i cûng không. Mu¯n tr¯n ði ch² khác ð¬ thân c§n b§c cao nhân, nghî ði nghî lÕi cûng khó quyªt ð¸nh. Tôi nói : Dçu cho ông chÕy ðªn chân tr¶i, chï nh÷c công vô ích. Th§t ra, nói ðªn vi®c c¥u cao nhân, ng߶i xßa th¤y b¥y v¸t tr¶i li«n ngµ ðÕo, b¥y v¸t tr¶i tÑc là cao nhân. Mu¯n c¥u ðÕi pháp, ng߶i xßa nghe tiªng chuông li«n ngµ ðÕo, tiªng chuông tÑc là ðÕi pháp. Cái ðÕi cüa ðÕi pháp, cái cao cüa cao nhân chÕm m£t ð«u là nó, ðâu nên toan tính th¯i lui ß !

25. BIŠT SÁM H�I

Ng߶i hành ðÕo · Thi«n ð߶ng chßa ðßþc chân tham, nghi pháp nghi ng߶i ð«u do tñ cao tñ phø. Ông chÆng nghe ß ? Ng߶i thª gian và ng߶i xu¤t thª gian không có ai b¢ng Ph§t. Pháp thª gian và xu¤t thª gian không gì h½n Kinh. Lúc Ph§t ra ð¶i, ng߶i có duyên v¾i Ph§t ð«u ðßþc Ph§t ðµ. Ng߶i có duyên v¾i Pháp có th¬ theo Pháp tu hành. Cái Pháp cüa Ph§t ðích thân thuyªt c¥n phäi tùy thu§n nhân duyên. Cho nên Ph§t có ba ði«u chÆng làm ðßþc là :

l. иnh nghi®p chúng sanh chÆng th¬ chuy¬n.

2. Chúng sanh không có duyên chÆng th¬ ðµ.

3. S¯ lßþng cüa chúng sanh chÆng th¬ biªt.

Nay ông là ng߶i gì ? Ng߶i còn · ð¸a v¸ h÷c ðÕo mà chÆng biªt sám h¯i tñ trách ß ? Cái tµi khinh pháp, cái l²i phï báng Thi®n Tri ThÑc, cái ngu th¯i ðÕo, ån nån h¯i h§n ðâu k¸p. C¥n nên · trß¾c Ph§t l§p lÕi th® nguy®n, l§p chí hß¾ng m¾i, cái pháp ðang hành quyªt tØ thñc hành, ng߶i ðáng thân c§n quyªt tØ thân c§n, cái l²i th¯i lui quyªt tØ sØa ð±i. Thà giæ ðÕo mà chªt chÑ chÆng nên th¯i ðÕo mà s¯ng. Dù cho Ph§t, T± ðích thân bäo ta chÆng tin Pháp, bäo ta chÆng tin Thi®n Tri ThÑc, bäo ta th¯i ðÕo tâm, làm cho ta nát xß½ng nhß tro bøi thì ðßþc, chÑ bäo ta chÆng tin thì không th¬ ðßþc, thì cái ðÕo biªt sám h¯i ðßþc viên mãn v§y.

26. BIŠT H‘ TH‰N

H± là không cô phø ng߶i, th©n là không cô phø mình. Cô phø ng߶i là làm cho ng߶i thi®n m¡c cÞ, chê c߶i ng߶i có s· tr߶ng, khinh khi ng߶i có liêm sï, phø lòng ng߶i có ân ðÑc. Phø mình là làm cái nhân sai l¥m, tham cái quä hß vinh, làm höng cái thi®n cüa mình, chôn vùi cái khä nång cüa mình. Nªu ng߶i mà bên trong không th©n v¾i mình bên ngoài không th©n v¾i ng߶i, thì ðó là ng߶i tñ tr÷ng v§y. Phàm t¤t cä vi®c phäi hành theo chánh hÕnh, phäi làm theo trung ðÕo, xä thân vì ng߶i, cÑu ng߶i nguy kh¯n. Rµng lßþng ð¯i v¾i ng߶i, khen ng߶i có ðÑc ðµ, hi¬n dß½ng ði«u hay cüa ng߶i, che gi¤u ði«u d· cüa ng߶i. ChÆng màng ðªn ði«u hÕi cho mình, chï c¥u ng߶i khác ðßþc lþi. Cho ðªn công phu ðßþc nh§p ch² thâm sâu, phäi biªt ½n d§y bäo khuyªn khích cüa th¥y bÕn, l¤y tan xß½ng nát th¸t mà báo ðáp. ChÆng nhæng chÆng h± v¾i ng߶i mà th§t cûng chÆng th©n v¾i mình. Th߶ng th߶ng ng߶i không biªt h± th©n dù ðßþc nghe pháp thâm sâu, ðßþc sñ giáo døc kÛ, ðßþc lþi ích rµng l¾n, nh§n ðßþc ân hu® nhi«u, ngçu nhiên th¤y th¥y có chút không toÕi lòng mình li«n tr· m£t phän ð¯i, xem nhß kë thù, âm mßu tìm cách ly gián, xúi døc ch¯ng ngh¸ch ðªn n²i t±n thß½ng danh dñ. Trái lÕi, chÆng biªt ng§m máu phun ng߶i, trß¾c d½.mi®ng mình. Nhß v§y hüy hoÕi Già Lam, ng² ngh¸ch sß trß·ng, tµi l²i l¾n lao không gì so b¢ng. T¤t cä ð«u t× không Biªt H² Th©n mà ra.

.