Tham Thi«n Ph± Thuyªt 

Lai Quä Thi«n Sß

Thích Duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån

T× Ân Thi«n Ð߶ng Hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536

---

27. PHÁT KH—I LÒNG TIN

Kinh nói : "Lòng tin là ngu°n ðÕo, là m© công ðÑc, nuôi dßÞng t¤t cä thi®n cån". Thành Ph§t làm T±, chÆng phäi do lòng tin thì khó thành. Biªn trâu biªn ngña, chÆng phäi do lòng tin thì khó nh§p vào bøng trâu bøng ngña. Lòng tin là cØa cüa các ði«u thi®n cûng là cØa cüa các ði«u ác. Ng߶i ð¶i ð¯i v¾i vi®c tin tâm hi¬u l¥m chÆng ít. Ðã nói tin tâm, trß¾c tiên phäi biªt ngu°n g¯c cüa tâm, l¤y gì làm tâm, di®n møc thª nào ? TÕi sao tin tâm ? Ng߶i thª gian chï tin t¤t cä vi®c ngoài tâm mà xßa nay chßa tin tñ tâm. Ng߶i th߶ng nói tin tâm, giä sØ b¸ ng߶i höi : "Ông ðã tin tâm ¡t biªt tß¾ng cüa tâm, th¤y nó là v§t gì xin nói ra coi !". Ng߶i nói tin tâm thình lình b¸ höi, cÑng mi®ng không ðáp ðßþc. Tâm còn chÆng biªt thì lòng tin t× ðâu mà có ? Sñ l¥m lÕc sâu xa này chÆng phäi chï m¾i ngày nay. Ho£c th¤y vi®c nào ðó n±i tâm ßa thích, chÆng g÷i là tin tâm, chï g÷i là tin vi®c. Ðem sñ tin vi®c cho là tin tâm, ¤y chï là giä tin tâm. Chï có ng߶i cüa Thi«n Tông, ch² giäng chính là tâm, ch² tham chính là tâm, ch² nói chính là tâm, ch² døng chính là tâm, ch² mê chính là tâm, ch² ngµ chính là tâm. Trong cuµc s¯ng h¢ng ngày, b¤t cÑ lúc nào ch² nào ð«u chÆng r¶i tâm, cho ðªn trñc ngµ tánh lý cûng là tâm, ngµ r°i thì tâm không, tâm không thì tín tñ t¸ch, tín t¸ch tÑc là tâm không, v§y kh¡p m£t ð¤t ð«u là tâm, cä hß không ð«u là tín. Tín tâm b¤t nh¸, quång quä ð¤t lên phß½ng trên, b¤t nh¸ tín tâm, ném hß không xu¯ng phß½ng dß¾i, ng߶i h÷c ðÕo tin ðßþc tâm này ð¯i v¾i nhæng vi®c thª gian ð«u không ðáng k¬.

28. NGHE п”C LÃNH H“I

Ng߶i m¾i trø Thi«n ð߶ng, tánh cÑng tâm thô, tråm thÑ sai bi®t, chÕm vi®c g£p ng߶i, nghe không vào l² tai, th¤y cûng không quan tâm. Kë tánh cÑng thì thân l² mãng, ví nhß ðøng té ng߶i khác, tñ chÆng biªt l²i, ho£c ho khÕc, súc mi®ng, mÕnh tay n£ng chân tñ mình khó nghe th¤y. C¥n phäi theo chúng huân t§p lâu ngày, tánh d¥n bình hoà, thân d¥n ung dung. Ng߶i tâm thô thì sñ sáng su¯t b¸ l¤p bít, th¤y t¤t cä vi®c khó nh§p vào tâm, nghe t¤t cä tiªng khó ð¬ vào tai. Nhæng vi®c ðã nghe t× trß¾c ch¤t ð¥y trong bøng nên t¤t cä vi®c khác mµt chút cûng khó lãnh hµi. Ho£c ng߶i m¾i trø Thi«n ð߶ng, t¤t cä m÷i vi®c vµi vàng chÆng k¸p ghi nh¾, dçu có ghi nh¾ cûng khó lãnh hµi. Thân tâm trø lâu thì cuµc s¯ng h¢ng ngày, ð¯i v¾i công vi®c ho£c l¶i nói nghe qua có th¬ hi¬u. Huân tu lâu ngày chß¾ng thô tñ tr×, nghe qua li«n lãnh hµi ðßþc. Ng߶i tâm duyên ngoÕi cänh lång xång, l² tai ngån cách v¾i tiªng, ð¯i v¾i tiªng chßa nghe quen càng khó tß½ng ßng. Nªu tâm ð¬ ý nghe, nghe lâu thành quen nên tiªng v×a chÕm vào tai thì âm tñ thanh, nghîa tñ rõ. Trong Thi«n ð߶ng nghe giäng khai th¸ cûng gi¯ng nhß v§y. Pháp thª gian và xu¤t thª gian, nªu kë nghe không vào l² tai thì cûng nhß không nghe, còn loÕi ng߶i nghe lãnh hµi ðßþc thì tång c߶ng tín tâm, v« sau có th¬ khai ngµ. Ng߶i xßa có nói : ©Mµt nghe ngàn ngµª là v§y. LÕi nói, nghîa cÕn thì d­ biªt, lý sâu thì khó hµi. Ng߶i có th¬ · Thi«n ð߶ng nåm ba mß½i nåm xa lìa tr¥n c¤u, ð¯i v¾i Nhß Lai Thi«n, T± Sß Thi«n chÆng nghe cûng tñ có th¬ lãnh hµi.

29. TH„Y CÓ T¿´NG ¿NG

Tß½ng ßng có hai :

l. Cùng ðÕo tß½ng ßng.

2. Cùng tình tß½ng ßng.

Cùng tình tß½ng ßng : Mµt chæ tình phÕm vi r¤t rµng, m߶i phß½ng Ph§t, T± là hæu tình, loài sâu b÷ hàm linh là hæu tình, thiên ð߶ng ð¸a ngøc là hæu tình, ð¤t ðai hß không là hæu tình, söi ðá gÕch ngói là hæu tình, hæu tình vô tình là hæu tình (có sñ tß½ng ßng v¾i vô tình tÑc là hæu tình), tÑ sanh løc ðÕo là hæu tình, ng߶i và phi ng߶i ð«u là hæu tình.

Cùng ðÕo tß½ng ßng : Mµt chæ ðÕo phÕm vi b¢ng v¾i chæ tình. Tình l¾n bao nhiêu thì ðÕo cûng l¾n b¤y nhiêu. Cùng ðÕo tß½ng ßng thì lìa tình, cùng tình tß½ng ßng thì lìa ðÕo. Tình v¾i ðÕo ð°ng nhß bång v¾i lØa. Nay ng߶i · ch¯n Tòng Lâm døng công tuy có ph¥n tß½ng ßng, nhßng còn xa v¾i ðÕo. Sao v§y ? Vì giæ quy cü, døng công phu, khai ðÕi ngµ, li­u sanh tØ ð«u thuµc v« tình. V§y thª nào là ðÕo ? Không th¤y có sñ tß½ng ßng và chÆng tß½ng ßng m¾i ðßþc g÷i là ðÕo. Ng߶i m¡t chßa sáng (chßa ngµ) hãy ch¾ nên tñ ð¡c ! LÕi næa, lìa tøc gia thì tß½ng ßng v¾i xu¤t gia, bö nghi®p chß¾ng thì tß½ng ßng v¾i ng߶i hành ðÕo, bö t§p khí thì tß½ng ßng v¾i công phu, bö phi«n não thì tß½ng ßng v¾i thanh t¸nh. Nhæng tß½ng ßng này m£c dù là t¯t song chÆng b¢ng không tß½ng ßng còn t¯t h½n. C¥n phäi xét kÛ ! (Tñ tánh b¤t nh¸, có cái này tß½ng ßng v¾i cái kia là nh¸).

30. T¹ NGUYŽN DžNG CÔNG

Døng công có hai :

l. Nh¶ khuyên mà døng công.

2. Tñ nguy®n døng công.

Nh¶ khuyên mà døng công : Ban ð¥u dçu ng߶i phát tâm ðªn trø Tòng Lâm cûng chï mang cái hß danh, chÑ chÆng có thñc lòng, giä hình thÑc b« ngoài, chï ðªn xem thØ gia phong, tñ biªt th¶i gian trø chÆng lâu mong ði qua n½i khác làm ðÕi nhân v§t, nên su¯t ngày chÆng màng ðªn vi®c khác. Sau này có ng߶i ð°ng ðÕo khuyên r¢ng : "Làm trø trì chÆng th¬ li­u sanh tØ, làm Qu¯c sß chÆng th¬ li­u sanh tØ, trø danh s½n chÆng th¬ li­u sanh tØ, làm quän chúng chÆng th¬ li­u sanh tØ. Chï có tham thoÕi ð¥u m¾i li­u ðßþc sanh tØ, sao chÆng ch¸u h÷c t§p ?". Ng߶i ¤y ðßþc sñ khuyªn khích li«n bö t¤t cä vi®c khác chuyên lo hành ðÕo. Nhß v§y ðÕo ni®m væng ch¡c, døng công miên m§t, h¯t nhiên ðÕp vÞ Thi«n sàng (ngo), m¾i biªt b§c Thi®n Tri ThÑc ð«u t× døng công hành ðÕo mà ra. Tñ nguy®n døng công : Ng߶i ðã · Tòng Lâm, trß¾c tiên phäi biªt nhæng ði«u phäi làm h¢ng ngày, t¤t cä quy cü phép t¡c, ån g§y, b¸ hét, ch¸u các thÑ kh± ð«u là ð¬ thành tñu cho thân tâm ng߶i hành ðÕo. Nªu chÆng hành ðÕo thì ch¸u kh± ðâu có lþi ích gì ! Cho nên biªt, chÆng phäi hành ðÕo thì không trø Tòng Lâm. Nhß v§y chåm chåm l¤y ðÕo làm ni®m, lâu ngày ðÕo ni®m thu¥n thøc, công phu ð¡c lñc, m¾i biªt cái vi®c hành ðÕo chÆng phäi vi®c thª gian có th¬ sánh ðßþc. Ng߶i chÆng biªt hành ðÕo thì luân h°i trong løc ðÕo, qua lÕi trong b¯n loài tñ chÆng hay biªt. Nay ðã th¤y ðªn mµt chæ ЀO này siêu Ph§t vßþt T±, tôn quý h½n t¤t cä pháp, nªu chÆng hªt lòng tñ nguy®n døng công thì chÆng th¬ ðªn ðßþc ch² này.

31. QUÊN MŽT NHšC

Quên m®t nh÷c có hai :

l. Ng߶i xu¤t gia mà chuyên lo phøc vø thª pháp, Ñng phó kinh sám, ham ðßþc tiªng khen, ð¬ tâm n½i lþi dßÞng, hÕnh Ph§t hoàn toàn thiªu sót, ði sâu vào hÕnh thª tøc ðªn ch² cñc ði¬m, khiªn cho quên cä b±n ph§n làm ng߶i, ðâu phäi là quên m®t nh÷c vì hành ðÕo ß ? Th§t ðáng bu°n thay !

2. Thân · Tòng Lâm, tâm th߶ng lo âu ån c½m, u¯ng trà, lãng phí cüa thí chü, nªu chÆng tu hành, nþ này làm sao ð«n trä. Nhß v§y, chÆng màng thân tâm, chÆng k¬ ðêm ngày, trß¾c giæ thanh quy, kª kính chÑc sñ, mµt khi ðßþc kêu g÷i làm công tác, li«n xung phong ði trß¾c, ð¬ ng߶i khác theo sau, mau m¡n nhß ði rß¾c châu báu. Tñ th©n không có tài nång, nên ðem sÑc bän thân ra ðóng góp, chï biªt có công vi®c làm chÑ không k¬ ðªn thân, t× sáng ðªn chi«u, ngày nào cûng th߶ng làm nhß thª. LÕi næa, thân b§n rµn vì phß¾c, tâm tu hành vì hu®, su¯t nåm r¤t ít nói chuy®n, h¢ng ngày ít làm sai trái. Oai nghi tª hÕnh cØ chï h½n ng߶i. Công phu miên m§t chÆng có gi¶ ränh. Ni®m sanh tØ thiªt, kh± hÕnh càng sâu, ngày chÆng ðü th¶i gi¶ phäi n¯i tiªp ðªn ðêm. Áo rách không ränh may vá, b®nh n£ng không dùng thu¯c tr¸. Th߶ng nói : "Mµt h½i th· chÆng hít vào, thân này thuµc v« ai ?". Th¯ng thiªt nhß thª, ngày ðêm quên m®t nh÷c, chï lo ðÕo nghi®p khó thành, chÆng lo thân tâm an toàn. Nhân cách ng߶i này làm gß½ng mçu cho hi®n tÕi, là kim chï nam cho ð¶i mÕt pháp. Mong ng߶i h÷c ðÕo hãy b¡t chß¾c theo, ch¾ nên b¡t chß¾c nhæng kë giä bµ m®t nh÷c, sáng siêng nång chi«u l߶i biªng.

32. NGHI TÌNH CHNG Ð�C L¹C

Ðây là b®nh l¾n cüa ng߶i døng tâm, chÆng d­ gì chæa tr¸. Sao v§y ? Nhß ng߶i phÕm tµi n£ng b¸ phán tØ hình. Kë phÕm biªt tánh mÕng khó giæ, vµi tìm cách thoát nÕn. Nhß v§y, chÆng sþ m¤t m£t, d§p ð¥u lÕy ng߶i, chÆng tiªc cüa cäi, c¥u ng߶i ðäm bäo. Lúc nào cûng bôn ba, t¤t cä chÆng màng, chï c¥n cÑu mÕng, chÆng t× cñc kh±. ThØ höi : Kë tµi phÕm này còn có gi¶ ränh ð¬ xem hát, vui ch½i ðßþc chång ? E r¢ng ch§m tr­ mµt chút tánh mÕng khó giæ. Chúng ta døng tâm chÆng ð¡c lñc, nªu y theo cái thí dø trên ðây mà làm thì cái b®nh l¾n chÆng ð¡c lñc ðó có th¬ l§p tÑc tr× ðßþc. Sao v§y ? Ðang khi døng tâm, phäi nghî mình phÕm pháp sanh tØ, ¡t phäi ch¸u báo, nªu tr­ mµt chút b¸ Diêm Vß½ng b¡t ði, bö vào chäo d¥u sôi. Ng߶i phÕm pháp thª gian ðang b¸ ðu±i b¡t, mình th¤y rõ ràng còn có th¬ l¦n tr¯n ðßþc, ho£c may m¡n ðßþc mi­n xá. Ng߶i phÕm pháp sanh tØ b¸ ðu±i b¡t chÆng cho ông th¤y, mµt phen b¸ b¡t r°i tÑc là thân tiêu, so v¾i vi®c phÕm pháp khác th§t là nghiêm kh¡c, t¤t khó tr¯n thoát. Nhß v§y phäi mau mau ðem câu thoÕi ð¥u 𬠷 trên tâm, quên thân quên mÕng mà tham ð¬ li­u sanh tØ ði ! Vi®c tham này buµc phäi bö ng߶i bö mình, nhanh chóng nhß lØa nháng ði®n ch¾p, ð¡c lñc hay chÆng ð¡c lñc ð«u chÆng màng ðªn, m£c áo ån c½m cûng chÆng màng ðªn, cái chÆng màng ðªn cûng chÆng màng, cÑ nhß thª hành ði, ðâu còn gì chÆng ð¡c lñc ß !

33. THÂN TÂM B¹C B“I

Nhß ng߶i ði xa quê hß½ng, s¯ng khó khån mµt mình làm vi®c cñc kh±, chÆng nhæng chßa dành døm ðßþc chút ti«n mà lúc bình th߶ng bøng cûng khó ðßþc no. Tình cänh kh± s· nhß thª, nªu chÆng làm thì không có ch² ·, nªu làm thì ð¶i s¯ng khó khån. Suy nghî tråm cách cûng không giäi quyªt ðßþc, bu°n bñc vô cùng, tiªn thoái lßÞng nan. Chi b¢ng l¤y vi®c cñc kh± làm vui, l¤y thân ðói mi®ng khát làm no. ThØ nghî, nhà giàu sang mùa ðông ng°i bên bªp lØa sß·i ¤m, kë nghèo hèn mùa lÕnh xu¯ng nß¾c b¡t cá, ng߶i ¤m mà thêm lØa còn có cái lo sþ lÕnh, kë mùa lÕnh mà xu¯ng nß¾c có cái vui cüa quên lÕnh. So sánh nhß thª, thì bñc bµi · ch² nào ? Ng߶i · ch¯n Tòng Lâm døng công d­ sanh bñc bµi là tÕi sao ? Vì m¾i trø Tòng Lâm phát th® nguy®n l¾n, l§p chí hß¾ng l¾n, th« su¯t ð¶i · ch¯n Tòng Lâm, h¢ng ngày l¤y ðÕo ni®m làm thân, chÆng nhæng phát nguy®n trß¾c Ph§t mà còn tuyên b¯ v¾i ng߶i. Nhßng mµt mai thân b¸ thi®t thòi, quy cü vßþt h½n chí nguy®n, hoàn cänh luôn luôn trái ý, khiªn sanh bñc bµi nên mu¯n th¯i chí. Nhßng có th® nguy®n chÑng minh, chÆng dám trái v¾i l¶i th«, r¯t cuµc bñc bµi càng thêm. Sao chÆng tham thi«n ð¬ giäi muµn, tin l§p hÕnh ð¬ bö bñc bµi. Càng bñc bµi càng kh¦n thiªt gia công, d°n ðªn ch² thân tâm ð«u không, m¾i biªt ngàn Ph§t muôn T± ð«u ðßþc sän xu¤t t× trong bñc bµi.

34. TÂM TH�I LUI B’NG N‘I D‡Y

Ng߶i ðã trø Tòng Lâm nhi«u nåm, tham thi«n døng công chÆng phäi mµt ngày, th¤y ng߶i m¾i trø công phu sâu và kiªn giäi cao, tñ nghî : ©Mình tu±i cao h½n h÷, tham thi«n cûng lâu h½n, h÷ ðã ðßþc ngµ, mình vçn còn mê, h÷ ðäm nhi®m chÑc thü lãnh, còn mình vçn là thanh chúng. Th§t là h± th©n biªt bao!ª. LÕi næa, th¤y ng߶i buông lung thì tâm phi«n, th¤y ng߶i lén tr¯n ði thì ý ðµng. Các thÑ bÑc bách, ð¯i v¾i hÕnh toàn trái, m÷i vi®c ð¬ trong lòng, n½i thân làm sao an t¸nh ? ChÆng b¢ng tìm mµt ngôi chùa tß ho£c trø mµt cái c¯c nhö, thân mình tñ yên, ý mình tñ nhàn. Nghî nhß thª r°i sanh ni®m th¯i lui, li«n l¤y hành lý mu¯n tr¯n ði mà không dám ði cØa chánh, lÕi chui l² chó mà ra. V×a g£p v¸ chÑc sñ trong chùa thì cÑng mi®ng không trä l¶i ðßþc, li«n nói : "Xin phép ði chæa b®nh", ho£c nói : "Vì công tác mà ði ra ngoài". Thäm trÕng nhß thª th§t ðáng bu°n thay ! Nªu ng߶i th§t có chí vì ðÕo, thi«n tham ðã lâu, thân tâm thu¥n thøc, thì ð¯i v¾i quy cü chÆng lßu tâm mà tñ hþp, ð¯i v¾i thoÕi ð¥u chÆng ð« kh·i mà tñ tham. Công phu lão tham nhß thª thì ðâu cam ch¸u ði h÷c · n½i khác, c¥n phäi mãnh tïnh, ch¾ phø cái phát tâm ban ð¥u. Ð߶ng ðªn nhà chÆng còn xa, th¶i gian thi®t thòi s¡p hªt. Mµt ngày nào ðó, ° lên mµt tiªng (ngµ), ch² nào cûng là di®n møc cüa ông. Còn ch² nào ð¬ cho ông th¯i lui næa ?.

35. NH‡N S¹ KHUYŠN TH›NH CœA ЀI CHÚNG.

T× khi ðÑc Thª Tôn m¾i thành Ph§t, quán kh¡p cån c½ chúng sanh th¤y không có mµt ai ð¡c ðµ. Ph§t nói : "Chánh pháp này th§t chÆng phäi hÕng chúng sanh ðây có th¬ lãnh th÷", r°i tính nh§p Niªt Bàn. Ngay lúc ¤y, các v¸ cõi tr¶i r½i l® ân c¥n kh± thïnh xin Ph§t trø thª chuy¬n pháp luân, cho ðªn ba b¯n l¥n, Ph§t m¾i ch¸u nh§n l¶i, vì ðµ chúng sanh mà lßu lÕi thª gian. Nh§n ng߶i khuyªn thïnh, Ph§t, T± ð«u có. V§y mà ngày nay · ch¯n Tòng Lâm có các chÑc sñ nhß Ð߶ng Ð¥u, Ban Thü, Hành нn ho£c vì vi®c nhi«u ho£c vì thân b®nh ho£c vì trong ngoài b¤t hòa ho£c vì trên dß¾i nghi nhau, khi mãn nhi®m kÏ thì mu¯n t× chÑc, làm thanh chúng cho thân an nhàn. Thói quen nhß thª, xßa nay ð«u có. Phäi biªt, ng߶i ðßþc làm thü lãnh dù kh± thân mình nhßng cao chí mình, làm gß½ng mçu cho kë h§u lai, làm kim chï nam cho ng߶i h§u h÷c. Nªu ðßþc chúng hªt l¶i khuyªn thïnh · lÕi, phäi nên nh§n lãnh. Nghî ðªn Tòng Lâm s¡p suy, xem th¤y ðÕi pháp ðang yªu, có th¬ chÆng ðau lòng ß ! ÐÕi chúng l¤y thi«n ð߶ng làm ch² tu hu®, ngoÕi liêu làm ch² b°i phß¾c. C¦n th§n gìn giæ thanh quy, nghiêm trì gi¾i hÕnh, chÆng trái l¶i dÕy rån, chÆng phÕm vào lúa mÕ. Dçu có duyên khác cûng chÆng b¢ng trø n½i thi«n ð߶ng. Dçu có ch² t¯t cûng chÆng b¢ng ðÕo tràng. C¥n phäi tin l¶i khuyªn thïnh, ð×ng nên ch¤p l¤y cái ngu cüa mình, chuy¬n ðßþc thân tâm thành pháp khí l¾n lao, còn gì vui h½n mà chÆng nh§n!

36. VšNG TÂM T€M NGH›

Nhß ng߶i ð¶i ngày ðêm døng tâm b§n rµn công vi®c gia ðình, chÆng t×ng nói ðªn tâm thì ðâu th¬ biªt ðßþc sñ thôi nghï cüa nó. Ng߶i h÷c ðÕo h¢ng ngày b¸ v÷ng lôi ði, kh·i r°i lÕi d×ng mà chÆng biªt ch² d×ng, d×ng r°i lÕi kh·i mà chÆng biªt ch² kh·i, vì chßa k¸p ð¬ ý ðªn ch² n¥y. Phäi biªt, v÷ng v¯n không có nguyên nhân, nhß sóng ðu±i theo nhau, gió d×ng thì sóng l£ng, khi bi¬n yên sóng l£ng quày ð¥u lÕi tÑc là giác. Ng߶i ð¶i trong ngoài lay ðµng, biªt r°i lÕi m¤t, th¤y r°i lÕi d¶i, làm s¡c làm không, ho£c ¦n ho£c hi¬n, man mác chÆng th§t, nói chung ð«u là v÷ng. Ðã biªt ðßþc v÷ng ¡t phäi biªt chân, nay cho nhi«u tâm là v÷ng, mµt tâm là chân, ðã kiªn l§p mµt tâm, ¡t phäi tr× v÷ng. Phß½ng pháp tr× v÷ng, quý · tham thi«n. H¢ng ngày có thi«n thì tñ có th¬ thôi v÷ng. Ng߶i xßa nói : "Cu°ng tâm ngßng nghï, ngßng nghï tÑc B° Ы", c± nhân ngay dß¾i chæ B° Ы qu· là "th¢ng chªt", ðªn ðây mµt tâm cûng b¤t khä ð¡c. Ðã là B° Ы, tÕi sao nói là "th¢ng chªt"?. Nay thØ höi : Các ông thích B° Ы hay thích th¢ng chªt ? Nªu mu¯n ng×ng nghï v÷ng tâm, hãy gánh B° Ы ði ! Mu¯n tiªn t¾i næa thì hãy trä th¢ng chªt lÕi cho ta ! Ch² th¤y nhß v§y, phäi hi¬u nhß thª nào ? Còn nói : "Ông hãy ðem v÷ng tâm ra cho ta xem, ta m¾i nói v¾i ông" và ð×ng b¡t chß¾c công án cüa Nh¸ T± : "Con tìm tâm tr÷n chÆng th¬ ðßþc". - "Ta ðã an tâm cho ngß½i r°i.

37. NGOÀI THÂN T€M QUÊN

Nói ngoài thân tÕm quên, th§t trái v¾i ðÕo. Trong thân quên hªt cûng trái v¾i ðÕo. — giæa còn khó rõ thì làm sao nói là trong là ngoài ! Ng߶i h÷c ðÕo nªu ðßþc quên thân thì trong, ngoài và giæa, ba cái ðó còn ð£t · ch² nào ? Tuy nhiên, ng߶i m¾i døng tâm ð¯i v¾i v߶n tßþc, ruµng nß½ng, danh lþi, ti«n cüa mu¯n chÆng ð¬ n½i lòng, không chút ðµng ni®m cûng chÆng phäi vi®c d­. Còn kë ðÕo nhân ngày nay dù ðã trø Tòng Lâm ba nåm, có c½ hµi g¥n gûi thª tøc, ho£c l¤y c¾ ði cúng mä, ho£c l¤y c¾ có vi®c v« quê, mµt phen th¤y m£t thì bu°n vui lçn lµn, th§t là kë tøc tr÷c ð¥u. Lúc døng công ð¡c lñc, vi®c · ngoài thân nhß m£c áo, ån c½m, ði ðÕi, ði ti¬u không chút nh¾ ðªn, chính là quên vi®c ngoài thân. Cho ðªn ng߶i ta höi trên chánh ði®n th¶ bao nhiêu v¸ Ph§t, cûng chÆng th¬ ðáp. LÕi höi m²i ngày ðªn trai ð߶ng m¤y l¥n, cûng chÆng biªt. Phß½ng hß¾ng cüa cØa chùa cûng chÆng rõ. Nhà c¥u tiêu ai · cûng chÆng biªt. Chính ngay lúc công phu t¤t cä ð«u chÆng lßu ý. Cái tâm quên vi®c ngoài thân này chính là g¥n gûi v¾i ðÕo. Quên vi®c ngoài thân m¾i ðßþc thoát thª tøc, d¥n d¥n tr· v« ðÕo. Song c¥n phäi dûng mãnh tinh t¤n cho ðªn lúc cä cái tâm quên cûng chþt vÞ, thân thª nghi­m nhiên, ðâu còn gì trong, ngoài næa !

38. CÄM TH„Y THÂN KHINH AN

Ng߶i hành ðÕo chÆng nên l¤y cänh ngoài thân h½i giäm b¾t cho là KHINH, l¤y tß¾ng trong tâm tÕm ±†n cho là AN. Nªu cäm th¤y thân mình khinh an là ði«u l¥m l¾n v§y. C¥n phäi · tÕi nghi tình chân thiªt, chï ðem mµt câu thoÕi ð¥u 𬠷 trong lòng, th¡c m¡c n½i tâm, ngoài tâm cûng là thoÕi ð¥u, trong tâm cûng là thoÕi ð¥u, chÆng cho gián ðoÕn trong khoänh kh¡c. Ngoài chÆng th¤y có cänh, trong chÆng biªt có tß¾ng, chï mµt câu thoÕi ð¥u rõ ràng minh bÕch. Ngay trên mµt câu thoÕi ð¥u này chÆng huÞn chÆng g¤p, thân bình khí hòa th¥m th¥m tham cÑu. Ngoài có s¡c tß¾ng thì thâu nhãn thÑc. Ngoài có âm thanh thì thâu nhî thÑc. Th¤y nghe chÆng quan tâm, s¡c thanh tñ t¸nh. Ngay trong lúc tham, ngoài có th¤y nghe thì thÑc làm sao thâu ? Phß½ng pháp thâu thÑc là cÑ mµt mÕch tham ði, chÆng màng ðªn cái khác thì thÑc tñ thâu. Nªu ðÕt ðßþc ðªn ch² tâm duyên bên ngoài chÆng th¤y mµt v§t, cûng chÆng phäi không v§t, tâm duyên bên trong chÆng th¤y mµt ni®m, cûng chÆng phäi không ni®m, ðây tÑc là trong thÑc không có phan duyên (ðeo ðu±i). Nhß thª m¾i là chân th§t khinh an, tÑc là trong ngoài và giæa ð«u khinh an v§y. Mµt thân khinh an, m߶i phß½ng thª gi¾i thäy ð«u khinh an.

39. TRž CH’ KHÔ T˜NH

Khô, nhß cây chªt, nhánh lá khô héo, gió th±i chÆng lay ðµng, không có bóng mát. Ng߶i thích t¸nh, ch¤p l¤y ch² t¸nh, cûng gi¯ng nhß cây khô v§y. Nªu cây tß½i t¯t, cành lá xum xuê, gió ðµng thì nghe có tiªng, khi bóng ng߶i hi®n thì th¤y có s¡c, khiªn cho tai m¡t không chút t¸nh. Ðây là ch² ng߶i ßa ðµng ch¤p l¤y. Nªu ng߶i lúc døng công, ðÕo tâm kiên c¯, nghi tình thân thiªt thì bên ngoài chÆng b¸ tr¥n cänh làm nhi­u loÕn, bên trong chÆng b¸ thân làm biªn ð±i, · giæa chÆng b¸ thÑc trói buµc. Trong ngoài thanh u, an nhàn tñ tÕi. Ðây tuy do công phu làm ðªn, song ch² này cûng chÆng nên trø. Nªu trø · ch² này thì nghi tình b¸ t¸nh cänh che l¤p, công phu ngßng nghï chÆng tñ biªt. LÕi còn tham ð¡m t¸nh cänh, · ch² ränh rang tñ cho ðó là thù th¡ng. ChÆng nhæng không biªt ch² khô t¸nh là b®nh, trái lÕi còn cho là t¯t. Th§t ra là do ðánh m¤t nghi tình, chÆng theo ðµng ¡t trø t¸nh. V§y ng߶i h÷c ðÕo có chí khí phäi biªt h± th©n, mµt phút không có công phu phäi tñ th¯ng trách, tñ ðánh vào mình, tñ tát vào m£t, h± th©n nói r¢ng : "Ng߶i xßa døng công còn không có th¶i gi¶ c¡t móng tay. Ta là ng߶i gì mà t® thª này !". Khóc lóc thäm thiªt, · trß¾c Ph§t l§p th® : "ChÆng ðªn ðÕi ngµ, dù chªt cûng mang câu thoÕi ð¥u theo. Sau khi chªt cûng chÆng bö tham".

40. BÀY ЃT B‡Y B€

Tñ bày ð£t b§y bÕ là b®nh l¾n ð¯i v¾i Thi«n Tông. Ng߶i m¾i vào Thi«n ð߶ng th¤y câu NIŽM PH‡T LÀ AI ? li«n nói : chæ NIŽM là tâm, chæ PH‡T là giác, chæ LÀ là ta, AI chÆng höi ai. LÕi th¤y câu CHIŠU C� THO€I Ð…U, li«n nói : CHIŠU tÑc là chiªu mà th߶ng t¸ch, C� là chåm chåm không d¶i, THO€I là trß¾c l¶i nói tiªn thü, Ð…U là trên ð¥u ch°ng thêm ð¥u. B®nh bày ð£t này r¤t sâu, thu¯c cüa Dßþc Vß½ng cûng khó tr¸. Th¤y ðªn cái bän b¢ng g² g÷i là hß½ng bän, tß·ng là ð¬ cänh sách cho sñ t÷a hß½ng. Th¤y ðªn cái bän b¢ng trúc g÷i là trúc b«, tß·ng là ð° dùng cüa sñ ði hß½ng. LÕi nói : chuông treo trên là thø (d÷c), bän treo dß¾i là hoành (ngang), chÆng phäi là "Thø cùng tam tª, hoành biªn th§p phß½ng" sao ! Còn ð¯i v¾i Ban Thü thì cho r¢ng ðó là ng߶i c¥m cái ð¥u cüa hß½ng bän. Яi v¾i Duy Na thì cho r¢ng Duy là duy hµ, Na là na ch¤p. Tñ mình tÖ dø b§y bÕ, bày ð£t vô lý. Th§t ðáng th· than ! Nªu bäo h÷ · trên câu thoÕi ð¥u tha thiªt tham cÑu, thì tâm h÷ l§p tÑc bu°n bñc, thân h÷ m®t möi, trong lòng b¤t an. Nhßng nªu trø lâu · thi«n ð߶ng, cu¯i cùng s¨ có ngày phát minh ðÕi sñ, m¾i biªt sñ bày ð£t b§y bÕ trß¾c kia tÑc là di®u døng cüa sai bi®t trí mà thôi.

.