Tham Thi«n Ph± Thuyªt 

Lai Quä Thi«n Sß

Thích Duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån

T× Ân Thi«n Ð߶ng Hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536

---

nhæng ng߶i có duyên m¾i ðßþc ðµ thoát.

Nhß hai ng߶i ði ra ngoài hóa duyên, ðªn ch² dân cß ðông ðúc, phäi có mµt ng߶i khen ðÕo cüa ng߶i này, ðÑc cüa ng߶i này, sau ðó m÷i ng߶i m¾i quy y, kính tin, cúng d߶ng, l­ bái. LÕi nhß Tòng Lâm hßng thÕnh cûng phäi nh¶ ng߶i mà thành, ví nhß có nhi«u ng߶i khen l¸ch sØ Tòng Lâm r¤t t¯t, ng߶i trø trì giöi, dçu cho có ng߶i mu¯n khu¤y phá nhßng ðßþc nghe qua nhæng ði«u hay ðó, ¡t sanh chút lòng tin, phäi ngßng ý x¤u thì Tòng Lâm ¡t ðßþc bäo toàn, ðây ð«u do công tán thán.

LÕi nhß ch² d· cüa ng߶i kia nhß thª nào không biªt, mà có ng߶i khen r¢ng : "Ng߶i ðó t¯t nhß thª này, t¯t nhß thª n÷". Dù ng߶i ác nào nghe nói ng߶i kia, chï mµt ði«u t¯t, thì vi®c ác cüa h÷ ¡t bö, tâm ác ¡t ð±i. Dù nói v§y, nhßng hai chæ tán thán không phäi ðøng ai cûng dùng, ng߶i có công thì tán thán, ng߶i có l²i thì im l£ng, chÆng nên ð«u tán thán. Nhß ng߶i mu¯n phá gi¾i, làm ác, chÆng nên tán thán, chï nên cän ngån, chÆng nên chê bai, vì chê bai thì mình cûng có l²i v§y.

87. †N GI„U ÐI‹U ÁC, PHÔ D¿´NG ÐI‹U THIŽN

†n gi¤u ði«u ác, phô dß½ng ði«u thi®n là thành tñu cái ðÑc hÕnh cao tµt cho ng߶i. Duy có mµt mình Ph§t là ng߶i ðÕi thi®n, kª ðªn B° Tát, r°i La Hán, còn nhæng ng߶i khác dù t§n thi®n mà chÆng th¬ t§n mÛ.

Nhß ng߶i có tâm ác, vµi ðem tâm ác ¦n gi¤u lâu ngày không cho nó ðµng, h­ ðµng ð«u là ni®m thi®n.

Mµt ng߶i nhß v§y, ng߶i kh¡p m߶i phß½ng cûng nhß v§y, thì ðâu có ng߶i ác. Nªu mµt ng߶i có vi®c ác, m÷i ng߶i th¤y ð«u gi¤u cho, m÷i ng߶i nghe ð«u ¦n cho, lâu ngày thì ch² ng߶i ta th¤y ð«u là vi®c thi®n, ch² ng߶i ta nghe ð«u là tiªng lành. Mµt ng߶i nhß v§y, m÷i ng߶i cûng nhß v§y thì ðâu có vi®c ác. Vi®c ác cüa mµt ng߶i ðßþc ng߶i khác ¦n gi¤u thì vi®c ác cüa m÷i ng߶i ð«u ðßþc ¦n gi¤u lçn nhau, kh¡p thª gian chÆng th¤y có mµt vi®c ác. Cái thi®n cüa thª gian chÆng phäi tñ nó thi®n mà trß¾c tiên phäi t× tâm ng߶i chuy¬n tâm ác thành tâm thi®n, hóa vi®c ác thành vi®c thi®n, do ðó kh¡p thiên hÕ ð«u ðßþc thi®n v§y.

Chúng ta là ng߶i h÷c hÕnh B° Tát, nhß có ng߶i lÞ tay giªt ng߶i, b¸ ng߶i thân cüa nÕn nhân ðu±i b¡t ð¬ báo thù. Kë giªt ng߶i tr¯n · ch² B° Tát. Ng߶i báo thù höi : "Có kë giªt ng߶i tr¯n · ðây không ?". B° Tát ðáp : "Không". R°i höi : "B¡t h¡n ð¬ làm gì?". Ng߶i báo thù ðáp : "Vì nó giªt ng߶i thân cüa ta, nên ta mu¯n giªt nó ð¬ báo thù". B° Tát nói : "Tôi khuyên ông ch¾ nên giªt ng߶i ð¬ báo thù, nªu không ng߶i thân cüa h÷ s¨ báo thù ông lÕi, nhß v§y h§n thù s¨ không bao gi¶ ch¤m dÑt". B° Tát khuyên giäi nhß v§y khiªn hai ng߶i h¯i cäi hòa giäi lçn nhau. Ðây là ðÕi Ph§t sñ ¦n gi¤u ði«u ác, phô dß½ng ði«u thi®n.

Ng߶i · ch¯n Tòng Lâm th¤y ng߶i có t§p khí x¤u, ¦n gi¤u ði mà chÆng nh¾. Dçu cho có ng߶i höi cûng chÆng nói. Ng߶i nªu trách thì cûng cÑ ¦n gi¤u ði«u ác cüa ng߶i kia, mà chï phô dß½ng ði«u thi®n. Nhß v§y, ng߶i trên phô dß½ng ði«u thi®n cüa kë dß¾i, kë dß¾i ¦n gi¤u ði«u ác cüa ng߶i trên. †n gi¤u lçn nhau, phô dß½ng lçn nhau chÆng nhæng ðÕo thành, Tòng Lâm hßng thÕnh, mà ðÕo B° Tát ðßþc thñc hành mãi. LÕi th߶ng nói : "Mu¯n ðßþc Ph§t pháp hßng thÕnh thì tång phäi tán thán tång". Ðây là yªu t¯ khiªn cho Tam Bäo trø lâu · ð¶i.

88. TR» PH› BÁNG

Phï báng là ði«u b¤t thi®n h½n hªt. Ы Bà ÐÕt Ða phï báng Ph§t, chßa chªt mà b¸ ð÷a ð¸a ngøc A TÏ, tÏ kheo Vô Vån phï báng pháp ðang s¯ng mà b¸ ð÷a ð¸a ngøc, vua Lßu Ly hÕi tång chßa chªt mà b¸ ð÷a xu¯ng h¥m lØa, tÏ kheo ni BØu Liên Hß½ng phï báng gi¾i, chßa chªt mà b¸ ð÷a ð¸a ngøc A TÏ. Chßa chªt mà b¸ ð÷a nghîa là vi®c ác v×a làm xong, ho£c l¶i nói ác v×a nói xong thì ngay ch² ðang ðÑng ð¤t nÑt ra, r½i xu¯ng ðáy sâu vô biên, toàn thân xu¯ng thÆng ð¸a ngøc A TÏ nhß quä cân r½i xu¯ng bi¬n mµt mÕch thÆng ðªn ðáy.

Lu§n v« mÑc n£ng nh© cüa sñ phï báng, nhß th¤y ng߶i th§t có vi phÕm c¤m gi¾i cüa Ph§t, ho£c làm vi®c trái nhân quä, th¤y r°i lÕi th¤y, nghe r°i lÕi nghe, nhi«u l¥n ch² th¤y nghe không chút l¥m lçn, im l£ng chÆng nói thì không có l²i. Nªu phï báng cûng chÆng phÕm tµi ð÷a, chï phÕm tµi phá hòa hþp tång, tµi này nh© h½n tµi ð÷a A TÏ. Nªu ng߶i th§t không vi phÕm mà phï báng h÷ thì ng߶i phï báng ¤y nh¤t ð¸nh b¸ ð÷a ð¸a ngøc.

Tóm lÕi, nói l²i cüa ng߶i, nh¤t ð¸nh phäi m¡t th¤y tai nghe, mình m¾i chÆng b¸ l²i. Nªu chï nghe qua vi®c th¸ phi cüa ng߶i, li«n nói càn l²i cüa ng߶i, tÑc là phÕm cái tµi phï báng, tñ mang tµi v« mình. ÐÕi khái, chï khen mµt câu b¤t lu§n nhß thª nào cûng có công. H­ phï báng ng߶i thì r¯t cuµc kë phï báng phäi mang tµi.

Ph§t pháp hi®n th¶i m÷i ng߶i ð«u tán thán còn có ch² âm th¥m lo l¡ng, hu¯ng là phï báng mù quáng, khiªn cho mình trong tß½ng lai không có ð¤t an thân. Xin ng߶i ßa phï báng hãy mau tïnh ngµ.

89. DºT TRANH CÃI

DÑt tranh cãi là vi®c làm c¥n kíp trß¾c m¡t. Hi®n tÕi cách Ph§t sau hai ngàn nåm tråm nåm, chính là lúc m· ð¥u cho th¶i kÏ ð¤u tranh gay g¡t, làm cho thª gi¾i cùng thª gi¾i tranh, ng߶i v¾i ng߶i tranh, tranh lâu ¡t loÕn. Xét t§n g¯c cüa nó chÆng ngoài tñ tâm, do vì tâm ðÕo ðÑc càng kém, tâm nhân ngã càng to. Nªu có th¬ xem vi®c ð¶i nhß mây trong hß không, lúc tø thì có, khi tán thì không, quán mình, ng߶i nhß hoa mùa xuân, m¾i n· thì ð©p ð¨, tàn røng thì nhß bùn nh½, h­ ð¯i xØ ng߶i nhß mây nhß hoa thì ng߶i nào chÆng nh߶ng nh¸n ðßþc, vi®c nào chÆng bö qua ðßþc, ðây là vi®c cüa b§c ðÕi trßþng phu vßþt khöi kiªp trßþc. Ъn ðây, có ðßþc b§c thßþng sî xu¤t s¡c khéo hòa giäi ð¤u tranh, th¤y ng߶i cãi c÷ ðánh nhau, d¸u dàng khuyên giäi. Ho£c ng߶i vu oan ta qu¤y, ta phäi tùy h÷ ð¬ xØ trí. Ng߶i cä ð¶i chÆng thích ð¤u tranh, nªu ng߶i khác mu¯n tranh thì cho hªt ph¥n mình ð¬ h÷ khöi ð¤u tranh. Ng߶i nói ta t¯t, chÆng th¤y vui, ng߶i nói ta x¤u, chÆng th¤y bu°n. Ng߶i chê bai ta, ta chÆng chê bai ng߶i. Ng߶i tìm ta ð¤u, ta chÆng tìm ng߶i ð¤u. Nhß v§y, danh tiªng lþi dßÞng ð«u nh߶ng cho ng߶i, ta chÆng tranh giành. Danh tiªng lþi dßÞng cüa ta có, ng߶i mu¯n tranh v¾i ta, ta ð«u cho h÷. Hai bên nh߶ng nhau, làm gì có tranh!

Ng߶i nói ta phá gi¾i, ta chÆng ðö m£t cûng chÆng giäi thích, trái lÕi coi ng߶i ¤y là bÕn t¯t giúp tång ðÕo ni®m cho ta. Ng߶i mu¯n y bát ð° ðÕc cüa ta, ta lßþng sÑc xä cho. Ng߶i mu¯n tánh mÕng ta, ta xä cho h÷, nªu không th¬ xä thì cûng không ðµng ni®m. Bu°n thay ! Do vì ch¤p ta nên m¾i ch¤p ng߶i, giä sØ ng߶i tranh, ta cûng tranh, ¡t b¸ thª gian chuy¬n. Ng߶i tranh, ta không tranh, thì chuy¬n ðßþc thª gian. Mu¯n ð§p vÞ sñ tranh cãi, trß¾c tiên phäi vô ngã. ThØ höi: Ngã làm sao mà vô ? Thñc ra, chÆng phäi di®t ngã r°i thành vô, mà chï c¥n xem m÷i ng߶i nhß ruµt th¸t, nguy®n ng߶i hæu ta vô, ng߶i giàu ta nghèo thì tâm ta m¾i an. Ngã là cái nhà cüa ð¤u tranh. Vô ngã là then ch¯t ð¬ dÑt ð¤u tranh. M÷i ng߶i ð«u vô ngã thì ð¤u tranh làm sao có ? Ng߶i làm ðßþc nhß thª ðªn chªt không thay ð±i thì ðªn giai ðoÕn cu¯i cüa th¶i mÕt pháp, tr· lÕi thª gian này dùng Ph§t pháp giáo hóa kh¡p n½i, d¥u th¶i thª nhß thª nào cûng chÆng b¸ chuy¬n. Th§t là ðÑa con ngoan cüa Ph§t Thích Ca.

90. BA ÐI‹U TH¿–NG KHÔNG Ðœ

Ba ði«u th߶ng không ðü là : M£c không ðü, ån không ðü, ngü không ðü. Ba ði«u này th߶ng sung túc thì trái v¾i ðÕo. Ba ði«u này th߶ng không ðü thì tß½ng ßng v¾i ðÕo.

Ng߶i tham m£c ð©p là tr÷ng thân, yêu thân. Cái thói quen thích ð©p m¡t xßa nay chÆng thay ð±i là cái t§p khí cån bän. ThØ nghî : Th¶i thßþng c± l¤y vö cây, lá cây làm qu¥n áo, m÷i ng߶i ð«u nhß v§y, ð¯i v¾i thân sao mà nh© thª, ð¯i v¾i døc sao mà khinh thª ! Dçu cho ðªn th¶i kiªp-giäm, thân ng߶i yªu ðu¯i cûng chï nên giæ cho thân chÆng b¸ lÕnh nóng là ðü r°i. Nhß v§y chÆng nhæng hþp v¾i ðÕo mà cûng ít t¯n ti«n, t¯n công thª gian. ChÆng nghî, ta m£c ð° ð©p ng߶i th¤y, ta m×ng, m×ng r°i thì ra sao ? Ta m£c ð° x¤u, ng߶i th¤y, ta bu°n, bu°n r°i thì thª nào ? Bu°n thay ! Con ng߶i th߶ng tình chï biªt cái vui trß¾c m¡t mà chÆng biªt sau khi vui r°i ra sao. Th§t là mµt sñ ðau kh± l¾n lao · trong tß½ng lai mà h÷ không hi¬u. Nªu quä mßþn thân này tÕm dùng ð¬ lo hành ðÕo thì ðâu có ßa m£c ð° t¯t !

Ån chÆng ðü, chúng ta · ch² chÆng c¤y tr°ng mà có ån thì phäi nghî ðªn ch² sän xu¤t. Ng߶i xßa nói :

HÕt gÕo cüa thí chü
L¾n b¢ng núi Tu Di
Nªu ng߶i không li­u thoát
Mang lông ðµi s×ng trä.

Vi®c này r¤t ðáng sþ hãi. Nghî ðªn ðó, chÆng nhæng không ån ð° ngon mà ð° d· cûng chÆng dám ån nhi«u. Sao v§y ? Ån nhi«u ¡t phäi trä nþ nhi«u. Ng߶i hành ðÕo su¯t ngày chuyên tâm kh¡c kh± tham cÑu, l¤y ðÕo làm ni®m, ng߶i xßa nói : "T¤c hß½ng (t÷a hß½ng, ði hß½ng) tiêu ðßþc ð¤u vàng" cûng chÆng hß d¯i. B¢ng không thì mäy may h® ni®m là nghi®p nhân cüa tam ð° (ð¸a ngøc, ngÕ quÖ, súc sanh). Than ôi !

Ngü chÆng ðü, chính là phöng theo quy cü thi«n ð߶ng. T× kh·i nén hß½ng dßÞng-tÑc ðªn khai ðÕi t¸nh là ð¥u hôm, chÆng ðßþc ngü. T× sau khai ðÕi- t¸nh ðªn ðánh b¯n bän là giæa ðêm thì ðßþc ngü. T× th¶i tøng ni®m sáng s¾m ðªn nén hß½ng báo ðã sáng là cu¯i ðêm, chÆng ðßþc ngü. Giæa ðêm ngü say mµt gi¤c, b¢ng không thì ngày ðêm chÆng phân, s¨ làm chß¾ng ðÕo. Nªu ðúng lúc ngü mà chÆng ngü thì thân th¬ b¸ lao nh÷c. ChÆng phäi lúc ngü mà ngü là chß¾ng ðÕo. Cho nên ngü phäi ðúng gi¶ m¾i hþp v¾i quy cü, nªu trái phÕm thì mµt gi¤c ngü mµt ngàn nåm cûng chÆng nghe ðßþc danh hi®u Ph§t. Bu°n thay !

91. KHUYŠN TRž TÒNG LÂM

Tång sî kh¡p thª gian lênh ðênh lßu lÕc không có ch² · c¯ ð¸nh, th§t ðáng thß½ng xót ! Phäi biªt, Tòng Lâm là hang-pháp ho¢ng ðÕo lþi sanh, là ðÕo tràng cüa minh tâm kiªn tánh, nhß áo có bâu, nhß lß¾i có gi«ng. Thân tâm an lÕc, ån u¯ng ði«u hòa, ng߶i có ðÕo thì khuyªn khích h÷ døng công sâu thêm, ng߶i không có ðÕo thì cänh sách h÷ tiªn lên nhß tre ð¥y r×ng, tranh nhau m÷c cao, nhß cây tùng cüa r×ng l¾n, thi nhau hùng dûng vß½n lên, chÆng phø b¯n ân, làm quang vinh ba cõi, th§t là ð¤t tång bäo cüa tång sî v§y.

Lý do khuyên chúng ta nên trø lâu · Tòng Lâm nhß sau :

1. Ng߶i tham thi«n · Tòng Lâm cùng chúng tång làm bÕn ð°ng tham, giúp ích lçn nhau, khuyªn khích lçn nhau, mµt mai ngµ ðÕo, biªt ta ðã lìa thª gian kh± não. Do thª gian kh± trþ giúp ta khai ngµ, nên ta chÆng bö Ta Bà. Ta lìa ðßþc kh± não là nh¶ ng߶i kh± não giúp ta minh tâm, cho nên ta chÆng bö t¤t cä chúng sanh kh± não. Sau ðó, l¤y thª gi¾i này làm ch² ho¢ng ðÕo, l¤y loài ng߶i này làm chúng hóa ðµ. Chúng sanh · thª gi¾i m߶i phß½ng thì nhi«u, chï cho dùng mµt chæ nhi«u chÑ không có s¯ nào khác ð¬ nói. Trong Thi«n ð߶ng chúng ta, nªu mµt ng߶i minh tâm làm giáo chü mµt thª gi¾i, ðµ ng߶i cüa mµt thª gi¾i ðó, nªu hai ng߶i minh tâm, làm giáo chü hai thª gi¾i, ðµ ng߶i cüa hai thª gi¾i ðó. Thª gi¾i nhi«u, giáo chü nhi«u, cu¯i cùng phäi tiªn ðªn mÑc giáo chü nhi«u mà thª gi¾i ít, thì mu¯n ðµ hªt chúng sanh trong m߶i phß½ng thª gi¾i cûng chÆng khó.

2. Sñ tr÷ng yªu cüa Tòng Lâm r¤t sâu, r¤t l¾n, là ng÷n ðèn sáng cüa ð¶i ô trßþc, là ch² trø cüa Tam Bäo. ÐÕi chúng tång læ · ðó tu hành, tuân theo quy cü Tòng Lâm, t¤t cä chÑc sñ và thanh chúng quên lao nh÷c thích hành ðÕo, ng߶i nào cûng có th¬ tu ðªn kiªn tánh thành Ph§t, các chùa tß không th¬ so b¢ng, th§t là cµt trø væng ch¡c cüa dòng ð¶i ô trßþc v§y.

92. PHÁT TÂM LÀM VIŽC

Làm vi®c tÑc là nh§n l¤y chÑc sñ. ChÑc sñ · Tòng Lâm t±ng cµng có 48 ð½n v¸. M²i ð½n v¸ ð«u có phÕm vi riêng bi®t, không ðßþc vßþt qua phÕm vi ng߶i khác. Làm m÷i vi®c trong chúng, c¥n phäi bäo hµ Tòng Lâm nhß nhà mình, coi v§t nhà chùa nhß v§t nhà mình, xem ðÕi chúng nhß ruµt th¸t. Ng߶i có chí này, ai ch¸u làm ng߶i tán gia bÕi sän ? M÷i ng߶i ð«u có tri thÑc này thì Tòng Lâm ngày càng hßng thÕnh, nhi«u nhân tài giöi cµng sñ giúp nhau thì lo gì không có ðÕo !

Ði«u kh¦n yªu nh¤t là vi®c làm phäi y theo pháp Tòng Lâm mà làm, l¶i giäng nói cûng phäi y theo pháp Tòng Lâm mà giäng nói, chÆng nên nói chuy®n thª tøc, bàn v« chính tr¸. Cänh tïnh chúng nhß v² con th½, ði«u phøc chúng nghiêm kh¡c nhß Diêm Vß½ng. Dùng tâm B° Tát thß½ng cái kh± cüa ng߶i, dùng m£t La Sát phá cái ngu cüa ng߶i. Trong tâm tròn mà ngoài m£t vuông, tâm hi«n t× mà l¶i nói dæ m¾i có th¬ dÑt vi®c, yên ng߶i, ð¬ khöi trái phép, loÕn chúng. Oai nghi t« chïnh, tª hÕnh tinh nghiêm, nói nín làm ng߶i kinh sþ, ngôn t× hòa nhã hay ð©p, l¶i nói ra ð«u ðúng theo quy cü, thß·ng phÕt công b¢ng không có thiên v¸. ÐÕi chúng th¤y ðó sþ mà kính mªn. Nªu t¤t cä ng߶i th߶ng trø ð«u vui vë, cho chÑc sñ là quý báu, nhß thª, lâu ngày s¨ có nhân tài xu¤t s¡c cüa pháp môn v§y.

93. THÍCH LÀM THANH CHÚNG

Ng߶i không làm chÑc sñ nào trong Tòng Lâm g÷i là thanh chúng. Th߶ng th߶ng ng߶i l§p chí cao thßþng phäi phát tâm chÆng r¶i Tòng Lâm, l¤y ngµ làm kÏ hÕn, do ðó trß¾c tiên xä bö qu¥n áo dß, r°i xä bö túi bát, ti«n bÕc ð¬ khöi b§n lòng, giäm tr× sñ chß¾ng ngÕi cüa v÷ng ðµng. Quét mµt cái sÕch hªt, muôn thÑ lo nghî ð«u không, nß½ng thân n½i Thi«n ð߶ng, buông tâm · trên ðÕo. Dù cho tr¶i xoay ð¤t chuy¬n cûng không dính dáng gì ðªn ta. Quên ngày tháng, quên ¤m lÕnh, ð£t thª thái nhân tình ra ngoài thª gi¾i. Lúc tinh t¤n thì không nhân không ngã, ðâu biªt ðói khát. Lúc h½i biªng nhác thì có ng߶i xách t¤n, ðâu có lui søt mà phäi ån nån. Dçu sanh lên cõi Tr¶i Tam Thi«n cûng chÆng b¢ng mµt ni®m chuyên tham. Thi«n tham t¾i vô l§u, thân quên ð¤t mà ð¤t quên tr¶i. Giæ ðßþc nghi tình thì tâm tñ ðúng nhß lý, lý tñ ðúng nhß sñ. M¡t không ränh ð¬ th¤y ng߶i, ðâu phân ng߶i ð©p ng߶i x¤u . Tai không ränh ð¬ nghe chuy®n, thì ðâu biªt chuy®n d· chuy®n hay. Xem chÑc sñ nhß Ph§t s¯ng, xem ng߶i bên cÕnh nhß ruµt th¸t. Cái ðÕo ðÕi-vong (quên hªt) hi®n ti«n, cái công ti¬u ngµ chÆng k¬. ThÆng ðªn ðánh m¤t m£t mûi m© sanh (kiªn tánh), trâu tr¡ng s¶ s¶ (tñ tánh) chÆng t× ng߶i khác mà ðßþc. Ngµ r°i dñng pháp tràng làm giáo chü · thª gi¾i phß½ng khác ðµ chúng sanh khiªn cho ðÑc Ph§t vui c߶i · trong Th߶ng T¸ch Quang.

94.TÌNH NGUYŽN NH‡N CHºC HÀNH дN

(Ng߶i phøc vø vi®c ån u¯ng cho tång chúng)

 
 

Trách nhi®m hành ð½n th§t là vi®c cüa B° Tát. Trách nhi®m n£ng trong Tòng Lâm là chÑc hành ð½n. Ng߶i hành ð½n trß¾c hªt phäi rõ cái ðÕo b°i phß¾c, kª ðªn giæ cái tâm yêu v§t. Chánh pháp trø lâu dài, công · hành ð½n. Tòng Lâm an ±n lâu dài, ðÑc quy v« hành ð½n. Ng߶i ta th߶ng nói : "Kë vô phß¾c b°i phß¾c, kë có phß¾c c¥n phäi b°i thêm næa". Sao v§y? Ch² tø t§p cüa t¤t cä Thánh Hi«n trong m߶i phß½ng pháp gi¾i m¡t tr¥n chÆng th¤y, chÑ chÆng chút d¯i nhau. Xßa có Ph± Hi«n làm hành ð½n, Di L£c làm ðÕi höa (ðun bªp), Quan Âm làm phÕn ð¥u (n¤u c½m), Vån Thù lßþm gi¤y vøn, còn Qui S½n thì làm thái ð¥u (rØa cäi), Tuyªt Phong làm phÕn ð¥u, Lâm Tª làm viên ð¥u (tr°ng rau cäi), Mã T± quét tß¾c, Bá Trßþng th¸ giä. Các v¸ hành ð½n ð«u là B° Tát, các v¸ chÑc sñ ð«u là T± Sß, phát tâm làm vi®c, ra sÑc ch¸u kh± ð«u là cúng d߶ng m߶i phß½ng chß Ph§t và chúng Tång Hi«n Thánh.

Ði«u kh¦n yªu nh¤t, mu¯n hành hÕnh này, trß¾c tiên phäi dÑt tâm gi§n h¶n, thì ð°ng sñ v¾i ng߶i m¾i hòa thu§n ðßþc. Kª di®t tr× biªng nhác, thì vi®c cüa nhà chùa m¾i có th¬ làm hoàn chïnh ðßþc. Dù làm höng vi®c b¸ chï trích, phäi quy l²i v« mình, chÆng nên ð± l²i cho ng߶i. Ba mß½i nåm b°i phß¾c, công lao l¾n, kh± hÕnh cao, thân tâm thu¥n thøc, mµt mai vo gÕo, chøm lØa ho£c thái rau, n¤u nß¾c, b²ng chÕm nh¢m cái này (kiªn tánh) m¾i biªt hành ð½n không chß¾ng ngÕi tham thi«n. Nói chung, t¤t cä T± Sß ð«u t× kh± hÕnh mà ra, t¤t cä B° Tát ð«u do kh± hÕnh mà vào. Nh§n chÑc hành ð½n cûng chÆng khoái ß !

95. BIŠT NHÂN BIŠT QUÄ

Hai chæ NHÂN QUÄ, m߶i pháp gi¾i ð°ng nhau. B¤t cÑ n½i nào lúc nào, ng߶i nào, vi®c gì ð«u chÆng ra ngoài nhân quä. Nhß cái nhân tham thi«n quyªt ð¸nh cäm cái quä ðÕi ngµ. Nhân ni®m Ph§t quyªt ð¸nh cäm cái quä vãng sanh Tây phß½ng. TÕo nhân phá gi¾i quyªt ð¸nh cäm quä ð¸a ngøc. Tu nhân trì gi¾i quyªt ð¸nh cäm quä sanh lên Tr¶i. Nhân tr°ng mè quyªt ð¸nh cäm quä mè, nhân tr°ng ð§u quyªt ð¸nh cäm quä ð§u. Tu nhân Tòng Lâm cäm quä ng°i ðÕo tràng. Tu nhân kh± hÕnh cäm quä phß¾c ðÑc. Tu nhân thi«n ð¸nh cäm quä trí hu®. Làm nghi®p nhân chúng sanh cäm quä chúng sanh. Tu nhân giäi thoát cäm quä chß Ph§t. Mu¯n biªt nhân ð¶i trß¾c thì xem ch² hß·ng thø cüa ð¶i này. Mu¯n biªt quä ð¶i sau thì xem vi®c làm cüa ð¶i này. Ti«n nhân h§u quä ð«u tÕi n½i mình, thay ð¥u ð±i m£t ð«u do nhân quä. Mµt l¶i nói, mµt vi®c làm c¥n phäi xét lþi hÕi, nh¤t cØ nh¤t ðµng ð«u chÆng ngoài nhân quä. H­ có ðµng ni®m cho ðªn làm vi®c ð«u là tÕo nhân, có gieo nhân thì phäi g£t quä. Kë mang quä tu nhân thì nhân g°m bi¬n quä. Kë tu nhân cäm quä thì quä su¯t ngu°n nhân. Ngàn Thánh muôn Ph§t cûng chÆng th¬ ra khöi nhân quä. Th߶ng có ng߶i ch¤p "khoát-ðÕt-không" (ch¤p cái không cüa tuy®t di®t) bác bö nhân quä, ¤y là ng߶i mù dçn cä b÷n mù cùng vào h¥m lØa. Sñ bác bö nhân quä th§t nguy hi¬m thay !

96. PHÁT THŽ NGUYŽN L•N

Thª gian và xu¤t thª gian ð«u có phát th® nguy®n l¾n. Hai ng߶i tranh giành ð¤t ðai, ng߶i nào cûng c¥u th¡ng, B° Tát ¡t làm mãn nguy®n cho ng߶i có ðÕo ðÑc thành tâm tin Ph§t. Nªu ng߶i có ðÕo ðÑc lÕi bÕi, ng߶i không ðÕo ðÑc lÕi th¡ng, cûng là do cäm Ñng cüa nhân quä chÆng ð°ng mà xäy ra nhß thª.

Chúng ta là ng߶i trø Tòng Lâm, trß¾c phát nguy®n l¾n quyªt li­u sanh tØ, kª phát nguy®n l¾n quyªt thành Ph§t ðÕo, lÕi phát nguy®n l¾n ðµ hªt chúng sanh. Ho¢ng nguy®n này là th߶ng khóa h¢ng ngày chÆng chút gián ðoÕn ng×ng nghï. Nªu ng×ng nghï mµt chút, có th¬ b¸ ð÷a ð¸a ngøc, ðây g÷i là th®. Ðã l§p th® nguy®n, thì không th¬ trái nguy®n mµt chæ m¾i là ðü cä hÕnh nguy®n, l¶i nói vi®c làm phù hþp v¾i nhau. Chï nói ån mà chÆng t×ng nªm thì chÆng th¬ no, ðây là nói suông. Nhß phát nguy®n mà chÆng hành thì chÆng th¬ ðªn, ðây là nguy®n suông, b¤t quá chï tu cái nhân phát nguy®n mà thôi. Ng߶i tu hành chÆng nên chï tu cái nhân phát nguy®n, mà nh¤t ð¸nh c¥n phäi hành cái vi®c cüa phát nguy®n m¾i ðúng.
 

LÕi, nguy®n có tà chánh, cûng có l¾n nhö. Thª nào là nguy®n tà ? Nhß phát nguy®n c¥u tài, tham s¡c, h÷c Tiên ð¡c ðÕo, ðây g÷i là nguy®n tà. Phát nguy®n chánh là phát nguy®n ðµ chúng sanh, phát nguy®n li­u sanh tØ, phát nguy®n h÷c kinh giáo, phát nguy®n thành Ph§t ðÕo, ðây g÷i là nguy®n chánh. Nguy®n l¾n là chÆng nhæng vì tñ ðµ, phäi ðµ t¤t cä chúng sanh trên kh¡p quä ð¤t, chÆng ðµ mµt loài mà phäi ðµ t¤t cä chúng sanh trong løc ðÕo, chÆng ðµ chúng sanh trong mµt thª gi¾i mà phäi ðµ chúng sanh kh¡p m߶i phß½ng thª gi¾i, ðây g÷i là nguy®n l¾n. Nguy®n nhö là phát nguy®n ðµ chính mình, chÆng nguy®n ðµ ng߶i khác, phát nguy®n ðµ chúng sanh ð¸a ngøc, chÆng nguy®n ðµ loài súc sanh, phát nguy®n ðµ cha m© mình, chÆng nguy®n ðµ cha m© ng߶i khác, ðây g÷i là nguy®n nhö.

.