Tìm Ph§t — Ðâu

Minh Tâm

Nhæng Bß¾c Thành ÐÕo

 

Theo Ph§t giáo B¡c tông thì ðÑc Ph§t Thích Ca ðã tìm ra ðßþc Chân Lý, chÑng ngµ ðÕo quä dß¾i cµi B° Ы, sáng s¾m ngày mùng tám tháng chÕp âm l¸ch. CÑ theo truy«n th¯ng, m²i nåm chúng ta làm l­ kÖ ni®m ngày tr÷ng ðÕi ðó g÷i là L­ Thành ÐÕo, ðánh d¤u bß¾c ð߶ng mà Thái TØ T¤t ÐÕt Ða ðã ði qua, bß¾c ð߶ng mà t¤t cä chúng sinh cûng s¨ ði qua, mau ch§m tùy tr߶ng hþp.

ÐÑc Ph§t ðã long tr÷ng tuyên b¯: "Ta là Ph§t ðã thành, các ngß½i là Ph§t s¨ thành", mµt câu nói làm hÑng kh·i m÷i ng߶i tinh t¤n tiªn bß¾c trên ð߶ng tu hành, chÑ không cam tâm chìm n±i mãi trong bi¬n kh±.

Nhßng t× h½n 2500 nåm nay, sau ðÑc Ph§t Thích Ca ðã có ai thành Ph§t næa ðâu? Ðúng v§y, cõi ta bà này m¾i có mµt ðÑc Ph§t Thích Ca mà thôi, nhßng vì quä Ph§t là cao tµt, là viên mãn nên phäi lâu l¡m m¾i thành ðßþc. Còn nhæng quä v¸ dß¾i nhß B° Tát, Duyên giác, Thanh Vån, Hi«n Thánh ... thì ch¡c ch¡n ðã có nhi«u ng߶i chÑng ðßþc. Nh¤t Ph§t xu¤t thª, Thiên Ph§t hµ trì: Mµt v¸ Ph§t ra ð¶i thì có hàng ngàn Ph§t üng hµ, th¸ hi®n dß¾i nhi«u hình thÑc khác nhau.

Các chúng sinh nào duyên may g£p Ph§t tÕi thª, ðßþc nghe Pháp t× kim kh¦u Ph§t nói ra, thì tu hành mau ðßþc giác ngµ; nhæng chúng sinh khác không có duyên lành g£p Ph§t, nhßng ðã g£p Pháp cüa Ph§t ð¬ lÕi r°i cÑ ðúng nhß Pháp mà tu hành thì cûng tu¥n tñ bß¾c trên nhæng b§c thang giäi thoát, t× th¤p lên cao. Ðó cûng là thành ðÕo, nhßng quä v¸ th¤p h½n Ph§t nhi«u.

Nªu ta ð×ng quan ni®m Thành ÐÕo là Thành Ph§t, là giác ngµ và giäi thoát hoàn toàn, mà hi¬u nghîa thành ðÕo là hoàn thành ðoÕn ð߶ng ð¸nh ði thì hàng ngày ðã có biªt bao nhiêu ng߶i thành ðÕo. Nhi«u ðoÕn ð߶ng ng¡n h÷p thành con ð߶ng dài, con ð߶ng ð¸nh ði ðây là con ð߶ng hß¾ng v« chân lý, giác ngµ và giäi thoát, ch¾ không nh¢m tiªn ðªn nhæng møc tiêu ích kÖ, th¤p hèn, mê m¶, tr¥m luân và ðau kh±.

Nhæng v¸ tu hành chân chính ðã dÑt bö phi«n não, chÑng ngµ chân tâm, thì tuy vçn mang xác phàm, vçn ån ngü làm vi®c trong cänh ð¶i ô trßþc này, nhßng ðã thành ðÕo mµt ph¥n r°i, có th¬ ðã chÑng Thanh Vån, Duyên Giác, hay B° Tát mà nào có ai hay? Các ngài cÑ an nhiên tñ tÕi mà tu hành theo l¶i Ph§t dÕy, còn chÑng ð¡c hay không cûng chÆng b§n lòng; nªu còn th¤y có chÑng, có ð¡c, có mình ð¬ chÑng, có Pháp ð¬ ð¡c thì không phäi chÑng ð¡c r°i, vì còn ch¤p ngã, ch¤p pháp. H½n næa, các ngài chÆng bao gi¶ thèm nói ra là ðã chÑng ð¡c thì ng߶i ð¶i làm sao biªt ðßþc.

Chúng ta phäi tin r¢ng có tu là có chÑng, có hành là có ð¡c, không thành Ph§t thì cûng thành T±, không thành Thánh thì cûng thành Hi«n, chï sþ không tu hay tu không ðúng ð߶ng mà thôi.

ÐÑng v« lý mà nói, thành Ph§t tÑc là nh§n ra ông Ph§t · trong mình, là tr· v« v¾i cái bän tính thanh t¸nh sÇn có cüa mình thì ai cûng có khä nång làm ðßþc và ðã t×ng làm r°i, ðã t×ng thành ðÕo r°i. Có khác là ðÑc Ph§t ðã sáng su¯t viên mãn và vînh vi­n, xé bö hÆn màn vô minh, giäi thoát m÷i tri«n phßþc. Các v¸ B° Tát, Duyên Giác, Thanh Vån, Thánh Hi«n cûng ðã ðßþc giác ngµ và giäi thoát, nhßng m¾i ðßþc t×ng ph¥n mà thôi, chßa ðßþc sáng su¯t r¯t ráo. Còn chúng sinh thì vçn s¯ng trong ðêm t¯i, si mê tham døc, kh± ðau, thïnh thoäng nh¶ chân tâm Ph§t tánh cûng biªt hé m¡t nhìn v« m£t trång, cûng hß·ng mµt chút ánh sáng, nhßng chï trong ch¾p nhoáng r°i lÕi b¸ màn vô minh che phü, ðôi m¡t lÕi nh¡m lÕi, ho£c nhìn ði ch² khác, ánh sáng lÕi b¸ mây ðen che phü, bóng t¯i bao trùm, không th¤y gì næa.

ÐÑc Ph§t ví nhß m£t tr¶i ban ánh sáng cho muôn loài, nhß m£t trång chiªu tö m÷i v§t trong ðêm t¯i, nhß ng÷n ðèn pha trên ðïnh núi chiªu sáng th§t xa cho thuy«n bè biªt l¯i mà ði.

Các v¸ Hi«n Thánh ví nhß ðèn d¥u, cûng chiªu sáng ðßþc cho mµt cån phòng, nhßng không chiªu xa h½n ðßþc. Còn chúng sinh thì thïnh thoäng cûng lóe lên ðôi chút ánh sáng nhß ðom ðóm trong ðêm t¯i, nhß chiªc diêm qu©t bùng lên trong giây lát r°i t¡t ngúm, chßa biªt bao gi¶ m¾i lÕi loè lên.

Mu¯n sáng lâu, sáng nhi«u, sáng xa, con ng߶i phäi g¡ng sÑc, ði t× ch² c÷ ðá, kéo g± ra lØa r°i m¾i phát minh ra diêm qu©t, b§t lØa, ðèn d¥u sau cùng là ðèn ði®n, ðèn pha, träi qua nhi«u th¤t bÕi khó khån, m¾i ðªn ch² có mµt ngu°n nång lßþng ánh sáng b«n lâu.

Ng߶i tu cûng thª, phäi tñ lñc tu hành các Pháp môn mà ðÑc Ph§t chï dÕy, r°i cùng các b§c Thi®n Tri ThÑc n¡m tay nhau cùng tiªn v« n¨o giác ngµ. Có ði là có ðªn, dù träi qua bao nhiêu ð¶i, bao nhiêu kiªp cûng không nän chí, dù g£p muôn ngàn tr· ngÕi cûng không ngã lòng. Ði«u ðáng sþ là e khó, ngÕi m®t, g£p thØ thách là d×ng chân lui bß¾c thì chÆng bao gi¶ ðªn ðích ðßþc.

Hàng ngày, chúng ta hãy ð£t ra nhæng møc tiêu nho nhö và quyªt tâm thñc hi®n cho kÏ ðßþc. Thí dø: Chúng ta nh¤t ð¸nh tr× bö lòng tham døc, cái gì trái ðÕo là không làm, không ð¬ các ði«u x¤u lôi cu¯n hay nh§n chìm, ðó là thành ðÕo bö lòng tham døc.

Chúng ta t§p bö tánh nóng gi§n, ai phá cûng m£c, ai chê cûng c߶i, ðó là thành ðÕo bö ðßþc nóng n¦y, sân h§n.

Chúng ta quyªt tr× si mê, nh§n chân giá tr¸ cüa m÷i sñ v§t, biªt phäi trái, chính tà, ðó là thành ðÕo bö ðßþc si mê v÷ng tß·ng.

Nåm nay quyªt ð¸nh ån chay tr߶ng, giæ ðü c¤m gi¾i, tøng kinh, trì chú, làm lành lánh giæ, ðó là thành ðÕo trong vi®c tñ tu, tñ h÷c.

Nåm sau quyªt h÷c cho thông, tham thi«n nh§p ð¸nh ð¬ ngµ chân tâm, chÑng th§t tß¾ng, (dî nhiên, ph¥n nào thôi), tu hành thanh t¸nh, ðµ mình, ðµ ng߶i ðó là thành ðÕo trong vi®c tñ giác, giác tha.

Chúng ta phäi hi¬u r¢ng ðã mang thân ng߶i thì có nhi«u nªt t¯t nhßng cûng có ðü t§t x¤u, có lúc tinh t¤n thì cûng có lúc giäi ðãi, có l¥n thành công thì cûng có phen xøp h¯, sa h¥m. Cho nên phäi tu t§p ð«u ð«u cho thành thói quen, b¾t mµt vi®c ác, thêm mµt vi®c lành. Ð×ng ð¬ sáu cån, sáu tr¥n làm chü lôi cu¯n mình vào ð߶ng l¥m lÕc, mà phäi phân tích rõ r®t ðâu là vi®c làm cho bän ngã th¤p hèn, ðâu là hành ðµng phøng sñ cho toàn th¬ chúng sinh. Phäi th¤y t¤t cä là mµt, phäi chuy¬n thÑc thành trí, bö các nh§n thÑc sai l¥m, ch¤p trß¾c v¸ kÖ, dùng trí hu® sáng su¯t làm nhæng vi®c ðúng v¾i sñ th§t, xÑng v¾i tánh, y nhß Pháp, phá tr× ch¤p ngã và ch¤p pháp, bö cái th¤p hèn ð¬ hß¾ng v« ch² cao cä. Phäi biªt quán xét vÕn v§t vô th߶ng, quán thân b¤t t¸nh, quán th÷ th¸ kh±. Nªu có l²i l¥m thì thành tâm sám h¯i, ngã n½i ðâu thì ch¯ng tay n½i ðó mà ðÑng d§y, không tái phÕm næa. Chúng ta vçn s¯ng nhß th߶ng, m¡t vçn nhìn, tai vçn nghe nhßng tâm ðã thay ð±i khác trß¾c, quan ni®m, nh§n xét không còn nhß lúc chßa tu. M¡t nhìn s¡c nhßng biªt nó là giä hþp, tai nghe tiªng nhßng biªt ðó là hß huy¬n, mûi ngØi mùi nhßng biªt ðó là mµng äo, lßÞi nªm v¸ nhßng biªt ðó là vô th߶ng, thân xúc chÕm nhßng biªt ðó là b¤t t¸nh, ý tác ðµng nhßng biªt ðó là mê l¥m ... R°i nh¶ giæ gi¾i mà sinh иnh, có ð¸nh m¾ phát Hu®; nh¶ trí hu® sáng su¯t mà thay ð±i cuµc ð¶i, hoán cäi thân tâm, hß¾ng m÷i vi®c làm ðªn Chân Thi®n MÛ. Ðó là tiªn bß¾c khá xa trên ð߶ng Thành ÐÕo r°i.

CÑ tinh chuyên mà tiªn tu, nay mµt chút, mai mµt ph¥n, kiªp này chßa ðßþc thì kiªp sau, ð×ng quan tâm th¶i gian, ð×ng b§n lòng v« chÑng ð¡c, nhi«u cái thành ðÕo nhö hþp thành cái thành ðÕo l¾n lao tuy®t v¶i.

Nhân ngày kÖ ni®m L­ Thành ÐÕo cüa ðÑc Ph§t Thích Ca, nguy®n c¥u t¤t cä chúng sinh hªt kh±, b¾t mê nh¶ có nhæng thành ðÕo nhö, r°i s¨ ðßþc sáng su¯t, giác ngµ và giäi thoát hoàn toàn ch¶ lúc thành ðÕo l¾n.