(Ph¥n ð¥u)

Tùng
Nh¤t HÕnh
(Tiªp theo và hªt)
Sau mµt tu¥n trà mà hß½ng th½m làm cho tïnh táo cä gi¤c mµng m߶i låm nåm tr߶ng, Kaniska höi thåm v« c§n sñ. Qu¯c sß Ngµ ÐÕt tuy ðã b¯n mß½i sáu, vçn còn th¤y tüi thân nhß mµt ðÑa bé con, khi nghe ng߶i tri kÖ höi ðªn thân ph§n mình. Qu¯c sß k¬ lÕi cuµc ð¶i m߶i m¤y nåm cüa mình v¾i th§t nhi«u chi tiªt. Tôn giä l¡ng tai nghe r¤t chåm chú, không h« ng¡t l¶i bÕn, thïnh thoäng lÕi th· dài, tö ý thß½ng xót. Nghe xong, tôn giä xin xem møt ghë. Ngµ ðÕt ðÑng d§y vén ¯ng qu¥n cho bÕn xem. Møt ghë nhß tr×ng m¡t nhìn cä hai ng߶i. Tôn giä g§t ð¥u bäo qu¯c sß buông ¯ng qu¥n xu¯ng, r°i nói:

- Không sao, dß¾i chân núi có mµt dòng su¯i tên là Giäi Oan Tuy«n, có th¥n lñc chæa ðßþc b®nh này. Tri kÖ ngü lÕi ðây; sáng mai chúng ta xu¯ng su¯i, tôi s¨ v¯c nß¾c su¯i rØa cho tri kÖ. Møt ghë s¨ lành. Không có gì ðáng ngÕi. Chï c¥n v¯c nß¾c rØa hai l¥n là b®nh cüa tri kÖ s¨ lành hÆn.

Nói xong tôn giä ði vào. Lát sau tñ tay mang ra mµt ch§u nß¾c ¤m, mµt chiªc khån và mµt n¡m mu¯i, c߶i và nói:

- Tri kÖ ðã t×ng rØa ghë cho tôi su¯t hai nåm tr¶i, bây gi¶, trß¾c khi tri kÖ ðßþc nh¶ nß¾c su¯i giäi oan lành b®nh, tôi xin phép ðßþc rØa ghë cho ng߶i l¥n cu¯i cùng.

Ngµ ÐÕt toan m· l¶i t× ch¯i, nhßng ngß¾c nhìn c¯ nhân, ông biªt không th¬ nào ngån ðßþc, bèn im l£ng ðßa chân cho tôn giä rØa. Mµt chân quÏ xu¯ng, mµt chân dçm trên ð¤t, tôn giä nghiêng ng߶i c¦n tr÷ng rØa møt ghë cho Ngµ ÐÕt. Bàn tay cüa tôn giä ði t¾i ðâu thì th¸t da Ngµ ÐÕt êm d¸u t¾i ðó. Chï có nß¾c mu¯i và mµt cái khån thôi mà tôn giä ðã làm d¸u ði bao nhiêu ðau ð¾n cüa sáu tháng ð߶ng tr߶ng. V¸ qu¯c sß trë nhìn bÕn rØa ghë cho mình mµt cách kính c¦n mà không biªt m¡t mình ðã nhòa l®. Kaniska rØa xong møt ghë thì bßng ch§u nß¾c vào. Lát sau ông mang ra mµt ch§u nß¾c khác và mµt t¤m khån khác. Ông c·i áo cho Ngµ ÐÕt và lau t¡m cho qu¯c sß. R°i ông lÕi lau t¡m cä ph¥n dß¾i thân hình Ngµ ÐÕt. Không dám lên tiªng cän ngån, qu¯c sß Ngµ ÐÕt phäi ð¬ cho bÕn t¡m rØa t× trên xu¯ng dß¾i, ngoan ngoãn nhß mµt chú bé. Lau t¡m xong, tôn giä vào l¤y ra cho Ngµ ÐÕt mµt bµ qu¥n áo sÕch s¨ cüa chính mình, và kh·i sñ m£c vào ng߶i cho bÕn. Bµ qu¥n áo nh©, th½m ngát tr¥m hß½ng.

T¯i hôm ¤y, Ngµ ÐÕt ðßþc ån cháo tr¡ng do tôn giä Kaniska tñ tay n¤u l¤y m¶i bÕn. Ån xong, ông ðßþc tôn giä ðßa vào mµt liêu phòng có gi߶ng chiªu sÕch s¨ th½m tho. Tôn giä chúc ông yên gi¤c và h©n ngày mai, sau khi u¯ngtrà, s¨ cùng nhau xu¯ng su¯i.

Bu±i khua, khi tiªng chuông chùa ð¥u tiên ngân lên thì Ngµ ÐÕt th¤y mình không còn ch¶ ðþi ðßþc næa. Cä ðêm møt ghë hành hÕ ông ðau nhÑc nhß chßa bao gi¶ ông biªt ðau nhÑc là gì. Ðþi cho ðªn sáng thì lâu quá. Qu¯c sß bèn quyªt ð¸nh m· cØa xu¯ng núi mµt mình. "Chi«u qua ta có nghe tiªng su¯i róc rách khi ng°i nghï dß¾iß chân núi" qu¯c sß th¥m nghî. Tr¶i còng ð¥y sß½ng nhßng Ngµ ÐÕt vçn tìm th¤y ðßþc con ð߶ng mòn ði xu¯ng núi. Ði mµt h°i lâu thì ông lÕi nghe ðßþc tiªng su¯i róc rách. Sau ðó ông ðã tìm t¾i b¶ su¯i.

QuÏ trên mµt täng ðá, ông s¡n ¯ng qu¥n bên trái cho møt ghë lµ ra. Ông th· nhæng h½i th· th§t dài, th§t nh© và nhiªp tâm quán ni®m. Ðây là giòng Giäi Oan Tuy«n mà nß¾c có th¥n lñc chæa ðßþc chÑng b®nh cüa mình. Ông tin tß·ng n½i l¶i nói cüa tôn giä Kaniska. Ông ni®m Ph§t r°i cúi xu¯ng v¯c nß¾c trong lòng hai bàn tay ð¬ phä xu¯ng møt ghë m£t ng߶i. Nß¾c su¯i tê cóng hai tay. Run run, ông làm chÖ ð± hªt mµt nØa v¯c nß¾c ra ngoài, chï còn có mµt ít nß¾c phä trúng vào møt ghë. Nhßng t×ng ¤y nß¾c phä vào møt ghë cûng ðü làm ðau nhÑc ðªn xß½ng tüy, khiªn ông ngã ra b¤t tïnh trên b¶ su¯i. Trong c½n mê ông th¤y mµt khuôn m£t ðö tía, râu ria dñng ngßþc, khuôn m£t nhìn thÆng vào ông höi:

- Ngß½i là ng߶i h÷c nhi«u, hi¬u rµng, v§y ðã t×ng ð÷c sách Tây Hán Thß chßa?

Ngµ ÐÕt quá ð²i ngÕc nhiên, nhßng vçn g§t ð¥u ðáp:

- Tôi có ð÷c.

- Có ð÷c Tây Hán Thß ch¡c ngß½i còn nh¾ vø án Viên Án và Tri®u Th¯ chÑ? Viên Án dèm pha thª nào mà khiªn cho Tri®u Th¯ phäi b¸ chém ngang hông · chþ Ðông; ngß½i có biªt không? Chao ôi! Oan Ñc biªt ch×ng nào. Ngß½i có biªt kiªp trß¾c chíng ngß½i là Viên Án và ta chính là Tri®u Th¯ hay không? Ta b¸ ngß½i giªt oan, nên ð¶i ð¶i ta tìm ngß½i ð¬ báo oán. Tuy nhiên trong m߶i kiªp liên tiªp, ngß½i làm cao tång, gi¾i lu§t nghiêm tinh, do ðó ta không th¬ nào tìm ðßþc c½ hµi trä thù. Nhân trong kiªp này ngß½i ðßþc hß·ng sñ ðãi ngµ cüa vua mà sinh tâm kiêu xa hao t±n ðªn âm ðÑc, cho nên ta m¾i có c½ xen vào làm hÕi ng߶i ðßþc. Chính ta là møt ghë cüa ngß½i. Chính ta là oan gia cüa ngß½i ðó.

Qu¯c sß nhìn kÛ m£t ng߶i ð¯i di®n, kinh hãi, toàn thân toát m° hôi hµt. Ông ð¸nh m· mi®ng lên tiªng nói mµt ði«u gì, nhßng cu¯i cùng không tìm ra ðßþc mµt l¶i nào cho nên lÕi thôi. Ông th¤y khuôn m£t ð¯i di®n ðö tím kia b²ng nhiên d¸u lÕi. Ng߶i ¤y nói gi÷ng hòa d¸u h½n trß¾c:

- Thôi ngß½i khöi c¥n nói nång gì cä. Trong bao nhiêu kiªp, ta ðã ðau kh± vì m¯i oan c×u, và chính m¯i oan c×u ðó ðã dìm mãi ta vào cõi u minh dày ð£c. Nay nh¶ có tôn giä Kaniska ðem nß¾c tam muµi t× bi mà rØa cho ta, m¯i oan c×u này t× ðây s¨ ðßþc c·i bö. Ta s¨ không còn theo ngß½i ð¬ mà báo oán næa. Ph¥n ngß½i nh¶ có phß¾c báo l¾n, cho nên ngß½i m¾i g£p ðßþc tôn giä Kaniska, ðßþc tôn giä ðßa t¾i su¯i giäi oan này mà rØa sÕch nghi®p xßa. Thôi t× nay v« sau giæa chúng ta không còn ai nþ ai næa nhé. Hãy v¯c nß¾c lên mà rØa thêm mµt l¥n thÑ hai næa, mau lên!

Ngµ ÐÕt b×ng tïnh choàng d§y. Ông lÕi quÏ xu¯ng trên täng ðá b¶ su¯i, cúi xu¯ng v¯c ð¥y nß¾c su¯i trong hai tay, phä vào møt ghë. L¥n này, cä v¯c nß¾c ð¥y ðßþc phä tràn vào møt ghë, gây ðau nhÑc g¤p bµi l¥n trß¾c. Ðau th¤u cä tim can, ông lÕi ngã ra b¤t tïnh l¥n næa trên b¶ su¯i. Nhßng trong c½n mê l¥n này Ngµ ÐÕt không th¤y khuôn m£t ðö tía kia næa. Ông cäm th¤y thân tâm nh© nhàng, an ±n. Ông m½ th¤y mình ðang ði trong mµt khu r×ng r§m rÕp, thoån tho¡t nhäy qua các mô ð¤t và các bøi r§m mµt cách nh© nhàng, nh© nhàng nhß có cánh bay, nh© nhàng nhß mµt con bß¾m li®ng trên ðám cö. Ông th¤y ông là mµt ðÑa trë ðang chÜ ch½i trên cánh ð°ng mùa xuân, hoa tím hoa vàng n· ð¥y trên cö biªc. Ông th¤y ông b½I ngØa trên mµt dòng sông hai m¡t theo dõi mây tr¶i xanh ng¡t. Ông th¤y ông là mµt ðÑa trë m£c áo mùa xuân, chÕy ch½I trên mµt khu ð°I tuyªt phü. Tr¶i lÕnh, ông chÕy vào nhà, ðßa hai tay sß·i ¤m trên ng÷n lØa h°ng, bên phäi là bà ngoÕi ông ðang khâu vá, bên trái là mçu thân ông ðang nhìn ông âu yªm. LØa ¤m quá, ông không còn có ý mu¯n chÕy ra ngoài tr¶i lÕnh næa. B²ng tiªng vßþn kêu g¥n ð¤y làm ông gi§t mình thÑc d§y. Nhìn quanh, ông th¤y mình ðang n¢m bên b¶ su¯i, tiªng chim chóc ca hát vang cä núi r×ng. N¡ng ðã lên tñ bao gi¶ ðang sß·I ¤m m÷I v§t. Ngµ ÐÕt cäm th¤y ¤m áp, nh© nhàng, khoan khoái. Ông choàng d§y, vÕch qu¥n nhìn xu¯ng b¡p chân. Møt ghë ðã héo m£t, b¡t ð¥u ðâm da non. Møt ghë ðã lành.

Ngµ ÐÕt ðÑng d§y. Ông cäm th¤y ng߶i ð¥y sinh lñc, không c¥n cây g§y trúc næa. Ông nhìn quanh tìm con ð߶ng mòn ð¬ tr· lên chùa tÕ ½n tôn giä Ca N£c Ca. Nhßng nhìn kÛ, ông chÆng th¤y có con ð߶ng mòn nào cä. LÕ quá, chính mình sáng nay ðã t× con ð߶ng ¤y tìm xu¯ng b¶ su¯i ðây mà. Nhßng quä thñc là không có con ð߶ng mòn nào cä. Xung quanh ông chï toàn là bøi cây và täng ðá. Ngµ ðÕt nh§n ra mµt täng ðá quen thuµc không xa ch² mình ðang ðÑng. Ðó là täng ðá mà trên ðó chi«u qua khi t¾i chân núi ông ðã ng°i nghï. Ông ngß¾c nhìn lên núi. M£t tr¶i ¤m áp ðã xua hªt sß½ng mù. Nhßng cung vàng ði®n ng÷c cüa ngôi pháp vû · ðâu, ông ðßa m¡t tìm mãi mà không th¤y. Hai cây tùng vß½n cao ð÷t l¤p trong mây mà hôm qua ông ðã th¤y rõ ràng, bây gi¶ cûng không còn d¤u vªt. T¤t cä nhæng gì ông ðã th¤y ðã s¯ng su¯t mµt ðêm qua bây gi¶ ðã tan biªn nhß mµt gi¤c mµng. Ông ng°i xu¯ng trên mµt täng ðá, h°i tß·ng lÕi nhæng di­n biªn cüa sñ vi®c chi«u qua, t× lúc nh§n ra sñ có m£t cüa hai cây tùng, cho ðªn lúc tìm ra ngôi phÕm vû, g£p m£t chú ti¬u ð°ng và hµi ngµ v¾i tôn giä Ca n£c Ca. R°i ðªn mµt tu¥n trà, r°i ðªn mình ðßþc tôn giä rØa ghë, cho m£c mµt bµ áo qu¥n nh©, sÕch, ngát hß½ng tr¥m. Ngµ ÐÕt nhìn lÕi bµ áo qu¥n mình ðang m£c. Ðó vçn là bµ áo qu¥n mang theo sáu tháng nay t× chùa An Qu¯c. Ngµ ÐÕt th· dài, biªt m¯i duyên kÏ ngµ t¾i ðây ðã mãn. Hß¾ng v« ðïnh CØu Lûng, ông nghiêng mình cung kính làm l­ tôn giä Kaniska ba l¥n, lòng th±n thÑc và tràn ð¥y tiªc nu¯i.

*** Vi®n chü Pháp Vân Tñ là Thích Tâm Th¬ cùng v¾i hai v¸ ð® tØ tìm ðªn Thi«n tñ Chí ÐÑc vào mµt bu±i trßa n¡ng ð©p. Chùa Chí ðÑc là mµt thäo am nhö · chân núi CØu Lûng, nhßng phong cänh r¤t tú l®. Chü nhân là mµt v¸ tång sî ði«m ðÕm, tu±i trên b¯n mß½i, pháp hi®u là Tín C±, ra ðón ba th¥y trò chùa Pháp Vân t§n ngoài cây c¥u g² b¡c qua dòng su¯i. Nhæng cây tùng mà v¸ trø trì Chí ÐÑc tr°ng quanh am thuµc loÕi nhæng cây tùng không r§m rÕp nhßng thân cây vß½n cao, thÆng t¡p. Cây nào cây ¤y ðã lên t¾i m¤y mß½i thß¾c, xanh tß½i, hùng vî. T× lâu vi®n chü Thích Tâm Th¬ ðã nghe nói có mµt am mây tÕi núi CØu Lûng v¯n không xa thi«n vi®n Pháp Vân và mong có d¸p ðªn viªng ng÷n núi danh tiªng, nhßng mãi ðªn bây gi¶ nguy®n ß¾c m¾i thành tñu. Nay ðßþc ð£t chân t¾i ch¯n phong cänh kÏ tú này, ông cäm th¤y r¤t hài lòng. Ông ðßa m¡t nhìn ng÷n núi hùng vî, ðïnh l¤p trong sß½ng mù; ng¡m nhæng thân tùng vß½ng thÆng lên không gian, nhìn ngôi am tñ duyên dáng n¤p sau cành lá và g§t ð¥u tán thß·ng.

Ngôi khách chü v×a phân, thì trà ðßþc ti¬u ð°ng mang lên. Tu¥n trà chßa cÕn, khách nh§n th¤y trên án thß mµt cu¯n kinh ðang ðßþc chü nhân chép d· nØa ch×ng. Nét bút linh hoÕt. Vi®n chü Tâm Th¬ xin phép c¥m lên xem thì th¤y ngoài bìa kinh có nåm chæ: T× Bi Thüy Sám Pháp. Ng߶i ð£t kinh xu¯ng toan höi thì trú trì bän am ðã nói:

- Ðây là mµt nghi thÑc sám h¯i mà th¥y tôi biên soÕn. Sám pháp này chßa ðßþc lßu hành trong nhân gian, b·i l¨ ðây là bän chép ð¥u tiên.

Vi®n chü Tâm Th¬ höi, m¡t không r¶i cu¯n kinh:

- Có phäi l®nh sß là ng߶i khai s½n chùa Chí ÐÑc? ChÆng hay danh hi®u cüa ng߶i là gì, ðÕi ðÑc có th¬ cho chúng tôi biªt ðßþc không?

Trú trì Tín C± nhö nh©:

- Vâng, chùa Chí ÐÑc là do th¥y tôi khai s½n. Th¥y tôi t¾i dñng am tÕi ðây 𬠦n cß tu hành vào khoäng b¯n mß½i nåm v« trß¾c. Trog th¶I gian th¥y còn trø thª, am này không có hi®u. Chï sau khi th¥y tôi viên t¸ch, cäm ân ðÑc sâu d¥y cüa th¥y, tôi m¾I ð£t tên thäo am này là Chí ÐÑc Thi«n Tñ. Ngày th¥y tôi t¾i ðây, quanh mi«n chßa có nhà cØa xóm làng chi hªt. Nhi«u nåm sau khi th¥y tôi dñng am m¾I có m¤y gia ðình ti«u phu t¾i chân núi này l§p nghi®p.

Vi®n chü Pháp Vân höi thêm:

- Ngày l®nh sß ðªn ðây khai s½n l§p am, ch¡c ðÕi ðÑc cûng ðã t¾i mµt l¥n v¾i ng߶i?

Trú trì Tín C± l¡c ð¥u:

- Không, th¥y tôi t¾i núi CØu Lûng mµt mình. Tôi là con trai cüa mµt ng߶i ti«u phu ðªn l§p nghi®p tÕi chân núi này, có duyên may ðßþc th¥y tôi thu nh§n làm ð® tØ, h°i tôi m¾i có bäy tu±i, không biªt chæ nghîa gì hªt. T¤t cä chæ nghîa và Ph§t pháp cüa tôi là hoàn toàn do th¥y tôi truy«n dÕy. Th¥y tôi khen tôi viªt chæ t¯t nhßng tôi th¤y chæ cüa th¥y tôi m¾i th§t là chæ có th¥n.

Nói xong, trú trì Tín C± nh¤c mµt t§p sách trên án thß trao cho Vi®n Chü Pháp Vân. ÐÞ l¤y t§p sách, vi®n chü Pháp Vân nh§n ra ðó là bän chính cüa T× Bi Thüy Sám Pháp. HÆn ðây là bän chính do tñ tay soÕn giä viªt ra. Vi®n chü Pháp Vân th¤y nét chæ tung hoành di­m l® nhß mµt ðoàn phøng hoàng ðang bay múa. Ông t¡c lßÞi buµt l¶i khen:

- Chæ viªt ð©p th§t, ð©p th§t.

R°I ngØng lên, ông höi trú trì Tín C±:

- Tôi tin Sám Pháp này là mµt sáng tác r¤t quý báu. TÕi sao ðÕi ðÑc không nêu cao danh cüa l®nh sß vào trang ð¥u ð¬ lßu truy«n h§u thª?

Trú trì Tín C± ch§m rãi nói:

- Th¥y tôi không mu¯n ghi tên mình trên sách. Ðã ¦n tích mai danh, không mu¯n cho ng߶i ð¶i này biªt ðªn thì còn ghi tên mình lÕi cho ng߶i ð¶i sau biªt ð¬ làm gì?

Im l£ng mµt lát, r°i v¸ trú trì chùa Chí ÐÑc nói tr¥m ngâm:

- Ngày th¥y tôi m¾i ðªn ðây, cänh trí xung quanh th§t là hoang vu. Chính th¥y tôi tñ tay l§p am, khai phá, tr°ng khoai, tïa ð§u và gieo lúa... T× thß· nhö, th¥y tôi ðâu có biªt làm nhæng vi®c ðó. Ngày m¾i ðªn ng°i bên b¶ su¯i, b¡p chân ðau nhÑc, th¥y tôi ki®t lñc, tß·ng không còn s¯ng ðßþc....

Trong khi v¸ trú trì chùa Chí ÐÑc nói thì hình bóng v¸ du tång b¯n mß½i nåm v« trß¾c t× t× hi®n rõ trong ký Ñc cüa v¸ vi®n chü chùa Pháp Vân. Phäi, h°I ðó vi®n chü là chú ti¬u Tâm Th¬, m¾i m߶i sáu tu±i. Nét m£t ðoan nghiêm ¤y, phong thái uy nghi ¤y, chiªc áo bÕc m¥u ¤y và cái mùi tanh tß·i ¤y... Thì ra v¸ du tång ngØ dß¾i mái tam quan nåm xßa chính là ng߶i ðã khai s½n chùa Chí ÐÑc này. Vi®n chü Pháp Vân ðÑng d§y ch¡p tay thành kính nói:

- BÕch ðÕi ðÑc, l®nh sß ðã t×ng ghé thi¬m tß và tá túc mµt ðêm, cách ðây b¯n mß½i nåm v« trß¾c. Chính b¥n tång ðã ðßþc hân hÕnh múc nß¾c cho ng߶i rØa m£t và dâng cháu cho ng߶i ðÞ dÕ. Яi v¾i Chí ÐÑc, Pháp Vân tuy cách nØa ngày ð×ng nhßng là ngôi chùa g¥n gûi nh¤t, do ðó chúng ta còn có nhi«u d¸p qua lÕi cùng nhau. Xin ðÕi ðÑc ni®m tình xßa mà cho b¥n ðÕo biªt cao danh cüa l®nh sß, ng߶i mà b¥n ðÕo ðã ðem lòng quý mªn t× ngày g£p gÞ.

Th¤y dáng ði®u vi®n chü Pháp Vân trang tr÷ng và kh¦n thiªt, trú trì Tín C± vµi ðÑng d§y ch¤p tay thi l­, ðáp:

- Xin vi®n chü an t÷a, ð×ngl­ nghi quá mà chúng tôi th¤t ðÑc, tµi nghi®p. Chúng tôi s¨ không dám d¤u diªm ngài. Tr¶i ðã chi«u, ðêm nay thª nào vi®n chü cûng phäi ngü lÕi thäo am Chí ÐÑc. Chúng ta s¨ ð¯t nªn nói chuy®n. Tôi s¨ k¬ cho vi®n chü nghe hªt câu chuy®n cüa th¥y tôi, vâng, chúng tôi s¨ không dám d¤u diªm ði«u gì v¾i ngài.

Ðêm ðã khuya, nhßng trú trì Chí ÐÑc và vi®n chü Pháp Vân vçn còn thÑc. Các v¸ ð® tØ ðã ði nghï t× lâu. R×ng núi bên ngoài yên l£ng quá. Sau khi k¬ cho vi®n chü Pháp Vân nghe v« cuµc ð¶I cüa qu¯c sß Ngµ ÐÕt t× khi g£p gÞ tôn giä Kaniska l¥n ð¥u cho ðªn khi v¯c nß¾c rØa lành møt ghë bên dòng Giäi Oan, trú trì Tín C± ð¢ng h¡ng mµt tiªng l¤y gi÷ng và tiªp:

- Cäm ½n ðÑc sâu d¥y cüa tôn giä Ca N£c Ca, th¥y tôi t× ð¤y nguy®n · lÕi núi CØu Lûng ð¬ an cß hành ðÕo. Ng߶i bë cây che thành mµt túp l«u trú ngø ngay tÕi n½i này. R°i ng߶i ði tìm rau, hái quä, ån rau trái và u¯ng nß¾c su¯i ð¬ tu hành. Kiªn thÑc Ph§t pháp bây gi¶ không còn dùng ð¬ lu§n kinhgïang ðÕo næa, mà ð¬ tham thi«n ðÕt ngµ. D¥n d¥n, g£p gÞ mµt vài ng߶i ti«u phu vào núi kiªm cüi, th¥y tôi xin ðßþc hÕt gi¯ng rau ð§u, mµt cây rña ch£t cüi và mµt lßÞi cu¯c x¾i ð¤t. Th¥y tôi s¯ng nhß v§y mà an lÕc g¤p ngàn l¥n h°i còn làm qu¯c sß tÕi kinh ðô. Sau khi ðßþc th¥y tôi ch¤p nh§n làm ð® tØ, tôi ðã ra công phát tri¬n khá rµng khu v߶n quanh am, và t× ðó hai th¥y trò không còn thiªu th¯n thñc ph¦m næa. Thì gi¶ ränh rang, tôi ði ð¯n cüi và nh¶ gia ð® gánh v« chþ bán, l¤y ti«n mua bút gi¤y ð¬ b¡t ð¥u h÷c t§p. Th¥y tôi t× khi có gi¤y bút cûng b¡t ð¥u trß¾c thu§t... Ng߶i viªt ra nhi«u tác ph¦m, nhßng T× Bi Thüy Sám Pháp là tác ph¦m ng߶i viªt ra s¾m nh¤t. Sám Pháp này s· dî l¤y tên là T× Bi Thüy ðó cûng vì th¥y tôi nh¾ lÕi nß¾c su¯i t× bi m¥u nhi®m cüa tôn giä Ca N£c Ca ðã rØa sÕch oán thù, giäi ðßþc m¯i oan kªt cho ng߶i. Th¥y tôi hành trì Sám Pháp này trong nhi«u mùa kiªt hÕ. Th¥y tôi d£n tôi nhi«u l¥n:

- Tu h÷c là ð¬ giäi thoát ch¾ không phäi ð¬ tìm c¥u danh lþi. Tôi hi¬u l¶i giáo hu¤n ðó, b·i vì tôi ðßþc th¥y tôi k¬ cho tôi nghe v« nhæng chuy¬n biªn trong cuµc ð¶i cüa Ngài. Th¥y tôi còn d£n ð×ng tiªt lµ chuy®n này cho ai biªt. Ðáng lý ra, tôi phäi vâng l¶i th¥y tôi. Nhßng ðêm nay, tôi th¤y tôi không th¬ nào giæ ðßþc câu chuy®n to l¾n ðó cho mµt mình tôi. Tôi th¤y tôi không ðü sÑc. Tôi không hi¬u tÕi vì sao. Có l¨ vì vi®n chü là mµt ng߶i ðã t×ng ðßþc g£p gÞ th¥y tôi, và nhß v§y, ð¯i v¾i tôi, ngài là mµt ng߶i tri kÖ. Ng°i trß¾c vi®n chü tôi có cäm tß·ng g¥n gûi th¥y tôi. K¬ cho vi®n chü nghe r°i, tôi có cäm tß·ng tôi s¨ không có nhu c¥u k¬ cho mµt ng߶i thÑ hai nào nghe næa. Bây gi¶, sau khi ðã cho vi®n chü biªt hành trÕng cüa th¥y tôi, tôi th¤y nh© hÆn ng߶i. Thôi ðêm ðã quá khuya, tôi xin ðßa vi®n chü vào liêu phòng an nghï. Tôi ðã s¡p sÇn chiªu m«n. Sáng mai, tôi s¨ ðßa vi®n chü ði viªng tháp th¥y tôi và s¨ trình vi®n chü nhæng tác ph¦m mà ng߶i ð¬ lÕi.

N¢m trên gi߶ng, vi®n chü chùa Pháp Vân thao thÑc không ngü. Ngoài kia ch¡c sß½ng phü hªt mi«n thung lûng CØu lûng. Các loài c¥m thú trong r×ng có ngü không, mà sñ im l£ng cüa núi r×ng có vë linh hoÕt thª này? B¯n mß½i nåm là nhi«u hay ít? B¯n mß½i nåm qua ta ðã làm gì? H÷c Ph§t, ch¤p tác, ng°i thi«n, giäng kinh, thuyªt pháp. T× mµt chú ti¬u m߶i sáu ta ðã l¾n lên, vßþt tiªn, ð¬ bây gi¶ làm vi®n chü mµt thi«n vi®n. B¯n mß½i nåm bó chân, ð¬ cho sñ vi®c · chân núi CØu Lûng ði qua nhß nß¾c chäy dß¾i c¥u. еt nhiên chú ti¬u Tâm Th¬ s¯ng d§y, hai m¡t ß¾t ðçm. Mình ðã có duyên mang ch§u nß¾c nóng cho qu¯c sß, nhßng mình ðã không ðü duyên rØa ghë cho qu¯c sß nhß tôn giä Ca N£c Ca. еt nhiên chú ti¬u Tâm Th¬ không mu¯n làm Vi®n Chü næa. еt nhiên chú ti¬u Tâm Th¬ không mu¯n b¸ ràng buµc trong nhæng giao tiªp phi«n toái "BÕch ðÕi ðÑc, thßa vi®n chü, khäi Hòa thßþng..." næa. Làm vi®n chü, thì l¤y ðâu c½ hµi tr°ng rau, tïa b¡p, ð¯n cüi và ði du hành k¸p th¶i ðªn chân núi CØu Lûng. Núi CØu Lûng nào có xa xôi gì ðâu, chï c¥n nØa ngày ð߶ng. „y thª mà phäi ðþi b¯n mß½i nåm m¾i tìm t¾i ðßþc. Ch§m quá còn gì. H÷a chång còn tiªng su¯i th¥m thì. Vi®n chü Pháp Vân, à không, chú ti¬u Tâm Th¬ l¡ng tai, c¯ ý nghe. Quä có tiªng su¯i róc rách, càng lúc càng nhö, càng lúc càng m¶ äo. Và trong c½n m½, chú th¤y hai cây tùng vß½n cao, hùng vî trên s߶n núi CØu Lûng, ð÷t tùng lçn khu¤t trong mây. Hai cây Sequoia Sempervirens cao ng¤t t×ng không.

Nh¤t HÕnh
 

Tr· v« møc løc chuy®n ðÕo