Tùng
Nh¤t
HÕnh
Sau
khi thïnh ðßþc 107 tiªng ðÕi h°ng
chung, chú Tâm Th¬ dùng cán v° chuông
khë ði¬m hai tiªng keng keng trên lßng chuông
ð¬ báo hi®u cho sß huynh là Tâm Hi«n
r¢ng chï còn mµt tiªng ðÕi h°ng
chung cu¯i cùng næa là chuông nh§p,
và bu±i công phu sáng b¡t ð¥ø
Ðþi cho tiªng
chuông thÑ 107 ngân hªt, chú m¾i
thïnh ðªn tiªng chuông thÑ 108.
T× góc thi«n
ð߶ng chùa Pháp Vân ðã có
tiªng bäng cüa chú Tâm Hi«n. Chú
Tâm Th¬ ðáp lÕi ba tiªng bäng ð¥u
b¢ng ba tiªng ðÕi h°ng chung và buông
v° xu¯ng, trong khi ba h°i bäng cüa chú Tâm
Hi«n kéo dภÐÕi chúng ðã
sÇn sàng trên chánh ði®n ð¬
b¡t ð¥u công phu sáng.
Chú Tâm Th¬
khoác chiªc áo t½i lên vai cho ¤m
r°i xu¯ng thang l¥u chuông, m· cØa ði
ra ngoภSß½ng mù còn dày
ð£c. Chú räo bß¾c v« phía
tam quan chùa, n½i v¸ khách tång tá
túc.
V¸ khách tång
này t¾i chi«u hôm qua nhßng không
vào chùa, chï xin nghï chân lÕi ngoài
tam quan. Chú Tâm Th¬ ðã m¶i ông
ta vào nghï · h§u liêu nhßng ông
t× ch¯¸ Ông ta chï xin chú mµt
mänh chiªu ð¬ ngü lÕi ngoài tam quan,
nói r¢ng sáng s¾m khi sß½ng mù
tan, ông ta ðã phäi lên ð߶ng
s¾m. Chiªc áo nâu bÕc màu cüa
khách tång dính ð¥y bøi ð߶ng.
Tóc râu dài ra nhßng ông không cÕo,
m£t mûi tay chân ông ð¥y cáu ghét,
và t× ng߶i ông bay ra mµt mùi
tanh hôi n°ng nñc. Chú Tâm Th¬ ðã
vào chùa bßng ra mµt ch§u nß¾c
và mµt chiªc khån taÜ R°i chú lÕi
vào ðem ra mµt chiªc chiªu träi trên
n«n tam quan. Ðþi v¸ khách tång rØa
m£t rØa tay xong, chú bßng ra mµt chiªc
mâm g², trên mâm có mµt bát
cháo tr¡ng, mµt ít dßa cäi, mµt
chén nß¾c tß½ng và mµt ðôi
ðûÕ V¸ khách tång cäm ½n
chú và thong thä ng°i ån chá÷
Chú ch¡p tay chào ông và khoan thai tr·
vào chùÕ Ðµ mµt gi¶ sau, khi
tr· ra tam quan, chú th¤y v¸ khách tång
ðã n¢m cuµn tròn trong chiªc chiªu
ngü. Chú cúi xu¯ng bßng chiªc khay lên
và nh© nhàng ði vào nhà bªp.
Sáng nay ra t¾i
tam quan, chú th¤y v¸ khách tång ðang
yên l£ng ng°i thi«n. Ông không ng°i
theo ki¬u kiªt già, chân phäi cüa ông
co g¯i lên, bàn chân ð£t trên m£t
ð¤t. Mình mçy v¸ khách tång
hôi hám nhßng phong thái cüa ông th§t
thanh ca÷ Tu±i ông vào khoäng b¯n
mß½i låm, nåm mß½¸ Nét
m£t cüa ông sáng süa, khä kính;
tóc râu ông ra dài, có l¨ ðã
nhi«u tháng chßa cÕ÷ Ðây là
mµt du tång hành tung bí m§t chú
Tâm Th¬ th¥m nghî. Có l¨ ông ta không
mu¯n làm phi«n ðÕi chúng chß
tång vì hình thÑc không chïnh ð¯n
cüa ông, cho nên ðã t× ch¯i l¶i
m¶i hôm qua cüa mình vào ngü trong h§u
liêø Sáng nay nªu mình ðßþc
nói chuy®n v¾i ông ta thì thª nào
mình cûng biªt ðßþc chút ít
hành tung cüa ông. Nghî thª, chú ð¸nh
quay tr· vào chùa ð¬ mang ra mµt thau
nß¾c ¤m cho v¸ khách tång rØa
m£t. Nhßng chú chßa k¸p quay bß¾c
thì v¸ khách tång ðã m· m¡t.
Chú ch¤p hai tay lên ngñc làm l.
V¸ khách tång ð¢ng h¡ng mµt tiªng
nhö r°i lên tiªng.
- T× ðây
ðªn núi CØu Lûng còn bao nhiêu
ð߶ng ð¤t næa, thßa chú? Chú
l phép ðáp:
- BÕch ngài,
núi Cæu Lûng không còn xa, ch×ng
nØa ngày ð߶ng thì t¾¸
Ь con vào l¤y nß¾c ¤m ra Ngài
rØa m£t.
V¸ khách tång
khoát tay ra d¤u không c¥n. Ông tña
vào t߶ng, ðÑng d§y mµt cách
m®t nh÷c và ðßa tay v¾i l¤y chiªc
g§y trúc dñng · góc t߶ng.
- Cám ½n chú.
Tôi phäi ði ngay këo lÞ không t¾i
k¸p trß¾c khi tr¶i t¯¸
Nói xong ông
ch¯ng g§y kh¤p kh¬nh ði ra khöi tam quan.
Chú Tâm Th¬ theo sau lßng, ð¸nh tin
v¸ khách tång xu¯ng ð°i, t§n ngä
ba ð߶ng nú¸ Nhßng ông ta khoác
tay ra hi®u cho chú ði lu¸ T×ng bß¾c
kh¤p kh¬nh, ông l¥n xu¯ng ð°¸ "Ði
nhß thª thì nØa ngày ð߶ng
không t¾i ðßþc núi CØu Lûng."
Nghî nhß v§y, chú Tâm Th¬ ch¡t
lßÞi phàn nàn. "Ði xa mà cûng
không có l¤y mµt chiªc tay nä¸
Tóc tai áo qu¥n ð¥y cä bøi ðö.
Mình m¦y thì g¥y ¯m ðªn tr½
xß½ng. Không biªt ðªn núi CØu
Lûng ð¬ làm gì mà vµi vàng
ðªn thª." Chú có nghe nói ðªn
ngôi chùa hay ng÷n tháp nào ·
núi ¤y ðâø Chính chú cûng
chßa t¾i Cæu Lûng l¥n nào; chï
nghe nói r¢ng ng÷n núi ¤y khá hoang
vu và ðïnh núi cao ng¤t, l¤p trong
mây mù, ít khi th¤y ðßþc ð߶ng
nét mµt cách rõ r®t. Không biªt
tÕi sao trong lòng chú Tâm Th¬ n¦y
sinh mµt ni«m kính mªn ð¯i v¾i
v¸ du tång lÕ kÏ kiÕ Dáng ði®u
và phong thái cüa ông ta có mµt cái
gì khiªn chú ßa mu¯n g¥n gûi và
hi¬u biªt. Nhßng ông ta ðã ð¸
Chú chép mi®ng:
-V§y là mình
không biªt thêm gì hành tung cüa v¸
du tång này cä. Chï biªt có mµt
ði«u là ông ta ðang tìm t¾i núi
CØu Lûng.
Nghî nhß v§y,
chú thong thä ði vào chùa, cùng các
chú khác lo cháo sáng cho chß tång,
b·i vì bu±i công phu khuya s¡p kªt
thúc.
V¸
du tång ði r¤t ch§m, bß¾c cao bß¾c
th¤p. Ông có mµt møt ghë trên
b¡p ðùi trái, l¾n b¢ng cä mµt
quä bß·¸ Møt ghë làm ông
ðau nhÑc không cùng, nhßng ông ch¸u
ðñng không h« kêu lÕ Chï trong
nhæng gi¤c m½ thïnh thoäng ông m¾i
c¤t tiªng rên khe kh¨ mà thô¸
Nghe chú ti¬u nói chï c¥n nØa ngày
ð߶ng là t¾i núi CØu Lûng,
ông hy v÷ng có th¬ ði su¯t ngày
là t¾i ðßþc chân núi lúc
tr¶i t¯¸ Nhßng møt ghë hành ông
ðau nhÑc quá khiªn hôm ðó ông
chï m¾i ði ðßþc hai ph¥n ba ð߶ng.
Ông phäi nghï ðêm dß¾i mµt
g¯c câÜ Ông nh¸n ðói ðã
quen, b·i vì trong su¯t sáu tháng tr¶i
du hành có nhi«u hôm ông phäi ngü
dß¾i mµt g¯c cây và không có
mµt hÕt c½m nào bö bøng. Nªu
trên ð߶ng ði mà g£p mµt ngôi
chùa vào lúc tr¶i t¯i thì ông
xin tá túc lÕi, và khi nào cûng
chï xin ngü nh¶ dß¾i mái tam quan. Th߶ng
th߶ng ông ðßþc mµt chú ti¬u
nhß chú Tâm Th¬ mang mµt bát cháo
hay mµt bát c½m nguµi ra cúng d߶ng.
Chú ti¬u h°i hôm th§t chu ðáo, ðã
ðem cho ông mµt ch§u nß¾c ¤m và
mµt chiªc chiªu còn th½m mùi n¡ng.
T¯i nay ông ngü, g¯i ð¥u trên mµt
chiªc r câÜ Khí h§u mi«n núi
lÕnh l¨o quá khiªn ông co ro, tr¢n tr÷c
cä ðêm không h« an gi¤c.
Tr¶i chßa sáng
hÆn v¸ du tång ðã ch²i d§y ð¬
tiªp tøc cuµc hành trình. SÑc ông
yªu quá, nhi«u lúc ông té quÜ,
tß·ng không ðÑng d§y ðßþc
næÕ Nhßng ông vçn c¯ g¡ng. Ði
ðßþc vài tråm bß¾c, ông
d×ng lÕi ng°i nghï trên mµt täng
ðá. V×a m¾i l¤y lÕi ðßþc
h½i th·, ông lÕi ch¯ng g§y ð¸
CÑ nhß thª cho ðªn lúc khoäng cu¯i
gi¶ thân hôm ¤y thì ông ðªn
ðßþc chân núi CØu Lûng.
Nhìn quanh, v¸
du tång không th¤y d¤u vªt nào cüa
dân cß, làng mÕc. Không mµt làn
khói lam nào bay lên ð¬ chÑng tö
r¢ng ðàng xa kia có mµt nhà ti«u
phu ðang th±i lØa n¤u c½m chi«ø
Không th¤y ð߶ng nét ng÷n núi
CØu Lûng, vì r×ng núi phía trên
ðã b¸ sß½ng mù bao phü. Làm
sao mà tìm kiªm ðßþc thäo am cüa
ng߶i ông mu¯n g£p, trong khi núi ð°i
thì bao la mà sß½ng mù thì dày
ð£c?
"Ng߶i xßa
· tÕi núi này
Mây mù che
l¤p biªt rày tìm ðâü" (1)
V¸ du tång ðành
ng°i xu¯ng nghï trên mµt täng ðá.
Sáu tháng tr¶i l£n lµi m¾i lªt
t¾i ðßþc chân núi CØu Lûng.
Sß½ng mù dày ð£c quá, r×ng
núi bao la quá, xÑ s· quÕnh hiu quá,
biªt làm sao tìm höi ðßþc n½i
cß trú cüa ng߶i xßä
Ng߶i xßa
v¯n là mµt v¸ tång ng߶i „n е
tên là KaniskÕ Cách ðây m߶i
sáu nåm, v¸ du tång, tên là Tri Huy«n
- ðã g£p Kaniska tÕi mµt ngôi chùa
c± · kinh ðô Tr߶ng An n½i ông
tu h÷c. V¸ tång ng߶i „n khi ghé chùa
thì ðã b¸ ghë l· ð¥y ng߶i,
hôi hám khó ch¸u, ai cûng lçn tránh.
Chï có Tri Huy«n ch¸u khó thân c§n
và chåm sóc cho ng߶¸ Sáng
nào th¥y Tri Huy«n cûng bßng mµt ch§u
nß¾c nóng t¾i phòng cüa KaniskÕ
Th¥y bö mµt n¡m mu¯i bi¬n vào ch§u
nß¾c, hòa mu¯i cho tan và b¡t ð¥u
c·i áo cüa ông th¥y tu g¯c „n và
rØa ráy cho ông. Công vi®c rØa ráy
xong xuôi, th¥y l¤y y sÕch m£c cho Kaniska
và ðem chiªc y m¾i thay ð¥y máu mü
hôi hám ði gi£t và ðem ph½¸
Bu±i trßa, Tri Huy«n lÕi mang c½m t¾i
cho Kaniska và bu±i chi«u th¥y lÕi t¾i
mang trà nóng ðªn, r°i c¤t d©p khay
bát cüa bu±i ån trßÕ ChÑng
b®nh cüa Kaniska không th¤y thuyên giäm,
nhßng sñ chåm sóc cüa Tri Huy«n ðã
làm nh© b¾t sñ ðau kh± cüa ng߶i
b®nh. Su¯t trong hai nåm tr¶i, Tri Huy«n sån
sóc cho Kaniska nhß sån sóc cho mµt ng߶i
anh ruµt, không có hôm nào th¥y bö
quên ho£c làm s½ sót. Яi v¾i
công vi®c ch¤p tác và tu h÷c tÕi
chùa, Tri Huy«n không ngày nào là
không làm tròn b±n ph§n, vì v§y
không ai có th¬ trách cÑ th¥y là
chï biªt lo cho ông th¥y tu „n е mà
quên lãng trách nhi®m mình.
Nhßng mµt bu±i
sáng, sau khi ðßþc rØa ghë và
thay áo, ông th¥y tu „n е nói v¾i
Tri Huy«n gi÷ng nhö nh©:
- M¤y nåm nay
th¥y sån sóc cho tôi r¤t t§n tøy,
tôi r¤t cäm ½n th¥Ü. B¡t
ð¥u t× ngày mai, th¥y không c¥n sån
sóc cho tôi næa, vì chi«u nay tôi
s¨ r¶i khöi ch¯n nàÜ
Tri Huy«n sØng
s¯t:
- Ngài ði ðâü
Ðau yªu thª này thì l¤y ai sån
sóc cho ngàï
Kaniska nhìn th¥y
v¾i vë m£t d¸u hi«n. Ông ch§m
rãi:
- Tôi có vi®c
c¥n phäi lên ð߶ng. Xin th¥y Tri Huy«n
ð×ng l÷ — ðâu cûng có pháp
læ, thª nào r°i cûng có ng߶i
lo l¡ng cho tô¸
Th¤y Tri Huy«n
nét m£t ðßþm bu°n, ông tiªp:
- Nhân duyên
giæa chúng mình vçn còn, chßa hªt
ðâu mà bu°n. Thª nào chúng ta cûng
lÕi g£p nhaø Tôi biªt th¥y là
ng߶i thông tu®, sñ tu h÷c cüa
th¥y s¨ thành công l¾n. R°i ðây
th¥y s¨ tr· thành mµt v¸ cao tång,
tiªng tåm l×ng lçÜ Tôi xin phép
nh¡c v¾i th¥y r¢ng møc ðích cüa
sñ tu hành là ð¬ ðÕt t¾i
giäi thoát ch¾ không phäi là ð¬
n±i tiªng. Tình thâm giao giæa chúng
ta khiªn cho tôi không ng¥n ngÕi mà
nh¡n nhü v¾i th¥y nhß v§Ü
Tri Huy«n cúi
ð¥u nh§n l¤y nhæng l¶i chï giáo
cüa KaniskÕ Th¥y lÕi höi:
- Ngài có
nói là trong tß½ng lai chúng ta s¨
g£p nhaø V§y thì bao gi¶ chúng ta
g£p nhau, và g£p nhau · ch¯n nàö
Tôi chï sþ sau này trên bß¾c
ð߶ng hành hóa, Ngài không còn
lßu lÕi mµt d¤u vªt ...
- Ðã có
nhân duyên v¾i nhau thì dù có tr¯n
nhau cûng vçn g£p nhaø Ð×ng l÷
Nµi trong kiªp này th¥y s¨ ðÕt ðßþc
nhæng bß¾c l¾n trên ð߶ng
sñ nghi®p. Tuy v§y túc nh½n vçn còn
vß¾ng víu và trong khoäng m߶i
b¯n m߶i låm nåm næa thª nào
th¥y cûng b¸ tai nÕn. Lúc ¤y hãy
nh¾ mà tìm ðªn tôi, tôi s¨
giúp th¥Ü
- Nhßng lúc
ðó thì biªt Ngài · ðâu mà
tìm? Tri Huy«n hö¸ Ðßa ti¬n Tri Huy«n
ra khöi phòng, v¸ tång sî g¯c „n nói:
- CÑ tìm ðªn
núi CØu Lûng · Bành Thành, ð¤t
Tây Thøc là có tôi · ð¤Ü
T× dß¾i chân núi nhìn lên
th¤y ch² nào có hai cây tùng vß½n
lên cao ng¤t thì ðó là n½i
tôi ·. Th¥y nh¾ l¤y tên núi
nhé, CØu Lûng S½n · ð¤t Thøc.
Thª r°i v¸
tång sî „n ðã ra ði và t× ðó
th¥y Tri Huy«n không còn nghe ai nh¡c ðªn
tên ng߶¸
Th¶i gian qua mau,
Tri Huy«n d¥n d¥n n±i tiªng là bác
thông kinh sØ, m²i khi th¥y ðång ðàn
thuyªt pháp là hàng ngàn ng߶i
ðªn dñ. Фt Th¥n Kinh thiªu gì
cao tång, nhßng tiªng tåm pháp sß Tri
Huy«n l×ng lçy cho ðªn n²i mµt ngày
kia vua Ý Tông cûng phäi lßu tâm ð¬
ý. Nåm ¤y nh¢m tiªt Ph§t Ðän,
vua tri®u pháp sß Tri Huy«n vào cung thuyªt
pháp cho hoàng thái h§u, hoàng h§u,
các thái tØ, công chúa và vån
võ bách quan ngh© Trên pháp t÷a,
pháp sß Tri Huy«n tß¾ng mÕo ðoan
nghiêm, ð©p nhß mµt v¸ Ph§t s¯ng;
tiªng nói cüa ng߶i sang säng lôi
cu¯n thính giä ði vào thª gi¾i
cüa di®u pháp mµt cách say m® Vua Ý
Tông r¤t ð©p lòng, truy«n ban t£ng
cho pháp sß mµt áo cà sa màu tíÕ
T× ðó danh tiªng cüa Tri Huy«n càng
thêm l×ng lçÜ Lúc ¤y ông ðã
ðßþc b¯n mß½i ba tu±¸.
Sau nhi«u l¥n tri®u thïnh pháp sß Tri Huy«n
vào cung thuyªt pháp, vua Ý Tông lÕy
tôn ông làm qu¯c sß và tÑ cho
Tri Huy«n danh hi®u Ngµ ÐÕt, sØa soÕn
chùa An Qu¯c · sát hoàng cung cho mÛ
l® và rß¾c qu¯c sß Ngµ ÐÕt
v« trú trì tÕi ðó ð¬ ti®n
vi®c lui t¾i thåm höi ðÕo m¥ø
Danh tiªng cüa
pháp sß Tri Huy«n tÑc qu¯c sß Ngµ
ÐÕt lên t¾i ðïnh cao nh¤t là
vào mùa thu nåm qu¯c sß v×a ðúng
b¯n mß½i låm tu±i, khi vua Ý Tông
ban s¡c chï cho toàn qu¯c ch÷n ng߶i
t¾i kinh ðô ð¬ nghe Ngµ ÐÕt Qu¯c
Sß giäng kinh Pháp HoÕ Nåm ngàn ch²
ng°i ðßþc ð¬ dành cho hoàng gia
và bách quan, khách tång, và sî
phu toàn qu¯c. Dân chúng · kinh ðô
nô nÑc ðªn nghe qu¯c sß giäng kinh,
ng߶i nghe pháp ðÑng ch§t cä hàng
trong hàng ngoภHàng chøc ngàn
ng߶i im l£ng nghe tiªng giäng kinh sang säng
cüa qu¯c sñ Các bu±i giäng kinh Pháp
Hoa ðßþc kéo dài trong mµt tháng,
và trong su¯t th¶i gian ¤y, vua Ý Tông
không bö sót mµt bu±i nà÷
Hôm ðó
là ngày bª mÕc khóa giäng Pháp
HoÕ Nhân d¸p này, vua Ý Tông ð¸nh
làm l dâng lên qu¯c sß mµt pháp
t÷a b¢ng g² tr¥m hß½ng ð¬ pháp
sß ng°i giäng bu±i giäng cu¯i cùng.
Pháp t÷a ð£t r¤t cao ð¬ cho ðÕi
chúng m¤y mß½i ngàn ng߶i
ðßþc chiêm ngßÞng dung mÕo cüa
qu¯c sñ Hôm ¤y nghi l thïnh sß
ðßþc cØ hành th§t long tr÷ng.
Sau khi làm l dâng pháp t÷a tr¥m hß½ng,
vua Ý Tông ðÑng d§y cùng thïnh
qu¯c sß bß¾c lên pháp t÷a thì
qu¥n chúng Ph§t tØ ð«u quÏ xu¯ng
làm l, có ng߶i cäm ðµng ðªn
r½i l®. Bu±i giäng kinh ðó là
mµt bu±i giäng kinh mà su¯t ð¶i
Ngµ ÐÕt s¨ không quên ðßþc.
Bu±i giäng kinh ðó ðã ðánh
d¤u mµt biªn chuy¬n l¾n lao trong ð¶i
tu hành cüa Thích Tri Huy«n.
Ng°i
trên mµt täng ðá dß¾i chân
núi CØu Lûng, v¸ du tång nh¾ lÕi
lúc mình bß¾c lên vào pháp
t÷a tr¥m hß½ng, trong khi hàng chøc
ngàn ng߶i cúi rÕp mình làm
l, trong ðó có vua Ð߶ng Ý
Tông. Th¤y mình là ng߶i tu hành
mà ðÕt ðªn mµt ð¸a v¸
cao tµt trong nhân gian nhß thª, Ngµ ÐÕt
trong mµt giây phút ng¡n ngüi b²ng th¤y
mµt ni«m tñ hào dâng lên trong lòng.
Qu¯c sß biªt là tà ni®m ðã
kh½i, m£t ðö b×ng, li«n ng°i xu¯ng
pháp t÷a và nhiªp mình vào chánh
ni®m. Nhßng ch§m m¤t r°¸ B²ng dßng,
trong khoäng không có mµt v§t gì nhö
bé, nhö b¢ng mµt hÕt cát, sáng
trßng, bay x©t xu¯ng, trúng vào b¡p
ðùi bên trái cüa qu¯c sß làm
ðau nhói t¾i xß½ng tüÜ Không
ch¸u ðñng n±i sñ ðau ð¾n
tµt cùng ¤y, Ngµ ÐÕt buµt mi®ng
la lên mµt tiªng, hai tay ôm l¤y b¡p
ðùi bên trḠVua Ý Tông l§t
ð§t ðÑng d§y, hô th¸ v® dìu
qu¯c sß xu¯ng pháp t÷Õ Bu±i
giäng kinh cu¯i cùng nhß v§y là b¸
bãi bö, qu¯c sß hình nhß ðã
b¸ mµt loài rªt ðµc c¡n nh¢m
b¡p ðùi, ðang lên c½n s¯t.
Ngµ ÐÕt
biªt mình không h« b¸ rªt c¡n,
cái hÕt bøi sáng loáng ¤y ðã
t× trên không gian bay xu¯ng nhanh nhß mµt
làn ch¾p, không làm thüng áo cà
sa mà lÕi chui thÆng vào b¡p ðùi
cüa mình. Song ông im l£ng không nói,
m£c cho các quan ngñ y giäi thích. B¡t
ð¥u t× ð¤y vªt thß½ng trên
b¡p chân qu¯c sß làm ðµc. Vªt
thß½ng sßng tím cång phòng lên
nhß mµt trái bß·i, ðau nhÑc
không cùng. M߶i ngày sau ung nh÷t
kh±ng l° nÑt në ra thành mµt møt
ghë l¾n, máu mü chäy ra hàng bát,
m²i ngày nhi«u b§n. Thu¯c thang trong u¯ng
ngoài thoa do các ngñ y ðßa t¾i có
t¾i hàng ngàn thÑ mà không thÑ
nào chæa tr¸ ðßþc cho qu¯c sñ
Vua Ý Tông không ng¾t ra vào thåm
höi và ra l®nh tri®u thêm th¥y hay, tìm
thêm thu¯c giöi ðem v« kinh chæa tr¸
cho v¸ cao tång cüa cä tri«u ðình.
Nhßng mµt nåm tr¶i ðã qua ði mà
ung nh÷t kia vçn không x©p. Thân th¬
qu¯c sß g¥y ¯m trông th¤y và mµt
l¥n n÷ ngñ giá ðªn chùa An Qu¯c
thåm, vua Ý Tông ðã th¤y mµt
gi÷t nß¾c m¡t long lanh trên mi qu¯c
sñ
Vào mµt bu±i
khuya sau khi ðã tr¢n tr÷c hàng canh trên
gi߶ng, qu¯c sß Ngµ ÐÕt quyªt
ð¸nh bö chùa An Qu¯c ra ð¸ Mµt
nåm tr¶i n¢m trong ngôi qu¯c tñ ð¬
cho bao ng߶i phøc vø và h¥u hÕ,
không làm nên ðßþc tích sñ
gì cho qu¯c gia, Ngµ ÐÕt cäm th¤y
trong lòng b¤t an và h± th©n. Ðïnh
danh v÷ng ðã lên cao chót vót, h°i
tüi nhøc bây gi¶ cûng ðã xu¯ng
ðªn n½i thåm thÆm sâø Qu¯c
sß bö chùa lén ra ði ngay trong bu±i
khuya ðêm ¤y, trên thân hình chï
có mµt chiªc áo tràng và trên
tay mµt chiªc tích trßþng vua ban. B¡p
chân ðau nhÑc, nhßng qu¯c sß ðã
g¡ng ði su¯t ðêm. Ra khöi kinh ðô
thì tr¶i v×a hé sáng. Th¤y mµt
khúc tre ai bö bên ð߶ng, qu¯c sß
cúi xu¯ng nh£t lên làm g§y ch¯ng
ði, và khi qua c¥u, ông ðã ném chiªc
tích trßþng vua ban xu¯ng dòng sông
chäy xiªt. Tích trßþng trôi tr·
v« kinh ðô, còn qu¯c sß thì hß¾ng
v« phía núi xanh c¤t bß¾c.
Trßa hôm ¤y
ði ngang mµt cänh chþ quê, qu¯c sß
ðßþc mµt ng߶i ðàn bà
dâng cúng hai trái chu¯i và mµt gói
xô¸ Sþ ån xôi thì møt ghë
cång thêm mü nên qu¯c sß t× ch¯i
gói xôi, chï nh§n hai trái chu¯¸
Ng°i trên mµt mô ð¤t, qu¯c sß
l¤y bùn ð¤t trát vào m£t cho
lem lu¯c këo sþ có ng߶i nh§n di®n
ðßþc mình. Chßa biªt s¨ ði v«
ðâu thì b²ng nhiên trong trí qu¯c
sß hình änh Kaniska, v¸ du tång „n е
hi®n ðªn nhß mµt tia ch¾p gi§t. Qu¯c
sß nh¾ lÕi nhæng ði«u cån d£n
cüa v¸ tång sî g¯c „n: ‘trong vòng m߶i
b¯n hay m߶i låm nåm næa, thª nào
th¥y cûng b¸ tai nÕn. Lúc ¤y hãy
tìm ðªn tôi, tôi s¨ giúp th¥Ü..’
‘cÑ tìm ðªn núi CØu Lûng ·
Bành Thành ð¤t Tây Thøc..." L§p
tÑc qu¯c sß ch¯ng g§y ðÑng d§y
và höi ð߶ng v« ð¤t Thøc.
Ngày ði ðêm
nghî, qu¯c sß quyªt tìm ðªn núi
CØu Lûng, dù møt ghë hành hÕ
không thô¸ Máu mü làm ß¾t
süng ¯ng qu¥n, nhßng qu¯c sß không
có qu¥n khác ð¬ thaÜ Máu mü
ðã làm cho ¯ng qu¥n cüa Qu¯c Sß
dày cþm nhß mo và mµt mùi tanh hôi
xông lên n°ng n£c, nhßng qu¯c sß
vçn c¯ g¡ng ch¸u ðñng. Chiªc áo
tràng cûng dính ð¥y máu mü, cä
vÕt trß¾c lçn vÕt saø Chiªc
áo tràng sau nhi«u tháng du hành ðã
tr· nên bÕc thªch và dính ð¥y
bøi ð߶ng. M²i bu±i chi«u, lúc
nghï chân trên mµt r cây hay mµt
täng ðá, qu¯c sß th߶ng vén
¯ng qu¥n nhìn vào møt ghë. Møt
ghë vçn l¾n nhß mµt trái bß·i
to, có b¯n l± ðö choét: hai l±
phía dß¾i g¥n ð¥u g¯i gi¯ng nhß
mµt c£p m¡t, l± giæa gi¯ng mµt
cái mûi và l± phía trên b¡p
chân loét ra nhß mµt cái mi®ng. Qu¯c
sß nhìn møt ghë nhß nhìn vào
mµt m£t ng߶¸ Qu¯c sß ð¯i
di®n v¾i møt ghë nhß ð¯i di®n
v¾i mµt khuôn m£t con ng߶¸ Có
khi møt ghë nhß mu¯n trþn m¡t m¡m
môi ðe d÷a qu¯c sñ Møt ghë nhìn
qu¯c sß nhß mµt kë thù, và qu¯c
sß nhìn møt ghë nhß mµt khuôn
m£t oan gia, ðau xót thì có nhßng
oán h§n thì không. Qu¯c sß không
nghî ðªn chuy®n l¤y nß¾c dß¾i
sông rØa cho møt ghë. Trong mµt nåm
tr¶i, ng߶i ta ðã rØa møt ghë
b¢ng ðü thÑ thu¯c, mà møt ghë
có vì thª mà x©p h½n ho£c sÕch
h½n ðßþc chút nào ðâü
Trên ð߶ng
tìm ðªn xÑ Thøc, ðã nhi«u
l¥n qu¯c sß ðßþc nghï ng½i ban
ðêm trß¾c nhæng mái tam quan, nhßng
không ai nh§n ra ðßþc qu¯c sß, b·i
vì nhan s¡c cüa qu¯c sß ti«u tøy,
áo qu¥n cüa qu¯c sß th¯c thªch, hôi
hám... Ngày hôm kia, mµt chú ti¬u
chùa Pháp Vân ðã sån sóc cho
qu¯c sß mµt cách ân c¥n, cäm ðµng.
Chú ðã ðem nß¾c nóng cho qu¯c
sß rØa m£t và cháo tr¡ng cho qu¯c
sß lót dÕ. Bây gi¶ qu¯c sß ðã
t¾i ðßþc chân núi CØu Lûng.
V¸ du tång,
chính là qu¯c sß Ngµ ÐÕt - gi§t
mình. Có tiªng su¯i róc rách ðâu
ðâÜ B²ng nhiên l¶i d£n cüa Kaniska
lÕi vang lên trong trí tß·ng: "T×
dß¾i chân núi nhìn lên, th¤y
ch² nào có hai cây tùng vß½n
lên cao ng¤t, thì ðó là n½i
tôi ·..." Ngµ ÐÕt ðßa m¡t
nhìn lên. LÕ chßa, chót vót bên
phía trái, mây mù ðã loãng
d¥n và hình änh cüa hai cây tùng
hùng vî lµ ra, vß½n thÆng d§y,
ng÷n tùng vçn còn khu¤t trong mâÜ
Ðích ðó là n½i h©n! Ngµ
ÐÕt c¥m l¤y chiªc g§y trúc, t×ng
bß¾c, t×ng bß¾c, ông tìm thª
leo lên phía núi có dáng song tùng.
Sau mµt th¶i
gian v×a lªt v×a trèo, Ngµ ÐÕt
th¤y th¤p thoáng sau cành lá xanh r¶n
cung vàng ði®n ng÷c cüa mµt ngôi
phÕm vû trang nghiêm. Có tiªng chuông
gió thanh tao nhß tiªng gió lay ðµng
cây th¤t bäo mô tä trong kinh Vô Lßþng
Th÷. Có tiªng chim lÕ, ho£c chính
là tiªng Ca Lång T¥n Già. Lên t¾i
tam quan chùa, Ngµ ÐÕt g£p mµt chú
ti¬ø Höi thì biªt ðây ðích
thñc là phÕm vû n½i cß trú
cüa tôn giä KaniskÕ Chú ti¬u vào
thông báo và tôn giä Kaniska thân
hành ra c±ng nghênh tiªp. Kaniska rÕng
rÞ nhß mµt v¸ b° tát khiªn qu¯c
sß Ngµ ÐÕt søp xu¯ng lÕÜ
Tôn giä ðÞ qu¯c sß d§y, và
dìu qu¯c sß vào khách ð߶ng.
(1) Chï
tÕi thØ s½n trung, vân thâm b¤t
tri xÑ. Th½ cüa Giä Ðäo