"Con Ð߶ng HÕnh Phúc", Viên Minh & Tr¥n Minh Tài 
Nhß Lai Thi«n Vi®n, San Jose, Hoa KÏ (1993) 

Chiªn Th¡ng Ma Vß½ng

Nhân ngày Thành ÐÕo, chúng ta thØ ðßa ra mµt vài nh§n ð¸nh v« cuµc ðÕi th¡ng ma quân cüa B° Tát T¤t ÐÕt Ða ð¬ hi¬u thêm ph¥n nào ý nghîa ngày l tr÷ng ðÕi này.

Khi nói ðªn Ph§t cäm th¡ng Ma Vß½ng, h¥u nhß m÷i ng߶i ð«u tß·ng tßþng hình änh quÖ sÑ s×ng nh÷n, rång nanh, ð¥u trâu, m£t ngña, vô cùng khüng khiªp kéo ðªn bao vây Ngài và Ngài cûng dùng phép th¥n thông ð¬ ch¯ng cñ; sau mµt h°i chiªn ð¤u cam go b¢ng quy«n phép nhi®m m¥u, Ngài ðã hàng phøc Ma quân mµt cách vë vang oanh li®t .

Chæ Ma Vß½ng theo nghîa Ph§t Giáo, không phäi chï có nghîa giän d¸ nhß thª. Ma Vß½ng có nåm loÕi:

1. Phi«n não ma
2. Ngû u¦n ma
3. Pháp hành ma
4. TØ di®t ma
5. Chß thiên ma Cä nåm thÑ ma trên ð«u làm tr· ngÕi cho tiªn trình giác ngµ. Vì v§y, h chiªn th¡ng ðßþc ngû ma, nh¤t là ma phi«n não là ðã thành công trong cÑu cánh giäi thoát. Chúng ta s¨ tìm hi¬u ngû ma là gì, và ÐÑc Ph§t ðã chiªn th¡ng ma quân ¤y nhß thª nào.

1. Phi«n não ma

Chúng ta hãy lßu ý ðoÕn kinh sau ðây :

"Này Ma vß½ng, døc lÕc là ma quân thÑ nh¤t cüa ngß½i, hai là b¤t mãn, ba là ðói khát, b¯n là ái døc, nåm là hôn tr¥m thøy miên (u¬ oäi, bu°n ngü), sáu là sþ hãi, bäy là hoài nghi, tám là phï báng và c¯ ch¤p, chín là danh lþi và m߶i là quá mÕn (tñ cao tñ ðÕi, kênh ki®u...). Này Ma Vß½ng, hùng binh cüa ngß½i là thª. Chúng luôn luôn th߶ng trú trong con ng߶i x¤u xa ðê ti®n; kë hèn yªu thì th¤t bÕi, nhßng ng߶i nào hàng phøc ðßþc chúng s¨ ðÕt ðßþc chân hÕnh phúc... Ta thà chªt trên chiªn tr߶ng còn h½n s¯ng th¤t bÕi...." Ð÷c ðoÕn kinh trên, nªu ð¬ ý mµt chút chúng ta s¨ th¤y ÐÑc Ph§t dùng chæ "Ma Vß½ng" v¾i nghîa phi«n não vì chúng nµi tÕi trong nhæng con ng߶i x¤u xa ðê ti®n và xu¤t hi®n dß¾i hình thÑc các tâm và tâm s· b¤t thi®n nhß tham, sân, l߶i biªng, nghi ng¶. sþ hãi... hay dß¾i nhæng nhu c¥u th¬ xác nhß ðói khát, ngü nghï... Chúng sanh yªu hèn nên luôn luôn b¸ chi ph¯i b·i nhæng chß¾ng ngÕi tâm sinh lý này. Nhßng B° Tát v¾i ý chí kiên trì, Ngài ðã chiªn th¡ng t¤t cä ma chß¾ng ¤y.

Phäi chång ÐÑc Ph§t ðã dùng th¥n thông biªn hóa, quy«n phép nhi®m m¥u hay nh¶ mµt trþ lñc nào t× bên ngoài ð¬ chiªn th¡ng ma quân? Phäi chång Ngài chï chiªn ð¤u có mµt l¥n d߶i cµi b° ð« · Bodhigaya (B° ð« ðÕo tràng) mà có th¬ hàng phøc ðßþc binh tß¾ng ma quân hàng hàng l¾p l¾p?

жi s¯ng cüa ÐÑc Ph§t chÑng minh r¢ng tr× nhæng tru¶ng hþp t¯i c¥n, Ngài ít khi dùng ðªn phép th¥n thông, vì Ngài không mu¯n môn ð® hay kë ngoÕi ðÕo quy y ngài vì quy«n phép nhi®m m¥u, mà h÷ phäi ðªn v¾i Ngài vì lý tß·ng giäi thoát mà thôi.

Vä lÕi chü trß½ng cüa ÐÑc Ph§t là chuy¬n ác thành thi®n, chuy¬n mê thành ngµ b¢ng chính nhæng ðÑc ðµ cao dày mà Ngài tu t§p trong vô lß½ng kiªp, chÑ Ngài không bao gi¶ dùng quy«n uy cüa kë mÕnh ð¬ chiªn th¡ng quân thù. Nhß thª ÐÑc Ph§t không hàng phøc Ma Vß½ng b¢ng th¥n thông quäng ðÕi mà b¢ng Ba La M§t lñc cüa Ngài. SÑc mÕnh Ba La M§t chính là nhæng ð£c tính: b¯ thí, trì gi¾i, xu¤t gia (ly døc), tinh t¤n, trí tu®, nhçn nÕi, cß½ng quyªt, chân th§t, tâm t× và tâm xä (m߶i Ba La M§t). B° tát ðã tu hÕnh Ba La M§t, nhæng ðÑc tính cao quý vßþt hÆn thª tøc này, trong vô lßþng kiªp, nghîa là trong vô lßþng cuµc chiªn ð¤u Ma Vß½ng ðã din ra liên tøc và Ngài ðã träi qua không biªt bao nhiêu là th¡ng bÕi, cho ðªn l¥n cu¯i cùng, khi công hÕnh ð¥y ðü, trí tu® cø túc, Ngài ðã toàn th¡ng Ma Vß½ng, không bao gi¶ th¤t bÕi næa.

V§y chiªn th¡ng phi«n não là chiªn th¡ng nµi tâm mình, chiªn th¡ng chính mình cà chï có sñ th¡ng tr§n này m¾i ðáng k¬ h½n cä: "Tñ th¡ng mính quä th§t th§p ph¥n vë vang h½n chiªn th¡ng kë khác. D¥u Tr¶i, Càn Th¤t Ba, Ma Vß½ng hay PhÕm Thiên, không ai có th¬ ðánh bÕi con ng߶i ðã tñ kh¡c phøc và s¯ng tñ chª" (Kinh Pháp Cú, 104-105).

2. Ngû u¦n ma

Mµt khi phi«n não ma ðã b¸ ðánh bÕi hoàn toàn thì nhæng Ma Vß½ng khác cûng ð«u ch¸u hàng Phøc. Ngû u¦n ma chính là v÷ng tß·ng v« bän ngã, nói mµt cách khác ðó là ngã ch¤p. Bän ngã theo Ph§t giáo chï là v÷ng huyn, vô tß·ng hay äo giác. Không có mµt cái Ta tr߶ng t°n vînh cØu, mà chï có mµt sñ kªt hþp cüa nhi«u yªu t¯ chi ph¯i b·i ð¸nh lu§t vô th߶ng.

Cái mà phàm nhân g÷i là Ta, theo ý nghîa thñc cüa nó (chân ðª) là ngû u¦n, mµt hæu th¬ g°m nåm yªu t¯: s¡c, th÷, tß·ng, hành, và thÑc (v§t ch¤t, cäm giác, tri giác, nhæng tÕo tác cüa tâm ý và thÑc). Nåm yªu t¯ ¤y duyên nhau mà sanh, duyên nhau mà di®t, r°i lÕi duyên cänh tr¥n mà biªn ð±i ð¬ tÕo thành mµt dòng tiªn trình liên tøc trong b¬ kh± tr¥m luân. Vì sñ sinh di®t quá phÑc tÕp cüa kiªp s¯ng nên con ng߶i cÑ mãi nuôi v÷ng ch¤p hæu ngã, hûu nhân ð¬ làm nô l® cho nhæng ma chß¾ng s¡c, th÷, tß·ng, hành và thÑc.

V¾i trí tu® siêu phàm, ÐÑc Ph§t ðã th¤y rõ cái Ta chï là ngû u¦n, có hþp, có tan, vô th߶ng biªn ð±i nên Ngài ðã phá ma chß¾ng ch¤p ngã. Ðó chính là chiªn th¡ng Ngû u¦n ma v§y.

3. Pháp hành ma

Pháp hành có nhi«u ý nghîa khác nhau, nhßng · ðây ám chï nhæng hành ðµng tÕo nghi®p cüa thân, kh¦u, ý. Có ba loÕi hành là :

- Phß¾c hành: Nhæng nghi®p thi®n, nhß b¯ thí, trì gi¾i, tham thi«n, t× bi, hï xä v.v.

- Phi phß¾c hành: Sát sanh, trµm c¡p, tà dâm, nói d¯i, u¯ng rßþu, ganh t¸. bün xïn. c¯ oán, v.v.

- B¤t ðµng hành: Hành vi không thi®n ác.

Nhæng nghi®p thi®n ác này phát xu¤t t× phi«n não và lÕi ðóng mµt vai trò quan trong trong vi®c huân t§p phi«n não, b·i thª kh± ðau càng ngày càng tích lûy, kiªp luân h°i m²i lúc mµt gia tång. V§y chiªn th¡ng pháp hành ma tÑc là tiêu di®t sñ hình thành cüa nghi®p, giäi thoát ra khöi sñ ràng buµc cüa thi®n ác nhß Ph§t ðã dÕy trong Samyutta Nikàya (Tß½ng ¿ng):"Vì b¸ chi ph¯i b·i tham lam, sân h§n, si mê mà nghi®p hình thành, ðó là cån nguyên cüa m÷i ðau kh±. ÐoÕn di®t ðßþc tham, sân, si tÑc là hüy di®t ðµng lñc hình thành cüa nghi®p và m÷i ðau kh± phäi ch¤m dÑt." ÐÑc Ph§t và các v¸ A La Hán là nhæng b§c ðã ðoÕn tr× ðßþc sñ chi ph¯i cüa nghi®p, tÑc là ðã hàng phøc ðßþc pháp hành ma vß½ng v§y.

4. TØ di®t ma

Ðã là chúng sanh, còn thân ngû u¦n tÑc là phäi có sinh, có tØ. Trong Kinh Pháp Cú, ÐÑc Ph§t dÕy : "ChÆng phäi bay lên tr¶i, chÆng phäi l£n xu¯ng ðáy bi¬n, chÆng phäi tr¯n vào hang sâu núi thÆm, không b¤t cÑ n½i nào trên thª gi¾i có th¬ thoát khöi tØ vong".

Dù Ðông phß½ng hay Tây phß½ng, ai ai cûng phäi nhìn nh§n chân lý hi¬n nhiên ðó. Nhân loÕi dù có vån minh ðªn ðâu, y h÷c có tiªn bµ ðªn ðâu cûng không th¬ nào tìm ra ðßþc mµt phß½ng thÑc nào, mµt linh dßþc nào giúp cho con ng߶i thoát khöi tØ vong: "không ai tránh khöi sñ chªt".

Th§t ra, m²i mµt chúng ta ðang chªt d¥n, tùng giây, t×ng phút; chÑ không phäi chï lúc nh¡m m¡t xuôi tay m¾i g÷i là chªt. M²i mµt ði¬m nhö th¶i gian trôi qua, chúng ta ðã già ði mµt ít. Nhßng sñ biªn ð±i quá nhanh chóng nên ta không nh§n chân ðßþc.

Bao lâu chúng sanh còn vô minh, ái døc, phi«n não, ô nhim thì vçn còn b¸ chi ph¯i b·i ð¸nh lu§t tØ sinh. Trái lÕi ÐÑc Ph§t ðã di®t t§n vô minh nên không còn hành, tÑc không còn tÕo nghi®p. Không có hành nên thÑc không sanh. ThÑc không sanh nên danh s¡c, tÑc thân tâm không sanh. Thân tâm không sanh thì làm gì có løc nh§p: m¡t, tai, mûi, lßÞi, thân, tâm. Không có løc nh§p thì không có sñ xúc chÕm. Không có xúc chÕm thì không sinh ra th÷ vui, th÷ kh±. Không có cäm giác vui, kh± thì không có ái, tÑc không sinh ra yêu ghét. Không yêu ghét thì không có thü ch¤p, mu¯n có, bám viú, giæ ch£t... Không có thü thì không có hæu, không có sinh, không già, chªt. ÐÑc Ph§t không còn vô minh, ái døc.. nên ðã thoát ra khöi tØ sinh tÑc Ngài ðã chiªn th¡ng ðßþc tØ th¥n ma.

5. Chß thiên ma

Trong nåm loÕi Ma Vß½ng, chï có chß thiên ma là ma quân t× bên ngoài, còn b¯n loÕi k¬ trên ð«u là nµi ma cä. Nhßng thÑ ngoÕi ma này không quan tr÷ng b¢ng các nµi ma, do ðó ÐÑc Ph§t dÕy: "Dù th¡ng vÕn quân · chiªn tr߶ng không b¢ng chiªn th¡ng chính mình, vì ðó là chiªn th¡ng cao thßþng nh¤t." Chß thiên ma là nhæng v¸ tr¶i, nhæng v¸ quï th¥n, tà kiªn hay chúng sinh trong cänh gi¾i A Tu La, DÕ Xoa... Nhæng hÕng phi nh½n này có khi üng hµ, có lúc phá phách nhæng b§c tu hành · n½i thanh v¡ng.

Nhæng ng߶i kém ðÑc s¨ khiªp sþ và th¯i chuy¬n, nhßng nhæng bñc ðÑc ðµ cao d¥y, ý chí s¡t ðá không nhæng không khiªp nhßþc trß¾c ma quân mà còn ðem lòng T×, Bi, HÖ, Xä cüa mình ð¬ hóa ðµ chúng tr· v« chánh ðÕo. Trong Kinh có ghi lÕi nhi«u tr߶ng hþp ÐÑc Ph§t cäm hóa loài Ma Vß½ng này, nhß tr߶ng hþp Alàvaka hay Long Vß½ng Nandopananda... sau khi thi tri¬n th¥n lñc ð«u qui phøc trß¾c ðÑc Bi, Trí, T¸nh vô song cüa Thª Tôn. Chính vì thª mà Ngài ðßþc tôn xßng là b§c Th¥y và Ng߶i. Chß Thiên Ma cûng còn có nghîa là ß¾c v÷ng cüa ng߶i mu¯n tr· thành chß thiên hay mu¯n lên cõi Tr¶i ð¬ hß·ng lÕc. -½c v÷ng ðó cûng là ma chß¾ng nµi tÕi cän tr· bß¾c tiªn cüa chúng ta ðªn b¶ giác ngµ.

Tóm lÕi hành trình giäi thoát, chúng ta s¨ phäi noi gß½ng ÐÑc Ph§t ð¬ ph¤n ð¤u v¾i Ngû Ma t×ng gi¶, t×ng phút cho ðªn lúc nào toàn th¡ng ðßþc t¤t cä ma quân m¾i có th¬ tr· thành b§c Giác Ngµ.

(hi®u ðính: 06/99)

.
[Index][00] [01] [02][03][04][05][06][07][08][09][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22]
.