""Con Ð߶ng HÕnh Phúc", Viên Minh & Tr¥n Minh Tài 
Nhß Lai Thi«n Vi®n, San Jose, Hoa KÏ (1993) 

Ph§t Giáo và sñ th¶ cúng

Khi th¤y Ph§t TØ ðªn chùa l bái, hay nhæng nhà sß ðang kính c¦n nghiêng mình trß¾c ðài sen trong khung cänh trang nghiêm, t¸ch m¸ch ð¥y tr¥m hß½ng nghi ngút, ch¡c hÆn có ng߶i höi r¢ng: Ph§t TØ có c¥u nguy®n hay không? H÷ làm gì khi ðªn chùa? Và thái ðµ cüa ng߶i Ph§t TØ ra sao ð¯i v¾i sñ nguy®n c¥u? 

Trß¾c hªt chúng ta phäi biªt c¥u nguy®n là gì? Ðó là mµt danh t× có nhi«u nghîa. Trong các tôn giáo tin tß·ng và th¶ phøng Thßþng Ъ (Mµt Фng T¯i Cao, Toàn Nång, Toàn Thi®n, Toàn Trí ðã dñng thª gian và ðßþc coi là thüy t± muôn loài), c¥u nguy®n có nghîa là thïnh c¥u · n½i Ngài mµt sñ chï ðÕo, hµ trì ho£c c¥u xin Ngài ban cho sÑc khöe, hÕnh phúc, th¸nh vßþng, bính an và ðôi khi xin Ngài tha thÑ nhæng tµi l²i ðã vi phÕm.

Chúng ta có th¬ nói ngay r¢ng, vì ng߶i Ph§t TØ không tin tß·ng n½i th¥n linh hay b¤t cÑ mµt ð¤ng quy«n uy ban ½n giáng phß¾c nào, nên c¥u nguy®n cûng không có mµt ý nghîa nhß trên. M£t khác, Ph§t TØ tin tß·ng · nghi®p lñc theo ðó hÕnh phúc hay ðau kh± ð«u là kªt quä cüa hành ðµng, l¶i nói, ý nghî mà m²i cá nhân tÕo ra có ý thÑc. Ðó là mµt lu§t tñ ðµng v§n hành chÑ không do mµt ai hß¾ng dçn, s¡p ð£t hay an bài. Vì tñ ðµng v§n chuy¬n theo mµt lu§t t¡c nh¤t ð¸nh nên nó không th¬ thiên v¸, thß½ng tình hay tµi nghi®p mà tha thÑ cho nhæng ai ðã vi phÕm. Cûng theo lu§t này (lu§t Nghi®p-quä) tµi l²i không th¬ ðßþc tha thÑ b·i mµt ðµng lñc bên ngoài, mà chï ðßþc sØa sai b¢ng mµt pháp ð¯i tr¸ là phß¾c thi®n. B·i vì tµi l²i theo Ph§t Giáo không phäi gây ra b·i vi phÕm hay b¤t tuân nhæng lu§t ð¸nh do mµt ð¤ng t¯i cao nào ðó bày ra cho loài ng߶i, mà chính vì tñ mình hành ðµng sai l¥m qua thân, kh¦u và ý ð¬ ðßa ðªn ô nhim và phi«n não.

Nhß v§y không có v¤n ð« c¥u nguy®n trong Ph§t Giáo theo nghîa thông th߶ng tÑc là c¥u xin Thßþng Ъ ban ½n, tha tµi, vì m²i ng߶i phäi ch¸u trách nhi®m v¾i chính mình chÑ không ai khác v« nhæng hành ðµng tµi phß¾c, lành, dæ do mình tÕo ra. 

Thª thì ng߶i Ph§t TØ làm gì khi ðªn chùa? Nªu là Ph§t TØ chân chính ch¡c ch¡n h÷ không ðªn chùa ð¬ c¥u nguy®n.

Chúng ta hãy theo dõi nhæng ng߶i Ph§t TØ ðªn viªng chùa ð¬ xem h÷ hành ðµng nhß thª nào và ý nghiã nhæng hành ðµng ¤y ra sao. Trong Ph§t Giáo không ai buµc Ph§t TØ phäi ðªn chùa vào mµt ngày nh¤t ð¸nh, h÷ có th¬ ðªn lúc nào h÷ mu¯n, nhßng ph¥n ðông Ph§t TØ ði chùa vào nhæng ngày l sám h¯i, r¢m và ba mß½i, vì h÷ thích t§p th¬ h½n là ð½n ðµc. H÷ th߶ng m£c áo tr¡ng, lam, hay nâu thì ðó là nhæng màu s¡c tßþng trßng cho thanh t¸nh, giän d¸ và khiêm nhßþng. H÷ ðem cä hß½ng, ðèn, tr¥m và hoa quä, kính c¦n ði vào chánh ði®n, n½i ðó mµt tßþng Ph§t uy nghi ðßþc trang trí · ch² cao tr÷ng nh¤t, và thành kính dâng nhæng l v§t lên ÐÑc Ph§t . Hình tßþng tñ nó không phäi là v§t th¶ cúng mà chï là hình änh tßþng trßng cho h÷ tß·ng ni®m ðªn ÐÑc Ph§t. Thñc ra dù có hình tßþng hay không h÷ cûng tôn th¶ ÐÑc Ph§t, hình tßþng chï có tác døng giúp h÷ d chú ý và ð¸nh tâm h½n. Vì thª, tuy dùng hình tßþng ð¬ th¶ cúng nhßng ngu¶i Ph§t TØ không cò thái ðµ nhß tín ð° cüa V§t T± Giáo, th¶ cúng nhæng v§t nhß cây, núi, ðá, sông.... Nhæng ai xem ðÕo Ph§t là tôn giáo th¶ cúng hình tßþng là vô cån cÑ và thiªu sáng su¯t.

Mµt ði¬m ðáng chú ý næa là ng߶i Ph§t TØ l bái tßþng Ph§t không có nghîa là h÷ tin r¢ng ÐÑc Ph§t sau khi nh§p di®t vçn còn hi®n di®n trên thª gian, ðã th¸ hi®n trong các pho tßþng khiªn cho các pho tßþng này tr· nên linh Ñng có th¬ hµ trì cho nhæng ng߶i l bái hay qu· phÕt nhæng ng߶i b¤t tôn kính ð¯i v¾i Ngài. Hình tßþng chï ð¬ nh¡c nh· lÕi nhæng hình änh s¯ng ðµng lúc ÐÑc Ph§t còn tÕi thª, nhß lúc tham thi«n nh§p ð¸nh, lúc chuy¬n pháp luân, lúc trì bình kh¤t thñc, lúc nh§p di®t v.v. khiªn cho ng߶i Ph§t TØ có cäm tß·ng ðßþc ð¯i di®n v¾i ÐÑc Thª Tôn. Cûng vì thª mà vi®c ð¡p tßþng phäi làm thª nào ð¬ din tä ðßþc nhæng vë t×, bi, hÖ, xä cüa ÐÑc Ph§t, nªu không hình tßþng có th¬ làm sai lÕc trí tß·ng tßþng cüa ng߶i s½ c½.

M£c d¥u ÐÑc Ph§t ðã nh§p di®t nhßng ð¶i s¯ng và Giáo Pháp cüa Ngài vçn còn có mµt änh hß·ng l¾n lao ð¯i v¾i nhân loÕi ngày nay, änh hß·ng ðó s¯ng ðµng và thñc tª ðªn n²i ng߶i Ph§t TØ có cäm tß·ng nhß ÐÑc Ph§t còn tÕi thª, có ng߶i mu¯n biªn cäm tß·ng ðó thành sñ th§t b¢ng cách cúng cä v§t thñc ðªn ÐÑc Ph§t m£c dù h÷ biªt r¢ng Ngài không th¬ th÷ døng.

Linh ðµng hóa nhß v§y r¤t hæu ích vì ng߶i Ph§t TØ càng væng tin và tinh t¤n trên ð߶ng ðÕo, ð°ng th¶i sñ th¶ cúng càng tång thêm ph¥n ¤m cúng và trang nghiêm. Ðó là mµt cách ð¬ chÑng tö r¢ng änh hß·ng cüa ÐÑc Ph§t ð¯i v¾i con ng߶i m÷i th¶i vçn mÕnh m¨ không kém lúc nguyên thüy.

Theo công l®, cúng d߶ng ðèn, hß½ng, hoa quä là mµt hành ðµng tö d¤u kính tr÷ng tôn th¶ hay tri ân chÑ thñc ra nhæng v§t cúng d߶ng ¤y tñ nó không có mµt giá tr¸ ð£c bi®t.

Ði xa h½n nhæng thông l® ¤y, ngu¶i Ph§t TØ có mµt thái ðµ sáng su¯t h½n là chï thu¥n mµt hành ðµng th¶ cúng; nhß khi dâng hoa trß¾c ðài sen ng߶i Ph§t TØ suy nghî ðªn chân tß¾ng vô th߶ng cüa vÕn hæu qua bài k® mà h÷ th߶ng ð÷c :

Dâng hoa cúng ðªn Ph§t Ðà 
Nguy®n mau giäi thoát sinh, già, kh± ðau. 
Hoa tß½i nhßng s¨ úa s¥u 
T¤m thân tÑ ðÕi tránh sao ðiêu tàn. Bài k® trên chÑng tö ng߶i Ph§t tØ khi dâng cúng hay tøng ni®m không c¥u xin ðßþc hµ trì hay ban phß¾c, nhßng ðªn v¾i ÐÑc Ph§t nhß ng߶i h÷c trò kính mªn th¥y chï ðÕo và nguy®n theo gß½ng Ngài s¾m thoát khöi kh± häi tr¥m luân.

Chúng ta nên lßu ý ðªn sñ khác bi®t giæa thái ðµ cüa mµt tín ð° th¶ th¥n linh và mµt ng߶i Ph§t TØ khi h÷ cùng kính c¦n nghiêng mình trß¾c giáo chü cüa h÷. Trong khi tín ð° th¶ th¥n linh c¥u xin ðßþc ban phß¾c hay cÑu r°i, nghîa là ð¶i ð¶i h÷ mu¯n làm nô l® cho v¸ th¥n linh hay Thßþng Ъ cüa h÷. Ng߶i Ph§t TØ trái lÕi, kính c¦n tôn th¶ ÐÑc Ph§t chï vì Ngài là ng߶i ðã ði trß¾c, là ng߶i hß¾ng ðÕo, chÑ h÷ không mu¯n làm nô l® Ngài. Ví v§y tuy tôn kính ÐÑc Ph§t nhßng ng߶i Ph§t TØ vçn ðßþc quy«n bình ðÆng v¾i Ngài .

Chúng ta hãy tÕm l¤y so sánh giæa chª ðµ dân chü ngày nay và chª ðµ quân chü xßa kia ð¬ làm thí dø. Mµt ðàng, trong chª ðµ quân chü m÷i ng߶i dân là con cái ho£c nô l® cüa v¸ Ъ Vß½ng. H÷ phäi tuân phøc m÷i phán xét, thß·ng phÕt cüa vua, vì thª "Quân sØ th¥n tØ, th¥n b¤t tØ b¤t trung". Nhßng trong chª ðµ dân chü th§t sñ, m÷i ng߶i dân ð«u có quy«n bình ðÆng, dù là T±ng Th¯ng hay Thü Tß¾ng cûng là mµt công dân nhß bao ng߶i khác. Ng߶i dân kính tr÷ng v¸ nguyên thü qu¯c gia vì v¸ này thay thª h÷ ð¬ lãnh ðÕo, ð¬ lo vi®c chung. Và t¤t cä m÷i ng߶i dân ð«u có th¬ tr· thành nhà lãnh ðÕo nªu h÷ có ðü tài, ðü ðÑc và nhæng ði«u ki®n c¥n thiªt, ð¬ tr· thành v¸ nguyên thü.

Bình ðÆng và dân chü h½n, ÐÑc Ph§t dÕy r¢ng: -- Không nên tôn kính Ngài b¢ng cách cúng d߶ng l bái. Dù cúng d߶ng b¢ng nhæng trân châu quý báu cûng không phäi là cách tôn kính cao thßþng. Phäi thñc hành theo phß½ng pháp mà Ngài ðã kinh nghi®m và chï dÕy lÕi ð¬ s¾m ðßþc giäi thoát và ð¡c quä v¸ nhß Ngài.

Th§t hiªm có mµt v¸ th¥y nào lÕi không mu¯n ðßþc tôn tr÷ng và chï mu¯n cho h÷c trò s¾m ngang hàng b¢ng mình. Ng߶i Ph§t TØ chân chính hÆn phäi biªt nhß v§y ð¬ không phø lòng t× ái cüa Ngài, không c¯ ch¤p vào nhæng hình thÑc l bái mà phäi tñ tu sØa h¥u mµt ngày kia ðßþc giäi thoát nhß Ngài.

Tóm lÕi, t¤t cä m÷i hình thÑc th¶ cúng tøng ni®m cüa ng߶i Ph§t TØ không phäi ð¬ c¥u xin ÐÑc Ph§t cÑu v¾t mà chï có møc ðích tôn kính ÐÑc Ph§t và tñ nguy®n noi gß½ng Ngài ð¬ hoàn thành sÑ mÕng tñ giác, giác tha.

(hi®u ðính: 06/99)

.
[Index][00] [01] [02][03][04][05][06][07][08][09][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22]
.