Nhß ðã nói, mê tín là tin mù quáng, sai l¥m không có l¨ th§t, nhßng tin thª nào ? Tin có ð¤ng thiêng liêng làm mçu mñc ð¬ rån ði«u ác, thß·ng ði«u thi®n ; tin nhæng v¸ th¥n thánh có quy«n ban phß¾c giáng h÷a, khi chúng ta c¥u ðªn các Ngài. Các thÑ tin ðó ð«u thuµc v« mê tín. TÕi sao ? Tôi s¨ giäi thích. Thu· xßa t² tiên chúng ta tin r¢ng dß¾i là ð¤t, giæa là ng߶i, trên là tr¶i. Tr¶i, ð¤t, ng߶i, ðó là cái g¯c. Theo t² chÑc th¶i quân chü, ng߶i thì có vua, có quan ; trên vua, dß¾i quan ð¬ cai tr¸ dân. Ng߶i ðã nhß v§y thì trên tr¶i cûng có Ng÷c Hoàng Thßþng ðª là vua, Nam Tào, B¡c Цu là quan ð¬ coi bµ s² tr¸ phø dß¾i này. Và dß¾i ð¤t næa, phäi có Diêm vß½ng, r±i cûng có Nam Tào, B¡c Цu phø cai tr¸ næa.

Nhß v§y, l¤y cái thñc trÕng cüa nhân gian mà tß·ng tßþng ra h® th¯ng cai tr¸ cõi tr¶i cûng nhß h® th¯ng cai tr¸ · ð¸a ngøc. Nhßng thñc tª, quý v¸ có th¤y Ng÷c Hoàng Thßþng ðª hay Nam Tào, B¡c Цu nào ðªn rån ng߶i ác, thß·ng ng߶i thi®n không ? Không th¤y mà cÑ tß·ng tßþng. H±i xßa ð¬ rån ng߶i ác nên dân gian có Thiên Lôi tr×ng tr¸ nhß sét ðánh. Nhßng thuyªt ðó bây gi¶ không còn vì ðã b¸ khoa h÷c ðánh ð². Ng߶i thß·ng, ng߶i phÕt không còn, tÑc là bµ máy quan lÕi không còn thì ông vua cûng không còn. Ngày nay h® th¯ng cai tr¸ trên tr¶i ðã b¸ khoa h÷c phá vÞ, h® th¯ng tr×ng tr¸ dß¾i ð¸a ngøc cûng v§y. Tôi nói thª quý v¸ s¨ nghî tôi không tin có cõi tr¶i, cõi ð¸a ngøc. Không phäi v§y. Trong kinh Ph§t có dÕy ng߶i tu th§p thi®n ðßþc sanh v« cõi tr¶i. Cõi tr¶i chÑ không phäi nß¾c tr¶i. Cõi là mµt hành tinh, mµt thª gi¾i ; thª gi¾i ðó t¯t ð©p h½n thª gi¾i chúng ta. Chúng ta có phß¾c sanh ch± t¯t h½n, chúng ta vô phß¾c sanh ch± kh² h½n ch¾ không phäi có mµt cõi tr¶i ðang ngñ tr¸ chúng ta. Cõi ð¸a ngøc cûng b¸ hi¬u l¥m là cái ngøc · dß¾i ð¤t. Nhß v§y ðào ðªn ðâu m¾i t¾i ð¸a ngøc ? Chúng ta th߶ng dùng nhæng t× nhß "ð¸a phß½ng", chÆng hÕn ð¸a phß½ng Hà Nµi, ð¸a phß½ng Sài Gòn v.v... иa phß½ng là chï n½i ch¯n. V§y ð¸a ngøc là gì ? Là n½i hành phÕt con ng߶i. Ai có tµi l±i thì b¸ ðªn ðó ch¸u hình phÕt, nên g÷i là ð¸a ngøc. Theo nghîa ðó thì trên nhân gian chúng ta có ð¸a ngøc không ? Ðâu phäi ðþi xu¯ng âm phü m¾i có ð¸a ngøc. Nªu hi¬u nhß v§y thì chúng ta có sþ ð¸a ngøc không ? R¤t là sþ, b·i vì mình làm tµi thì ðâu phäi ðþi chªt m¾i xu¯ng ð¸a ngøc, mà hi®n ð¶i cûng phäi ð÷a ð¸a ngøc.

Nªu chúng ta tin có mµt ð¤ng thiêng liêng c¥m cân n¦y mñc, ð¬ ban phß¾c giáng h÷a, thì cái tin ðó có ðúng sñ th§t không ? Nªu tin không ðúng l¨ th§t thì g÷i là gì ? Quý v¸ ð¸nh nghîa mê tín ðßþc r±i ðó. Tin mµt cách sai l¥m, không ðúng v¾i l¨ th§t g÷i là mê tín. V§y mà ng߶i ta cÑ tin có ông th¥n này, ông thánh n÷ ho£c thánh mçu ðµ mÕng. Tin vào mµt ng߶i mà mình hoàn toàn không biªt gì hªt thì th§t là dÕi dµt ! Hi®n gi¶ ng߶i Ph§t tØ Vi®t Nam chúng ta có tin nhß thª không ? Nên tôi nói quý v¸ ðªn chùa nhßng không phäi tin Ph§t, hi¬u Ph§t mà lÕi tin nhæng gì không phäi Ph§t. Ph§t dÕy quy y Ph§t là không quy y v¾i thiên th¥n quÖ v§t. Quy y Pháp là không quy y v¾i ngoÕi ðÕo tà giáo. Quy y Tång là không quy y v¾i kë ác ng߶i dæ. Bây gi¶ quý v¸ quy y v¾i Ph§t mà tin quÖ, tin th¥n, ðü thÑ hªt.

ThÑ hai là bói toán, bùa chú, ð±ng bóng, xem ngày t¯t x¤u, m¤y thÑ ðó có phäi mê tín không ? Th¥y bói dù bói có trúng 100% cûng là mê tín hu¯ng là bói sai. TÕi sao ? Tôi cûng có quen v¾i nhæng ng߶i th¥y bói, coi tay, xem tß¾ng. Có khi h÷ bói r¤t trúng, coi tay, xem tß¾ng cûng trúng, nhßng quý v¸ nh¾ có th¥y bói nào nói : anh hay ch¸ y nhß bän t߶ng trình tôi nói ðây không ? Hay là nói 3 tháng hay 6 tháng coi lÕi. TÕi sao 3 tháng, 6 tháng coi lÕi ? Chúng ta cÑ nghî ch¡c ông th¥y bói này làm ti«n, kêu 3 tháng, 6 tháng tr· lÕi ð¬ kiªm ti«n quë. Nhßng sñ th§t không phäi v§y. B·i vì tß¾ng tay cüa chúng ta thay ð²i luôn luôn, tùy theo hành ðµng cüa mình. Chúng ta có hành ðµng t¯t thì nó s¨ chuy¬n nhæng vi®c x¤u, chúng ta có nhæng hành ðµng x¤u thì nó s¨ làm hß nhæng vi®c t¯t, không có nh¤t ð¸nh. Nhß v§y hành ðµng t¯t, hành ðµng x¤u có änh hß·ng t¾i thân tß¾ng, t¾i chï tay cüa chúng ta. Thª thì chúng ta nên ði coi bói hay nên hành ðµng ? Trong sách tß¾ng th߶ng có câu : "Hæu tâm vô tß¾ng, tß¾ng tñ tâm sanh", nghîa là có tâm t¯t mà không có tß¾ng t¯t, tß¾ng t¯t t× tâm t¯t mà hi®n ; "Hæu tß¾ng vô tâm, tß¾ng tùng tâm di®t", nghîa có tß¾ng t¯t mà không có tâm t¯t thì tß¾ng t¯t cûng theo tâm x¤u mà m¤t. Sách tß¾ng nào · trang ð¥u ho£c trang cu¯i ð«u ghi b¯n câu ðó. Tôi xin nh¡c lÕi : Hæu tâm vô tß¾ng, tß¾ng tñ tâm sanh. Hæu tß¾ng vô tâm, tß¾ng tùng tâm di®t. Nhß v§y tß¾ng t¯t mà tâm ác thì tß¾ng t¯t cûng b¸ m¤t. Thí dø nhß có ng߶i ðßþc th¥y bói xem tß¾ng nói : "Anh có phß¾c tß¾ng s¨ ðßþc sung sß¾ng v.v...", nhßng ng߶i ðó có tánh nóng näy. Mµt hôm ai nói trái ý anh n²i gi§n ð§p ng߶i ta chªt. Khi ð§p ng߶i ta chªt thì quý v¸ nghî tß¾ng t¯t ðó cüa anh và phß¾c ðßþc hß·ng sung sß¾ng cüa anh còn hay m¤t ? M¤t li«n ; vì anh s¨ · tù, s¨ ti«u tøy, ðâu còn t¯t næa. V§y dù bói trúng 100%, tß¾ng t¯t ðó cûng không bäo ðäm. Bäo ðäm nh¤t là tâm t¯t hay x¤u, nªu khéo giæ tâm mình t¯t thì m÷i vi®c xung quanh ð«u t¯t. Không giæ tâm t¯t mà cÑ ði coi bói thì kªt quä chï t¯n ti«n, vô ích mà thôi.

Nên t² tiên chúng ta có nhæng câu nhß thª này : "Tay c¥m ti«n quý bo bo. Ðem cho th¥y bói ðem lo vào mình". Nhß gia ðình ðang yên vui không có vi®c gì, b±ng dßng ði coi th¥y bói nói 3 tháng næa mình b¸ nÕn, nhß v§y có vui không ? Nên tin vào th¥y bói thì chï kh² thân, không có ích lþi gì cä, chúng ta nên tin vào chính mình m¾i là ði«u quan tr÷ng. Con ng߶i mình t¯t thì m÷i vi®c x¤u s¨ qua. Con ng߶i mình x¤u thì m÷i vi®c t¯t s¨ m¤t. Tin nhß v§y là chánh tín. Tin theo th¥y bói là mê tín. Sñ nguy hÕi cüa mê tín là làm cho chúng ta kh² s·, hao ti«n t¯n cüa v.v... Tôi không biªt sinh viên · ðây ra sao, ch¾ các cô c§u · thành ph¯ H± Chí Minh khi s¡p thi tú tài thì th߶ng ði coi bói. Ðã h÷c t¾i tú tài thì cûng ðßþc xem là có tri thÑc r±i nhßng vçn mê tín nhß th߶ng. Tôi nói ð¬ cho quý v¸ th¤y không phäi ng߶i bình dân, d¯t nát m¾i mê tín, mà có khi gi¾i trí thÑc cûng mê tín. Ðó là vì chúng ta không tñ tin mình. Nªu höi th¥y bói cô hay c§u nh¤t ð¸nh s¨ thi ð§u, nhßng cô c§u ¤y không thuµc bài thì có thi ð§u ðßþc không ? Ngßþc lÕi nªu th¥y bói nói thi r¾t, nhßng cô c§u ¤y h÷c thuµc bài thì ch¡c gì r¾t. Cho nên ð§u r¾t là g¯c · chúng ta. Vì v§y chúng ta phäi dè d£t ð×ng ð¬ r½i vào mê tín. Có nhi«u ng߶i nói : "Ông bà mình thu· xßa coi ð¸a lý, xem tß¾ng s¯, ð² tØ vi, thì mình cûng làm theo ch¾ ðâu phäi mê tín", ho£c nói "ð² tØ vi r¤t ðúng, ðã ðúng thì ðâu phäi mê tín".

Tôi xin nh¡c cho quý v¸ nh¾, quy¬n sách tØ vi nào cûng th¤y viªt : tu²i này l¾n lên có gia ðình, có ðôi bÕn, có con nhi«u ho£c ít v.v..., chßa có quy¬n tØ vi nào nói tu²i này l¾n lên s¨ ði tu. Nhß v§y tØ vi có phäi là chân lý chßa ? LÕi næa, các ông bói toán xem tØ vi, coi ð¸a lý luôn nh¡c câu này : "Tu²i anh, tu²i ch¸ t¯t nhßng phäi khéo làm lành, khéo ån · thì m¾i hß·ng ðßþc phß¾c. Còn nªu không làm lành, không ån · phäi thì v§n s¯ có th¬ ð²i". Nhß v§y thì nên làm lành, ån · t¯t cho r±i, ði coi bói chi cho t¯n ti«n. Ðó là nói v« tß¾ng s¯ tØ vi. Ъn ð¸a lý, ngày xßa t² tiên chúng ta cûng tin ð¸a lý. Riêng tôi có ð÷c sách ð¸a lý tôi thuµc câu này :

Phong thüy nhân gian b¤t khä vô

Toàn b¢ng âm ch¤t lßÞng tß½ng phù

Phú quý nhßþc tùng phong thüy ð¡c

Tái sanh Quách Phát giä nan ð±

Nghîa là phong thüy · nhân gian chÆng phäi không, cûng có t¯t, có x¤u ; nhßng mà phäi nß½ng vào phß¾c ðÑc (âm ch¤t). Phß¾c ðÑc nhi«u cµng thêm phong thüy t¯t, cä hai góp sÑc nhau thì m¾i thành tñu ðßþc ði«u t¯t. Nªu ch± ð¤t t¯t mà ng߶i làm vi®c x¤u ác thì cûng vô nghîa. Câu kª nói "Phú quý nhßþc tùng phong thüy ð¡c" nghîa là, giàu sang nªu t× phong thüy mà ðßþc thì ông T² ð¸a lý là Quách Phát dù có tái sanh tr· lÕi chï cho chúng ta ch± ð¤t t¯t cûng không giàu sang phú quý ðßþc (Tái sanh Quách Phát giä nan ð±).

Nhß v§y ð¸a lý có th¬ có nhßng phäi cµng v¾i ðÑc hÕnh t¯t cüa mình. ÐÕo ðÑc sâu dày thì m¾i thñc hi®n ðßþc ð¸a lý t¯t. ÐÕo ðÑc không có thì dù ð¸a lý t¯t cûng không làm gì ðßþc cä. ÐÑc hÕnh m¾i là chánh. Ng߶i có ðÑc hÕnh thì ch± nào v×a ý là ch± ðó t¯t. Ng߶i không có ðÑc hÕnh thì th¤y ch± ð¤t t¯t nhßng r±i cûng không t¯t. Chúng ta th¤y m÷i sñ vi®c, k¬ cä ð¸a lý cûng tùy thuµc vào sñ vi®c cüa con ng߶i.

Hi®n nay chúng ta m¡c phäi mê tín r¤t nhi«u. Lý do, mµt là vì lòng tham ; hai là do sþ hãi ; ba là tÕi si mê. Ba thÑ ðó là ba cái nhân cüa mê tín. V« tham, tôi thí dø nhß có ng߶i vay s¯ ti«n l¾n ð¬ làm ån nên phäi chÕy höi ông ð±ng, bà c¯t. Do mu¯n kªt quä l¾n, có lþi nhi«u nhß mình mong c¥u mà vì mình chßa biªt nên nôn nao chÕy höi ng߶i này, ng߶i kia. Ðó là g¯c t× tham lam mà ra. ThÑ hai là do sþ hãi. Nhß có ng߶i g£p hoÕn nÕn mµt hai l¥n còn ch¸u n²i, nhßng b¸ d±n d§p quá ch¸u hªt n²i, ðâm ra hoäng h¯t chÕy n½i này, n½i kia tìm höi. Tr߶ng hþp này cûng dçn ðªn mê tín. ThÑ ba là do si mê không nh§n ðßþc l¨ th§t nên tìm th¥y höi han. Ðó là ba ði«u ðßa con ng߶i ðªn mê tín. Nhi«u ông ð±ng, bà c¯t, th¥y bói ðâu có h÷c thÑc gì, nhßng nghe nói linh thiêng ng߶i ta cûng ðªn bái xá, c¥u cÕnh, xin bùa, xin phép, thßa höi ðü chuy®n. Ðó là chúng ta tñ hÕ th¤p mình ð¬ c¥u xin mµt ng߶i l¨ ra không ðáng quý, ðáng tr÷ng. Nhß v§y có ðáng chê trách không ? Kª ðây tôi nói qua ðªn ph¥n chánh tín, tÑc là Ph§t pháp.