Bà Chúa XÑ

Thu· xßa có mµt anh chàng x¤u xí kia, con nhà nghèo, th¤t h÷c, phäi sinh s¯ng b¢ng ngh« khuân vác mß¾n ngoài chþ. Ng߶i ta g÷i anh là th¢ng Bu. Bu làm vi®c siêng nång giöi d¡n nên cuµc s¯ng cüa anh không l¤y gì làm ch§t v§t cho l¡m. Có ði«u anh r¤t bu°n khi chung quanh chÆng có ai coi tr÷ng n¬ vì anh hªt. Cûng nhß h¥u hªt m÷i ng߶i, anh thèm thu°ng ðßþc quy«n uy, lòng ái mµ khát ngßÞng cüa ð°ng loÕi. M£t mûi anh ðã không thuµc loÕi ð©p trai, anh lÕi không có mµt làn h½i thiên phú ð¬ ca v÷ng c± hay tân nhÕc, nên anh không th¬ tiªn thân b¢ng con ð߶ng vån ngh®. Anh lÕi tÑ c¯ vô thân không ti«n cüa nên khó mà mua danh v÷ng chÑc tß¾c, chæ nghîa lÕi chÆng b¢ng ai... V§y thì phäi làm cách nào cho thiên hÕ ngán mình ðây? Suy nghî su¯t mµt ðêm chàng Bu n¦y ra mµt sáng kiªn. Mµt hôm, sau vài ly ba x¸ ðª, Bu ðªn ng°i trß¾c mi­u Bà Chúa XÑ. Bu ðªn trß¾c cØa miªu, ng°i l¡c lß þ ngáp liên h°i...Ban ð¥øu chï có b÷n trë con tø t§p chung quanh anh. Sau ðó là các bà vô công r²i ngh«, r°i d¥n d¥n có ðªn cä hµi ð°ng bô lão cüa làng næa. Ng߶I ta nhìn nhau thì th¥m: ' Bà v«! Bà v«!' Vài mø ðàn bà góp ý:-Khoäng nØa tháng nay ðêm nào tôi cûng th¤y có cøc lØa to x©t lên xu¯ng ngang chòm cây n¥y. Tui sinh nghi trong bøng mà không dám nói ra ch¾.M²i ng߶i góp mµt ý, vàng hß½ng hoa quä ðßþc mang ðªn và chàng Bu nghi­m nhiên thành cái xác cüa Bà Chúa XÑ.T× ðó, Bu không còn phäi ði khuân thuê vác mß¾n næa, ng߶I ta g÷i anh b¢ng 'Bà', b¢ng 'Ngài', xúm xít c߶i vä lä, ðón rß¾c nhæng l¶øi nûng n¸u, õüng ©o th¯t ra t× ðôi môi xám x¸t cüa Bu. Anh m£c áo løa qu¥n sa ten tr¡ng, ði hài c߶m, thoa son ph¤n và ðeo ð° trang sÑc.Mµt tháng sau, Bu ðã có vô s¯ ng߶i ái mµ. Nhæng kë trß¾c kia dòm Bu chï b¢ng nØa con m¡t bây gi¶ lÕi kính c¦n l­ bái ðón nh§n t×ng m®nh l®nh cüa anh. Ng߶i ta ðªn xin bùa phép cüa anh ð¬ mua may bán ð¡t, ð¬ ðßþc sanh con trai, con gái, ðánh ð«, ðánh bÕc, ðua ngña, ðá gà v.v...B·i vì chß Ph§t và B° Tát th߶ng ít khi ch¸u khó chìu lòng nhæng tham v÷ng ¤y cüa chúng sanh, thánh th¥n thì b§n thß·ng thi®n phÕt ác, ma quÖ thì ðòi ån h¯i lµ. Duy có anh Bu không ðòi höi gì cä, ngoài vi®c ß¾c mong ðßþc thiên hÕ chìu chuµng, tâng b¯c vu¯t ve lòng tñ aí cüa mình.Ba tháng trôi qua, nhæng cuµc lên ð°ng c¥u ðäo b¤t k¬ ðêm ngày ðã khiªn Bu xu¯ng s¡c rõ r®t. L¾p son ph¤n dày cµm không che khu¤t ðôi m¡t d¥y qu¥ng ðen. Càng ðông ng߶i tín mµ, anh càng phäi lên ð°ng th§t xu¤t s¡c ...Anh không còn ðü thì gi¶ ð¬ ån u¯ng ngü nghï...Nhæng lúc m®t quá, anh cûng mu¯n nghï ng½i ''thång ð°ng'' ð¬ tr· lÕi ð¶i s¯ng bình th߶ng cüa anh...nhßng nhæng lúc ¤y anh phäi tr· lÕi ch¤p nh§n cái bän thân bình th߶ng th¤p kém cüa anh Bu khuân vác mß¾n, mµt ði«u mà anh mu¯n ch¯i bö, anh phäi ch¸u ðñng nhæng ánh m¡t lÕnh nhÕt khinh bï cüa ng߶i chung quanh. Ng߶i ta s¨ g÷i anh b¢ng 'th¢ng', b¢ng 'm¥y'. Vì thª, dù m®t möi anh vçn phäi ð°ng hóa mình v¾i bà Chúa XÑ. 
 
 

BÕn thân mªn: 

S¯ ph¥n cüa anh chàng Bu n¥y s¨ ra sao? ði«u n¥y tùy thuµc vào anh. Nªu Bu khám phá ra r¢ng chính mình là nÕn nhân cüa trò ch½i lên ð°ng ¤y, r¢ng sau nhæng lúc trà nghiêng rßþu nhÕt...Anh cûng phäi tr· v« ð¯i m£t v¾i con ng߶i th§t cüa anh: mµt anh Bu t¥m th߶ng, vô danh ti¬u t¯t. Nªu anh nh§n th¤y r¢ng anh ðang bày trò ðiên loÕn và trong cänh gi¾i cu°ng ðiên ðó anh ðã ðßþc sñ tung hô tán tøng cüa nhæng ng߶i ðiên khác. Và nh¤t là nhæng danh v÷ng hão huy«n ðó cûng chÆng thú v¸ gì cho l¡m. TÕi sao anh không tr· v« v¾i anh Bu khuân vác th߶ng ngày. Dù không ðßþc sñ n¬ vì kính tr÷ng cüa bàng dân thiên hÕ, nhßng ít ra anh cûng còn có cái thª gi¾i tïnh táo chân th§t cüa con ng߶i t¥m th߶ng và bình th߶ng. M£t khác nªu anh không th¬ nào ch¤p nh§n con ng߶i chân th§t cüa mình, thì anh cÑ tiªp tøc bám vào cái vö cüa Bà Chúa XÑ bôi son trét ph¤n, hò hét ban phúc giáng h÷a cho ðßþc ðông ng߶i ái mµ. Tín ð° càng ðông thi 'Bà' càng phäi thiêng. Và nªu bà Chúa XÑ không còn hþp th¶i trang næa thì anh có th¬ ð±I danh hi®u thành bà Ngû Hành, CØu Thiên Huy«n Næ, hay là Cô... C§u nào ðó. Nß¾c ð¶I l¡m n²i, chúng ta chï có th¬ ðoan ch¡c mµt ði«u là...Giæa l¾p danh v÷ng hß huy­n phù hoa ðó, anh chàng Bu s¨ chªt l¥n chªt mòn. Th¬ xác m®t möi tinh th¥n ðiên ðäo...Nªu trò ch½i cÑ tiªp tøc thì chung cuµc anh s¨ vào nhà thß½ng dành cho b®nh tâm th¥n. 

BÕn thân mªn: 

Câu chuy®n trên ðây tôi ðã ðau xót viªt cho riêng mình, nói v¾i bÕn cûng có nghîa là tôi ðµc thoÕi mµt mình. Vì tôi không tin tß·ng r¢ng có mµt cuµc ð¯i thoÕi thñc sñ cäm thông khi chúng ta m²i ng߶i còn ðang ngóng v« mµt hß¾ng, mãi miªt ðu±I b¡t nhæng lý tß·ng t§n ðâu ðâu. . . Tôi chï mu¯n höi bÕn ðã có lúc nào bÕn th¤y mình gi¯ng h®t anh Bu trên ðây không? Riêng tôi, tôi còn nh¾ r¤t rõ ràng thu· bé tôi r¤t là h°n nhiên, không nh¾ mình là trai hay gái, ð©p hay x¤u, giàu hay nghèo, giöi hay d· gì hªt. Tôi s¯ng thoäi mái và vô tß nhß mµt chú gà con thì b²ng nhiên, d¥n d¥n tôi nghe ng߶i chung quanh nh§n xét r¢ng tôi không ð©p b¢ng ch¸ tôi, không giàu b¢ng nhà hàng xóm, không giöi b¢ng bÕn bè chung quanh... và cûng d¥n d¥n t× ðó, tôi b¡t ð¥øu cäm th¤y th¯ng kh± k¸ch li®t khi th¤y sao mà mình t¥m th߶ng quá ð²i... Không có mµt s· tr߶ng gì ð¬ tñ 'lång xê' mình, làm n±i b§t mình lên trß¾c bàng dân thiên hÕ. R¤t nhi«u ðêm tôi ni®m danh hi®u ÐÑc Quán Thª Âm B° Tát, c¥u mong sao cho mình ðßþc ð©p, ðßþc sang, ðßþc giöi h½n thiên hÕ. M£t khác tôi c¯ g¡ng thÑc khuya d§y s¾m bö ngü quên ån ð¬ h÷c cho b¢ng bÕn bè, nhæng ng߶i h½n tôi cä tài lçn s¡c... ð¬ ít ra mình cûng chÑng tö ðßþc cái khä nång cüa mình, r¢ng mình không phäi là con s¯ 0. 

BÕn Õ: 

Ðó chï là mµt thí dø, mµt ph¥n r¤t nhö trong cuµc ð¶i ða thù phÑc tÕp cüa chúng ta. Ði«u kh± tâm nh¤t cüa chúng ta h¢ng ngày không phäi là chuy®n sanh, già, b®nh, chªt, vì ðó là mµt lý ðß½ng nhiên, không ai tránh khöi, chúng ta th߶ng kh¯n kh±, bÑt rÑt vì cái bän ngã cüa mình, sao mà mình nhö nhoi t¥m th߶ng quá, không có tí ti nào khä ái, khä kính dß¾I m¡t ta và ng߶i chung quanh hªt. Nhæng lúc ð¯ùi m£t v¾i chính mình, ta phäi cay ð¡ng mà nh§n chân r¢ng ta chï là mµt nhân v§t quá mÑc t¥m th߶ng, mµt con s¯ 0 to tß¾ng. Thª là anh chàng Bu trong ta b¡t ð¥øu tham gia vào trò 'lên ð°ng'. T× con s¯ 0 tùy theo c½ hµi, hoàn cänh và nhu c¥u cüa ng߶i ái mµ chung quanh mà chúng ta s¨ thành mµt cái gì ðó... M²i ng߶i ðµi mµt danh hi®u khác nhau nhßng cùng gi¯ng nhau · mµt ði¬m là c¯ ch¯i bö con ng߶i t¥m th߶ng chân th§t cüa mình ð¬ s¯ng dß¾i l¾p áo cüa nhæng nhân v§t r¤t mñc phù hoa và giä d¯i. . . Và bÕn ½i: Mµt ði«u kÏ thú là ch² chúng ta l¦n tr¯n sþ hãi, lÕi chính là ch² mà các thi«n sß ðÕi ngµ. Løc T± há chÆng xác ð¸nh mµt cách hùng h°n r¢ng: 'Bän lai vô nh¤t v§t' ðó sao? Dß¾i b¤t cÑ l¾p áo nào và nhãn hi®u nào, bÕn và tôi ði«u phäi công nh§n r¢ng, trong nhæng giây phút chiªu soi nhìn lÕi mình, ta th¤y mình quä là ''Vô nh¤t v§t'' nghîa là ''ta không là gì cä, ta không phäi là Bà Chúa XÑ, bà Ngû Hành, Cô C§u . . . gì hªt, không là gì hªt. . . nhßng ta vçn th¤y nghe hi¬u biªt r¤t rõ ràng, cái khä nång ''kiªn vån giác tri'' ¤y chúng ta ði«u bình ðÆng nhß nhau. Ðây chính là Løc T± nói: ''Ðâu ng¶ tánh mình bän lai thanh t¸nh, ðâu ng¶ tánh mình v¯n tñ ð¥øy ðü cä v. v. . . ðó bÕn.'' Khi anh chàng Bu không còn lên ð°ng næa, không còn là ông kia bà n÷ thì không phäi là anh ta chªt, anh ta chï m¤t - m¤t hªt nhæng cái gì giä d¯i không phäi là mình thôi. Nªu bÕn th¤y r¢ng ''bà ð°ng'' cüa mình hãy còn thiêng l¡m, và thà r¢ng em ðµi l¯t, mang m£t nÕ, chìu theo th¸ hiªu cüa bàng dân thiên hÕ, ð¬ ðßþc th¶ phøng tung hô. . . và ðßþc vô vàn quy«n lþi phø tùng khác, thì bÕn cÑ tiªp tøc. Không có ai, s¨ không có ai dám lên án, chï trích hay c߶i cþt bÕn ðâu. . . Vì lên án Bà аng cûng có nghîa là lên án luôn ðám qu¥n chúng ðang ái mµ, và ai mà dÕi gì ðÑng ra ch÷c gi§n thiên hÕ nhi«u nhß thª. BÕn có th¬ yên tâm mà tiªp tøc. . . Nhßng. . . nªu nhß có hôm nào, quá m®t möi v¾i cái trò ch½i x¯c n±i ¤y, m£t nhìn t§n m£t, soi lÕi lòng mình giæa cänh hoang tàn cüa trà ôi, rßþu nhÕt, hoa héo, hß½ng phai, nhìn th¤y ng߶I chung quanh cûng chán ch߶ng m®t möi không kém mình. . . thì, bÕn hãy thØ mµt l¥n, làm s¯ng lÕi con ng߶i nåm xßa cüa chính mình, cüa anh chàng Bu khuân vác thØ xem. Ði«u này ðòi höi n½i bÕn r¤t nhi«u can ðäm và hy sinh, vì bÕn s¨ m¤t hªt uy danh, quy«n lþi, m¤t hªt nhæng ng߶i ái mµ cung nghinh, bÕn s¨ b¸ xem th߶ng, khinh rë. . . BÕn phäi hy sinh hªt vàng son, ph¤n sáp, danh lþi cùng uy quy«n ð¬ ði may thuê cu¯c mß¾n, phäi ð± m° hôi nß¾c m¡t m¾I có miªng ån. Thª nhân th߶ng ði tìm sñ thñc, nhßng sñ thñc lÕi quá ß phû phàng không gi¯ng nhß ta h¢ng m½ tß·ng. . . nên. . . thà r¢ng, cÑ nh¡m tít m¡t lÕi ð¬ còn có mµt thª gi¾i hoa mµng, huy«n äo, mê ly. Câu chuy®n này xin d×ng lÕi n½i ðây, vì tôi b¤t chþt nh§n ra r¢ng, d߶ng nhß tôi ðang lên mµt c½n ð°ng xu¤t s¡c h½n, hþp th¶i trang h½n. . . bà ð°ng th߶ng, ðôi khi ta ngÞ r¢ng mình ðã thÑc d§y, ði ra khöi c½n m½, nhßng sau ðó th§t lâu, ta m¾I vÞ l¨ ra r¢ng mình chï thay ð±i tình tiªt cüa gi¤c m½ mà thôi và ði«u mà ta th¤y mình ðang lên ð°ng th§t xu¤t s¡c là. . . khi có mµt hành ðµng nào ðó cüa ta ðßþc nhi«u ng߶i v² tay tán tøng, khi mà t× cái Không, ta tr· thành Có, và cái Có này, ngày càng bành trß¾ng n¦y n· ra. Chính nhæng tràng pháo tay ðã báo hÕi chúng ta không ít, nó xui ta cÑ tiªp tøc. . . chiêm bao, ð¬ ðßþc khen hoài khen mãi, bÕn có th¤y nhß v§y không? Hèn chi mà trong kinh Duy Ma C§t, B° Tát khuyên ta cÑ làm ði, làm m÷i vi®c ð¬ lþi mình và lþi ng߶i, nhßng phäi làm sao ð¬ cä ''Tam luân'' ði«u không t¸ch, nghîa là không th¤y có mình, có ng߶I và có pháp næa, chï ðem thân huy­n làm vi®c huy­n (dî huy­n thân tác huy­n sñ) mà thôi. Các Ngài khôn quá phäi không? 

Sß cô Nhß Thüy