Mình
Thß½ng Ai Nh¤t
Phàm nói ðªn thß½ng
yêu thì nhæng ng߶i ðßþc
thß½ng là cha m©, vþ ch°ng, con cái,
anh em... Ðó là nhæng ð¯i tßþng
ðßþc thß½ng ðÑng hàng ð¥u
mà không ai phü nh§n. Nhßng tÕi sao
ðây höi "mình thß½ng ai nh¤t?"
"Ai" mà mình thß½ng nh¤t ðó
là nhân v§t nào mà quan tr÷ng ðªn
thª? Trong kinh A Hàm có ðoÕn ghi: Mµt
hôm vua Ba Tß N£c höi phu nhân MÕt
Lþi, "Trên ð¶i n¥y ái khanh yêu ai
nh¤t?"
Phu nhân MÕt Lþi ðáp:
Dî nhiên, ng߶i thiªp yêu chính
là b® hÕ.
Vua Ba Tß N£c nói: Trçm
cûng ðoán r¢ng khanh s¨ nói nhß
thª.
Phu nhân MÕt lþi mîm
c߶i: Tâu b® hÕ, nªu thánh
thßþng cho phép, th¥n thiªp s¨ nói
khác ði mµt tí, nhßng xác thñc
h½n.
Vua Ba Tß N£c bäo: Khanh
cÑ nói!
Phu nhân MÕt Lþi thßa:
Tâu b® hÕ, ng߶i mà th¥n thiªp
yêu quý nh¤t, chính là th¥n thiªp.
Vua Ba Tß N£c ngÕc nhiên:
Sao? Mình lÕi yêu mình? Trçm không
hi¬u khanh mu¯n nói gì?
Phu nhân MÕt Lþi thßa:
Tâu b® hÕ, vì có ái tr÷ng
tñ ngã mình, nên th¥n thiªp m¾i
yêu thß½ng b® hÕ, vì b® hÕ
là ng߶i ðem lÕi hÕnh phúc cho
cái tñ ngã n¥y.
Vua Ba Tß N£c nói: Trçm
biªt ði«u ðó, nhßng vçn chßa
hi¬u rõ ý cüa khanh.
Phu nhân MÕt Lþi dè
d£t: Tâu b® hÕ, th¥n thiªp mÕn
phép nêu ra mµt câu höi, "Trên ð¶i
n¥y b® hÕ yêu thß½ng ai nh¤t?".
Vua Ba Tß N£c c߶i:
Ái khanh chÑ còn ai!
Phu nhân MÕt Lþi höi
tiªp: Giä sØ th¥n thiªp yêu thß½ng
mµt ng߶i ðàn ông khác thì
b® hÕ s¨ làm gì?
Vua Ba Tß N£c lúng túng:
À, trçm s¨... trçm s¨...
Phu nhân MÕt Lþi tiªp
l¶i: B® hÕ s¨ n±i tr§n lôi ðình,
chém ð¥u th¥n thiªp ngay l§p tÑc phäi
không?
Vua Ba Tß N£c giä lä:
Khanh höi r¡c r¯i qúa! R¡c r¯i th§t!
Phu nhân MÕt Lþi höi:
Tâu b® hÕ, có ðúng thª không
Õ?
Vua Ba Tß N£c ðáp:
À... à...
Phu nhân MÕt Lþi höi
d°n: Ðúng, phäi không b® hÕ?
Vua Ba Tß N£c im l£ng giây
lâu, nói: Có l¨ khanh nói ðúng.
Phu nhân MÕt Lþi nói:
Thª là b® hÕ ðã ðáp câu
höi cüa th¥n thiªp r°i!
Yêu ng߶i ta nh¤t ð¶i
mà ng߶i ta yêu kë khác thì
ch£t ð¥u. Nhß v§y có yêu nh¤t
ð¶i chßa? Nªu yêu nh¤t ð¶i th§t,
thì dù ng߶i ta có thß½ng
ai khác, mình cûng vçn thß½ng ng߶i
ta. Тng n¥y ng߶i ta không thß½ng
mình thì mình ch£t ð¥u, v§y thß½ng
ðó là qua ai? Thß½ng ðó là
vì mình! Mình chï thß½ng mình
thôi! T¤t cä m÷i ð¯i tßþng
mà mình thß½ng mªn ð«u vì
mình mà mình thß½ng, thß½ng
ng߶i qua tñ ngã cüa mình ðó
v§y.
Hôm sau vua Ba Tß N£c xa giá
ðªn tinh xá KÏ Viên thåm Ph§t, và
trình bày câu chuy®n ð¯i ðáp
giæa vua và hoàng h§u. Ph§t xác nh§n
ý kiªn cüa phu nhân MÕt Lþi qua bài
k® nhß sau:
Tâm ta ði cùng kh¡p
T¤t cä m÷i phß½ng
tr¶i
Cûng không tìm th¤y
ðßþc
Ai thân h½n tñ ngã
Ði tìm kh¡p phß½ng
tr¶i
Cûng không tìm ðâu
th¤y
Ai thân h½n tñ ngã
V§y ai yêu tñ ngã
Ch¾ hÕi tñ ngã ng߶i
Ðó là l¶i xác nh§n
cüa Ph§t: Chúng sanh yêu tñ ngã mình
h½n hªt. Ða s¯ ng߶i ð¶i thß½ng
tñ ngã mình h½n hªt mà không
biªt, cÑ nghî thß½ng ng߶i n¥y
hªt lòng, thß½ng ng߶i kia hªt
lòng. Ho£c giä có biªt mình thß½ng
tñ ngã mình cûng không can ðäm
nói th§t, nói gÕt thiên hÕ là
mình thß½ng chúng sanh, ch¾ ðích
thñc mình thß½ng mình là g¯c