Ðan MÕch (Denmark), mµt qu¯c gia l§p hiªn · B¡c Âu, n¢m trên bán ðäo Guitten và mµt s¯ ðäo phø thuµc Dilendia, Boochom... Di®n tích 43.000km2, dân s¯ 5,2 tri®u ng߶i (th¯ng kê nåm 1992), thü ðô Copenhagen. Ðan MÕch là mµt nß¾c công nghi®p r¤t phát tri¬n. N±i tiªng nh¤t là các ngành ðóng tàu, ðánh cá, sän xu¤t nông ph¦m, hàng häi... Ðan MÕch có ðäo phø thuµc l¾n là Groenland, eo bi¬n n¢m giæa các ðäo Iceland và Groenland, n¯i thông ÐÕi Tây Dß½ng v¾i bi¬n Groenland.

Ðan MÕch là mµt qu¯c gia giàu có · châu Âu, mµt nß¾c có n«n xu¤t kh¦u l¾n v« lúa mì, sæa, phô-mai, và nhi«u nông sän khác. Ðan MÕch có mµt chª ðµ an sinh xã hµi r¤t cao, l® phí b®nh vi®n, h÷c phí t× ti¬u h÷c ðªn ðÕi h÷c, ng߶i công dân ð«u không phäi ðóng. T¤t cä m÷i sinh hoÕt phí ð«u phäi trä b¢ng thuª, nhßng v¾i giá r¤t th¤p. 87% dân s¯ Ðan MÕch là tín ð° Thiên Chúa giáo, s¯ còn lÕi là H°i giáo và Ph§t giáo.

Ph§t giáo ðßþc truy«n vào Ðan MÕch vào cu¯i thª kÖ thÑ 19, nh¶ công cüa mµt s¯ nhà khoa h÷c và nhà truy«n giáo. Mµt ng߶i n±i b§t trong s¯ ðó là ông Rasmus Rask, ng߶i Ðan MÕch, ðã t×ng ðªn h÷c ngôn ngæ · „n е và SriLanka vào nåm 1800. Ông Rasmus Rask ðã h÷c mµt s¯ kinh quan tr÷ng trong tiªng Pàli và v« sau ông ðã d¸ch ra tiªng Ðan MÕch.

Tiªp ðó, có mµt s¯ khoa h÷c gia nghiên cÑu tôn giáo, ð£c bi®t là Ph§t giáo · Trung Qu¯c. Trong th¶i gian này, cûng có mµt nhà truy«n giáo Thiên Chúa · Á Ðông thích tìm hi¬u tôn giáo, vi®c ðó làm änh hß·ng ðªn gi¾i trí thÑc · Ðan MÕch. Tuy nhiên, phäi m¤t nhi«u nåm trß¾c khi ng߶i Ðan MÕch ðªn v¾i Ph§t giáo.

Ng߶i Ph§t tØ ð¥u tiên · Ðan MÕch là ông Christian Melbye, mµt bác sî, ng߶i ðã thành l§p Hµi Ph§t giáo Ðan MÕch (The Buddhistic Society in Denmark) vào nåm 1921. Trß¾c ðó, ông có mµt th¶i gian h÷c höi và nghiên cÑu Ph§t giáo t× sách v· cüa ng߶i Anh, ÐÑc và Pháp.

Nhæng nåm sau ðó, Ph§t giáo vçn ðßþc biªt ðªn trong gi¾i trí thÑc · Ðan MÕch. Cho ðªn ð¥u nhæng nåm 1960, có mµt sñ thay ð±i l¾n ðã n± ra, gi¾i trë Ðan MÕch ðµt nhiên thích nghe nhÕc rock, nhÕc cüa nhóm Beatles, ðã quan tâm ðªn tôn giáo và triªt h÷c Á Ðông, và cu¯i cùng, h÷ chuy¬n hß¾ng theo ðÕo Ph§t. Mµt ng߶i trong s¯ ðó là nhà báo, nhà bình lu§n chính tr¸, ông Erik Meier Carlsen, ðã tu t§p theo Ph§t giáo Tây TÕng. Trong th¶i gian này, cûng có nhi«u ng߶i ðªn „n е, Nepal và Nh§t Bän ð¬ h÷c höi, tìm hi¬u tôn giáo và triªt h÷c cüa phß½ng Ðông.

Mµt ng߶i ch÷n Nh§t Bän làm n½i ðªn ð¬ nghiên cÑu ðÕo Ph§t là ông Tim Pallis. Ông ðã lßu trú mµt nåm · Nh§t ð¬ h÷c v¾i Thi«n sß Sohaku Kobkri. Sau ðó, Tim Pallis ðã tr· v« Ðan MÕch v¾i mµt ng߶i vþ Nh§t Bän. Ông tiªp tøc vi®c nghiên cÑu kinh ði¬n và t÷a thi«n, ông cûng ðã hß¾ng dçn mµt nhóm tu thi«n, h÷ g£p m£t hàng tu¥n ð¬ tînh t÷a và thäo lu§n.

Mµt Ph§t tØ Ðan MÕch khác hi®n nay ðang tích cñc hoÕt ðµng Ph§t sñ là ông Jorges Hannibal và vþ cüa ông là bà Katla ðã quy y và h÷c Ph§t v¾i mµt Thi«n sß ng߶i Vi®t Nam tÕi Pháp. Hi®n tÕi, ông tr· thành giäng viên Ph§t pháp và th߶ng xuyên t± chÑc tu¥n l­ tu h÷c cho Ph§t tØ tÕi Ðan MÕch.

Tuy nhiên, ng߶i Ðan MÕch d߶ng nhß ch¸u änh hß·ng ð¯i v¾i Ph§t giáo Tây TÕng. T× cu¯i nhæng nåm 1960, ông Ole Nydahl, là mµt ng߶i n±i danh · Copenhagen và nhi«u qu¯c gia khác, ông ðã h÷c Ph§t và thành l§p mµt nhóm nghiên cÑu v« Ph§t giáo Thi«n và Tây TÕng, nhóm này có vån phòng riêng và có xu¤t bän t¶ báo Ph§t giáo mang tên "Di­n ðàn Ph§t giáo" (Buddhist Forum) b¢ng tiªng Ðan MÕch.

Nhß các qu¯c gia châu Âu khác, Ph§t tØ Ðan MÕch hi®n tÕi ch¸u änh hß·ng cä truy«n th¯ng Theravada (Thái Lan, Miªn Ði®n, Sri Lanka) và truy«n th¯ng Mahayana (Nh§t Bän, Tây TÕng và Vi®t Nam). Theo th¯ng kê s½ bµ cüa các nhóm Ph§t tØ Ðan MÕch thì hi®n nay có trên 500 ng߶i Ðan MÕch là tín ð° cüa ÐÕo Ph§t, h÷ không xây dñng chùa mà chï có nhæng trung tâm tu h÷c. Ngoài ra, · Ðan mÕch có hai ngôi chùa l¾n, mµt cüa ng߶i Vi®t (2 v¸ Tång ng߶i Vi®t) và mµt cüa ng߶i Thái (có 15 v¸ sß Thái).

M£c dù s¯ lßþng tín ð° Ph§t giáo tÕi Ðan MÕch quá ít, tuy nhiên ð¶i s¯ng tín ngßÞng ðang tr· nên ph± biªn và t×ng bß¾c bén r­ vào ð¶i s¯ng vån hóa, tinh th¥n và xã hµi Ðan MÕch ngày mµt væng ch¡c h½n. Уc bi®t ngày nay có nhi«u vån ngh® sî ðã ðªn v¾i Ph§t giáo nhß Lb Michael, mµt nhà vån n±i tiªng ; Per Kirkeby, Ole Palsby h÷a sî, nhà tÕo mçu n±i tiªng thª gi¾i. Bên cÕnh ðó có nhi«u bác sî, nhi«u nhà khoa h÷c Ðan MÕch cûng tìm v« v¾i Ph§t giáo.

M߶i nåm trß¾c ðây, nhi«u ng߶i d¥n d¥n thay ð±i cách s¯ng cüa h÷. H÷ quan tâm ðªn l¯i ån kiêng, ð¬ có lþi cho sÑc khöe, h÷ t§p thß giãn ð¬ có lþi cho ích cho tinh th¥n ; ðó là c½ hµi ban ð¥u ð¬ h÷ ðªn v¾i ðÕo Ph§t. ChÆng bao lâu, mµt trào lßu ra ð¶i ðßþc g÷i là "Th¶i ðÕi m¾i" (New Age), nhi«u ð߶ng hß¾ng tu t§p tâm linh ðã ðßþc ng߶i MÛ di­n d¸ch qua nhi«u cách khác nhau t× tôn giáo và triªt lý Ðông Phß½ng, ðó là mµt sñ pha trµn m¾i lÕ và h¤p dçn. — Ðan MÕch ðã änh hß·ng không khí cüa phong trào này.

Tóm lÕi, sau mµt th¶i gian dài v¾i sñ chuy¬n mình qua "Th¶i ðÕi m¾i", nhi«u ng߶i Ðan MÕch ðã tìm ðªn v¾i Ph§t giáo và xem Ph§t giáo là ðÕo cüa mình. Ði«u ðó ðã d¬ dàng nhìn th¤y vào mùa Hè nåm 1996 v×a qua, nhi«u ngàn ng߶i ðã ðªn nghe ðÑc ÐÕt Lai LÕt Ma thuyªt giäng vào hai bu±i ðßþc t± chÑc ngoài tr¶i · thü ðô Copenhagen. Nhìn chung, có nhi«u ði«u chï ra r¢ng Ph§t giáo s¨ ðóng mµt vai trò quan tr÷ng trong ð¶i s¯ng cüa ng߶i Ðan MÕch · tß½ng lai.