Mµt
V¸ Ph§t Khai Sinh
HuÏnh Trung Chánh
Lê lªt t×ng
bß¾c, gánh ðôi nß¾c thÑ
m߶i trong ngày v« ðªn chu°ng heo
bên hông nhà, thì sÑc lñc bé
Liên cùng ðã rã r¶i. Em th·
h±n h¬n l¤y sÑc, khöa nß¾c rØa
m£t, ðoÕn v¯c mµt bøm ðßa
lên mi®ng u¯ng ×ng ñc. Ngøm nß¾c
giªng mát lÕnh lên vào tÕng phü,
nhß mµt ch¤t thu¯c b± kÏ di®u,
phøc h°i cho em ph¥n nào sinh lñc. Em ðã
phäi gánh nß¾c liên tøc ð¬
làm tròn công vi®c t¡m rØa heo và
quét d÷n chu°ng sÕch s¨ mà m©
ðã giao phó. ÐoÕn ð߶ng l¤y
nß¾c giªng không xa, nhßng bé m¾i
12 tu±i, th¬ ch¤t g¥y gò, chân tay ng¡n
ngün yªu ¾t, mà phäi ch¸u ðñng
chiªc ðòn gánh dài thòng, ðong
ðßa c£p thùng nß¾c n£ng trîu,
trên l¯i ði tr½n trþt quä là mµt
cñc hình. Gánh nß¾c v«, bé
lÕi phäi kÏ c÷ t¡m rØa cä b¥y
heo sáu con m§p ú, r°i lÕi phäi quét
d÷n chu°ng sÕch s¨, gom h¯t hªt m¾
c£n bã hôi thúi mang ð± ra cái
h¯ sau nhà. Sau m¤y gi¶ ch§t v§t, bé
m¾i có th¬ nhàn nhã ðÑng tña
vào cµt chu°ng heo ng¡m nhìn công trình
cüa mình, v×a thò tay vào túi l¤y
cü khoai luµc, bóc vö nhai ngon lành.
Thình lình,
có tiªng la thé:
- Con quï làm
biªng! d÷n chu°ng không lo, ðÑng ðñc
ra ðó làm gì?
Liên nu¯t vµi
m¦u khoai cu¯i cùng, chùi mép, r°i
lên tiªng:
- Thßa má!
con ðã làm xong r°i!
Bà m© liªc
nhanh v« hß¾ng chu°ng heo ki¬m soát,
r°i m¾i xoay qua con, g¥m g×:
-M¥y nhai gi¯ng
gì ðó? ån c¡p · ðâu v§y?
-DÕ! dÕ! Con
ðâu dám ån c¡p. Cü khoai n¥y ch¸
H°ng cho con! tñ ý chï cho chÑ con không
có xin xö gì hªt má Õ!
- B¯p! b¯p!
Liên b¸ m©
tán cho hai tát tay, ð§p ð¥u vào
cµt xi mång xi¬ng ni¬ng, mà chï dám
rßng rßng nß¾c m¡t, chÑ không
dám nÑt n· thành tiªng. Kinh nghi®m
dÕy bé Liên r¢ng khóc to thì m©
s¨ ðiên tiªt, ðòn bµng gia tång
g¤p bµi. Em chï thút thít vang l½n:
- Con xin l²i má!
con không dám nhß v§y næa!
Bà m© g¢ng
t×ng tiªng:
-Nè tao ðã
d£n: '— nhà có thì ån, không có
thì nh¸n! c¤m tuy®t không ðßþc
không ðßþc ån chñc, ån xin', mà
tÕi sao mày lÕi ði xin ån làm x¤u
h± tao v§y hä?
Liên chï biªt
co rút ng߶i lÕi, tiªp tøc ði®p
khúc van l½n:
-Con lÕy má!
con lÞ dÕi! con xin l²i má!...
Bà m© chøp
l¤y cái ðòn gánh, tß·ng ch×ng
s¨ phang con bé vài hèo næa, nhßng
có l¨ hài lòng v¾i cái chu°ng
heo sÕch s¨, nên h°i tâm, chï nh¸p
ðòn gánh lên ð¥u con m¤y cái,
r°i lên tiªng:
-Bö t§t ðó
nghe không? Chuy®n m¥y ån chñc mà ðªn
tai tao l¥n næa, thì tao ð§p nát thây
ðó nhe!...
Ðang hùng h°
la con, b²ng dßng nh¾ ðªn chuy®n gì,
bà d¸u nét m£t, lên tiªng:
-Nè! m¥y chÕy
lÕi nhà bà Huª, höi cái ni cô
Công T¢ng xem bä m¶i tao dñ l Ph§t
Ðän ngày nào? tao quên m¤t r°i!
Không ng¶ cái
vø Ph§t Ðän lÕi cÑu mÕng mình,
bé Liên m×ng rÞ 'ba giò b¯n cÆng'
chÕy mµt mÕch ðªn nhà bà Huª.
Nhìn cánh cØa khép im lìm, lÕi
nghe tiªng thì th¥m là lÕ trong nhà,
ngó quanh b¯n b« v¡ng vë, Liên b²ng
cäm th¤y ¾n lÕnh, nên ðÑng sñng
lÕi. Bà Huª m¾i chªt ch×ng ba tháng
nay, tiªng thì th¥m là tiªng ng߶i
hay ma, Liên mu¯n lên tiªng kêu cØa
mà sþ hãi hai hàm rång c¡n ch£t,
không m· thành l¶i ðßþc.
Bà Hai Huª tên
th§t là gì không m¤y ai biªt rõ!
Bà lßu lÕc ðªn Khánh H§u lâu
ð¶i, khi cô con gái nhö xíu mà
lÕi có tên dài s÷c là Công
T¢ng Tôn Næ Th¸ Phß½ng Khanh, chßa
tròn tu±i thôi nôi. Khi tiªp xúc
v¾i bà, dân ð¸a phß½ng chþt
nghe cái gi÷ng tr÷ tr© n£ng chình
ch¸ch, kèm v¾i nhæng tiªng bí hi¬m
'mô, tê, rång, rÑa' ðiªc ð£c
cä tai, tß·ng bà là ng߶i ngoÕi
qu¯c. Ъn ch×ng biªt bà chánh g¯c
là dân c¯ ðô Huª, h÷ ùa
nhau g÷i bí danh bà là Huª cho 'ti®n
b« s± sách'. Thân gái cô ð½n
sÑ ng߶i, v§y mà chï trong mµt
th¶i gian ng¡n, v¾i n°i bún bò cai
th¤u tr¶i mây chinh phøc d dàng kh¦u
v¸ ng߶i dân ð¸a phß½ng,
bà Huª b¡t ð¥u tÕo dñng ðßþc
nªp s¯ng væng vàng tÕi ch¯n này.
Bà t§u ðßþc ngôi nhà xin x¡n
tÕi xóm lång Nguyn HuÏnh ÐÑc,
và th×a sÑc lo cho cô con gái ån
h÷c tÕi Sàigòn. Bà Huª hãnh
di®n v« cô con gái h÷c hành xu¤t
s¡c c¤p ðÕi h÷c không ðßþc
bao lâu, b²ng choáng váng ðiên ð¥u
khi cô con tr· chÑng ðòi cÕo ð¥u
ði tu. Dî nhiên, lúc ð¥u bà Huª
cûng l°ng lµng ch¯ng ð¯i cän ngån,
v§y mà, cu¯i cùng th¤y con tha thiªt
quá, bà cûng phäi xiêu lòng. Có
mµt dÕo, bà Huª háo hÑc tuyên
b¯ v¾i bà con xóm gi«ng r¢ng bà
ðã chiêm nghi®m ðßþc lý vô
th߶ng và chán ngán cuµc ð¶i
tÕm bþ vô nghîa n¥y, nên 'd÷a'
s¨ bö t¤t cä ð¬ cùng cô con t¥m
sß h÷c ðÕo. L¶i d÷a n¥y ngay dân
nghi«n
búng bò cûng chÆng ai sþ tí nào,
nhÑt là khi mø sáu Lé, ngø sát
vách nhà bà, te r©t kh¡p làng trên
xóm dß¾i, c߶i ng¡t nghëo t¯
cáo:
-Dì Hai hä!
Bä mà dám ði tu thì tui cùi sÑc
móng cho bà con coi! Nè! m²i nåm dì
long tr÷ng tuyên b¯ ån chay có ngày
mùng mµt, v§y mà v×a m¾ichÕng
vÕng ðã th¤y bà løc ðøc
b¡t gà n¤u cháo! Tu theo bä là 'tu
hú' ðó mà!
Không tu ðßþc,
bà Hai Huª ðành s¯ng thui thüi mµt
mình cho ðªn ngày, ðang mÕnh cùi
cøi, b²ng ngã b®nh li®t gi߶ng. Sß
cô Công T¢ng - ðúng ra pháp danh cô
là Quäng HÕnh, mà dân quê lÕi
cÑ mang máng nh¾ thành 'hoäng h°n,
hoäng h¯t' gì ðó, lµn xµn quá
ch×ng, bèn cÑ g÷i sß cô là
Công T¢ng, cái tên quen thuµc t× thu·
cô còn bé tí ngày xßa cho d
- vµi vã v« nhà chåm sóc cho m©.
Hai tháng sau thì bà Hai qua ð¶i. Tang ma
m© xong, sß cô xin b±n sß cho · lÕi
nhà mµt nåm ð¬ ti®n tøng ni®m
vãng sanh và chåm nôm sån sóc mµ
ph¥n m©. Sß cô cûng nhân d¸p n¥y
tÕo duyên Ph§t Pháp cho bà con l¯i
xóm: tÕm biªn ngôi nhà thành mµt
ni®m Ph§t ð߶ng nhö, m¶i cô bác
ðªn tøng kinh, l Ph§t ð¬ tùy duyên
hß¾ng dçn h÷ vài giáo lý
cån bän Ph§t giáo.
Trßa hôm ðó,
sß cô v×a m¾i ch¤m dÑt th¶i
kinh, nhìn qua khe cØa th¤y dáng bé
Liên l¤p ló, vµi bß¾c ra n¡m
tay em ðßa vào nhà. Bé Liên l¤p
v¤p lên tiªng:
- Sß cô à!
Má con d£n con höi sß cô m¶i Ph§t
Ðän ngày nào, con phäi v« trä l¶i
li«n këo má trông!
- Ph§t Ðän
t± chÑc vào ngày mai con à! ´!
khoan v« ðã! con hãy vào nhà ch¶
cô mµt chút, cô cùng ði v¾i
con, có cô con ð×ng lo!
Sß cô xót
xa nhìn m£t mûi thê thäm cüa con bé.
Cô nhúng khån ß¾t lau m£t, thoa d¥u
lên vªt sßng m߶i ngón tay còn
in trên gò má, ð¡p nß¾c mu¯i
lên cøc u trên ð¥u, r°i nhß mµt
bà m© hi«n, sß cô lÕi ân c¥n
ðem bánh trái ép em ån.
Sß cô d¸u
dàng d thß½ng quá, bé Liên
cäm ðµng ðón nh§n tình thß½ng
cüa sß cô, r°i b²ng røt rè lên
tiªng:
- TÕi sao sß
cô lÕi ði tu v§y?
- Cä ð¶i má
sß cô phäi cam ch¸u biªt bao nhiêu ði«u
kh± s·, sß cô thß½ng quá
mu¯n ði tu ð¬ tìm ð߶ng thoát
kh± và cûng ð¬ ðµ má sß
cô thoát kh± næa!
- Sß cô à!
con cùng mu¯n ði tu nhß sß cô v§y
ðó!
- Con mu¯n ði tu
ð¬ làm gì?
-Cä ð¶i má
con cûng kh± s· quá ch×ng hà! con
mu¯n ði tu ð¬ ðµ má con hªt kh±
cûng gi¯ng nhß sß cô v§y!
Sß cô ngÕc
nhiên không ng¶ con bé b¸ m© hành
hÕ tàn nhçn, mà vçn thß½ng
m© không chút oán h¶n. Mà hành
vi ðµc ác cüa mø Tám bánh t¥m
bì thì ðâu có v×a gì! Cä
xã Khánh H§u n¥y ai chÆng kêu rêu
b¤t mãn. H÷ lên án, oán trách
mø Tám ðã b¡t bé Liên nghî
h÷c t× nåm l¾p b¯n, 𬠷
nhà lãnh hªt m÷i công vi®c n£ng
nh© trong ngoài, t× vi®c n¤u c½m, gánh
nß¾c, gi£t giû, cho ðªn nhæng công
tác d½ dáy · chu°ng gà, chu°ng
heo. Ba gi¶ sáng con bé ðã b¸ dñng
d§y ð¬ se bánh t¥m cho k¸p gi¶ bán
ði¬m tâm, t¯i m¸t em vçn còn phäi
l¯c c¯c xách thùng ði kh¡p xóm
s¾t c½m thiu, canh c£n v« b± dßÞng
thêm cho b¥y heo háu ån. Hành con bé
làm vi®c bù ð¥u su¯t ngày vçn
chßa hä nß, mø Tám bö bê con
bé ðói rách xác x½, chØi
m¡ng thô tøc n£ng n« và ðánh
ð§p nó tàn nhçn nhß ð¯i v¾i
kë tØ thù. Ði«u làm kë bàng
quan b¤t mãn h½n næa, là ch¸ bé
Liên tên Thäo, lÕi ðßþc mø
Tám cßng yêu chìu chuµng tµt bñc,
ån ngon, m£c ð©p ði h÷c, không phäi
ðµng móng tay, vì chï c¥n ÷ ë
thì ðã có ðÑa em nai lßng ra
phøc d¸ch r°i. Sß cô th¥m nguy®n tìm
phß½ng kª giäi tai ách cho bé Liên
nên ðã ðích thân lân la ðªn
thåm mø Tám ba l¥n, c¯ g¡ng gieo hÕt
gi¯ng thß½ng yêu hi¬u biªt vào
tâm mø, hai ng߶i lu§n bàn vui vë
ðü m÷i ð« tài ðÕo và
ð¶i, nhßng m¤y l¥n ¤p úng ð¡ng
ðo, sß cô vçn chßa dám kh½i
vø bé Liên ra nói ðßþc. Mø
Tám có tính quái ðän là m²i
khi nghe ai lßu tâm ðªn bé Liên hay khuyên
l½n cän ngån mø thì mø lÕi
ð§p con bé dæ tþn h½n næa. Ch¸
ruµt cüa mø, thß½ng hÕi cháu,
ngõ l¶i xin cháu làm con nuôi, chÆng
nhæng mø Tám phän ð¯i, mà bé
Liên b¸ ðòn nát bét mông ðít
và b¸ ðay nghiªn, bö ðói cä
ngày. L¥n này, ði theo bé Liên ð¬
g£p mø Tám, sß cô quyªt tâm
s¨ ð« c§p thÆng vào ði«u mu¯n
nói, v§y mà, sß cô nghî ngþi
r¯i cä ruµt cûng chßa biªt phäi b¡t
ð¥u làm sao cho ±n...
Sß cô ði
khoan thai quá khiªn bé Liên b°n ch°n
lo l¡ng. Khi còn cánh nhà ch×ng nåm
mß½i thß¾c, con bé s¯t ruµt
vuµt tay sß cô chÕy mµt mÕch v«
trß¾c, h±n h¬n báo cáo: 'Má
½i! sß cô nói ngày mai'.
Sß cô b²ng
nghe tiªng hét:
- а quï cái!
Sao ân hoàn d¸ch l®' không v§t m¥y
chªt cho tao nh¶! T× ðây ðªn nhà
bà Hai Huª g¥n x¸t, mà m¥y 'chªt
li®t' ði ðâu m¤t không ch¸u v«
li«n!
Nghî ðªn
an nguy cüa bé Liên, sß cô không th¬
ðüng ðïnh giæ 'oai nghi' cüa ng߶i
tu sî nØa. Sß cô chÕy vµi ðªn
nhà mø Tám, h¤p t¤p lên tiªng:
- Cái vø n¥y,
vø v« tr n¥y do l²i cüa tôi ðó
ch¸ Tám! Tôi giæ cháu lÕi ð¬
cùng ði ð߶ng cho có bÕn, ch¸
Õ!
Mø Tám ðon
ðä:
-Chào sß cô!
M¶i sß cô vào nhà ch½i!
R°i xoay qua con mø
h¤t hàm ra l¸nh:
-Ra sau x¡t chu¯i
cho heo ån ði m¥y!
Mø Tám v¯n
b¸ xóm gi«ng t¦y chay, nay ðßþc
sß cô viªng thåm nói chuy®n, nên
d sanh cäm tình, m£c dù, th§t ra mø
chÆng m¤y ßa các câu chuy®n ðÕo
lý ngán ng¦m cüa sß cô. Có
l¨, h½i sßþng sùng v« l¶i chØi
m¡ng con quá ß thô l² cüa mình,
v×a hß¾ng dçn sß cô vào nhà,
mø Tám v×a phân bua:
- Cái con bé
n¥y coi v§y mà ß½ng ngÕnh l¡m
sß cô Õ! Tôi mà l½ m½ thì
nó 'qu§y' nát tan cái nhà n¥y nhß
ch½i hà!
-Bé Liên m£t
mûi trông hi«n mà, ch¡c không ðªn
n²i khó dÕy ðâu ch¸ Tám! Ðôi
khi, mà... ½... ½..., trong ðám con thª
nào cûng có ðÑa hÕp, có ðÑa
không hÕp... nên ðÑa thì mình
th¤y d dÕy, ðÑa khó dÕy...
phäi không ch¸!
- Ðúng ðó
sß cô! cái con d¸ch v§t n¥y quä
không hÕp tôi tí nào. Th§t ra phäi
nói nó là thÑ oan gia phá nhà
hÕi cØa thì m¾i ðúng! Ông
th¥y tØ vi Nhãn Th¥n ðã giäi thích
nhß v§y ðó! Ông nói ch°ng tôi
tu±i d¥n, nó tu±i thân, mà 'd¥n
thân t¸ hþi là tÑ hành xung', nên
sanh nó ra ð¶i thì ch°ng tôi tØ
tr§n chªt, và tôi thì phäi lâm
cänh nghèo kh± tàn mÕt t× ðó
cho ðªn ngày nay.
- Tôi nói ði«u
n¥y mà nªu th¤y sai xin ch¸ ð×ng
gi§n nghen! Trên thª gian n¥y có biªt bao
ðÑa bé kyî tu±i cha m© mà cha
m© vçn s¯ng, cûng có ðÑa hÕp
tu±i lÕi lâm cänh m° côi! Ng߶i
ta nói 'bói ra ma, quét nhà ra rác',
th¥y bói h÷ v¨ v¶i ra vø kyî vø
hÕp, bàn ngang tán rµng nh¡m thåm
dò tâm lý kë nh© dÕ ð¬ khai
thác trøc lþi,... tin tß·ng làm
sao ðßþc ch¸ Tám!
- Ðáng tin l¡m
ch¾ sß cô! cái anh Toàn bÕn cùng
khóa v¾i ch°ng tôi, anh cûng tu±i
d¥n, sanh ðÑa con tu±i ng÷, mà 'd¥n,
ng÷, tu¤t là tam hÕp'. T× ðó
binh nghi®p änh lên nhß di«u, vön v©n
trong vòng b¯n nåm mà änh lên ðßþc
ba 'lon', bây gi¶ änh ðã mang c¤p b§t
ðÕi tá, uy quy«n mµt cõi r°i.
Cái con ba Khòm, vþ cüa änh, ðen thui
x¤u ïn, v§y mà bây gi¶ cûng làm
bà n¥y bà n÷, ðöng ða ðöng
ðänh, th¤y ghép d sþ! Chï vì
ph§n tôi h¦m hiu, n½i m¾i sanh nh¥m
thÑ con báo ð¶i, ð¬ phäi kh¯n
kh± nhß thª n¥y!
- Ch¸ Tám Õ!
Hôm trß¾c ch¸ em mình có thäo
lu§n v« lý nghi®p báo và nhân
duyên, theo ðó, m²i ng߶i tñ mình
chü ðµng trong vi®c tÕo nghi®p cho mình,
mình ðã gieo nhân thi®n hay ác gì,
thì mình phäi gánh ch¸u cái quä
phát sanh t× các nhân ðó, không
sai chÕy ði ðâu cä! ch¸ Tám ch¡c
vçn còn nh¾ ði«u ðó?
- »a, 'chi®n'
gì tôi không ý kiªn ch¾ cái
'chi®n' gieo nhân nào g£t quä n¤y thì
tôi ch¸u l¡m!
-Nhß v§y ðó
ch¸ Tám, nghi®p cüa mình do mình tÕo
ra, lành dæ tñ mình gieo nhân, nhß
v§y thì không có ai dù là th¥n
thánh cûng không th¬ ban phß¾c hay
gây h÷a cho mình ðßþc, thành
thØ ra, mµt ðÑa con sanh ra cûng không
làm thay ð±i nghi®p cüa mình, không
gây ra chuy®n hên sui gì cä, phäi không
ch¸ Tám?
- Không phäi
v§y ðâu sß cô! ðành r¢ng có
lu§t nhân quä, nhßng chuy®n ðÑa con
tÕo hên sui cho mình có thi®t mà
sß cô. Nè! kinh nghi®m cüa tôi v«
vø sanh con Liên quá rõ, vø anh ðÕi
tá Toàn cûng v§y, và còn biªt
bao vø khác næa..., không tin làm sao
ðßþc a sß cô!
-V« vi®c này
thì tôi xin góp ý kiªn nhß v¥y
ðây, ch¸ Tám. Hành vi tÕo nhân
thi®n hay ác · quá khÑ cüa mµt
con ng߶i, có th¬ ðã ðßþc
ðóng góp ít nhi«u b·i mµt vài
ng߶i khác, liên h® ðó ðã
tÕo cho h÷ mµt nghi®p chung, Ph§t giáo
g÷i là cµng nghi®p. Khi nhân chuy¬n biªn
thành quä, thì nhæng ng߶i ðã
có giây liên h® t× trß¾c, do
cµng nghi®p lôi kéo, s¨ hi®n di®n bên
cÕnh ng߶i chü ðµng ð¬ cùng
nh§n lãnh cái nghi®p tß½ng c§n
v¾i nhau. Nhìn b« ngoài, mình có
th¬ nh§n ð¸nh r¢ng sñ hi®n hæu
cüa mµt ng߶i thân ðã änh hß·ng
ðªn th¸nh suy cüa mình, nhßng xét
kÛ, thì không ai änh hß·ng ðªn
s¯ ph§n cüa ai hªt, m²i ng߶i lãnh
cái ph¥n nghi®p cüa mình trong cái nghi®p
chung mà thôi. Tôi trình bày nhß
v§y, ch¸ Tám có ð°ng ý không
Õ!
-Sß cô nói
v§y thì tôi hay v§y, ch¾ tôi vçn
th¤y con cái nó cûng gây ra chuy®n
hên xui cho mình nhi«u l¡m!
Sß cô nghî
m¾ tà kiªn n¥y ðã bám r lâu
ð¶i trong tâm thÑc mø Tám nh¤t
th¶i sß cô khó mà gµt rØa ngay
ðßþc. Sß cô s¨ tr· lÕi g£p
mø Tám thäo lu§n ð« tài n¥y
nhi«u l¥n næa ð¬ giäi töa t× t×,
còn bây gi¶, chuy®n c¤p bách là
an nguy cüa bé Liên thì tÕm th¶i sß
cô s¨ tìm phß½ng cách kh½i
d§y tình thß½ng con n½i quä tim khô
c¢n cüa mø cûng ðßþc. Sß cô
ng¥n ng× mµt lúc, r°i ra chi«u thân
m§t, lên tiªng:
-Ch¸ Tám Õ!
Ch¡c ch¸ không th¬ nào ng¶ là
ngày tôi sanh ra ð¶i, chính là ngày
má tôi ðau kh± cùng cñc. Ðây
là mµt vi®c mà bà ðã bßng
kín mi®ng bình, không th± lµ cho mµt
ai · xã Khánh H§u n¥y biªt!
- Ô! Th§t v§y
sao sß cô! Sß cô k¬ rõ tôi nghe
ði! Tôi kín mi®ng mà!, mø Tám
lµ vë hào hÑng khi s¡p ðßþc
nghe mµt câu chuy®n bí m§t.
- Cha tôi là
con trai duy nh¤t cüa mµt gia ðình hoàn
tµc giàu sang tÕi c¯ ðô Huª. Bà
nµi tôi ðã ch÷n m© tôi, mµt
cô gái nghèo thuµc gia ðình ðông
con, v« làm dâu vì hy v÷ng s¨ s¾m
có cháu trai n¯i dõi tông ð߶ng.
M© tôi lÕi sanh liên tøc hai gái,
khiªn nµi th¤t v÷ng, nµi c¢n nh¢n
gi§n d²i vu v½, r°i gán cho m© tôi
cái tµi thiªu ðÑc nên không sanh
ðßþc con trai. M© tôi c¤n thai l¥n
næa, nµi hy v÷ng tràn tr« nên v×a
ng÷t ngào v¾i con dâu, v×a công
khai tö ý s¨ b¡t con trai cß¾i vþ
khác nªu l¥n sanh n¥y vçn là gái.
Lo âu thái quá, sÑc khöe m© tôi
suy yªu rõ r®t, ðó là lý do chính
ðáng ð¬ ngoÕi tôi , xin v¾i nµi
ðßþc ðem con gái v« nhà chåm
sóc khi sanh n·. Sanh con ra, m®t ðÑt h½i
m© tôi vçn ráng th«u thào tìm
hi¬u ðÑa nhö là trai hay gái. Th§t
là b¤t hÕnh cho bà, ðÑa bé
ðó chính là tôi, là gái. Bà
nhìn con sæng s¶ r°i ng¤t xïu. Khi bà
tïnh d§y, ngoÕi v×a an üi con v×a ð«
ngh¸ mµt giäi pháp mà ngoÕi ðã
tính toán và thu xªp chu ðáo, là
ðánh tráo tôi v¾i ðÑa con trai
ch¸ bªp, ðÑa bé n¥y ðã chào
ð¶i trß¾c tôi hai ngày. M© tôi
phän ð¯i quyªt li®t. Bà ôm cÑng
tôi, không cho ngoÕi và c§u thi hành
ý ð¸nh. Bà nói thà bà ch¸u
kh± chung v¾i con, ch¾ không vì vi®c
cûng c¯ ð¸a v¸, vì tham lam phú
quý, mà bö con lån lóc v¾i ng߶i
dßng nß¾c lã. Ðúng nhß ngoÕi
tôi tiên li®u, nµi tôi chÆng nhìn
nhõi gì ðªn ðÑa cháu vô
phß¾c, cha tôi thì chï viªng thåm
mµt l¥n, r°i bi®t dÕng luôn, chÆng
h« ð« c§p ðªn vi®c rß¾c
vþ con v« nhà. Sau m¤y tháng ð¾n
ðau tuy®t v÷ng, m© tôi b°ng tôi vào
Nam l§p nghi®p, th« tr÷n ð¶i chÆng
tr· lÕi ð¤t th¥n kinh. Ch¸ Tám
th¤y không? Chï vì tôi mang thân gái,
mà m© tôi phäi ðau kh± su¯t cä
cuµc ð¶i. Thª mà bà chÆng h«
ghét bö tôi.
Bà thß½ng
yêu chåm sóc tôi t×ng ly t×ng tí,
không dám ån, không dám m£c ð¬
nh߶ng t¤t cä cho con. Tôi mà ¤m
ð¥u hay tay chân b¸ tr¥y trøa chút
ðïnh thì bà xót xa nhß ðÑt
t×ng khúc ruµt. Ôi! tình thß½ng
cüa bà ð¯i v¾i tôi nhß bao la bi¬n
rµng, tôi dçu có tan xß½ng nát
th¸t cûng chßa ð«n ðáp n±i
thâm ân!...
Sß cô mang tâm
sñ ð¶i mình th¯ lµ cho mø Tám
mong mø cäm ðµng , r°i tình thß½ng
bé Liên s¨ nhen nhúm trong lò mø.
Ng¶ ðâu, khi sß cô dÑt l¶i, m£t
mày mø Tám ðang tß½i rói b²ng
dßng biªn s¡c, mø h§m hñc 'hÑ'
mµt cái, nh± bãi nß¾c b÷t
cái ph©t, r°i ngoänh m£t hß¾ng
khác, không thèm tiªp chuy®n v¾i sß
cô næa. Sß cô bàng hoàng ng¾
ng¦n không hi¬u vi®c gì ðã xäy
ra. Ch×ng m߶i giây sau, sß cô m¾i
khám phá r¢ng l¶i ca tøng bà m©
d¸u hi«n vô tình khiªn ng߶i m©
hung dæ nhµt nhÕt nghi sß cô k¬ chuy®n
v¾i thâm ý chê bai châm ch÷c.
Sß cô b¯i
r¯i tñ trách mình ða sñ, ðÕo
ðÑc hèn kém ðã không cäm
hóa n±i mø Tám, mà còn ð±
d¥u trên lØa, gây tai h÷a thêm cho
bé Liên. Sß cô ðÑng d§y, dþm
th¯i lui r°i lÕi røt rè mu¯n m·
l¶i giä lä, nhßng th¤y quyªt ð¸nh
nào cûng không ±n cä.
Thình lình
mø Tám quay ng߶i lÕi, châm b¦m
nhìn sß cô g¢ng t×ng tiªng:
-Nè! tôi nghe
nói Ph§t Ðän nh¢m ngày r¢m, mà
sau sß cô lÕi nói ngày mùng tám,
nhß v§y nghîa là sao? M¤y ng߶i
tu hành mà sao ån nói b¤t nh¤t
quá v§y?
Sß cô th·
phào nh© nhõm, l¶i l¨ mø Tám
tuy xïa xói g¡t gao, nhßng mø còn
ch¸u ð¯i thoÕi thì còn hy v÷ng,
'còn nß¾c còn tát', sß cô
d¸u dàng ðáp:
-Thßa ch¸! Theo
truy«n th¯ng Ph§t giáo Trung Hoa thì Ph§t
Ðän nh¢m ngày mùng tám tháng
tß âm l¸ch. Ph§t giáo Vi®t Nam v¯n
ch¸u änh hß·ng Trung Hoa nên cûng t±
chÑc vào ngày n¥y. Theo truy«n th¯ng
Ph§t giáo Nam Tông, thì Ph§t Ðän
nh¢m ngày trång tròn tháng tß. V¤n
ð« sai khác n¥y ðßþc ð£t
ra trong mµt phiên h÷p cüa Ph§t Giáo
Thª Gi¾i; sau khi thäo lu§n, ÐÕi Hµi
ðã ð°ng thanh quyªt ð¸nh th¯ng nh¤t
ngày Ph§t Ðän là ngày r¢m tháng
tß. Do ðó Ph§t giáo Vi®t Nam hi®n
ðang t± chÑc ngày Ph§t Ðän ngày
r¢m, tuy v§y có nhi«u chùa vçn c¯
g¡ng giæ chút l® xßa, nên t±
chÑc thêm ngày mùng tám. Tôi tính
rü ch¸ em mình làm cái l nhö
nhö trong xóm ngày mùng tám, vì
ðªn ngày r¢m thì tôi phäi v«
lÕi Sàigòn làm l chánh thÑc
tÕi tu vi®n. Tôi ðã không trình
bày rành mÕch v¾i ch¸ em v¤n ð«
này, ði«u ðó quä th§t có l²i.
Thái ðµ
bình tînh và m«m möng cüa sß
cô khiªn mø Tám nguôi ngoai c½n gi§n
ph¥n nào, sß cô m×ng rÞ tiªp l¶i:
-Th§t ra, t±
chÑc l chï là mµt hình thÑc,
thì ngày nào cûng nhß nhau có khác
chi ðâu phäi không ch¸ Tám! V¤n
ð« quan tr÷ng là mình biªt v§n
døng ðßþc ý nghîa cüa ngày
ðó ð¬ tß·ng nh¾ công ½n
Ph§t và noi gß½ng Ngài dõng mãnh
tu sØa thân tâm sao cho xÑng ðáng
là mµt ng߶i con Ph§t. Ch¸ Tám
biªt không? theo ni«m tin riêng cüa tôi,
thì ngày Ph§t thñc sñ khai sinh không
phäi ngày mùng tám hay ngày r¢m,
mà là mµt ngày xa xôi mù m¸t
vô s¯ kiªp v« trß¾c khi ðÑc
Ph§t còn phäi ch¸u hình phÕt ·
ch¯n ð¸a ngøc vô gián l§n kìa...
-œa! Sao có cái
ngày gì lÕ quá v§y ha?, mø Tám
mïa mai.
-Ðây là
chuy®n ti«n kiªp cüa Ph§t. Vào nhæng
a tång kÏ kiªp cñc kÏ xa xôi, thu·
ðÑc Ph§t chßa biªt tu t§p, nên có
khi thì tÕo nhân lành khi gây nhân
ác h²n tÕp v¾i nhau, do ðó, cÑ
b¸ lån lµn lên xu¯ng trong løc ðÕo
luân h°i. Cho ðªn mµt kiªp n÷, ðÑc
Ph§t là mµt ðÑa con b¤t nhân,
b¤t hiªu, ðã tàn nhçn chØi
m¡ng ðánh ð§p m© ruµt cüa mình
nên khi chªt b¸ ð÷a vào ð¸a
ngøc vô gián. Tµi nhân trong ngøc
b¸ vòng lØa bám trên ð¥u thiêu
ð¯t ðau ð¾n, chªt lên chªt xu¯ng,
kh± s· không th¬ k¬ xiªt. ÐÑc
Ph§t thåm höi ngøc t¯t ðªn ch×ng
nào mình m¾i thoát khöi n½i n¥y
thì ðßþc bäo r¢ng, bao gi¶ trên
thª gian có tên nào b¤t hiªu, b¢ng
hay h½n ngß½i chªt xu¯ng ðây thay
thª ch² ngß½i, ngß½i m¾i thoát
nÕn. ÐÑc Ph§t móng ni®m ß¾c
mong thª gian có càng nhi«u càng t¯t
nh×ng kë ác nhân b¤t hiªu, ð¬
s¾m có kë thª mình. Ni®m x¤u
v×a kh·i, tÑc th¶i vòng lØa xiªt
ch£t h½n, lØa thiêu ð¯t dæ d¢n
h½n, khiªn Ph§t lån ra, chªt ng¤t lên
ng¤t xu¯ng. Trong giây phút cñc kÏ
ðau ð¾n ðó, b²ng nhiên Ph§t nghî
ch¯n n¥y kh± s· quá ch×ng ch×ng,
th§t cäm thß½ng cho ai ðã l÷t
ðªn ch¯n n¥y, mong thª gian không còn
ai b¤t hiªu ð¬ h÷ khöi r½i vào
ðây, còn ph¥n mình nªu không ai
thay thª thì ðành cam ch¸u kh± s·
hoài v§y. Ni®m lành v×a sanh, tÑc th¶i
Ph§t thoát khöi ch¯n ð¸a ngøc sanh
trên cõi Tr¶i, và k¬ t× kiªp ðó,
ÐÑc Ph§t luôn luôn tinh tiªn tu hành
cho ðªn ngày thành Ph§t cách nay h½n
hai ngàn nåm tråm nåm. Giây phút
phát kh·i ni®m lành 'ch¸u kh± thay
thª chúng sanh' quä là th¶i ði¬m ð£t
bi®t! Tôi tin tß·ng r¢ng m¥m m¯ng
mµt v¸ Ph§t ðã thñc sñ khai sinh
t× ðó, ch¸ ð°ng ý v¾i tôi
không ch¸ Tám?
Câu chuy®n ti«n
thân có l¨ h¤p dçn mø Tám
nên mø theo dõi chåm chï và góp
ý vui vë:
-Ðúng ða!
Giây phút ðó quä là khúc quanh
l¾n, ðã biªn ð±i mµt kë ác
thành v¸ Ph§t. »a! nói r¢ng Ph§t
ðã th§t sñ khai sanh t× lúc ðó
cûng có lý l¡m ch¾!
- Ch¸ Tám Õ!
tôi xin k¬ ch¸ nghe tiªp chuy®n n¥y, khó
tin mà có th§t, m¾i xäy ra ràng ràng
tÕi xóm mình nè! H°i nãy ðây,
tôi ðích thân chÑng kiªn mµt v¸
Ph§t khai sinh ðó ch¸!
- Chuy®n th§t tråm
ph¥n tråm mà! Thì m¾i h°i nãy
ðây cháu Liên có thö thë v¾i
tôi là cháu mu¯n ði tu. Tôi höi
lý do thì cháu chân thành ðáp:
'Thßa cô! Con th¤y cä ð¶i má con
phäi ch¸u kh± s· quá ch×ng hà!
Con mu¯n ði tu ð¬ ðµ cho má con hªt
kh±.' ChÑng kiªn thái ðµ thành
kh¦n cüa cháu, tôi xúc ðµng cäm
nh§n rõ ràng r¢ng mµt v¸ Ph§t
ðã v×a khai sanh trong tâm em. Tôi tin tß·ng
nguy®n v÷ng cüa em s¨ thành. Em s¨ thành
Ph§t và em s¨ ðµ ðßþc m©
em!
Mø Tám vøt
chÕy ra nhà sau và sß cô cûng lo
l¡ng phóng theo bén gót. Sß cô th¤y
mø Tám bß¾c nhanh t¾i ch² con gái
ðang x¡t chu¯i heo, l£ng l¨ nhìn con bé,
gß½ng m£t b§m trþn ðanh ðá
th߶ng ngày b²ng m«m d¸u hÆn ra,
r°i mø lên tiªng:
-Liên à! bµ
con nói v¾i sß cô con mu¯n ði tu ð¬
ðµ má con hä con?
Bé Liên không
biªt chuy®n gì s¨ xäy ra, m£t mày
em tái mét, em røt rè ðáp nho nhö:
-DÕ! Con th¤y
má kh± s· quá ch×ng hà! Con thß½ng
má! Con mu¯n b¡t chß¾c sß cô,
ði tu ð¬ ðµ cho má hªt kh±! má
à!
Hai hàng nß¾c
m¡t cüa mø Tám b²ng nhiên ràn
røa, mø ôm con bé vào lòng...,
lúng túng chÆng ra l¶i: Âi! thß½ng
quá! Tµi nghi®p con tôi quá!'
' Mµt v¸ Ph§t
lÕi v×a ðßþc khai sanh!', sß cô
cäm nh§n ði«u ðó trong ni«m vui mênh
mang. Ý thÑc sñ hi®n di®n cüa mình
ðã tr· thành th×a thãi, sß
cô l£ng l¨ rút lui; bß¾c ra ngoài
nhìn vÕn v§t m÷i loài, sß cô
cäm th¤y t¤t cä d߶ng nhß ðã
b×ng d§y, ð¬ hân hoan chia s¨ ni«m vui
v¾i sß cô.
Tháng 04.1995
-------------------------------------------
KÖ thu§t vi tính
: Thøc ÐÑc