Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Ông không nên nói Nhß Lai vô th߶ng, vì Nhß Lai là th߶ng trø.

Nhß ð¯t g², khi g² hªt lØa t¡t th¶i còn tro, phi«n não di®t r°i bèn có niªt bàn. Các ði«u dø nhß áo hß, chém ð¥u, l÷ vÞ cûng nhß v§y.

N¥y Ca Diªp! Nhß s¡t nguµi có th¬ làm nóng lÕi. Nhß Lai không phäi nhß v§y, dÑt phi«n não r°i r¯t ráo thanh lß½ng, lØa phi«n não chÆng còn sanh tr· lÕi.

Vô lßþng chúng sanh nhß thanh s¡t kia Nhß Lai dùng lØa mÕnh trí tu® ð¯t s¡t kiªt sØ phi«n não cüa chúng sanh".

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "Lành thay! Lành thay! Con nay th§t biªt rõ chß Ph§t là th߶ng trø".

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Ví nhß Thánh Vß½ng v¯n · trong cung, ho£c có lúc dÕo ch½i n½i v߶n; d¥u lúc ¤y vua không có · giæa ðám cung phi, cûng chÆng ðßþc nói là vua ðã chªt. Cûng v§y, Nhß Lai d¥u nh§p vào trong niªt bàn không hi®n n½i cõi Diêm Phù, chÆng g÷i là vô th߶ng. Nhß Lai ra khöi vô lßþng phi«n não vào n½i niªt bàn an vui, dÕo ch½i vui vë n½i các v߶n hoa chánh giác".

Ca Diªp B° Tát lÕi höi: "Nhß ðÑc Ph§t ðã dÕy: T× lâu Nhß Lai ðã vßþt khöi bi¬n phi«n não. Duyên c¾ gì lÕi cùng Gia Du Ðà La sanh La H¥u La? Do c¾ ðây mà biªt r¢ng Nhß Lai chßa vßþt khöi bi¬n cä phi«n não. Cúi xin Nhß Lai nói v« nh½n duyên ðó".

Ph§t bäo Ca Diªp B° Tát: "Ông chÆng nên nói Nhß Lai t× lâu ðã vßþt khöi bi¬n cä phi«n não, duyên c¾ gì lÕi cùng Gia Du Ðà La sanh La H¥u La, vì c¾ ðây nên biªt Nhß Lai chßa vßþt khöi bi¬n cä phi«n não.

N¥y Ca Diªp! ÐÕi niªt bàn ðây hay kiªn l§p sñ nghîa to l¾n. Nay các ông nên chí tâm lóng nghe, r°i rµng vì ng߶i mà giäng thuyªt, ch¾ sanh lòng nghi ng¶.

Nªu có v¸ ðÕi B° Tát trø ðÕi Niªt bàn, có th¬ ðem núi Tu Di cao rµng ð¬ vào trong vö hµt ðình l¸ch. Các loài · tÕi núi Tu Di không b¸ ch§t h©p, vçn y nhß th߶ng, cûng không có quan ni®m gì khác, chï có ng߶i ðáng ðßþc ðµ m¾i th¤y v¸ B° Tát ¤y ðem núi Tu Di ð¬ vào vö hµt ðình l¸ch, r°i ðem ð¬ lÕi ch² cû.

N¥y Ca Diªp! LÕi có v¸ ðÕi B° Tát trø ðÕi niªt bàn, có th¬ ðem cä cõi ðÕi thiên ð¬ vào vö hµt ðình l¸ch, chï có ng߶i ðáng ðßþc ðµ là th¤y vi®c làm n¥y, ngoài ra t¤t cä chúng sanh ð«u không hay biªt cûng không th¤y ch§t h©p, vçn y nhß cû. Cho ðªn ðem cõi ðÕi thiên ð¬ vào l² chßn lông cûng nhß v§y.

LÕi có v¸ ðÕi B° Tát trø ðÕi niªt bàn ng¡t l¤y nhi«u thª gi¾i · m߶i phß½ng ð¬ n½i ð¥u mûi kim, nhß ghim lá táo, r°i ném ð¬ n½i thª gi¾i khác. Nhæng chúng sanh trong các thª gi¾i b¸ ném ðó không hay không biªt, chï có ng߶i ðáng ðßþc ðµ là th¤y vi®c làm n¥y, và cûng th¤y B° Tát ðem thª gi¾i ðã ném ð¬ lÕi ch² cû.

LÕi có v¸ ðÕi B° Tát trø ðÕi niªt bàn, bÑc l¤y các thª gi¾i · m߶i phß½ng ð¬ trên bàn tay m£t, r°i ném vøt qua khöi vô lßþng thª gi¾i khác. Cûng có v¸ ðÕi B° Tát trø ðÕi niªt bàn ðem vô lßþng thª gi¾i · m߶i phß½ng ð¬ vào trong thân mình, ho£c ð¬ vào trong mµt vi tr¥n, vçn không ch§t h©p. Chúng sanh trong các cõi ¤y không b¸ bÑc ngµp, cûng chÆng hay chÆng biªt, chï có ng߶i ðáng ðßþc ðµ m¾i th¤y biªt vi®c làm n¥y, và cûng th¤y B° Tát ðem nhæng thª gi¾i ð¬ lÕi ch² cû.

N¥y Ca Diªp! V¸ ðÕi B° Tát trø ðÕi niªt bàn th¶i có th¬ th¸ hi®n vô lßþng th¥n thông biªn hoá, vì thª nên g÷i là ðÕi bát niªt bàn.

T¤t cä chúng sanh không có th¬ suy l߶ng ðªn ðßþc. Nay ông làm thª nào biªt Nhß Lai g¥n n½i ái døc sanh La H¥u La?

N¥y Ca Diªp! Nhß Lai t× lâu ðã trø n½i ðÕi niªt bàn , th¸ hi®n vô lßþng th¥n thông biªn hoá, · trong cõi ðÕi thiên tråm Ñc m£t tr¶i m£t trång, tråm Ñc Diêm Phù Ы n¥y, th¸ hi®n vô lßþng th¥n thông biªn hoá, nhß trong kinh Thü Lång Nghiêm ðã có nói nhi«u. Ho£c · Diêm Phù Ы th¸ hi®n nh§p niªt bàn, mà chÆng r¯t ráo nh§p niªt bàn. Ho£c · Diêm Phù Ы th¸ hi®n vào thai m©, làm cho cha m© tß·ng là con trai cüa mình sanh ðë, mà thân cüa Nhß Lai ðây tr÷n hÆn chÆng t× n½i ái døc hoà hi®p mà sanh. Nhß Lai ðã lìa ái døc t× n½i vô lßþng kiªp r°i. Thân cüa Nhß Lai ðây chính là pháp thân, vì tùy thu§n thª gian mà th¸ hi®n vào thai m©.

N¥y Ca Diªp! N½i v߶n Lâm TÏ Ni, th¸ hi®n t× n½i m© là Ma-Gia sanh ra, v×a sanh li«n ði qua hß¾ng ðông bäy bß¾c xß¾ng lên r¢ng: — trong hàng tr¶i, ng߶i, A Tu La, ta là bñc tôn thßþng h½n cä.

Cha m© và tr¶i ng߶i th¤y thª v×a sþ v×a m×ng cho r¢ng hi hæu. Mà m÷i ng߶i nói là ðÑa trë nhö. Nhßng chính thi®t th¶i thân cüa Nhß Lai ðã lìa cách trên ðây t× vô lßþng kiªp.

Thân cüa Nhß Lai tÑc là pháp thân, chÆng phäi thân th¸t máu mÕch gân xß½ng tüy hi®p thành. Vì thu§n cách sanh cüa chúng sanh mà th¸ hi®n làm ðÑa trë. Ði qua hß¾ng Nam bäy bß¾c là th¸ hi®n mu¯n làm phß¾c ði«n vô thßþng cho chúng sanh. Ði qua hß¾ng Tây bäy bß¾c là th¸ hi®n thân n¥y là thân cu¯i cùng không còn sanh tØ næa. Ði qua hß¾ng B¡c bäy bß¾c là th¸ hi®n ðã qua khöi sñ sanh tØ cüa các cõi. Ði qua hß¾ng Ðông bäy bß¾c là th¸ hi®n làm ðÕo sß cho chúng sanh. Ði qua b¯n hß¾ng cÕnh bäy bß¾c là th¸ hi®n dÑt di®t các thÑ phi«n não và b¯n loài ma, mà thành ð¤ng Nhß Lai ºng Cúng Chánh Biªn Tri. Ði lên bäy bß¾c là th¸ hi®n không b¸ v§t d½ làm ô nhi­m, nhß hß không. Ði xu¯ng bäy bß¾c, là th¸ hi®n rß¾i mßa pháp d§p t¡t lØa ð¸a ngøc, cho chúng sanh hß·ng vui an ±n.

N½i Diêm Phù Ы, sau khi sanh bäy ngày lÕi th¸ hi®n cÕo tóc, m÷i ng߶i ð«u cho r¢ng Nhß Lai là ðÑa trë m¾i cÕo tóc l¥n ð¥u. KÏ thi®t, t¤t cä tr¶i, ng߶i, ma vß½ng, Sa môn, Bà la môn, không mµt ai có th¬ th¤y ðßþc ðänh tß¾ng cüa Nhß Lai, hu¯ng là có ng߶i c¥m dao ðªn cÕo tóc ðßþc. Trong vô lßþng kiªp lâu xa v« trß¾c, Nhß Lai ðã cÕo bö râu tóc r°i. Vì mu¯n tuÏ thu§n theo pháp thª gian, nên Nhß Lai th¸ hi®n cÕo tóc.

Cha m© ðem ta ðªn miªu th¶ tr¶i, ra m¡t ÐÕi Tñ Thiên. Lúc ÐÕi Tñ Thiên th¤y Nhß Lai, li«n ch¤p tay cung kính ðÑng qua mµt bên. T× lâu xa vô lßþng kiªp, Nhß Lai ðã bö lìa cách vào miªu tr¶i, nhßng vì tuÏ thu§n thª gian mà th¸ hi®n nhß v§y.

— Diêm Phù Ы, Nhß Lai th¸ hi®n xö l² tai, kÏ thi®t, t¤t cä chúng sanh không ai có th¬ xö l² tai Nhß Lai ðßþc, vì tùy thu§n thª gian mà th¸ hi®n nhß v§y.

LÕi l¤y các châu báu làm bông tai sß tØ ð¬ ðeo vào, kÏ thi®t t× vô lßþng kiªp, Nhß Lai ðã bö lìa ð° trang ði¬m, nhßng vì mu¯n tuÏ thu§n thª gian mà th¸ hi®n vi®c nhß v§y.

R°i vào h÷c ð߶ng h÷c t§p chæ nghîa, võ ngh®, ngh« nghi®p v.v... kÏ thi®t t× vô lßþng kiªp Nhß Lai ðã hoàn toàn rành r¨ t¤t cä nhæng môn ¤y. Xem kh¡p cä ba cõi, không mµt ai có khä nång làm th¥y cüa Nhß Lai ðßþc, vì mu¯n tùy thu§n thª gian mà th¸ hi®n vào h÷c ð߶ng. Vì thª nên g÷i là ð¤ng Nhß Lai ºng Cúng Chánh Biªn Tri.

— cõi Diêm Phù Ы, tùy thu§n thª gian mà th¸ hi®n làm Thái TØ, m÷i ng߶i ð«u th¤y Nhß Lai là Thái TØ con trai l¾n vua T¸nh PhÕn và Hoàng H§u Ma Gia, hß·ng sñ vui sß¾ng trong cänh ngû døc (41). KÏ thi®t trong vô lßþng kiªp, Nhß Lai ðã bö lìa sñ vui ngû døc r°i.

Nhà tß¾ng s¯ ðoán r¢ng Thái TØ nªu chÆng xu¤t gia th¶i s¨ làm Chuy¬n Luân Thánh Vß½ng cai tr¸ Diêm Phù Ы, m÷i ng߶i ð«u tin l¶i ðoán ¤y. KÏ thi®t, t× vô lßþng kiªp, Nhß Lai ðã bö v¸ Chuy¬n Luân Thánh Vß½ng mà làm bñc Pháp Vß½ng.

Th¸ hi®n nh¢m lìa cänh vui ngû døc, dÕo thành g£p ng߶i già, b¸nh, chªt cùng v¸ Sa môn, r°i vßþt thành xu¤t gia hành ðÕo. M÷i ng߶i ð«u cho r¢ng Thái TØ Sî ÐÕt Ða m¾i xu¤t gia. Nhßng t× vô lßþng kiªp Nhß Lai ðã xu¤t gia hành ðÕo r°i.

Th¸ hi®n th÷ gi¾i cø túc, tinh t¤n tu hành ðÕo, chÑng quä Tu Ðà Hoàn, quä Tß Ðà Hàm, quä A Na Hàm, quä A La Hán. M÷i ng߶i th¤y v§y ð«u nói quä A La Hán d­ ðßþc không khó. Nhßng t× vô lßþng kiªp Nhß Lai ðã thành tñu quä A La Hán r°i.

Vì mu¯n ðµ thoát m÷i loài chúng sanh, mà th¸ hi®n träi cö làm tòa, ng°i n½i ðÕo tràng dß¾i cµi B° Ы hàng phøc Ma quân. ÐÕi chúng ð«u cho r¢ng Nhß Lai m¾i thành ðÕo, hàng phøc Ma quân. Nhßng t× vô lßþng kiªp Nhß Lai ðã hàng phøc Ma quân r°i. Vì mu¯n hàng phøc chúng sanh cang c߶ng nên th¸ hi®n nhß v§y.

Nhß Lai lÕi th¸ hi®n ðÕi ti®n, ti¬u ti®n, th· ra, hít vào. M÷i ng߶i ð«u cho r¢ng Nhß Lai có ðÕi ti®n, ti¬u ti®n và th·. KÏ thi®t thân cüa Nhß Lai ðây ð«u không có nhæng vi®c ¤y, vì tùy thu§n thª gian mà th¸ hi®n nhß v§y.

LÕi th¸ hi®n th÷ thñc ph¦m cüa ng߶i dßng cúng, nhßng thi®t ra thân cüa Nhß Lai ð«u không có sñ ðói khát. LÕi th¸ hi®n ngü nghï ð°ng nhß chúng sanh, nhßng t× vô lßþng kiªp, Nhß Lai ð¥y ðü trí hu® thâm di®u, xa lìa t¤t cä nhæng sñ thª gian nhß ði, ðÑng, n¢m, ng°i, ðau ð¥u, ðau bøng, ðau lßng, rØa tay, rØa m£t, súc mi®ng v.v..., m÷i ng߶i ð«u cho r¢ng Nhß Lai có các oai nghi nhß v§y. Nhßng thân cüa Nhß Lai ð«u không có nhæng sñ ¤y, tay ch½n trong sÕch nhß hoa sen, h½i mi®ng th½m sÕch nhß mùi th½m ßu-bát-la.

ÐÕi chúng cho r¢ng Nhß Lai là nh½n loÕi, mà thi®t th¶i Nhß Lai không phäi nh½n loÕi.

LÕi th¸ hi®n nh§n l¤y y ph¤n täo, gi£t giü may nhuµm, nhßng t× lâu Nhß Lai chÆng c¥n ðªn cái y ¤y.

N¥y Ca Diªp! D¥u Nhß Lai luôn th¸ hi®n nh§p niªt bàn tÕi Diêm Phù Ы n¥y. KÏ thi®t Nhß Lai chÆng r¯t ráo nh§p niªt bàn, mà chúng sanh cho r¢ng Nhß Lai thi®t di®t ðµ. Phäi biªt tánh Nhß Lai thi®t chÆng di®t hÆn, là pháp th߶ng trø, là pháp không biªn ð±i.

N¥y Ca Diªp! ÐÕi Niªt bàn là pháp gi¾i cüa Ph§t Nhß Lai.

Nhß Lai th¸ hi®n ra ð¶i thành Ph§t, chúng sanh ð«u nói Nhß Lai m¾i thành Ph§t; nhßng thi®t ra Nhß Lai ch² làm ðã xong t× vô lßþng kiªp r°i, vì tùy thu§n thª gian mà th¸ hi®n nhß v§y.

N¥y Ca Diªp! — Diêm Phù Ы có lúc Nhß Lai th¸ hi®n chÆng giæ gi¾i c¤m, phÕm tÑ tr÷ng tµi, nhßng t× vô lßþng kiªp Nhß Lai giæ ch£t c¤m gi¾i chÆng mµt mäy thiªu xót.

Có lúc th¸ hi®n làm gã nhÑt-xi¬n-ð«, nhßng thi®t ra không phäi nhÑt-xi¬n-ð«. Làm gì có nhÑt-xi¬n-ð« mà thành bñc vô thßþng chánh giác!

Có lúc th¸ hi®n phá hoà hi®p tång, có lúc th¸ hi®n hµ trì chánh pháp, m÷i ng߶i ð«u phäi kinh quái.

Có lúc th¸ hi®n làm Ma vß½ng Ba tu¥n, nhßng t× vô lßþng kiªp, Nhß Lai ðã lìa ma sñ, trong sÕch không nhi­m nhß hoa sen.

Có lúc th¸ hi®n thân gái thành Ph§t, m÷i ng߶i ð«u nói, r¤t lÕ cho ng߶i næ mà có th¬ thành Ph§t. Phäi biªt Nhß Lai tr÷n hÆn không th÷ thân gái, vì mu¯n ði«u phøc vô lßþng chúng sanh nên hi®n thân gái. Và cûng vì thß½ng xót chúng sanh mà hi®n nhi«u thÑ thân, cho ðªn hi®n thân A Tu La, Súc Sanh, NgÕ QuÖ, иa Ngøc, ð¬ ðµ chúng sanh trong các loài ¤y.

LÕi th¸ hi®n làm PhÕm Thiên Vß½ng ð¬ cho ng߶i th¶ PhÕm Thiên vào trong chánh pháp, nhçn ðªn th¸ hi®n các thân tr¶i kh¡p các miªu tr¶i cûng vì møc ðích ¤y. Nhßng thi®t ra Nhß Lai không phäi PhÕm Thiên, không phäi thân tr¶i.

Có lúc th¸ hi®n vào nhà gái dâm, nhßng Nhß Lai thi®t không có ni®m døc, lòng Nhß Lai trong sÕch không nhi¬m ô nhß hoa sen, vào ð¤y ð¬ tuyên thuyªt di®u pháp cho hÕng ng߶i say mê s¡c døc.

LÕi th¸ hi®n vào nhà thanh y, ð¬ giáo hóa hÕng nô tÏ cho chúng nó ðßþc trø n½i chánh pháp.

LÕi th¸ hi®n làm bác sî ð¬ dÕy h÷c trò, th¸ hi®n ch½i bài bÕc ð¬ ðµ hÕng ng߶i bài bÕc, th¸ hi®n thân chim thÑu ð¬ ðµ loài thÑu, lÕi th¸ hi®n làm trß·ng giä ð¬ an l§p m÷i ng߶i trø n½i chánh pháp, th¸ hi®n làm vua, làm quan, ð¬ dìu d¡t nh½n dân tu chánh pháp.

LÕi th¸ hi®n t§t d¸ch (42) tÕi n½i Diêm Phù ð«, r°i trß¾c thí thu¯c cho b¸nh nh½n, sau giäng dÕy ðÕo pháp. LÕi th¸ hi®n c½ c¦n tai, trß¾c b¯ thí c½m áo, sau tuyên truy«n di®u pháp. LÕi th¸ hi®n ðao binh tai, r°i thuyªt di®u pháp. 

LÕi th¸ hi®n vì hÕng ch¤p th߶ng mà giäng pháp vô th߶ng, vì hÕng ch¤p lÕc mà giäng pháp kh±, vì hÕng ch¤p ngã mà giäng pháp vô ngã, vì hÕng ch¤p t¸nh mà giäng pháp b¤t t¸nh. Vì ng߶i tham ch¤p ba cõi, mà thuyªt pháp cho h÷ xa lìa ba cõi, vì ðµ chúng sanh mà tuyên thuyªt di®u pháp vô thßþng, tr°ng cây pháp dßþc vô thßþng ð¬ thay cây phi«n não, di­n nói chánh pháp ð¬ cÑu b÷n ngoÕi ðÕo tà kiªn. D¥u th¸ hi®n làm th¥y chúng sanh, nhßng Nhß Lai tr÷n không có quan ni®m là Th¥y.

ÐÑc Nhß Lai chánh giác an trø ðÕi bát niªt bàn nhß v§y, nên g÷i là th߶ng trø không biªn ð±i.

Cûng nhß th¸ hi®n · Diêm Phù Ы, · Ðông Th¡ng Th¥n Châu, Tây Ngßu Hóa Châu, B¡c Cu Lô Châu, nhçn ðªn · kh¡p cõi ðÕi thiên, Nhß Lai ð«u th¸ hi®n nhß v§y. Nhß kinh Thü Lång Nghiêm ðã nói rµng. Vì l¨ ¤y nên g÷i là ðÕi bát niªt bàn.

Nªu có v¸ ðÕi B° Tát an trø ðÕi bát niªt bàn nhß v§y, th¶i có th¬ th¸ hi®n vô lßþng th¥n thông biªn hóa nhß trên, mà tr÷n không có chút chß¾ng ngÕi cùng e sþ.

N¥y Ca Diªp! Do nh½n duyên trên ðây, ông chÆng nên nói r¢ng La H¥u La là con trai cüa Ph§t, vì t× vô lßþng kiªp. Nhß Lai ðã lìa hÇn døc nhi­m, nên Nhß Lai g÷i th߶ng trø không biªn ð±i".

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "Nhß l¶i Ph§t nói: nhß ng÷n ðèn ðã t¡t th¶i không có phß½ng s·. Cûng v§y, Nhß Lai di®t ðµ r°i th¶i không phß½ng s·. Thª nào Nhß Lai g÷i là th߶ng trø?"

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Ví nhß ng߶i ð¶i th¡p ðèn d¥u, theo s¯ d¥u còn th¶i ng÷n ðèn cháy, khi d¥u hªt th¶i ng÷n ðèn t¡t, ng÷n ðèn t¡t dø cho lØa phi«n não dÑt. Ng÷n ðèn t¡t mà bình ðèn vçn còn. Cûng v§y, phi«n não d¥u dÑt mà Nhß Lai pháp thân th߶ng còn.

N¥y Ca Diªp! Ng÷n ðèn cùng bình ðèn có cùng t¡t dÑt cä không?"

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "BÕch Thª Tôn, không Õ! Tuy không cùng t¡t dÑt cä, nhßng là vô th߶ng. Nªu ðem pháp thân dø v¾i bình ðèn, th¶i pháp thân cûng vô th߶ng".

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Ông không nên nÕn nhß v§y. а v§t thª gian là vô th߶ng, Nhß Lai không phäi vô th߶ng. Trong t¤t cä pháp niªt bàn là th߶ng, Nhß Lai tÑc niªt bàn nên g÷i là th߶ng.

N¥y Ca Diªp! Nói ðèn t¡t ðó, là nói niªt bàn cüa bñc A La Hán chÑng, vì A La Hán dÑt tham ái phi«n não nên dø nhß ðèn t¡t. Bñc A Na Hàm g÷i là có tham, vì có tham nên chÆng ðßþc g÷i là ð°ng v¾i ðèn t¡t. Do nghîa ¤y nên ngày trß¾c Nhß Lai nói dø nhß ðèn t¡t, ch¾ chÆng phäi ðÕi niªt Bàn ð°ng v¾i ðèn t¡t. Bñc A Na Hàm chÆng còn lÕi th÷ thân trong ba cõn næa, chÆng còn lÕi th÷ thân hôi nh½, thân trùng, thân ån u¯ng, thân ðµc kh±, nên g÷i là A Na Hàm. Nªu còn th÷ thân th¶i g÷i là Na Hàm, không còn th÷ thân m¾i g÷i là A Na Hàm. Nªu còn khÑ lai th¶i g÷i là Na Hàm, không còn khÑ lai m¾i g÷i là A Na Hàm.

B¤y gi¶ Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "BÕch Thª Tôn! Nhß l¶i Ph§t dÕy "Chß Ph§t Thª Tôn có tÕng bí m§t!" Nghîa n¥y không phäi. Vì chß Ph§t Thª Tôn chï có m§t ngæ mà không có m§t tÕng. Nhß nhà äo thu§t ði«u khi¬n ng߶i máy. M÷i ng߶i d¥u th¤y ng߶i máy co du²i cúi ngØa, nhßng chÆng biªt bµ ph§n trong thª nào. Ph§t pháp không phäi nhß v§y, Ph§t pháp làm cho chúng sanh ð«u hi¬u ð«u biªt. Thª sao lÕi bão r¢ng chß Ph§t Thª Tôn tôn có tÕng bí m§t?"

Ph§t khen: "Lành thay! Lành thay! Ðúng nhß l¶i ông v×a nói. Nhß Lai thi®t không có tÕng bí m§t. Nhß trång tròn giæa ðêm thu, tr¶i trong không mây mù, m÷i ng߶i ai cûng th¤y rõ v¥ng trång sáng. L¶i cüa Nhß Lai cûng khai phát hi¬n lµ rõ ràng, kë ngu kia tñ không hi¬u r°i cho là tÕng bí m§t. Ng߶i trí su¯t th¤u th¶i không g÷i là tÕng.

N¥y Ca Diªp! Ví nhß có ng߶i ð¬ dành vàng bÕc ðªn s¯ Ñc tri®u, vì lòng bön xën nên chÆng ban ½n b¯ thí cho kë nghèo cùng, chÑa cüa nhß v§y m¾i g÷i là d¤u kín. Nhß Lai th¶i không phäi thª, t× vô lßþng kiªp chÑa ð¬ vô lßþng di®u pháp, lòng không bön xën, th߶ng ðem ban b¯ cho m÷i loài chúng sanh, ðâu có th¬ g÷i là Nhß Lai bí tÕng ðßþc.

Nhß có ng߶i t§t nguy«n, ho£c mµt m¡t, cøt tay, què ch½n, vì h± th©n mà không cho ng߶i th¤y, vì thª nên g÷i là núp kín. Nhß Lai th¶i không phäi thª, bao nhiêu chánh pháp ð¥y ðü không thiªu ð«u cho ng߶i th¤y cä nên pháp cüa Nhß Lai không g÷i là bí tÕng ðßþc.

Nhß ng߶i nghèo thiªu nþ nhi«u, vì sþ chü nþ ðòi mà ¦n tr¯n, nên g÷i là tr¯n kín. Nhß Lai th¶i không phäi thª, Nhß Lai không có nþ chúng sanh v« pháp thª gian. D¥u ð¯i v¾i chúng sanh có nþ xu¤t thª, nhßng cûng chÆng ¦n m£t, vì Nhß Lai luôn xem chúng sanh nhß con ðë, mà th߶ng di­n thuyªt pháp nghîa vô thßþng.

Nhß trß·ng giä giàu có nhi«u cüa, chï có mµt ng߶i con trai, trß·ng giä r¤t mªn yêu con, bao nhiêu ti«n cüa châu báu ð«u chï cho con biªt. Cûng v§y, Nhß Lai xem chúng sanh ð°ng là con mµt.

Nhß ng߶i ð¶i vì nam cån, næ cån (43) x¤u xí nên dùng y phøc ð¬ che ð§y nên g÷i là phúc tàng. Nhß Lai không phäi thª, ðã dÑt hÆn thÑ cån ¤y, vì không cån nên không ch² phúc tàng.

Nhß dòng Bà La Môn có nhæng ði«u lu§n nói, tr÷n không mu¯n cho ng߶i trong dòng Sát Lþi, TÏ Xá, Thü Ðà (44) nghe biªt, vì trong các lu§n ði«u cüa h÷ có ch² l²i ác. Chánh pháp cüa Nhß Lai th¶i không phäi nhß v§y, t¤t cä ð«u là lành là phäi, vì thª nên chÆng ðßþc g÷i là bí tÕng.

Nhß trß·ng giä (45) r¤t cßng yêu ðÑa con trai mµt, d¡t ðªn nhà tr߶ng ý mu¯n cho h÷c, sau vì sþ con không ðßþc mau thành tài nên lÕi d¡t v«. Vì thß½ng con nên trß·ng giä ngày ðêm ân c¥n dÕy cho nó v« bán tñ, mà không dÕy lu§n TÏ Già La, vì nó còn nhö tu±i quá, chßa ðü sÑc h÷c.

N¥y Ca Diªp! Giä sØ trß·ng giä dÕy v« bán tñ xong, ðÑa con trai ¤y có th¬ li«n ð£ng hi¬u biªt lu§n TÏ Già La không?

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "BÕch Thª Tôn không!"

Ph§t höi: "Nhß v§y trß·ng giä có bí tàng ð¯i v¾i con cüa ông không?"

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "BÕch Thª Tôn không! Vì ðÑa con còn th½ ¤u, nên trß·ng giä không dÕy, ch¾ chÆng phäi vì bí tàng l¦n tiªc mà không dÕy. Nªu có lòng t§t ð¯ l¦n tiªc m¾i g÷i là bí tàng. Nhß Lai không nhß v§y, sao lÕi g÷i là Nhß Lai bí tàng ðßþc."

Ph§t nói: "Lành thay! Lành thay! Ðúng nhß l¶i ông nói. Nªu có lòng t§t ð¯ gi§n h¶n l¦n tiªc m¾i g÷i là bí tàng. Nhß Lai không có nhæng lòng qu¤y ¤y ðâu g÷i là bí tàng ðßþc.

N¥y Ca Diªp! Ông trß·ng giä trên kia là chï cho Nhß Lai, ðÑa con trai mµt cüa ông là chï cho t¤t cä chúng sanh. Nhß Lai xem t¤t cä chúng sanh nhß con mµt. DÕy con trai mµt là nói hàng Thanh vån ð® tØ. Còn bán tñ (46) ðó là nói chín bµ kinh Ti¬u Th×a. Lu§n TÏ Già La là nói v« kinh ði¬n Phß½ng ÐÆng (47) ÐÕi Th×a. Vì hàng Thanh vån không ðü sÑc trí hu® nên Nhß Lai dÕy cho h÷ bán tñ chín bµ kinh ði¬n mà chÆng dÕy lu§n TÏ Già La kinh ði¬n Phß½ng ÐÆng ÐÕi Th×a.

N¥y Ca Diªp! Nhß ðÑa con trai kia tu±i ðã l¾n, ðü sÑc h÷c t§p, mà trß·ng giä không dÕy lu§n TÏ Già La m¾i có th¬ g÷i trß·ng giä là bí tàng. Nªu hàng Thanh vån (48) ðü sÑc lãnh th÷ ÐÕi Th×a mà Nhß Lai l¦n tiªc không dÕy, m¾i có th¬ g÷i Nhß Lai có tÕng bí m§t. Nhßng thi®t ra Nhß Lai không phäi nhß v§y, nên Nhß Lai không có bí tàng.

Nhß trß·ng giä sau khi dÕy bán tñ xong, kª vì con mà di­n nói Lu§n TÏ Già La. Cûng v§y, Nhß Lai vì các ð® tØ giäng nói bán tñ chín ph¥n kinh xong, kª vì giäng nói lu§n TÏ Già La Phß½ng ÐÆng ÐÕi Th×a, chính là di®u lý Nhß Lai th߶ng còn không biªn ð±i.

N¥y Ca Diªp! Nhß tháng mùa hÕ, kéo mây n±i s¤m x¯i mßa l¾n, khiªn nhà nông cày c¤y ð£ng mùa. Ng߶i không gieo tr°ng th¶i không ch² ðßþc, chÆng phäi l²i cüa Long Vß½ng, mà Long Vß½ng cûng không ch± tiªc d¤u. Nhß Lai ðây cûng nhß v§y, x¯i mßa pháp l¾n: Kinh ÐÕi Niªt Bàn. Nªu các chúng sanh gieo hµt lành th¶i ðßþc m¥m trái trí hu®. Nªu không gieo hµt lành th¶i không ch² ðßþc. Ðây không phäi là l²i · Nhß Lai, mà Ph§t Nhß Lai cûng không ch² bí tàng."

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "Nay con quyªt ð¸nh rõ biªt Nhß Lai không ch² bí tàng. Nhß l¶i Ph§t nói: Lu§n TÏ Già La là nói Ph§t Nhß Lai th߶ng còn không biªn ð±i. Nghîa ðây không phäi. Vì sao? Vì ngày trß¾c Ph§t có nói k®:

Chß Ph§t cùng Duyên giác 

Nhçn ðªn chúng ð® tØ 

Còn bö thân vô th߶ng 

Hu¯ng là hÕng phàm phu.

Nay Ph§t nói là th߶ng còn không biªn ð±i, nghîa ðây nhß thª nào?

Ph§t dÕy: "N¥y Ca Diªp! Nhß Lai vì hàng Thanh vån ð® tØ mà dÕy v« bán tñ nên nói k® vô th߶ng ¤y.

N¥y Ca Diªp! Xßa kia, vì m© chªt nên vua Ba Tß N£c r¤t thß½ng nh¾ bu°n kh±, ðªn thåm Nhß Lai. Nhß Lai li«n höi c¾ sao nhà vua lÕi quá bu°n kh± nhß v§y? - Vua ðáp: "BÕch Thª Tôn hôm nay Thái h§u thång hà. Giä sØ có ng߶i nào làm cho m© tôi s¯ng lÕi, tôi nh߶ng ngôi và ðem cüa ti«n châu báu cùng thân n¥y ð¬ thß·ng t£ng cho ng߶i ¤y xØ døng. "Nhß Lai khuyên: "N¥y ÐÕi Vß½ng! Nhà vua ch¾ nên quá s¥u kh±. T¤t cä chúng sanh h¬ th÷ mÕng hªt g÷i là chªt. Chß Ph§t, Duyên giác, Thanh vån còn bö thân n¥y, hu¯ng là phàm phu!

N¥y Ca Diªp! Vì dÕy bán tñ cho vua Ba Tß N£c nên Nhß Lai nói bài k® ¤y.

Nay Nhß Lai vì các hàng Thanh vån ð® tØ giäng nói lu§n TÏ Già La, tÑc là Nhß Lai th߶ng còn không biªn ð±i."

Ca Diªp B° Tát lÕi bÕch Ph§t: "Nhß l¶i Ph§t dÕy:

Không ch² chÑa nhóm

N½i ån biªt ðü

Nhß chim bay không 

D¤u không th¬ tìm.

BÕch Thª Tôn, nhæng nghîa n¥y là thª nào? Trong chúng hµi ðây ai ðßþc g÷i là không ch² chÑa nhóm? Ai ðßþc g÷i là n½i ån biªt ðü? Ai ði n½i hß không chÆng th¬ tìm d¤u? Mà sñ ði n¥y là ðªn phß½ng nào?

Ph§t dÕy: "Lu§n v« chÑa nhóm là nói v« cüa báu.

N¥y Ca Diªp! ChÑa nhóm có hai thÑ: mµt là hæu vi, hai là vô vi. ChÑa nhóm hæu vi là hÕnh Thanh vån, chÑa nhóm vô vi là hÕnh Nhß Lai.

N¥y Ca Diªp! Tång cûng có hai hÕng: mµt là hæu vi, hai là vô vi. Hæu vi Tång g÷i là hàng Thanh vån. Thanh vån Tång không có chÑa nhóm nhæng tôi t¾ ð° v§t phi pháp, kho ðøn lúa gÕo, mu¯i, mè, ð§u, b¡p. Nªu có ng߶i nói Nhß Lai cho chÑa tôi t¾ các ð° v§t nhß v§y, ng߶i ¤y s¨ b¸ báo rút lßÞi. Hàng Thanh vån ð® tØ cüa Nhß Lai g÷i là không chÑa nhóm, cûng ðßþc g÷i là n½i ån biªt ðü. Nªu có tham ån g÷i là chÆng biªt ðü.

Ng߶i khó tìm d¤u th¶i là bñc g¥n ðÕo vô thßþng b° ð«. Nhß Lai nói ng߶i n¥y d¥u ði mà không ch² ðªn."

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "Hàng hæu vi Tång còn không chÑa nhóm hu¯ng là vô vi Tång. Vô vi Tång chính là Nhß Lai. Thª sao Nhß Lai phäi có chÑa nhóm. Và chÑa nhóm ðó g÷i là c¤t d¤u. Thª nên Nhß Lai phàm có nói ra ð«u không lçn tiªc, thª nào g÷i là d¤u c¤t?

Không th¬ tìm ra d¤u vªt ðó, g÷i là niªt bàn. Trong niªt bàn không có m£t tr¶i, m£t trång, tinh tú, lÕnh nóng gió mßa. Sanh già b¸nh chªt, hai mß½i låm cõi, lìa các sñ lo kh± và các phi«n não. Niªt bàn nhß v§y là ch² Nhß Lai · th߶ng không biªn ð±i. Vì nh½n duyên ¤y, Nhß Lai ðªn trong r×ng Ta La n½i ðÕi niªt bàn mà nh§p ðÕi niªt bàn."

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Chæ ÐÕi ðó tánh ¤y rµng l¾n. Nhß ng߶i s¯ng lâu vô lßþng tu±i th¶i g÷i là ðÕi trßþng phu. Ng߶i n¥y nªu có th¬ an trø n½i chánh pháp th¶i g÷i là bñc siêu thång trong loài ng߶i. Nhß tám ði«u giác ngµ cüa bñc ðÕi nh½n mà Nhß Lai ðã dÕy, là mµt ng߶i có ðü hay nhi«u ng߶i có ðü. Nªu mµt ng߶i ðü cä tam th¶i là r¤t siêu thång. Nói r¢ng niªt bàn ðó, không có tÏ vªt.

N¥y Ca Diªp! Nhß ng߶i b¸ xuông tên ðµc ðau nhÑc l¡m, g£p ðßþc lß½ng y nh± tên ðµc ra r°i truy«n cho thu¯c hay, ng߶i ¤y hªt ðau nhÑc ðßþc an vui. V¸ lß½ng y n¥y li«n ði n½i thành ¤p và các xóm làng, h­ ch² nào có ng߶i b¸ thß½ng ðau kh± li«n ðªn ði«u tr¸.

Cûng v§y, Nhß Lai thành bñc ÐÆng Chánh Giác làm v¸ ðÕi Y Vß½ng, th¤y chúng sanh kh± não n½i Diêm Phù Ы, t× vô lßþng kiªp b¸ tên ðµc phi«n não, dâm nµ, si mê làm ðau nhÑc, bèn nói kinh ÐÕi Th×a cam lµ pháp dßþc. Ði«u tr¸ n½i ðây r°i, Nhß Lai lÕi ðªn xÑ khác, n½i có tên ðµc phi«n não, th¸ hi®n làm Ph§t ð¬ ði«u tr¸. Thª nên g÷i là ðÕi bát niªt bàn.

ÐÕi bát Niªt Bàn ðó g÷i là ch² giäi thoát. Tùy n½i nào có chúng sanh ðáng ðßþc ði«u phøc, th¶i Nhß Lai · trong ¤y mà th¸ hi®n. Vì nghîa ch½n thi®t th§m thâm n¥y nên g÷i là ðÕi bát niªt bàn."

Ca Diªp B° Tát lÕi bÕch Ph§t r¢ng: "BÕch Thª Tôn! Y sß trong ð¶i có th¬ ði«u tr¸ thß½ng tích cho t¤t cä chúng sanh chång?"

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Thß½ng tích cüa ng߶i ð¶i phàm có hai thÑ: mµt là b¸nh có th¬ tr¸, hai là b¸nh không th¬ tr¸. B¸nh có th¬ tr¸ th¶i y sß tr¸ ðßþc, còn b¸nh không th¬ tr¸ th¶i y sß không tr¸ ðßþc."

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "CÑ nhß l¶i Ph§t dÕy, th¶i Nhß Lai ðã tr¸ b¸nh cho chúng sanh n½i Diêm Phù Ы n¥y r°i. Nªu nói ðã tr¸ r°i, sao n½i ðây còn có chúng sanh chßa ðßþc niªt bàn? Nªu chßa ðßþc niªt bàn cä, sao Nhß Lai nói r¢ng ði«u tr¸ ðã xong mà mu¯n ðªn xÑ khác?"

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Chúng sanh trong Diêm Phù Ы n¥y có hai hÕng: mµt hÕng tin và mµt hÕng không tin. HÕng có lòng tin th¶i g÷i là tr¸ ðßþc, vì s¨ không phi«n não quyªt ð¸nh ðßþc niªt bàn, thª nên Nhß Lai nói tr¸ chúng sanh n½i Diêm Phù Ы r°i. HÕng không lòng tin g÷i là nhÑt-xi¬n-ð«. HÕng nhÑt-xi¬n-ð« g÷i là không tr¸ ðßþc. Tr× hÕng nhÑt-xi¬n-ð«, ngoài ra ð«u ðã tr¸ xong, thª nên niªt bàn g÷i là không thß½ng tích."

Ca Diªp B° Tát bÕch Ph§t: "BÕch Thª Tôn! Nhæng gì g÷i là niªt bàn?"

Ph§t nói: "N¥y Ca Diªp! Niªt bàn ðó, g÷i là giäi thoát."

- BÕch Thª Tôn! Ch² nói giäi thoát, là s¡c hay chÆng phäi s¡c?"

- N¥y Ca Diªp! Ho£c là s¡c, ho£c là chÆng phäi s¡c. Thanh vån, Duyên giác giäi thoát là không phäi s¡c. Chß Ph§t Nhß Lai giäi thoát là s¡c.

N¥y Ca Diªp! Thª nên giäi thoát cûng s¡c cûng chÆng phäi s¡c. Nhß Lai vì hàng Thanh vån ð® tØ nói là chÆng phäi s¡c.