Góp Ý Cüa ÐÕo Hæu Tâm Nguyên

Thßa ðÕo hæu Khanh Trß½ng cùng quý ðµc giä:

Thª gi¾i tß½ng ð¯i hi®n tßþng xu¤t hi®n trß¾c m£t chúng ta ð«u là do sñ hoÕt ðµng cüa sáu cån tß½ng ßng v¾i sáu tr¥n qua sñ trung gian cüa sáu thÑc ðßþc thí dø nhß sóng n±i trên m£t bi¬n, sóng là thí dø cho tâm ý thÑc h÷at ðµng, biªn hi®n, bi¬n l£ng l¨ là thí dø cho chân tâm, Ph§t tánh. Nªu không có bi¬n thì không th¬ có sóng, nhßng vì sóng n±i nên không nhìn th¤y bi¬n l£ng l¨. Tuy v§y nhìn th¤y sóng là biªt có bi¬n, nên chß T± nói: "Th¤y v§t là th¤y tâm". 

Vì chân tâm Ph§t tánh là cänh gi¾i tuy®t ð¯i, không là sän ph¦m cüa bµ ba cån, tr¥n, thÑc nhß thª gi¾i tß½ng ð¯i hi®n tßþng này, cho nên chúng ta nhæng ng߶i chßa giác ngµ bän th¬ tuy®t ð¯i thì chï có th¬ nß½ng theo v§t ð¬ biªt r¢ng có tâm mà thôi.

ÐÑc Ph§t ðã giác ngµ bän th¬ Ph§t tánh chân tâm, nhßng Ngài cûng không th¬ dùng ngôn ngæ và tß tß·ng cüa thª gi¾i tß½ng ð¯i hi®n tßþng này mà trình b¥y v« cái · ngoài ngôn ngæ. Chï nhæng ng߶i tu chÑng m¾i nh§n ra ðßþc chân tâm Ph§t tánh, nhßng cûng không k¬ lÕi ðßþc r¢ng nó nhß thª nào. Vì v§y ÐÑc Ph§t ðã phäi dùng th¬ phü ð¸nh mà bác bö nhæng ý kiªn cüa nhæng tâm v÷ng ðµng tß½ng ð¯i dùng v÷ng tß·ng mà s¨ sáng chª ra mµt cái gì ðó, r°i ð£t tên cho nó là Ph§t tánh, do ðó s¨ vì lµng giä thành chân, ði lÕc ð߶ng, không có c½ hµi b×ng tïnh, ngµ lÕi ðßþc bän th¬ Ph§t tánh.  Cho nên ÐÑc Ph§t phäi dùng cách lìa tÑ cú ð¬ dÕy chúng ta, có nghîa là lìa khöi b¯n kiªn ch¤p: có, không, cûng có cûng không, chÆng có chÆng không.  Tóm lÕi Ph§t tánh r¶i khöi b¯n th¬ này.

Kinh li­u nghîa ÐÕi Bát Niªt Bàn, T§p 1, n½i trang 520, ÐÑc Ph§t dÕy: "Này thi®n nam tØ ! Ph§t tánh không sanh không di®t, không ði không ðªn, chÆng phäi quá khÑ v¸ lai hi®n tÕi, chÆng phäi do nhân làm ra cûng chÆng phäi không nhân, chÆng phäi tu tác, chÆng phäi tác giä, chÆng phäi tß¾ng chÆng phäi không tß¾ng, chÆng phäi có danh chÆng phäi không danh, chÆng phäi danh s¡c, chÆng phäi dài ng¡n, chÆng phäi nhiªp trì trong ¤m, gi¾i, nh§p..." 

ÐÑc Ph§t ðã dÕy rõ ràng "Ph§t tánh không sanh không di®t, chÆng phäi tác giä", thª thì ch¡c ch¡n Ph§t tánh không là tác giä cüa cái g÷i là "kiªn giäi" và "phân tích" r°i.

Nói r¢ng nh¶ chÑc nång kiªn giäi và phân tích cüa Ph§t tánh, mà ng߶i ta chï c¥n nhìn nhau, ra d¤u, không c¥n nghe, nói cûng ðã hi¬u ý nhau, tñ ðµng làm vi®c theo ý cüa nhau là ði«u khôi hài. B·i vì nªu nhß Ph§t tánh là tác giä cüa nhæng ði«u ðó, v§y thì trong tr߶ng hþp xem phim ån cß¾p ngân hàng chúng ta th¤y b÷n b¤t lß½ng chï toàn ra d¤u hi®u v¾i nhau trong im l£ng mà t¤t cä thñc hành nh¸p nhàng, không biªt Ph§t tánh có trách nhi®m gì trong cái công vi®c b¤t häo ¤y không?
(Tâm Nguyên, Thousand Oak, California)

Ý Kiªn Cüa Hoa Sen
Chúng tôi nh§n th¤y câu trä l¶i trên cüa ðÕo hæu Tâm Nguyên có th¬ tin tß·ng là ðúng v¾i ý kinh, ý Ph§t vì ðÕo hæu Tâm Nguyên ðã dùng kinh li­u nghîa ð¯i chiªu.  Tuy nhiên vçn mong ðón nh§n các ý kiªn khác cüa quý ðµc giä.

[Câu höi cüa Ð.H. Khanh Trß½ng][Trä l¶i cüa Ð.H. Lê HÕnh][Trä l¶i cüa Ð.H. Tâm  Nguyên]