Ph§t Tánh hay Tánh Giác 
có ðäm nhi®m chÑc nång phân tích không?

Trong mµt bu±i thuyªt pháp vào ngày 24 tháng Giêng nåm 1999 v×a qua tÕi chùa VÕn HÕnh · San Diego, Thßþng T÷a Thích Thông Tri®t, ð® tØ cüa Hòa Thßþng Thanh T×, có giäng v« Tánh Giác, tÑc Ph§t Tánh. 

Thßþng T÷a cho biªt chÑc nång cüa Ph§t Tánh là kiªn giäi và phân tích t¤t các giæ ki®n do sáu cån thu nh§n t× bên ngoài hay kh·i lên t× bên trong. Trong ðó th¥y cho mµt thí dø nhß chúng ta khi ði t¾i ði lui, m¡t nhìn th¤y vách t߶ng hay mµt v§t gì ngån cän ð¢ng trß¾c, chân chúng ta li«n tñ ðµng qu©o phía bên tay phäi hay tay trái mà trong bµ não không nói mµt l¶i. Th¥y cho biªt ðó là vai trò kiªn giäi t±ng quát b¢ng sñ phân tích cüa tánh giác và th¥y nói thêm ðó là thi«n hành trong vô ngôn, là thi«n hành cüa Tánh Giác,khác v¾i l¯i thi«n hành cüa ý thÑc, v×a ði v×a nói th¥m v« nhæng bß¾c ði nhß thª nào. 

B¢ng nhæng thí dø cø th¬ nhß th¥y g÷i ch¸ Thu Hà · hàng ð¥u lên bàn th¥y b¢ng cách ngo¡c tay, ch¸ ¤y ðã l£ng l¨ ðÑng d§y, ði lên bàn th¥y và ch¡p tay xá chào.  Cä hai thâÏ và trò ð«u không nói mµt l¶i.  "Th¥y nói ðó là ð£c tính th¥m l£ng biªt hay th¥m biªt b·i tánh giác.  B·i vì th¥y chï ra  d¤u mà ch¸ Thu Hà l£ng l¨ ðÑng d§y ði lên.  Ch¸ ðã th¥m nh§n biªt ý nghîa cái ngo¡c tay mang nµi dung nhß thª nào nên ch¸ tñ ðµng ðÑng d§y ði lên bàn th¥y.  Khi ðªn n½i ch¸ cûng không nói mµt l¶i lÕi l£ng l¨ cúi ð¥u ch¡p tay xá chào th¥y.  Th¥y giäi thích sñ nh¸p nhàng hành ðµng cüa ch¸ Thu Hà ðßþc bi¬u lµ b¢ng sñ th¥m l£ng biªt cüa tánh giác, trong ðó không có m£t cüa trí nång". (Уc san s¯ 1 Trung Tâm Thi«n Tánh Không, trang 27)

Ь d­ hi¬u h½n th¥y cho mµt thí dø khác nhß khi lái xe, g£p các d¤u trên v® ð߶ng, m¡t vçn th¤y, vçn biªt nµi dung nhæng d¤u hi®u nói lên ði«u gì mà trong não vçn không nói lên mµt l¶i, mà tay vçn lái, chân vçn ðÕp ga hay th¡ng theo ðúng nµi dung các d¤u hi®u ¤y, ðèn ðö thì ng×ng, ðèn xanh thì chÕy...Th¥y nói ðó là th¥m nh§n biªt do sñ kiªn giäi và phân tích cüa Ph§t Tánh 

Xin quý v¸ cao minh chï giáo cho Ph§t Tánh hay Tánh Giác là gì? Ph§t Tánh có ðäm nhi®m chÑc nång phân tích không?  (Khanh Trß½ng, San Diego)

Câu höi này khó quá ð¯i v¾i ng߶i phø trách møc này. Xin quý ðµc giä hay quý th¥y hoan hÖ trä l¶i giùm hay góp ý v¾i bÕn Khanh Trß½ng · San Diego. Hoa Sen s¨ post lên ðây t¤t cä các bài trä l¶i hay góp ý. Xin quý ðµc giä ð×ng ng¥n ngÕi e-mail cho Hoa Sen. Ь d­ dàng cho chúng tôi xin, nªu bài viªt dài xin viªt b¢ng chæ Vi®t VNI hay VISCII hay TCVN (bµ ABC), save dÕng DOC và gØi qua e-mail attachment.

Bài Góp Ý Cüa ÐÕo Hæu Lê HÕnh

Nªu không có ý thÑc, tÑc thÑc thÑ sáu, thì cái gì làm cho ta biªt ðèn ðö, ðèn xanh. Ph§t tánh hay Tánh Giác có m£t m÷i n½i, nhß con chó, con mèo, con gà hay con v¸t ð«u có hªt. Nªu cho r¢ng Ph§t Tánh phân tích và kiªn giäi ðèn xanh ðèn ðö r°i ði«u khi¬n chân ga, chân th¡ng cho phù hþp v¾i các nµi dung d¤u hi®u ng×ng hay chÕy thì con chó con gà cûng lái ðßþc xe r°i. Ngay cä con ng߶i cûng có Ph§t Tánh mà nªu không h÷c lu§t ði ð߶ng và t§p lái xe thì li®u có lái ðßþc không? Nói lái xe b¢ng Ph§t Tánh thì d©p hªt các tr߶ng dÕy lái xe, d©p hªt các c½ quan DMV, quä là hªt ý kiªn r°i. T§p lái xe là ký Ñc, là h÷c, là hi¬u, là ghi nh¾ (programmed) ðªn khi g£p tr߶ng hþp ðèn xanh hay ðèn ðö là sñ ghi nh¾ trong ký Ñc nh¦y ra cùng v¾i giác quan ð°ng th¶i hành ðµng nh¸p nhàng. 
Tánh Giác hay Ph§t Tánh không phân tích gì hªt ráo, "t¸ch và chiªu" mà thôi.
(Lê HÕnh, Spring, Texas)

[Câu höi cüa Ð.H. Khanh Trß½ng][Trä l¶i cüa Ð.H. Lê HÕnh][Trä l¶i cüa Ð.H. Tâm Nguyên]