L
lÕy
Con ng߶i khi sinh ra ðã
có ngay bän tánh sân tham, c¯ ch¤p.
Thäo nào mà hai bàn tay cüa em bé
m¾i sinh th߶ng hay n¡m ch£t lÕi.
N¡m ch£t lÕi nhß c¯ giæ cái
s· hæu ðã c¯ giæ t× ti«n
kiªp vô thï. LÕi khi qu¶ quÕng ðßþc
v§t gì là kéo bám vào mình.
Không ðßþc nhß ý thì gào
la hét khóc.
Bän ch¤t tham sân, ngã
ái ðã bi¬u hi®n mµt cách rõ
r®t ngay v×a l÷t lòng m©. R°i th¶i
gian l¾n l¥n, bän ngã tham sân cûng
theo ðó tång trß·ng, tÕo nên
lñc mÕnh vô hình khiªn không mµt
sÑc mÕnh nào ngån cän ðßþc.
Con ng߶i cüa lúc này
ðã có ð¥y ðü hi¬u biªt, kiªn
thÑc; có th¬ giäi quyªt, tÕo dñng
nhi«u v¤n ð« trong cuµc s¯ng. Tuy nhiên
cûng trong lúc này, bän ngã tham sân
ðã kiên c¯, biªn thành bÑc thành
trì ð¸nh kiªn vô tình ngån ch£n
m÷i tình cänh hay ð©p trong cuµc s¯ng
nhân sinh. Ь r°i tÕo cho con ng߶i
nuôi l¾n bän ngã mang ð¥y bän tánh
tñ cao, ngã mÕn.
T× bän ch¤t nhß v§y,
ng߶i ta ðã xô ð¦y ði nhi«u
m¯i thông cäm cüa m÷i ng߶i chung
quanh. Kªt quä cu¯i cùng phäi nh§n l¤y
nhæng thi®t thòi, ðau thß½ng do bän
ngã tñ ðÕi, tñ cao mà ra.
Trong ðÕo giáo dÕy con
ng߶i phäi biªt cung kính l lÕy. Ðây
là vi®c c¥n thiªt cho cuµc s¯ng tâm
linh h¥u quân bình lÕi mÑc ðµ
nghiêng ngã v« m£t tinh th¥n ð¯i
v¾i thª gi¾i v§t ch¤t.
L lÕy không phäi ð¬
van xin, quy løy nhß môt s¯ ng߶i tß·ng.
L lÕy ð¬ bày tö ðÑc tính thß½ng
yêu, tôn kính. Con cái hiªu thäo có
th¬ l lÕy cha m© ngay trong lúc cha m© còn
s¯ng, ð¬ m×ng tu±i th÷ hay ð¬
tö lòng sám h¯i, thß½ng kính.
Ng߶i Ph§t tØ quÏ lÕy trß¾c
tôn tßþng Ph§t, B° Tát ð¬ tö
lòng tri ân, tôn kính nhß ð¬ biªt
½n các Ngài ðã khai m· con ð߶ng
giäi thoát cho chúng sanh.
L lÕy là sñ thñc hành
tu t§p thiªt thñc, không phäi hình thÑc
th߶ng tình vô nghîa. Ng߶i Ph§t
tØ càng hi¬u biªt Ph§t pháp càng
nên thñc hành l lÕy nhi«u h½n.
L lÕy c¥n phäi tha thiªt
chân th§t, bày tö cä hai m£t thân
và tâm. Thân trang nghiêm thª nào
thì tâm phäi nhiªp phøc theo thª ðó.
Nªu ð¬ tâm phóng ði theo v÷ng tß·ng
trong lúc l lÕy, thì lúc này chï
còn là hình tß¾ng, do v§y chÆng
có ý nghîa, công ðÑc gì.
L lÕy còn quan tr÷ng h½n,
là ðÕp ði bän ngã, phá vÞ
bÑc t߶ng tñ cao, ngã mÕn làm
ngån ch£n nh¸p c¥u khiêm cung, l nghîa
ð¯i v¾i các b§c tôn kính cûng
nhß t¤t cä m÷i ng߶i.
Hình änh mµt ðÑa
bé vòng tay cúi ð¥u chào ng߶i
l¾n tu±i, ðó là cung cách l lÕy
th§t ð©p giúp em nhö h÷c cách ð¯i
xØ nhân nghîa. Ph§t tØ ch¤p tay xá
chào v¸ tu sî, và v¸ tu sî ch¤p
tay ðáp l cûng là mµt trong nhæng cách
cung kính chào höi trong ý nghîa l lÕy.
Nh§n rõ ý nghîa l lÕy
trong sñ hi¬u biªt qua ý nghîa tri ân,
tß½ng kính chúng ta m¾i th¤y ðßþc
giá tr¸ hay ð©p cüa hành ðµng
l xá, bái lÕy. Ngßþc lÕi chúng
ta s¨ vô tình xem th߶ng và cho ðó
là vi®c buµc làm, min cß·ng hay vì
sþ häi trß¾c quy«n lñc vô hình
cüa ð¤ng t¯i cao, ð¬ hoá thành
ng߶i mê m¶, nh© dÕ.
Ph§t Ðän 1998
Thích Ph± Huân