Dß¾i ðây là lßþc d¸ch cu¯n The Practice of the Co-Emergent Mahamudra, mµt bän vån Ph§t Giáo Tây TÕng trình bày v« b¯n pháp du già cüa ÐÕi Thü „n - trong này v×a có cä Ti®m Pháp lçn Яn Pháp. Nhæng hß¾ng dçn n½i ðây s¨ giúp ích r¤t nhi«u cho b¤t kÏ Ph§t TØ nào ðang tu t§p các pháp Minh Sát Thi«n (Vipassana), Thi«n Tông (Zen), ÐÕi Thü „n (Mahamudra) và ÐÕi Toàn Chân (Dzogchen) - b¯n dòng Thi«n chính cüa nhà Ph§t. 

Tác giä bän vån là Padma Karpo Ngawang Norbu; Bän Anh d¸ch là cüa ÐÕi Sß Anzan Hoshin. Cu¯n này không ghi rõ niên ðÕi bän vån và ti¬u sØ tác giä. Anzan Hoshin hi®n là Tu Vi®n Trß·ng Zen Centre of Ottawa và là giám ð¯c tinh th¥n cüa thi«n vi®n White Wind Zen Community, nguyên là ng߶i g¯c Tây Phß½ng, là mµt tång sî dòng Tào еng Nh§t và là mµt Thi«n Sß, cûng là tác giä nhi«u sách và ðã d¸ch nhi«u kinh ði¬n Thi«n Tông, cûng nhß d¸ch nhi«u kinh và lu§n t× các nguyên bän tiªng Pali và Sanskrit. 

Trong l¶i nói ð¥u, ÐÕi Sß Anzan Hoshi giäi thích nhß sau: 

"Sau khi tôi ðßþc truy«n th×a t× Thi«n Sß cüa tôi, Ngài Yasuda Joshu Dainen, v¾i tß cách ng߶i n¡m giæ gi«ng m¯i dòng Tào еng cüa Ngài, tôi ðã t¯n nhi«u nåm nghiên cÑu v« n«n vån hóa cüa tß tß·ng Tây Phß½ng và nhi«u tông phái tÕi Á Châu cüa Ph§t Pháp nh¢m ð¬ có mµt c½ hµi nh§n ra và r¶i bö nhæng giä thiªt ¦n tàng mà tôi có th¬ mang theo trong mình - ði«u có th¬ ngån tr· vi®c giäng dÕy cüa tôi. Trong th¶i kÏ này, tôi có c½ hµi nghiên cÑu ð¯i chiªu v¾i nhi«u ng߶i tu Thi«n và các v¸ Th¥y. Bän d¸ch này ðßþc thñc hi®n trong nhi«u nåm v¾i hß¾ng dçn cüa nhi«u v¸ Th¥y Tây TÕng và cûng thuµc các dòng Nyingma (C± M§t) và Gelugpa (Hoàng MÕo Phái) trong khi tôi tu h÷c ÐÕi Thü „n, ÐÕi Toàn Chân, và lo.rig cüa Tibetan Abhidharma (A TÏ ÐÕt Ma bän TÕng ngæ). Trong th¶i kÏ này, tôi cûng ðßþc ð£t pháp danh là Sherap Rangdrol Yeshe Dorje..." 

Mahamudra có nghîa là D¤u „n L¾n và là pháp môn ðßa t¾i chÑng ngµ r¢ng t¤t cä nhæng phß½ng di®n cüa kinh nghi®m ðã ðßþc ðóng d¤u ¤n b·i niªt bàn (tÑc ðÕi an lÕc) hay là tánh không. Nó còn ðßþc g÷i là ÐÕi Bi¬u Tßþng, có nghîa là t¤t cä các trÕng thái và hình thÑc và thª gi¾i ð«u là bi¬u tßþng ðßþc hi¬n lµ cüa tánh không và niªt bàn. ÐÕi Thü „n là pháp môn nhìn thÆng vào tánh cüa tâm. 

Zasep Tulku Rinpoche ðã nói r¢ng "ÐÕi Thü „n không có gì ð£c bi®t. Nó chï là nhìn tâm. Nó không thñc sñ là mµt thÑ gì cüa „n е hay Tây TÕng. Nó không phäi là vån hóa hay tôn giáo. Chï là nhìn tâm thôi." 

Bän lßþc d¸ch Vi®t ngæ do Nguyên Giác Phan T¤n Häi thñc hi®n, trong mµt hình thÑc g÷n gàng, d­ hi¬u, có th¬ dùng nhß mµt c¦m nang, và cûng kèm theo mµt s¯ di­n giäi trong tr߶ng hþp c¥n thiªt. Và ðßþc viªt trong giä thiªt r¢ng ng߶i ð÷c có mµt s¯ kiªn thÑc cån bän v« Ph§t h÷c, và ðã t×ng träi qua mµt s¯ nåm tu t§p các pháp môn khác nhau. 

Hß¾ng Dçn Nh§p Môn 

Các l¶i dÕy nh§p môn thì có cä t±ng quát và cø th¬. Nhæng l¶i dÕy t±ng quát có sÇn trong giáo lý cån bän, thí dø nhß TÑ Di®u Ъ. Nhæng l¶i dÕy cø th¬, trß¾c tiên là quy y Tam Bäo, sau ðó kh·i b° ð« tâm và phát nguy®n giäi thoát t¤t cä chúng sinh, và cu¯i cùng là quy phøc ðÕo sß b·i vì Th¥y là ði¬m kh·i ð¥u và là ði¬m cu¯i cüa con ð߶ng tu t§p. 

Ng°i trong tß thª hoa sen, ð£t hai bàn tay giao nhau dß¾i r¯n. ThÆng xß½ng s¯ng, ð¬ thß giãn ngñc, bøng và vai. M· m¡t nhìn, không ch¾p, không nghiêng ngä. Ð×ng nghî v« quá khÑ. Ð×ng nghî v« tß½ng lai. Ð×ng nghî r¢ng bÕn ðang t§p Thi«n. Cûng ð×ng nghî r¢ng bÕn ðang nhìn vào "tánh không." Ð×ng phân tích b¤t kÏ cäm xúc ho£c cäm giác nào kh·i lên, mà chï nh§n biªt nó thôi. Giæ thân th¬ nhß mµt em bé s½ sinh ðang ngü, ð¬ tâm an nghï trong trÕng thái tñ nhiên cüa nó. 

ÐÕo Sß Tilopa ðã nói: 

"Ð×ng tß·ng tßþng, ð×ng suy nghî, ð×ng phân tích, 

ð×ng thi«n ð¸nh, ð×ng h°i nh¾; 

hãy ð¬ tâm trong ch² tñ nhiên cüa nó." 

Ðó là trÕng thái tïnh thÑc mà tâm không loÕn. 

C¯t Tüy

L¶i dÕy c¯t tüy có hai ph¥n: các thñc t§p thông th߶ng và các thñc t§p phi th߶ng. 

Thñc t§p thông th߶ng có hai ph¥n: 

1) Kinh nghi®m trÕng thái tñ nhiên, n½i là g¯c r­ cüa thi«n ð¸nh xuyên qua pháp môn ð¸nh nh¤t tâm; 

2) Quán sát thñc tánh cüa "ðµng" và "t¸nh" xuyên qua cách t§p "ð×ng thêu d®t nghî tß·ng gì", và t× ðây s¨ chÑng ngµ ðßþc tâm giäi thoát ra khöi vòng tròn cüa các kinh nghi®m ðã b¸ ði«u ki®n hóa. 

Du Già иnh Nh¤t Tâm 

Ði tìm kinh nghi®m cüa trÕng thái tñ nhiên - trÕng thái này là cµi r­ cüa thi«n ð¸nh xuyên qua du già cüa ð¸nh nh¤t tâm. 

Pháp này có hai ph¥n: thñc t§p có phß½ng ti®n, và thñc t§p không phß½ng ti®n. Phß½ng ti®n có th¬ là phép th· ho£c là mµt ð¯i tßþng ngoài phép th·. 

Phß½ng ti®n ngoài phép th· có hai loÕi: loÕi ð¯i tßþng thông th߶ng, thí dø nhß quä banh nhö hay mµt m¦u g² nhö; loÕi ð¯i tßþng thiêng liêng nhß là thân, kh¦u, ý cüa Ph§t. 

Cách dùng ð¯i tßþng thông th߶ng nhß sau: Уt mµt quä banh hay mµt cây g§y trß¾c m£t. Ð×ng ð¬ tâm lang thang và cûng ð×ng tìm cách nh§n di®n ð¯i tßþng, chï ð½n giän nhìn vào ð¯i tßþng. 

Quán tß·ng b±n sß nhß ðang ng°i trên vß½ng mi®n trên ð¥u mình. Hãy nhìn b±n sß nhß mµt v¸ Ph§t chân th§t. C¥u nguy®n b±n sß v¾i l¶i nguy®n, "Xin gia trì th¥n lñc ð¬ con thành tñu ÐÕi Thü „n." R°i quán tß·ng ân süng này ng¤m vào mình và nghî r¢ng tâm cüa mình hòa lçn b¤t d¸ v¾i Tâm Nguyên S½. Giæ tâm trong trÕng thái này càng lâu càng t¯t. 

Nªu tâm hôn tr¥m, nâng cao cái nhìn lên, ho£c là ng°i Thi«n trong mµt n½i có cänh nhìn ra cänh mi«n quê. Nªu tâm loÕn ðµng, hãy ng°i trong nhà, hÕ th¤p cái nhìn xu¯ng và giæ tâm bình t¸nh v¾i møc tiêu trß¾c m¡t. 

Phß½ng ti®n thÑ nhì ngoài phép th· là quán thân, kh¦u, ý Ph§t. Quán thân Ph§t: dña vào tßþng; quán kh¦u Ph§t: dña vào âm ð÷c chæ HUM; quán ý Ph§t: giæ tâm tïnh thÑc mà không thêu d®t nghî tß·ng gì. 

Nªu quán thân Ph§t, có th¬ dùng t¾i tranh ho£c tßþng, ho£c chï ð½n giän quán tß·ng Ph§t s¡c vàng trong trang phøc nhà sß xu¤t hi®n liên tøc trß¾c m¡t. 

Nªu quán kh¦u Ph§t, chï ð½n giän quán tß·ng trß¾c m¡t mµt m£t trång nhö b¢ng ð¥u móng tay cái và trên ðó là chæ HUM v¾i nét chæ möng nhß sþi tóc. 

Nªu quán tâm Ph§t, hãy quán tß·ng mµt hÕt gi¯ng hình nhß quä trÑng kích thß¾c nhß hÕt ð§u, chiªu sáng, và cÑ chú tâm vào ðây - ý thÑc mà không nghî tß·ng gì. 

Tr߶ng hþp mu¯n dùng phép th·, có hai cách. 

Cách thÑ nh¤t là ðªm h½i th·: Giæ cho thân và tâm bình l£ng, t§p trung vào t×ng h½i th· vào và t×ng h½i th· ra, ngoài ra không nghî t¾i gì khác. Ъm t× "mµt" và "hai" cho t¾i 21.600 chu kÏ. Pháp này s¨ cho h÷c nhân ý thÑc rõ v« con s¯ th· vào và th· ra m²i ngày. Kª tiªp, ghi nh§n khi h½i th· b¡t ð¥u và cách nó vào và ra. 

Kª tiªp, quan sát h½i th· t× ð¥u l² mûi cho t¾i ðáy ph±i, cách nó vào và xem giæ nó ðßþc bao lâu. 

R°i quán tß·ng m²i h½i th· vào là mµt chæ OM màu tr¡ng, khoäng cách ngßng giæa th· vào và ra là chæ AH màu ðö, và m²i h½i th· ra là chæ HUM màu xanh, r°i s¨ tñ biªt th¶i gian c¥n cho m²i ph¥n chu kÏ. 

R°i t¾i phép th· toàn thân. Hãy ð¦y hªt không khí chªt t× trong thân ra chï trong ba l¥n th· ra. Nh© nhàng hít không khí t× ngoài vào b¢ng l² mûi. Ь không khí ð¥y trong thân và giæ càng lâu càng t¯t. 

Ðó là nhæng cách ði«u tâm. 

Phß½ng pháp ði«u tâm không dùng phß½ng ti®n. 

Có ba ph¥n: 

1) TÑc kh¡c c¡t m÷i kh·i tâm. 

2) CÑ ð¬ cho tâm m£c tình kh·i. 

3) Và ph¥n chü yªu là ð¬ cho tâm an nghï n½i riêng cüa nó. 

C¡t m÷i kh·i tâm ðßþc thñc t§p nhß sau: Nªu th¤y tâm lang thang khi nhìn v§t, hãy biªt ngay giây phút ðó ð¬ không cho ni®m khác kh·i lên. CÑ t§p nhß v§y, c¡t t¤t cä m÷i ni®m ngay khi chúng v×a kh·i lên. TÑc là nhìn ni®m trong tâm ngay khi v×a kh·i lên. (Có th¬ g÷i là, nhìn vào n½i ni®m trß¾c ðã di®t, ni®m sau chßa sinh.) 

Các v÷ng ni®m vçn s¨ liên tøc tång cho t¾i khi chúng nhß là mµt dòng su¯i liên tøc. Ði«u này g÷i là "nh§n di®n các ni®m lang thang," còn g÷i là "biªt kë thù" và ðßþc g÷i là giai ðoÕn ð¥u ði«u tâm, mà y h®t nhß mµt ði¬m t× ðó h÷c nhân nhìn mµt "thác nß¾c ð± xu¯ng các täng ðá nh÷n." 

Mµt khi tâm an trú cho dù mµt khoänh kh¡c, h÷c nhân s¨ hi¬u vi®c kh·i lên và biªn m¤t cüa các ni®m lang thang. Hi¬u biªt này tÕo cäm giác nhß là các ni®m lang thang ðang tång nhi«u thêm, nhßng thñc sñ không nhß v§y. Nhæng ni®m lang thang thñc sñ kh·i lên vô t§n, và không h« có chuy®n tång thêm hay giäm b¾t. 

Kª tiªp, cÑ ð¬ m£c cho m÷i ni®m kh·i lên, cÑ cho nó kh·i tñ nhiên, ð×ng chÕy theo nó và cûng ð×ng tìm cách ngån ch§n nó. CÑ ð¬ tâm vào vi®c nhìn nhß v§y. R°i các ni®m kh·i s¨ ngßng sinh kh·i và "ð¸nh nh¤t tâm" s¨ hi®n ra. Các ni®m s¨ chï còn ðµt nhiên hi®n ra và biªn dÕng nhß các vì sao r½i trên b¥u tr¶i. 

CÑ t§p nhß v§y, h÷c nhân s¨ có th¬ an trú lâu h½n. Ðó g÷i là "giai ðoÕn giæa cüa ði«u tâm," tß½ng tñ nhß "mµt dòng sông chäy bình l£ng." T§p thoäi mái trong cách này s¨ dçn t¾i trÕng thái "lóng c£n." 

T± Sß Saraha nói g÷n v« cách t§p hai ph¥n trên nhß sau: 

"Khi buµc, tâm s¨ chÕy ra m÷i hß¾ng; 

cÑ ð¬ tâm tñ do và nó s¨ an trú bình l£ng." 

Ðó chính là c¯t tüy. 

Giai ðoÕn thÑ ba ð¬ tâm an trú n½i tñ nhiên g°m có hai ph¥n: 

Trß¾c tiên, ð¬ tâm an trú c¦n tr÷ng nhß xe chï, ð×ng ch£t và ð×ng löng. Ь ch£t quá s¨ b¸ kh·i ni®m, và löng quá thì hôn tr¥m. Hãy cân b¢ng. Ng߶i m¾i h÷c trß¾c tiên nên t§p c¡t ngay khi tâm v×a kh·i ni®m, và r°i khi cång quá nên thä löng tâm m£c cho nó kh·i lên mà không thêu d®t nghî tß·ng gì. 

ThÑ nhì, hãy ð¬ tâm ra ngoài v÷ng ni®m y h®t nhß c¡t sþi dây quanh mµt bó r½m. Nªu nghî r¢ng "Tôi phäi r¶i bö v÷ng ni®m," thì ðây cûng chính là v÷ng ni®m. Và cûng ð×ng "tïnh thÑc chÕy theo di®t ni®m," cách này hoàn toàn höng. Hãy tr× bö loÕi tïnh thÑc này, và hãy ð¬ tâm tñ nhiên trong dòng chäy cüa nó. Cách này g÷i là "ð¬ tâm tñ do xa lìa m÷i hoÕt ðµng y h®t nhß c¡t dây quanh mµt bó r½m." 

ThÑ ba, hãy ð¬ tâm nhß mµt ðÑa trë nhö ðang nhìn. B¢ng cách cµt con voi tâm vào cây cµt tïnh thÑc, nhæng tr§n gió s¨ ðßþc giæ ðúng ch² ði. T× ðây, h÷c nhân có th¬ kh·i lên các kinh nghi®m v« äo giác cüa tánh không nhß là khói hay các hình dÕng d¸ th߶ng, mµt hÕnh phúc làm cho h÷c nhân có th¬ g¥n nhß ki®t sÑc, trôi n±i trong không gian và tan ra v¾i thân và tâm trong vô-ni®m và vân vân. Ð×ng cho nhæng trÕng thái này là t¯t hay x¤u, và nhß v§y ð×ng cß ngø trong ðó, và cûng ð×ng cho ðó là có ý nghîa gì. Ð×ng ngån cän mà cûng ð×ng n¡m giæ các hi®n tß¾ng, nhß v§y g÷i là "an trú nhß mµt trë nhö nhìn trong mµt ngôi ð«n linh thánh." 

ThÑ tß, hãy an trú nhß mµt con voi b¸ các mûi giáo chîa quanh. Khi ni®m kh·i lên trong khi an trú, và sñ tïnh thÑc nh§n biªt chúng ð°ng th¶i kh·i lên, thì cä hai cùng nhìn t§n m£t nhau, và ni®m s¨ không lang thang dçn theo ni®m khác. Khi trÕng thái này xäy ra tñ nhiên, mà không c¥n n² lñc, thì ðó là "tïnh thÑc tñ nhiên." An trú mà không c¥n ngån ch§n b¤t kÏ thÑ gì khi cäm th¤y có ni®m kh·i, ðßþc ví nhß là "mµt con voi (ni®m ßa chÕy nhß voi) b¸ mûi giáo chîa quanh." Ðó là trÕng thái cu¯i cùng cüa an trú, và so sánh nhß là "mµt ðÕi dß½ng không gþn sóng." 

B·i vì tâm tñ an trú trong khi ni®m kh·i, nên g÷i là "bö ði sñ ngån cách giæa tînh và ðµng." 

Ðó là trÕng thái tñ nh§n thÑc cüa ð¸nh nh¤t tâm. 

TrÕng thái nh§n di®n ðµng (ni®m) và tînh (tâm) cüa lúc này g÷i là "sñ thông minh tñ nh§n biªt," hay là "trí tu® kiªn chiªu." 

Xem Tiªp Ph¥n 2