Dß¾i ðây là lßþc d¸ch cu¯n The Four-Themed Precious Garland - bän Anh d¸ch cüa cu¯n Chos-bzhi rin-chen phreng-ba cüa T± Sß Longchen Rabjampa Drime Wozer (1308-1363), mµt tác ph¦m quan tr÷ng t× thª kÖ 14 ghi lÕi pháp môn ÐÕi Toàn Thi®n (Dzogchen). Ng߶i d¸ch là Tiªn Sî Alexander Berzin, thñc hi®n v¾i tham khäo t× nhi«u v¸ sß Tây TÕng. Bän Vi®t ngæ n½i ðây là do Nguyên Giác lßþc d¸ch và ðßa vào thêm mµt ít chú thích. 

Thß Vi®n Vån Kh¯ và Tác Ph¦m Tây TÕng (Library of Tibetan Works and Archives, viªt t¡t là LTWA) cüa chính phü Tây TÕng lßu vong ðã trân tr÷ng gi¾i thi®u cu¯n The Four-Themed Precious Garland nhß là ðã khai m· ra mµt trong nhæng truy«n th¯ng l¾n cüa Tây TÕng cho h÷c nhân Tây Phß½ng, và ðã ch÷n quy¬n này ð¬ in vào tuy¬n t§p cüa Longchen Rabjampa. 

ÐÕi Toàn Thi®n và ÐÕi Thü „n (Mahamudra) là hai pháp môn Thi«n Яn Ngµ cüa Tây TÕng. Trong khi ÐÕi Thü „n lßu truy«n t× dòng mû ðö Kagyu (H°ng MÕo Phái), thì ÐÕi Toàn Thi®n ðßþc lßu truy«n t× dòng Nyingma (C± M§t) và hi®n cä hai pháp môn ð¯n siêu ð¯n nh§p này ð«u ðßþc ph± biªn mÕnh m¨ n½i phß½ng Tây. 

Ngài Longchen Rabjampa cùng v¾i Sakya Pandita và Je Tsongkhapa t×ng ðßþc công nh§n nhß là ba hóa thân chính cüa ÐÑc Vån Thù B° Tát ð¬ giáo hóa vùng Trung Tây TÕng. Th¶i tu±i trë, Ngài Longchen ðßþc h÷c theo truy«n th¯ng Nyingma t× gia ðình, sau ðó cûng theo h÷c t× nhi«u v¸ Th¥y khác thuµc nhi«u tông phái khác, thí dø nhß dòng Kadam, Sakya và Kagyu. Ngài ðã viªt nhi«u cu¯n lu§n, ði giáo hóa nhi«u n½i và ðã · th¶i gian dài tÕi Bhutan ð¬ ð£t n«n móng Ph§t Pháp n½i ðây. 

Nhan ð« sách có nghîa là Vòng Hoa Báu B¯n Ы Møc. Các ph¥n ð¥u là khuyªn t¤n h÷c nhân, trình bày cách giäi tr× chß¾ng ngÕi b¢ng các pháp ÐÕi Th×a và Kim Cang Th×a, sau cùng m¾i nói v« pháp trñc nh§p ÐÕi Toàn Thi®n. Bän vån tóm lßþc nhß sau. 

1 Hß¾ng Tâm V« V¾i Pháp 

B¤t kÏ ai mu¯n vßþt qua ðÕi dß½ng vô t§n cüa luân h°i trß¾c nh¤t phäi nghî ðªn vi®c t§n lñc trong kiªp này ð¬ ðÕt bình an và hÕnh phúc, ðó là hi®n tß¾ng cüa giäi thoát. Thân ng߶i, khó có và lÕi d­ m¤t, là chiªc bè ð¬ h÷c höi và tu t§p Giáo Pháp. Có thân ng߶i, nªu không t§n lñc, ngß½i s¨ không bao gi¶ thoát ðßþc ðÕi dß½ng cüa huy­n hóa. Ngß½i s¨ không bao gi¶ ngßng ðßþc luân h°i ð¥y nhæng kh± ðau. Ngß½i s¨ trôi dÕt trong ðÕi dß½ng ðáng sþ, không ch¸u ðñng n±i n½i nhæng ðþt sóng äo v÷ng ð¦y t¾i cänh gi¾i cao nh¤t, nhæng b÷t sóng cüa b®nh và lão tan hþp kh¡p n½i và không có th¬ th¤y ðßþc lúc nào ngßng ðßþc dòng chäy cüa sinh và tØ. 

Nhßng b¤t kÏ ai nghe ðßþc giáo pháp s¨ có th¬ ngßng ðßþc dòng chäy sinh và tØ, và s¨ không bao gi¶ b¸ cách lìa khöi ðÕi niªt bàn an lÕc. Do v§y, v¾i chiªc bè quý giá cüa Pháp T¯i Thßþng Th×a, hãy t§n lñc vßþt ðÕi dß½ng cüa ba cõi äo hóa. 

Nªu ngß½i không tu t§p ð¬ giäi thoát bây gi¶, trong tß½ng lai ngß½i s¨ không bao gi¶ ngay cä nghe ðªn tên g÷i "tái sinh may m¡n." Xuyên qua nhi«u kiªp b¤t hÕnh vô t§n, kiªp này sau kiªp kia, ngß½i s¨ không có ðßþc pháp môn ð¬ giäi thoát. Do v§y, bây gi¶ ngß½i có thân ng߶i, hãy chân thành tu t§p t§n lñc. V¾i pháp môn này, ngß½i s¨ có th¬ giäi thoát cho cä mình lçn ng߶i khác. 

Ngay cä nªu ngß½i ðã ðÕt tñ do và th¥n lñc, s¨ không bao gi¶ có sñ an toàn tâm thÑc. T¤t cä các pháp ð«u b¤t an, thay ð±i và không có tñ tánh. Vì t¤t cä các pháp ð«u vô th߶ng và tan rã, ngß½i nên nghî ðªn chuy®n ngß½i s¨ chªt nhanh chóng. 

Ði«u ðó cûng y h®t nhß kh¡p cä thª gi¾i quanh ngß½i. Nó cûng s¨ tan rã b·i bäy kiªp höa, mµt kiªp løt và gió. S¨ không còn mµt ð¥u sþi tóc nào an ±n. T¤t cä s¨ r°i thành tr¯ng r²ng; chï còn là hß không. Nhæng chúng sinh s¯ng trong ðó - nhæng chúng sinh vô th߶ng, ðó là chß thiên, ma vß½ng, ng߶i, thú, ngÕ quÖ và chúng sinh dß¾i ð¸a ngøc - b¤t k¬ chúng sinh nào, khi th¶i gian t¾i, s¨ phäi chìm ð¡m vào bi¬n chªt chóc, trung ¤m và ð¥u thai. Nhæng nåm, nhæng tháng, nhæng ngày và các chia chë th¶i gian ð«u là khoäng kh¡c, vô th߶ng; chúng tan rã và liên tøc trôi qua. Khi có nhæng chuy®n bu°n nhß b¯n mùa thay ð±i, hãy nghî t¾i sinh m®nh cüa ngß½i cûng vô th߶ng. 

Cûng s¨ không có an ±n tâm thÑc nào hªt. ChÆng bao lâu næa, ngß½i cûng s¨ chªt. Do v§y, k¬ t× hôm nay, ngß½i phäi nghî r¢ng, "Hoàn toàn không có gì ch¡c ch¡n nhæng gì s¨ xäy ra, ngày mai hay là lúc khi mà th÷ mÕng cüa mình ch¤m dÑt." 

Ðau kh± cüa sñ sinh còn ðáng sþ h½n ðau kh± cüa sñ tØ. S¨ không bao gi¶ có hÕnh phúc nào b¤t k¬ n½i nào ngß½i sinh ra, vì bän ch¤t cüa luân h°i y h®t nhß ng÷n lØa phñt lên. Do v§y, hãy lo tu giäi thoát ngay t× bây gi¶. 

Chúng sinh dß¾i ð¸a ngøc b¸ dày xé b·i nóng và lÕnh; ngÕ quÖ thì ðói và khát; loài thú thì b¸ ån nu¯t lçn nhau, ngu ng¯c và vô minh; loài ng߶i thì ðau kh± vì tám ði«u b¤t toàn (sinh, lão, b®nh, tØ, xa lìa ði«u mình thích, g£p ði«u không thích, không ðÕt ðßþc nhæng ði«u mong mu¯n và tìm kiªm, và các u¦n nh½ uª - vì nghi®p lñc và äo v÷ng). Ma vß½ng ðau kh± vì tranh ch¤p và chiªn tranh; chß thiên ðau kh± vì sñ chªt, chuy¬n thân trung ¤m và r½i vào tái sinh hàng th¤p h½n. Sau khi th¥n thÑc cüa chß thiên r¶i cõi tr¶i, chúng có th¬ r½i vào lØa ð¸a ngøc l¥n næa. Hãy nghî nhß v§y, hãy t§n lñc xa lìa các cõi huy­n hóa. 

Hi®n tß¾ng cüa kiªp này y h®t nhß mµt gi¤c m½ trß¾c khi ngß½i thÑc d§y. Chúng biªn ð±i và vô th߶ng. Hãy t§n lñc tu t§p ngay bây gi¶. 

Tham v÷ng thì nhß ðµc dßþc, vû khí hay lØa. Mµt khi tham v÷ng kh·i, n²i ðau cüa nó thì th߶ng trñc và ngß½i s¨ không bao gi¶ có c½ hµi hÕnh phúc. Tranh ch¤p v¾i m÷i ng߶i, v÷ng tß·ng cüa ngß½i chï tång nhi«u thêm. Tâm cüa ngß½i lang thang ðü chuy®n tß l߶ng và nó ðe d÷a thân ngß½i và th÷ mÕng ngß½i. 

Nªu ngß½i mu¯n vào pháp môn giäi thoát, hãy giäm các tham v÷ng và phäi tñ th¤y là ðü. 

Kinh nói r¢ng, nªu ngß½i cÕn hªt m÷i tham v÷ng, ngß½i là mµt v¸ Thánh chân th§t, và nªu tham v÷ng cüa ngß½i ít, ngß½i g¥n v¾i Thánh v¸. Do v§y, hãy ði theo bß¾c chân cüa các v¸ Thánh trong quá khÑ. Luôn luôn th¤y mình ðã ð¥y ðü và có th§t ít v§t s· hæu. 

Giao du v¾i ng߶i cûng gây nhæng phi«n não vô t§n. Chï thêm nhæng hoÕt ðµng và lãng tâm vô ích. Gi§n dæ, tranh cãi và tranh ch¤p tång thêm, và nhæng thu hút và xô ð¦y cûng kh·i d§y. Ngß½i luôn luôn b¸ nhi­m thói x¤u ng߶i khác và ði«u này chÆng ích gì. B¤t k¬ g¥n gûi thª nào v¾i ng߶i khác, thí dø nhß bÕn thân cüa ngß½i, cu¯i cùng ngß½i cûng phäi xa lìa. Do v§y, hãy bö hªt m÷i liên h® mà ngß½i tùy thuµc vào ð® tØ, bÕn hæu hay thân nhân. Hãy t§n lñc t× hôm nay v« s¯ng trong n½i v¡ng l£ng ð¬ tu t§p pháp giäi thoát. 

Chß Thánh trong quá khÑ nói r¢ng s¯ng trong n½i v¡ng l£ng h÷ ðã tìm g£p bình nß¾c cam l° cüa th¡ng pháp. Do v§y, ngß½i hãy nên s¯ng mµt mình trong mµt khu r×ng v¡ng ð¬ ðÕt ðßþc bình an này. (Bän vån này viªt t× thª kÖ 14 tÕi Tây TÕng, nên ðoÕn này không thích hþp v¾i thª kÖ 20, khi th§t khó tìm ðßþc mµt khu r×ng v¡ng thích hþp.) 

S¯ng trong n½i v¡ng l£ng ðã ðßþc chß Ph§t tán thán. Không ai qu¤y nhi­u ngß½i, ð¸nh nh¤t tâm s¨ tång thêm kiên c¯. V¾i lþi ích cüa nªp s¯ng này không có th¬ mô tä hªt ðßþc, hãy tu t§p su¯t ð¶i ngß½i trong n½i v¡ng l£ng hoàn toàn, ð½n ðµc trong r×ng. 

Xin nguy®n cho mßa Pháp d§p t¡t m÷i v÷ng tß·ng. Xin nguy®n cho mßa Pháp làm ð¥y h° sen công ðÑc cüa ð¸nh nh¤t tâm. Xin nguy®n cho mßa Pháp m· rµng thành tñu cüa T¸nh е. 

2 Tu T§p Pháp Giäi Thoát

Hãy giä thiªt r¢ng, nh¶ lòng tin, ngß½i vào pháp môn t¯i th¡ng này, và bây gi¶ ngß½i mong mu¯n ði tr÷n con ð߶ng giäi thoát. Ði«u ngß½i phäi làm là thñc sñ tu t§p pháp môn này nhß mµt cách s¯ng. Ðó là ði«u chü yªu ð¬ ði«u tâm. 

Có nhæng ng߶i ðã vào giáo pháp cüa Chß Ph§t nhß trên và ðã kh·i ð¥u b¢ng l¡ng nghe (vån), suy nghî (tß) và thi«n ð¸nh (tu). Nhßng mµt s¯ vçn chßa an ±n: h÷ ðã kh·i tâm sai. Mµt s¯ theo ðu±i nhæng con ð߶ng sai l¥m ho£c th¤p kém hay nhæng con ð߶ng lÕc ðÕo. Mµt s¯ lÕi có nhi«u tham v÷ng, và mµt s¯ b§n tâm v¾i nhæng lo l¡ng cho ð¶i này. T¤t cä nhæng sai l¥m nhß v§y, trái ngh¸ch v¾i giáo pháp, kh·i lên vì không ch¸u tu t§p giáo pháp nhß mµt cách s¯ng. Nhæng sai l¥m ðªn t× kiªp này và các kiªp tß½ng lai thì không th¬ ðo l߶ng n±i. B¤t kÏ ai b¸ v÷ng tß·ng ðánh l×a nhß v§y r°i s¨ ân h§n khi chªt và s¨ kinh hoàng lo l¡ng trong thân trung ¤m. H¡n s¨ sinh vào cänh gi¾i th¤p h½n trong tß½ng lai và không bao gi¶ có c½ hµi giäi thoát khöi luân h°i. Do v§y, hãy l¤y vi®c tu t§p pháp môn giäi thoát nhß mµt cách s¯ng. 

Tu t§p giáo pháp nhß mµt cách s¯ng, trß¾c tiên, tùy thuµc vào th¥y cüa ngß½i. Ði«u quan tr÷ng là phäi dña vào mµt ðÕo sß chân th§t. B¤t kÏ ph¦m ch¤t t¯t nào ð«u s¨ ðªn t× ðây. 

ÐÕo sß phäi là mµt ng߶i có t× tâm và phß½ng ti®n thi®n xäo, ng߶i s¯ng trong tâm bình l£ng, tñ chª và kiên nhçn. L¶i nguy®n cüa v¸ th¥y này phäi toàn tri®t và t¯i th¡ng. V¸ th¥y này phäi t×ng h÷c nhi«u giáo pháp và ðã tu t§p chúng ðúng ð¡n. Nhæng làn sóng cäm hÑng t× v¸ th¥y này phäi là vô lßþng, änh hß·ng tñ ðµng t¾i sñ xu¤t hi®n cüa nhæng kë khác. V¸ th¥y phäi không b§n tâm gì t¾i ð¶i này và phäi thanh t¸nh nhß hß không. Ng߶i nhß v§y, ng߶i làm cho cuµc ð¶i cüa b¤t kÏ ai liên h® t¾i ð«u tr· nên có ý nghîa và dçn h÷c nhân lên con ð߶ng giäi thóa, là mµt hi®n tß¾ng cüa Chß Ph§t ðßþc hóa thân trong th¶i mÕt pháp. Do v§y, hãy t§n tøy hiªn mình cho v¸ th¥y này v¾i tr÷n tôn kính. 

Lþi ích cüa ði«u này thì vô lßþng. Ngß½i s¨ tr· thành d¸ Ñng v¾i huy­n hóa luân h°i và s¨ xa lìa nó. Do ðó, nhæng suy nghî cüa ng߶i cho ð¶i này s¨ giäm ði. Trong tâm, ngß½i s¨ xua ði hªt m÷i b§n tâm cho ð¶i này, và nhæng n¡m giæ tin th§t vào hi®n tß¾ng äo hóa s¨ tan rã. Ngß½i s¨ tñ nhiên tñ chª và s¨ l¡ng nghe, suy nghî và tu t§p giáo pháp. Ngß½i s¨ ðÕt nhi«u ph¦m ch¤t t¯t, thí dø nhß lòng tin. Kiªp này cüa ngß½i s¨ có ý nghîa và nhæng kiªp tß½ng lai cüa ngß½i s¨ ðÕt kªt quä. Do v§y, hãy tñ dâng hiªn cho mµt v¸ thánh sß. 

Thêm næa, ngß½i không bao gi¶ nên làm sai trái gì v¾i thân, kh¦u và ý cüa ngß½i. Hãy nhß mµt b®nh nhân ð¯i v¾i bác sî, nhß mµt thß½ng gia du hành ngoài bi¬n ð¯i v¾i ng߶i hoa tiêu, nhß mµt hành khách ð¯i v¾i ng߶i chèo thuy«n, nhß mµt v¸ khách v¾i ng߶i c§n v®. Hãy luôn luôn chåm sóc tôn kính v¸ th¥y. Kinh dÕy r¢ng, nªu ngß½i có thái ðµ b¤t kính hay cách nhìn sai trái v« v¸ thánh sß, ngß½i s¨ tái sinh trong ð¸a ngøc nhi«u kiªp. Do v§y, nªu có khi nào lÞ b¤t kính, hãy thú tµi và sám h¯i. 

Hãy tñ hiªn thân mình trong cách này cho mµt v¸ ðÕo sß và ði«u tâm b¢ng cách l¡ng nghe, suy nghî và thi«n ð¸nh trong giáo pháp ðßþc dÕy. R°i thì hãy chuy¬n hóa t¤t cä nhæng công ðÑc nào có ðßþc chï h°i hß¾ng v« khát v÷ng giäi thoát. Ðó là l¶i dÕy kh¦u truy«n v« cách tu t§p giáo pháp nhß mµt cách s¯ng. 

B¤t cÑ khi nào ngß½i l¡ng nghe giáo pháp, hãy suy ngçm và ð÷c tøng, hãy t§n lñc nhß v§y ð¬ giäi thoát. B¤t cÑ khi nào ngß½i viªt, ð÷c, h÷c thuµc lòng hay giäng dÕy, hãy h°i hß¾ng t¤t cä cho giäi thoát. Tß½ng tñ, trong khi thi«n ð¸nh, lý lu§n và xØ thª, hãy t§n lñc ð¬ xa lìa thª gian huy­n hóa b¢ng cách luôn luôn hß¾ng tâm v« giäi thoát. Không có gì cao quý h½n nhæng l¶i dÕy kh¦u truy«n này. 

Ån, ngü, ði bµ, ng°i, nói, suy nghî và m÷i thÑ, b¤t cÑ hoÕt ðµng nào ngß½i làm, ð×ng bao gi¶ ð¬ tâm ngß½i ch®ch ra khöi ý nguy®n giäi thoát. Hãy coi th߶ng và lìa bö thª gian huy­n hóa, và cÑ v§y thu¥n thøc tâm ngß½i. Ðó là ði¬m c¯t tüy ð¬ tu t§p pháp môn này nhß mµt cách s¯ng. 

Thêm næa, ð£c bi®t là ð¬ ði trên con ð߶ng ÐÕi Th×a, ngß½i hãy h°i hß¾ng b¤t kÏ công ðÑc nào ngß½i làm v« cho ng߶i khác. Ь làm lþi ích t¤t cä chúng sinh, ngß½i hãy toàn tâm tu dßÞng lòng t× bi, kh·i lên t× b° ð« tâm, luôn luôn hß¾ng tâm v« giäi thoát và giúp ðÞ ng߶i khác, dâng hiªn công hÕnh cüa ngß½i, và vui v¾i công ðÑc cüa mình và ng߶i khác. Ngß½i hãy th¤y r¢ng trong vô lßþng kiªp v« trß¾c, t¤t cä chúng sinh ðã t×ng là m©, là cha, là thân quyªn và bÕn thân cüa ngß½i. Ðó cûng là lý do ngß½i phäi giúp ðÞ các chúng sinh. 

Chính ngß½i phäi kh·i tâm nguy®n giäi thoát vì lþi ích cüa các chúng sinh. R°i thì tu t§p vì lþi ích cüa t¤t cä chúng sinh. B·i nhæng công ðÑc cüa ngß½i, nhæng ng߶i khác s¨ hÕnh phúc. Ngß½i nên tu dßÞng tâm nguy®n giäi thoát b¢ng lòng t× bi vô lßþng v¾i ý nghî r¢ng, "Nguy®n cho con ch¸u t¤t cä kh± ðau cüa chúng sinh, và nguy®n cho t¤t cä công ðÑc cüa con lþi ích t¤t cä chúng sinh. Xin nguy®n cho t¤t cä chúng sinh thành tñu Ph§t quä." 

B¤t kÏ công ðÑc nào ngß½i làm hãy kh·i lên vì ý nguy®n giäi thoát, và khi làm thì không vì b¤t kÏ lþi ích v§t ch¤t nào, và khi kªt thúc hãy h°i hß¾ng các công ðÑc ðó cho giäi thoát. Thêm næa, ngß½i phäi hoàn toàn tñ thanh t¦y các v÷ng tß·ng v« tánh th§t cüa ba cänh gi¾i-thÑ nh¤t, là møc tiêu cüa pháp môn ðang tu t§p; thÑ nhì, là pháp môn ðang tu t§p; và thÑ ba, là ng߶i ðang tu t§p. Y h®t nhß äo giác, chúng chï là nhæng hi®n tß¾ng dña trên không có gì là th§t, h®t nhß các huy­n hóa äo thu§t. Cho nên, thanh t¦y trong sÕch bän ch¤t cüa ba cänh trên, ngß½i hãy hß¾ng m÷i công ðÑc ð¬ làm lþi ích ng߶i khác. 

Phäi thâm tín vào Ph§t, Pháp, Tång, và vào các møc tiêu tu t§p thi®n pháp-trong t¤t cä các pháp trên, không ngoÕi l®. T× ch² t§n lñc làm lþi cho mình và ng߶i, r°i thì cä ngß½i lçn ng߶i khác ð«u cùng s¨ ðßþc tán thán, tôn tr÷ng và kính ngßÞng vßþt xa t¤t cä m÷i khuôn mçu. 

Hân hß·ng hÕnh phúc là vi®c thi«n ð¸nh v« ni«m vui trên t¤t cä nhæng công ðÑc chß Ph§t, chß B° Tát và t¤t cä chúng sinh. Ðó là phß½ng pháp t¯i th¡ng ð¬ chuy¬n hóa các công ðÑc vô lßþng tr· thành cái Tánh Biªt vô nhi­m b¤t khä tß l߶ng. 

Ngß½i hãy ð÷c các bài kinh thanh t¸nh ð¬ làm lþi chúng sinh. N½i ðây, l¶i dÕy kh¦u truy«n v« vi®c thanh t¸nh hóa các møc tiêu tu t§p c¥n phäi ðßþc chiêm nghi®m. 

Ð×ng bao gi¶ b§n tâm v« møc tiêu thª gian dù trong khoänh kh¡c. Hãy làm vi®c cho ng߶i khác, và thñc hi®n thi®n pháp b¢ng cä thân, kh¦u, ý. Hãy ði«u tâm nhß v§y ð¬ kh½i d§y khát v÷ng chÑng ngµ, và ðó là cách biªn vi®c tu t§p pháp môn này nhß là mµt con ð߶ng t¾i giäi thoát. 

Xin nguy®n cho tiªng tr¯ng Pháp kh½i lên nhæng ý nghîa thâm sâu, ðánh thÑc t¤t cä chúng hæu tình ra khöi ba cõi ðµc và xa lìa gi¤c ngü cüa vô minh. 

Xem Tiªp Ph¥n 2